{"id":791961,"date":"2025-03-05T20:02:26","date_gmt":"2025-03-05T16:02:26","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=791961"},"modified":"2025-03-05T20:02:26","modified_gmt":"2025-03-05T16:02:26","slug":"az%c9%99rbaycan-turkiy%c9%99-qardasligi-tarixi-dostluqdan-strateji-t%c9%99r%c9%99fdasliga-ged%c9%99n-yol","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=791961","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycan-T\u00fcrkiy\u0259 qarda\u015fl\u0131\u011f\u0131: Tarixi dostluqdan strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011fa ged\u0259n yol"},"content":{"rendered":"<p><strong>Az\u0259rbaycan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 \u201cBir mill\u0259t, iki d\u00f6vl\u0259t\u201d prinsipi il\u0259 d\u00fcnyaya \u00f6rn\u0259k olan, qarda\u015fl\u0131q v\u0259 birlikd\u0259lik ruhunu \u0259ks etdir\u0259n, q\u0259dim tarix\u0259, d\u0259rin k\u00f6kl\u0259r\u0259 malik \u00f6lk\u0259l\u0259rdir. Bu qarda\u015fl\u0131q m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri iki \u00f6lk\u0259nin m\u0259d\u0259ni, tarixi v\u0259 dil \u0259laq\u0259l\u0259rin\u0259 \u0259saslan\u0131r. H\u0259m\u00e7inin Az\u0259rbaycan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 geosiyasi bax\u0131mdan strateji t\u0259r\u0259fda\u015flar olaraq, regional v\u0259 qlobal s\u0259viyy\u0259d\u0259 m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edirl\u0259r. Bu \u0259laq\u0259l\u0259r, h\u0259m\u00e7inin T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 birliyin v\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n t\u0259min edilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 bir model kimi \u00e7\u0131x\u0131\u015f edir.<\/strong><\/p>\n<p><b>ARANTV.AZ <\/b>AZ\u018fRTAC-a istinad\u0259n\u00a0Az\u0259rbaycan-T\u00fcrkiy\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin strateji \u0259h\u0259miyy\u0259tin\u0259, T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n daha da g\u00fccl\u0259nm\u0259sind\u0259 bu \u0259laq\u0259l\u0259rin roluna n\u0259z\u0259r sal\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Az\u0259rbaycan-T\u00fcrkiy\u0259 qarda\u015fl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 strateji \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q<\/strong><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan il\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 aras\u0131ndak\u0131 qarda\u015fl\u0131q m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259n etibar\u0259n inki\u015faf etm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131b. \u0130ki \u00f6lk\u0259nin ortaq tarixi, m\u0259d\u0259niyy\u0259t v\u0259 dil ba\u011flar\u0131 bu \u0259laq\u0259l\u0259ri daha da m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirib. 1918-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti qurulduqda Osmanl\u0131 \u0130mperiyas\u0131n\u0131n varisi olan T\u00fcrkiy\u0259 bu m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259ti d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259r\u0259k diplomatik \u0259laq\u0259l\u0259rini geni\u015fl\u0259ndirmi\u015fdi. Lakin Sovet \u0130ttifaq\u0131 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 iki \u00f6lk\u0259 aras\u0131nda \u0259laq\u0259l\u0259r \u0259sas\u0259n qeyri-r\u0259smi \u015f\u0259kild\u0259 m\u00f6vcud olub. 1991-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan m\u00fcst\u0259qilliyini b\u0259rpa etdikd\u0259n sonra is\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r daha da yax\u0131nla\u015fma\u011fa ba\u015flay\u0131b. T\u00fcrkiy\u0259 bu m\u00fcst\u0259qilliyi tan\u0131yan ilk \u00f6lk\u0259 olub. H\u0259min d\u00f6vrd\u0259n etibar\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259rimiz aras\u0131nda siyasi v\u0259 iqtisadi sah\u0259d\u0259 d\u0259rin \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q qurulub. 