{"id":792139,"date":"2025-03-06T16:55:07","date_gmt":"2025-03-06T12:55:07","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=792139"},"modified":"2025-03-06T16:55:07","modified_gmt":"2025-03-06T12:55:07","slug":"isgal-olunmus-z%c9%99ng%c9%99zur-bu-bolg%c9%99d%c9%99n-yolun-k%c9%99m%c9%99rin-kecm%c9%99si-d%c9%99-uzaqda-deyil-s%c9%99rh","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=792139","title":{"rendered":"\u0130\u015f\u011fal olunmu\u015f Z\u0259ng\u0259zur &#8211; bu b\u00f6lg\u0259d\u0259n yolun, k\u0259m\u0259rin ke\u00e7m\u0259si d\u0259 uzaqda deyil &#8211; \u015e\u018fRH"},"content":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan t\u00fcrkl\u0259rinin imperiyalar\u0131 da\u011f\u0131ld\u0131qdan sonra torpaqlar\u0131nda irili-x\u0131rdal\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r quruldu. Bu zaman t\u00fcrkl\u0259rin tarixi, q\u0259dim yurd yerl\u0259ri d\u0259 par\u00e7aland\u0131. Ayr\u0131-ayr\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rin t\u0259rkibin\u0259 qat\u0131ld\u0131. Az\u0259rbaycana aid h\u0259min \u0259razil\u0259rd\u0259 b\u00f6lg\u0259y\u0259 aidiyy\u0259ti olmayan g\u0259lm\u0259, k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259 etnik qruplara aid d\u00f6vl\u0259tl\u0259r quruldu.<\/p>\n<p>Bununla da Az\u0259rbaycanla T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131, \u00f6z\u0259llikl\u0259 tarixi Osmanl\u0131 d\u00f6vl\u0259ti, onun varisi T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 s\u0259rh\u0259dl\u0259rd\u0259 t\u00fcrk d\u00fc\u015fm\u0259nliyi ed\u0259nl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn bufer d\u00f6vl\u0259tl\u0259r qurulub.<\/p>\n<p>H\u0259min torpaqlar Az\u0259rbaycand\u0131r. \u00c7\u00fcnki oralar\u0131n da \u0259sl sakinl\u0259ri, avtoxon xalq\u0131 t\u00fcrkl\u0259rdir. Bunu is\u0259 yer, co\u011frafi adlar, arxeoloji qaz\u0131nt\u0131lar n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u0259ld\u0259 edil\u0259n materiallar, q\u0259dim tarixi m\u0259nb\u0259l\u0259r, da\u015f kitab\u0259l\u0259r v\u0259 ba\u015fqa vasit\u0259l\u0259r t\u0259sdiql\u0259yir.<\/p>\n<p>XIX \u0259srd\u0259 Rusiyan\u0131n Az\u0259rbaycan\u0131 i\u015f\u011fal\u0131 il\u0259 torpaqlar\u0131n par\u00e7alanmas\u0131, i\u015f\u011fal\u0131 \u00e7ox geni\u015f miqyasda davam edib.<\/p>\n<p>Qa\u00e7ar s\u0259lt\u0259n\u0259ti \u00e7ar Rusiyas\u0131ndan \u0259razil\u0259rini, x\u00fcsus\u0259n \u015fimal torpaqlar\u0131n\u0131 i\u015f\u011fal v\u0259 t\u0259cav\u00fczd\u0259n qoruma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fsa da, buna nail ola bilm\u0259di. N\u0259tic\u0259d\u0259 Az\u0259rbaycan par\u00e7aland\u0131. Rusiya \u0259l\u0259 ke\u00e7irdiyi, ilhaq etdiyi b\u00f6lg\u0259l\u0259r\u0259, x\u00fcsus\u0259n, \u0130r\u0259van, G\u0259nc\u0259, Qaraba\u011f, \u015eamax\u0131, Bak\u0131ya Qacar s\u0259lt\u0259n\u0259tind\u0259n erm\u0259nil\u0259ri k\u00f6\u00e7\u00fcrm\u0259kl\u0259 C\u0259nubi Qafqazda g\u0259l\u0259c\u0259k etnik qar\u015f\u0131durmalar\u0131n \u0259sas\u0131 qoyulub.<\/p>\n<p>Tarixin sonrak\u0131 m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan t\u00fcrkl\u0259rinin tarixi d\u0259d\u0259-baba torpaqlar\u0131nda erm\u0259nil\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00f6vl\u0259t qurulmas\u0131 plan\u0131n\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131blar. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn is\u0259 ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 t\u00fcrkl\u0259ri indiki Erm\u0259nistan \u0259razisind\u0259n k\u00f6\u00e7\u00fcrm\u0259y\u0259, qovma\u011fa ba\u015flad\u0131lar. T\u00fcrkc\u0259 yer adlar\u0131 erm\u0259nil\u0259\u015fdirildi, tarixi m\u0259d\u0259ni abid\u0259l\u0259r da\u011f\u0131d\u0131ld\u0131. Bir s\u00f6zl\u0259 indiki Erm\u0259nistan \u0259razisind\u0259n t\u00fcrkl\u0259rin izi, varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u0259ks etdir\u0259n b\u00fct\u00fcn faktlar\u0131 sildil\u0259r.<\/p>\n<p>Ancaq tarixi poza, d\u0259yi\u015f\u0259 bilm\u0259dil\u0259r. D\u00fcnyadak\u0131 tarix, co\u011frafiya v\u0259 ba\u015fqa m\u0259nb\u0259l\u0259r h\u0259min b\u00f6lg\u0259d\u0259 erm\u0259nil\u0259rin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 indiy\u0259d\u0259k t\u0259sdiql\u0259m\u0259yib.