1990-c\u0131 ill\u0259rin sonlar\u0131ndan ba\u015flayaraq, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 m\u00fcst\u0259qilliyin ilk ill\u0259rind\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 Az\u0259rbaycana siyasi v\u0259 diplomatik d\u0259st\u0259k g\u00f6st\u0259rib, h\u0259m\u00e7inin iqtisadi inki\u015faf sah\u0259sind\u0259 bir \u00e7ox layih\u0259l\u0259rd\u0259 i\u015ftirak edib. T\u00fcrkiy\u0259 \u00f6lk\u0259mizin suverenliyin\u0259 v\u0259 \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u0259 olan d\u0259st\u0259yini, x\u00fcsusil\u0259 ke\u00e7mi\u015f Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259si zaman\u0131 a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 n\u00fcmayi\u015f etdirib.<\/p>\n<p>\u0130ki \u00f6lk\u0259 aras\u0131nda ticar\u0259t \u0259laq\u0259l\u0259ri, enerji v\u0259 n\u0259qliyyat sah\u0259l\u0259rind\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q da kifay\u0259t q\u0259d\u0259r geni\u015fdir. 2000-ci ill\u0259rd\u0259 x\u00fcsusil\u0259 enerji v\u0259 infrastruktur layih\u0259l\u0259ri \u00f6lk\u0259mizin iqtisadi inki\u015faf\u0131n\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259k v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ri daha da m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirm\u0259k bax\u0131m\u0131ndan m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edib. Az\u0259rbaycan enerji ixracat\u0131 sah\u0259sind\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 vasit\u0259sil\u0259 Avropaya a\u00e7\u0131lan yeni yollar \u0259ld\u0259 edib, bu da h\u0259r iki \u00f6lk\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn strateji bax\u0131mdan \u0259h\u0259miyy\u0259tli olub.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/azertag.az\/store\/manual\/2025_03_05_67c81ccaecb94.jpg\" alt=\"\" width=\"600\" height=\"332\" \/>\u00d6lk\u0259l\u0259rimizin h\u0259rbi sah\u0259d\u0259ki \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 da h\u0259r zaman b\u00f6y\u00fck \u00f6n\u0259m da\u015f\u0131y\u0131b. Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcdafi\u0259 qabiliyy\u0259tinin art\u0131r\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin verdiyi d\u0259st\u0259k, x\u00fcsusil\u0259 h\u0259rbi t\u0259liml\u0259rl\u0259 davam edir. H\u0259m\u00e7inin h\u0259r iki \u00f6lk\u0259 beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlarda bir-birini d\u0259st\u0259kl\u0259yir v\u0259 regional t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rind\u0259 ortaq maraqlara malikdir. 2020-ci ild\u0259 \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si zaman\u0131 T\u00fcrkiy\u0259nin Az\u0259rbaycan\u0131 siyasi v\u0259 diplomatik bax\u0131mdan d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259si, bu \u0259laq\u0259l\u0259rin daha da m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259sin\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131b.<\/p>\n<p>Bu \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q yaln\u0131z iqtisadi v\u0259 h\u0259rbi sah\u0259l\u0259rd\u0259 deyil, m\u0259d\u0259niyy\u0259t v\u0259 t\u0259hsil sah\u0259l\u0259rind\u0259 d\u0259 inki\u015faf etm\u0259kd\u0259dir. T\u00fcrkiy\u0259nin Az\u0259rbaycanda h\u0259yata ke\u00e7irdiyi bir \u00e7ox t\u0259hsil v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259t proqramlar\u0131, iki xalq aras\u0131nda daha da yax\u0131nla\u015fma\u011fa s\u0259b\u0259b olub. Bu sah\u0259l\u0259rd\u0259ki f\u0259aliyy\u0259tl\u0259r h\u0259m d\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259m\u0259l yaradaraq iki \u00f6lk\u0259 aras\u0131nda m\u0259d\u0259ni inteqrasiyan\u0131 art\u0131r\u0131b.<\/p>\n<p><strong>\u0130qtisadi \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q v\u0259 enerji sektorunda birg\u0259 layih\u0259l\u0259r<\/strong><\/p>\n<p>\u00d6lk\u0259l\u0259rimiz aras\u0131ndak\u0131 iqtisadi \u0259laq\u0259l\u0259r, x\u00fcsusil\u0259 enerji sah\u0259sind\u0259ki \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131qla daha da g\u00fccl\u0259nib. 2023-c\u00fc ild\u0259 Az\u0259rbaycan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 aras\u0131nda qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 ticar\u0259t d\u00f6vriyy\u0259si 8 milyard AB\u015e dollar\u0131 olub. \u00d6t\u0259n il d\u0259 art\u0131m dinamikas\u0131 davam edib, Az\u0259rbaycan\u0131n T\u00fcrkiy\u0259 iqtisadiyyat\u0131na etdiyi yat\u0131r\u0131mlar\u0131n h\u0259cmi is\u0259 20 milyard dollar\u0131 \u00f6t\u00fcb. Bu r\u0259q\u0259min g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 daha da artaca\u011f\u0131 g\u00f6zl\u0259nilir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan C\u0259nubi Qafqaz\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck enerji t\u0259chizat\u00e7\u0131s\u0131 olaraq T\u00fcrkiy\u0259 vasit\u0259sil\u0259 Avropaya enerji t\u0259dar\u00fck\u00fc edir. Bu sah\u0259d\u0259ki \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q x\u00fcsusil\u0259 2006-c\u0131 ild\u0259 istifad\u0259y\u0259 veril\u0259n Bak\u0131-Tbilisi-Ceyhan (BTC) neft k\u0259m\u0259ri v\u0259 Bak\u0131-Tbilisi-\u018frzurum qaz k\u0259m\u0259ri layih\u0259l\u0259ri il\u0259 d\u0259rinl\u0259\u015fib. Bu layih\u0259l\u0259r yaln\u0131z iqtisadi deyil, h\u0259m d\u0259 siyasi v\u0259 strateji \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malikdir, \u00e7\u00fcnki Avropan\u0131n enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin t\u0259min olunmas\u0131nda m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/azertag.az\/store\/manual\/2025_03_05_67c81ce85079a.jpg\" alt=\"\" width=\"600\" height=\"304\" \/><\/p>\n<p>H\u0259m\u00e7inin 2020-ci ild\u0259n tam f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flayan TANAP (Trans-Anadolu Qaz Boru K\u0259m\u0259ri) layih\u0259si d\u0259 Az\u0259rbaycan qaz\u0131n\u0131 T\u00fcrkiy\u0259 vasit\u0259sil\u0259 Avropaya ixrac etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fch\u00fcm bir imkan yarad\u0131b. TANAP C\u0259nubi Qafqaz\u0131 Avropa bazar\u0131na ba\u011flayan \u0259sas enerji layih\u0259l\u0259rind\u0259n biridir v\u0259 bu, yaln\u0131z iki \u00f6lk\u0259 aras\u0131ndak\u0131 iqtisadi \u0259laq\u0259l\u0259ri m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirmir, h\u0259m d\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n enerji ehtiyatlar\u0131n\u0131 Avropaya \u00e7\u0131xarmaq \u00fc\u00e7\u00fcn geni\u015f imkanlar t\u0259qdim edir. Bu layih\u0259l\u0259r, h\u0259m d\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin regional enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini t\u0259min etm\u0259sin\u0259 v\u0259 Avropa bazarlar\u0131 il\u0259 daha s\u0131x \u0259laq\u0259 qurmas\u0131na \u015f\u0259rait yarad\u0131r.<\/p>\n<p>Davaml\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 g\u00fccl\u0259n\u0259n qarda\u015fl\u0131q ba\u011flar\u0131 v\u0259 strateji m\u00fctt\u0259fiqlik \u0259laq\u0259l\u0259rinin inki\u015faf\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rimiz qar\u015f\u0131s\u0131nda duran \u00e7oxsayl\u0131 probleml\u0259rin u\u011furla h\u0259llin\u0259 imkan yarad\u0131r. Bu i\u015fbirliyinin m\u00fch\u00fcm n\u0259tic\u0259l\u0259rind\u0259n biri d\u0259 ill\u0259rdir Erm\u0259nistan\u0131n yaratd\u0131\u011f\u0131 blokada \u015f\u0259raitind\u0259 ya\u015fama\u011fa m\u0259cbur olan Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131n\u0131n enerji t\u0259minat\u0131n\u0131n daha etibarl\u0131 s\u0259viyy\u0259y\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r. Az\u0259rbaycan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 liderl\u0259rinin uzaqg\u00f6r\u0259n siyas\u0259tinin n\u0259tic\u0259si kimi \u0259rs\u0259y\u0259 g\u0259l\u0259n \u0130qd\u0131r-Nax\u00e7\u0131van qaz k\u0259m\u0259ri m\u0259hz bu m\u0259qs\u0259d\u0259 xidm\u0259t edir. T\u00fcrk co\u011frafiyas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131yan Nax\u00e7\u0131van\u0131n enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin t\u0259min edilm\u0259si bax\u0131m\u0131ndan bu k\u0259m\u0259r x\u00fcsusi \u00f6n\u0259m k\u0259sb edir. Bu g\u00fcn dost v\u0259 qarda\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rin prezidentl\u0259ri \u0130qd\u0131r-Nax\u00e7\u0131van qaz k\u0259m\u0259rinin istismara verilm\u0259si m\u0259rasimind\u0259 i\u015ftirak ed\u0259c\u0259kl\u0259r. Bu k\u0259m\u0259r muxtar respublikan\u0131n t\u0259bii qaz t\u0259minat\u0131n\u0131 tam qar\u015f\u0131layacaq v\u0259 bir m\u0259nb\u0259d\u0259n as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 aradan qald\u0131rmaq bax\u0131m\u0131ndan m\u00fch\u00fcm rol oynayacaq.<\/p>\n<p><strong>H\u0259rbi v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik sah\u0259l\u0259rind\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q<\/strong><\/p>\n<p>T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n h\u0259rbi v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik sah\u0259sind\u0259ki \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lg\u0259nin sabitliyi, t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi bax\u0131m\u0131ndan olduqca \u0259h\u0259miyy\u0259tlidir. H\u0259r iki \u00f6lk\u0259 m\u00fcxt\u0259lif beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlarda birg\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir v\u0259 bu \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q da h\u0259m regional, h\u0259m d\u0259 qlobal s\u0259viyy\u0259d\u0259 birg\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259rin\u0259 r\u0259hb\u0259rlik edir. Az\u0259rbaycan\u0131n \u00f6z \u0259razil\u0259rini 30 illik i\u015f\u011faldan azad etm\u0259si prosesind\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin siyasi d\u0259st\u0259yi d\u0259 \u00f6lk\u0259l\u0259rimiz aras\u0131ndak\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olub. H\u0259m\u00e7inin bu bax\u0131mdan \u00f6lk\u0259l\u0259rimiz aras\u0131nda birg\u0259 h\u0259rbi t\u0259liml\u0259rin ke\u00e7irilm\u0259si, silah t\u0259dar\u00fck\u00fc v\u0259 m\u00fcdafi\u0259 s\u0259nayesi sah\u0259sind\u0259ki layih\u0259l\u0259r m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/azertag.az\/store\/manual\/2025_03_05_67c81cff8d081.jpg\" alt=\"\" width=\"600\" height=\"400\" \/><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259 ke\u00e7iril\u0259n h\u0259rbi t\u0259liml\u0259rd\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259ri v\u0259 Az\u0259rbaycan Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259ri birg\u0259 i\u015ftirak ed\u0259r\u0259k h\u0259rbi haz\u0131rl\u0131q s\u0259viyy\u0259l\u0259rini art\u0131r\u0131b, regional t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00fccl\u00fc t\u0259m\u0259l yarad\u0131b. Bu t\u0259liml\u0259r, h\u0259m\u00e7inin NATO il\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259ki \u0259laq\u0259l\u0259ri g\u00fccl\u0259ndirir v\u0259 qarda\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rimizin beyn\u0259lxalq t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rind\u0259ki h\u0259mr\u0259ylikl\u0259rini daha da m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirir.<\/p>\n<p><strong>T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131 v\u0259 Az\u0259rbaycan-T\u00fcrkiy\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ri<\/strong><\/p>\n<p>T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131 \u00f6z\u00fcnd\u0259 7 d\u00f6vl\u0259ti v\u0259 bir ne\u00e7\u0259 \u0259razini birl\u0259\u015fdirir. Bu d\u00f6vl\u0259tl\u0259r dil, m\u0259d\u0259niyy\u0259t v\u0259 tarix bax\u0131m\u0131ndan bir-biri il\u0259 s\u0131x \u0259laq\u0259lidir. T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 Az\u0259rbaycan T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131nda liderlik ed\u0259n \u0259sas \u00f6lk\u0259l\u0259rdir. 2009-cu ild\u0259 yarad\u0131lan T\u00fcrkdilli D\u00f6vl\u0259tl\u0259rin \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q \u015euras\u0131 (sonradan T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131na \u00e7evrilib) t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri aras\u0131nda \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf\u0131na v\u0259 birliyin m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259sin\u0259 xidm\u0259t edir.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/azertag.az\/store\/manual\/2025_03_05_67c81d16eced6.jpg\" alt=\"\" width=\"600\" height=\"360\" \/><\/p>\n<p><strong>T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131 (TDT)<\/strong>: Xat\u0131rladaq ki, 2021-ci ild\u0259 T\u00fcrkdilli D\u00f6vl\u0259tl\u0259rin \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q \u015euras\u0131 T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131na \u00e7evrildi v\u0259 bununla da t\u0259\u015fkilat\u0131n beyn\u0259lxalq n\u00fcfuzu art\u0131r\u0131ld\u0131. Bildiyimiz kimi, TDT t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri aras\u0131nda siyasi, iqtisadi v\u0259 m\u0259d\u0259ni \u0259laq\u0259l\u0259ri g\u00fccl\u0259ndir\u0259r\u0259k birg\u0259 maraqlar\u0131 m\u00fcdafi\u0259 edir. Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyev 2021-ci il noyabr\u0131n 12-d\u0259 \u0130stanbulda ke\u00e7iril\u0259n TDT-nin VIII Zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n birliyinin vacibliyini vur\u011fulay\u0131b v\u0259 t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259rini qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 d\u0259st\u0259yi art\u0131rma\u011fa \u00e7a\u011f\u0131r\u0131b: \u201cM\u0259n \u00e7ox \u015fadam ki, bu g\u00fcn biz t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri aras\u0131ndak\u0131 birlikd\u0259n dan\u0131\u015fark\u0259n g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 bax\u0131r\u0131q. \u00c7\u00fcnki bizim g\u0259l\u0259c\u0259yimiz, birg\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259yimiz \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox m\u00f6hk\u0259m z\u0259min var, m\u00f6hk\u0259m t\u0259m\u0259l var. Bu, bizim ortaq k\u00f6kl\u0259rimizdir, dilimizdir, dinimizdir v\u0259 ortaq maraqlar\u0131m\u0131zd\u0131r\u201d.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyev TDT-nin dig\u0259r Zirv\u0259 toplant\u0131lar\u0131nda da \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131 zaman\u0131 T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n vahid bir strategiya il\u0259 birl\u0259\u015fm\u0259sinin \u0259h\u0259miyy\u0259tini qeyd edib. D\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131nda x\u00fcsusil\u0259 iqtisadi v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik sah\u0259l\u0259rind\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259si, ortaq maraqlar\u0131n m\u00fcdafi\u0259 edilm\u0259si v\u0259 T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 daha da g\u00fccl\u0259nm\u0259si m\u00f6vzular\u0131n\u0131 g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259tirib.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/azertag.az\/store\/manual\/2025_03_05_67c81d328b992.jpg\" alt=\"\" width=\"600\" height=\"417\" \/><\/p>\n<p>2021-ci ild\u0259 \u0130stanbulda ke\u00e7iril\u0259n Zirv\u0259 toplant\u0131s\u0131nda Prezident \u0130lham \u018fliyev Az\u0259rbaycan\u0131n \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sind\u0259 qazand\u0131\u011f\u0131 tarixi Q\u0259l\u0259b\u0259d\u0259 v\u0259 t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin, x\u00fcsusil\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin Az\u0259rbaycan\u0131n yan\u0131nda durmas\u0131n\u0131 x\u00fcsusi olaraq qeyd edib. O, h\u0259m\u00e7inin TDT \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 \u00fczv d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin h\u0259rbi sah\u0259d\u0259 d\u0259 birg\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q etm\u0259si z\u0259rur\u0259tini vur\u011fulay\u0131b.<\/p>\n<p>G\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, Az\u0259rbaycan\u0131n v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin TDT-d\u0259ki \u0259sas rolu t\u0259\u015fkilat\u0131n iqtisadi inki\u015faf\u0131n\u0131 v\u0259 siyasi stabilliyini t\u0259min etm\u0259kdir. H\u0259r iki \u00f6lk\u0259 bir-birini d\u0259st\u0259kl\u0259yir v\u0259 t\u0259\u015fkilat\u0131n birg\u0259 layih\u0259l\u0259rind\u0259 f\u0259al i\u015ftirak edirl\u0259r.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Prezidenti \u00f6t\u0259n il fevral\u0131n 14-d\u0259 Milli M\u0259clisd\u0259 ke\u00e7iril\u0259n andi\u00e7m\u0259 m\u0259rasimind\u0259 d\u0259 qeyd edib ki, bizim \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas beyn\u0259lxalq \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q prioriteti T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131d\u0131r, \u00e7\u00fcnki bu t\u0259\u015fkilat Az\u0259rbaycan\u0131n m\u0259d\u0259ni v\u0259 tarixi bax\u0131mdan aid oldu\u011fu ail\u0259ni &#8211; T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131 t\u0259msil edir:\u00a0<em>\u201cBiz beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlarla ba\u011fl\u0131 bundan sonra da \u00f6z add\u0131mlar\u0131m\u0131z\u0131 ataca\u011f\u0131q, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 s\u0259yl\u0259rimizi davam etdir\u0259c\u0259yik. Bu, bizim \u00fc\u00e7\u00fcn prioritetdir, m\u0259n bunu a\u00e7\u0131q dem\u0259k ist\u0259yir\u0259m, y\u0259qin ki, indi apar\u0131lan siyas\u0259t d\u0259 h\u0259r k\u0259s\u0259 bunu ayd\u0131n g\u00f6st\u0259rir. Bu, bizim \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatd\u0131r, \u00e7\u00fcnki bu, bizim ail\u0259mizdir. Bizim ba\u015fqa ail\u0259miz yoxdur. Bizim ail\u0259miz T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131d\u0131r\u201d.<\/em><\/p>\n<p><strong>Kahramanmara\u015f abid\u0259si v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin qarda\u015fl\u0131q yard\u0131mlar\u0131<\/strong><\/p>\n<p>Bildiyimiz kimi, 2023-c\u00fc ilin fevral\u0131nda T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 ba\u015f ver\u0259n z\u0259lz\u0259l\u0259 \u00f6lk\u0259nin c\u0259nub-\u015f\u0259rqind\u0259 b\u00f6y\u00fck f\u0259lak\u0259tl\u0259r\u0259 yol a\u00e7d\u0131. \u018fsrin faci\u0259si adland\u0131r\u0131lan bu z\u0259lz\u0259l\u0259nin f\u0259sadlar\u0131n\u0131n aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131 zaman\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 g\u00f6st\u0259rdiyi yard\u0131m qarda\u015fl\u0131q v\u0259 dostluq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin \u0259n g\u00f6z\u0259l n\u00fcmun\u0259sidir. Az\u0259rbaycan z\u0259lz\u0259l\u0259d\u0259n z\u0259r\u0259r \u00e7\u0259k\u0259n \u0259haliy\u0259 d\u0259rhal humanitar yard\u0131m g\u00f6nd\u0259rdi, F\u00f6vq\u0259lad\u0259 Hallar Nazirliyi vasit\u0259sil\u0259 axtar\u0131\u015f-xilasetm\u0259 \u0259m\u0259liyyatlar\u0131na qat\u0131ld\u0131. Yaln\u0131z t\u0259cili yard\u0131mlarla kifay\u0259tl\u0259nm\u0259y\u0259n d\u00f6vl\u0259timiz b\u00f6lg\u0259nin uzunm\u00fcdd\u0259tli b\u0259rpas\u0131na da m\u00fch\u00fcm t\u00f6hf\u0259l\u0259r verdi.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/azertag.az\/store\/manual\/2025_03_05_67c81d56cc5e4.jpg\" alt=\"\" width=\"600\" height=\"400\" \/><\/p>\n<p>Bu d\u0259st\u0259yin \u0259n m\u00fch\u00fcm n\u00fcmun\u0259l\u0259rind\u0259n biri Kahramanmara\u015f vilay\u0259tind\u0259 in\u015fa edil\u0259n \u201cAz\u0259rbaycan\u201d m\u0259h\u0259ll\u0259si oldu. Bu m\u0259h\u0259ll\u0259nin tikintisi Prezident \u0130lham \u018fliyevin g\u00f6st\u0259ri\u015fi il\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilib v\u0259 b\u00fct\u00fcn x\u0259rcl\u0259r Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n qar\u015f\u0131lan\u0131b. M\u0259h\u0259ll\u0259d\u0259 Kahramanmara\u015fda z\u0259lz\u0259l\u0259 s\u0259b\u0259bind\u0259n evsiz qalan ail\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn 1000-d\u0259n \u00e7ox m\u0259nzil in\u015fa olunub. Layih\u0259 t\u0259kc\u0259 ya\u015fay\u0131\u015f v\u0259 ticar\u0259t obyektl\u0259ri il\u0259 m\u0259hdudla\u015fm\u0131r. Burada, h\u0259m\u00e7inin m\u0259kt\u0259b, u\u015faq ba\u011f\u00e7as\u0131, m\u0259d\u0259niyy\u0259t m\u0259rk\u0259zi, m\u0259scid v\u0259 dig\u0259r sosial obyektl\u0259r d\u0259 tikilir. Burada in\u015fa edil\u0259n m\u0259kt\u0259b\u0259 xalq\u0131m\u0131z\u0131n \u00dcmummilli Lideri Heyd\u0259r \u018fliyevin ad\u0131 verilib.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/azertag.az\/store\/manual\/2025_03_05_67c81d6753e18.jpeg\" alt=\"\" width=\"600\" height=\"450\" \/><\/p>\n<p>Ya\u015fay\u0131\u015f massivin\u0259 \u201cAz\u0259rbaycan\u201d m\u0259h\u0259ll\u0259si ad\u0131n\u0131n verilm\u0259si is\u0259 iki qarda\u015f \u00f6lk\u0259 aras\u0131nda ba\u011flar\u0131 daha da g\u00fccl\u0259ndirir. M\u0259h\u0259ll\u0259nin giri\u015find\u0259 Az\u0259rbaycan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 bayraqlar\u0131 yana\u015f\u0131 dal\u011falan\u0131r v\u0259 m\u0259rk\u0259zd\u0259 Az\u0259rbaycan-T\u00fcrkiy\u0259 dostlu\u011funu simvoliz\u0259 ed\u0259n abid\u0259 ucald\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan t\u0259kc\u0259 Kahramanmara\u015fda deyil, Hatay v\u0259 Ad\u0131yaman kimi z\u0259lz\u0259l\u0259d\u0259n z\u0259r\u0259r \u00e7\u0259k\u0259n dig\u0259r b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 d\u0259 tikinti i\u015fl\u0259rind\u0259 T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 d\u0259st\u0259yini davam etdirir.<\/p>\n<p>\u201cAz\u0259rbaycan\u201d m\u0259h\u0259ll\u0259si t\u0259kc\u0259 bir ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259kan\u0131 deyil, eyni zamanda, Az\u0259rbaycan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin qarda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n, sars\u0131lmaz dostlu\u011funun v\u0259 f\u0259lak\u0259t zaman\u0131 bir-birin\u0259 nec\u0259 dayaq olduqlar\u0131n\u0131n \u0259yani s\u00fcbutudur. Bu layih\u0259 bir daha g\u00f6st\u0259rdi ki, Az\u0259rbaycan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 t\u0259kc\u0259 dost v\u0259 m\u00fctt\u0259fiq deyil, h\u0259m d\u0259 eyni ruhu, eyni taleyi b\u00f6l\u00fc\u015f\u0259n \u201cBir mill\u0259t, iki d\u00f6vl\u0259t\u201d anlay\u0131\u015f\u0131na sahib qarda\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rdir. Bu layih\u0259l\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rimiz aras\u0131nda dostlu\u011fun, \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259r\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259sind\u0259 m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r v\u0259 regionda s\u00fclh\u00fcn, sabitliyin t\u0259minat\u0131na t\u00f6hf\u0259 verir.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/azertag.az\/store\/manual\/2025_03_05_67c81d7c02c71.jpg\" alt=\"\" width=\"600\" height=\"336\" \/><\/p>\n<p>Sonda bir daha qeyd ed\u0259k ki, Az\u0259rbaycan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 aras\u0131ndak\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r iki \u00f6lk\u0259nin ortaq tarixind\u0259n, m\u0259d\u0259niyy\u0259tind\u0259n v\u0259 dilind\u0259n qaynaqlanaraq beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 g\u00fccl\u00fc strateji \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa \u00e7evrilib. T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131 daxilind\u0259 \u00f6lk\u0259l\u0259rimiz aras\u0131nda artan \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q yaln\u0131z iki d\u00f6vl\u0259tin deyil, b\u00fct\u00fcn T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n birliyini v\u0259 inki\u015faf\u0131n\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259yir.<\/p>\n<p>\u018fminlikl\u0259 s\u00f6yl\u0259y\u0259 bil\u0259rik ki, g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 Az\u0259rbaycan-T\u00fcrkiy\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 daha da inki\u015faf ed\u0259c\u0259k v\u0259 T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n g\u00fccl\u0259nm\u0259sin\u0259 t\u00f6hf\u0259l\u0259r ver\u0259c\u0259k. Bu, yaln\u0131z regional deyil, qlobal t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik v\u0259 iqtisadi inki\u015faf bax\u0131m\u0131ndan da m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 \u201cBir mill\u0259t, iki d\u00f6vl\u0259t\u201d prinsipi il\u0259 d\u00fcnyaya \u00f6rn\u0259k olan, qarda\u015fl\u0131q v\u0259 birlikd\u0259lik ruhunu \u0259ks etdir\u0259n, q\u0259dim tarix\u0259, d\u0259rin k\u00f6kl\u0259r\u0259 malik \u00f6lk\u0259l\u0259rdir. Bu qarda\u015fl\u0131q m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri iki \u00f6lk\u0259nin m\u0259d\u0259ni, tarixi v\u0259 dil \u0259laq\u0259l\u0259rin\u0259 \u0259saslan\u0131r. H\u0259m\u00e7inin Az\u0259rbaycan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 geosiyasi bax\u0131mdan strateji t\u0259r\u0259fda\u015flar olaraq, regional v\u0259 qlobal s\u0259viyy\u0259d\u0259 m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edirl\u0259r. Bu \u0259laq\u0259l\u0259r, h\u0259m\u00e7inin T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 birliyin v\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n t\u0259min edilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 bir model kimi \u00e7\u0131x\u0131\u015f edir. ARANTV.AZ AZ\u018fRTAC-a istinad\u0259n\u00a0Az\u0259rbaycan-T\u00fcrkiy\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin strateji \u0259h\u0259miyy\u0259tin\u0259, T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n daha da g\u00fccl\u0259nm\u0259sind\u0259 bu \u0259laq\u0259l\u0259rin roluna n\u0259z\u0259r sal\u0131r. Az\u0259rbaycan-T\u00fcrkiy\u0259 qarda\u015fl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 strateji \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":791962,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/42f9f495a18edd8d3f3519052a6faff3.jpg",870,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/42f9f495a18edd8d3f3519052a6faff3.jpg",870,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/42f9f495a18edd8d3f3519052a6faff3.jpg",870,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/42f9f495a18edd8d3f3519052a6faff3-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/42f9f495a18edd8d3f3519052a6faff3-635x365.jpg",635,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/42f9f495a18edd8d3f3519052a6faff3-840x483.jpg",640,368,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/42f9f495a18edd8d3f3519052a6faff3.jpg",870,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/42f9f495a18edd8d3f3519052a6faff3.jpg",870,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/42f9f495a18edd8d3f3519052a6faff3-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/42f9f495a18edd8d3f3519052a6faff3.jpg",870,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Az\u0259rbaycan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 \u201cBir mill\u0259t, iki d\u00f6vl\u0259t\u201d prinsipi il\u0259 d\u00fcnyaya \u00f6rn\u0259k olan, qarda\u015fl\u0131q v\u0259 birlikd\u0259lik ruhunu \u0259ks etdir\u0259n, q\u0259dim tarix\u0259, d\u0259rin k\u00f6kl\u0259r\u0259 malik \u00f6lk\u0259l\u0259rdir. Bu qarda\u015fl\u0131q m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri iki \u00f6lk\u0259nin m\u0259d\u0259ni, tarixi v\u0259 dil \u0259laq\u0259l\u0259rin\u0259 \u0259saslan\u0131r. H\u0259m\u00e7inin Az\u0259rbaycan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 geosiyasi bax\u0131mdan strateji t\u0259r\u0259fda\u015flar olaraq, regional v\u0259 qlobal s\u0259viyy\u0259d\u0259 m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edirl\u0259r. Bu \u0259laq\u0259l\u0259r, h\u0259m\u00e7inin&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/791961"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=791961"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/791961\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":791963,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/791961\/revisions\/791963"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/791962"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=791961"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=791961"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=791961"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}