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/thumbnails\/95796482bdce57628ec79f9dd30836fe.jpg\" alt=\"sdr 4.jpg (159 KB)\" width=\"700\" height=\"394\" \/><\/p>\n<p>Erm\u0259nil\u0259rin etnik v\u0259 t\u00fcrk izini t\u0259mizl\u0259m\u0259 siyas\u0259tin\u0259 \u015f\u00fcbh\u0259 ed\u0259nl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn Qaraba\u011f v\u0259 \u0259traf rayonlar i\u015f\u011fal alt\u0131nda saxlan\u0131lan m\u00fcdd\u0259td\u0259 yol veril\u0259n cinay\u0259tl\u0259ri yada salmaq kifay\u0259tdir. Onlar Az\u0259rbaycan\u0131n b\u00fct\u00fcn yer adlar\u0131n\u0131 erm\u0259nil\u0259\u015fdirmi\u015fdil\u0259r.<\/p>\n<p>Erm\u0259nistan\u0131n yarad\u0131lmas\u0131, Az\u0259rbaycan\u0131n par\u00e7alanmas\u0131 T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 birba\u015fa \u0259laq\u0259l\u0259rd\u0259 probleml\u0259r yarad\u0131b.<\/p>\n<p>Torpaqlar i\u015f\u011faldan t\u0259mizl\u0259n\u0259nd\u0259n sonra r\u0259smi Bak\u0131 regional v\u0259 qlobal \u0259h\u0259miyy\u0259tli bir s\u0131ra t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259r ir\u0259li s\u00fcr\u00fcb, yaxud r\u0259smi Ankara il\u0259 birlikd\u0259 h\u0259mm\u00fc\u0259lliflik edib. Bunlardan biri d\u0259 Z\u0259ng\u0259zur yoludur.<\/p>\n<p>Torpaqlar\u0131n\u0131n par\u00e7alanmas\u0131, b\u00f6l\u00fcnm\u0259si Az\u0259rbaycan b\u00f6lg\u0259l\u0259ri aras\u0131nda \u0259laq\u0259l\u0259rin yaranmas\u0131nda problem yarad\u0131b. Nax\u00e7\u0131vanla \u00f6lk\u0259nin ba\u015fqa regionlar\u0131 aras\u0131nda rabit\u0259 m\u00fcmk\u00fcn deyil.<\/p>\n<p>Bu da Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131n\u0131n i\u015f\u011fal\u0131n\u0131n t\u00f6r\u0259m\u0259sidir. Sovetl\u0259r d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Z\u0259ng\u0259zur b\u00f6lg\u0259sinin Erm\u0259nistana verilm\u0259si buna n\u00fcmun\u0259dir. O vaxtlar sovetl\u0259r d\u0259 da \u00e7ar Rusiyas\u0131 kimi torpaqlar\u0131 i\u015f\u011fal etdiyi \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259razil\u0259rl\u0259 ist\u0259diyi kimi davran\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin s\u00fcqutundan sonra bol\u015fevikl\u0259r Z\u0259ng\u0259zuru Erm\u0259nistan Sovet Sosialist Respublikas\u0131n\u0131n t\u0259rkibin\u0259 qat\u0131blar.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyev mart\u0131n 5-d\u0259 \u0130\u011fd\u0131r-Nax\u00e7\u0131van qaz x\u0259ttinin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131 m\u0259rasimind\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 toxunaraq deyib: \u201cBildiyiniz kimi, Nax\u00e7\u0131van q\u0259dim Az\u0259rbaycan torpa\u011f\u0131d\u0131r. Ancaq art\u0131q bir \u0259srd\u0259n \u00e7oxdur ki, Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259sas hiss\u0259sind\u0259n ayr\u0131l\u0131b. Bunun s\u0259b\u0259bi ondan ibar\u0259tdir ki, Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti 1920-ci ild\u0259 s\u00fcqut ed\u0259nd\u0259n be\u015f ay sonra sovet hakimiyy\u0259ti Q\u0259rbi Z\u0259ng\u0259zuru Az\u0259rbaycandan ay\u0131r\u0131b Erm\u0259nistana birl\u0259\u015fdirdi v\u0259 bel\u0259likl\u0259, Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259sas hiss\u0259si il\u0259 onun ayr\u0131lmaz hiss\u0259si olan Nax\u00e7\u0131vanla quru ba\u011flant\u0131s\u0131 pozulub.<\/p>\n<p>Bir \u0259srd\u0259n \u00e7ox davam ed\u0259n bu \u0259dal\u0259tsizlik Nax\u00e7\u0131vanda ya\u015fayan bizim soyda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n h\u0259yat\u0131na \u00e7ox m\u0259nfi t\u0259sir g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir. X\u00fcsusil\u0259 Birinci Qaraba\u011f sava\u015f\u0131 ba\u015flayan kimi Erm\u0259nistan Qaraba\u011f\u0131 i\u015f\u011fal etdi v\u0259 eyni zamanda, Nax\u00e7\u0131van\u0131 blokadaya ald\u0131\u201d.<\/p>\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyev t\u0259dbird\u0259ki \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda erm\u0259nil\u0259rin niyy\u0259tinin ba\u015f tutmamas\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259bind\u0259n dan\u0131\u015fark\u0259n deyib: \u201cNax\u00e7\u0131van\u0131n o zaman i\u015f\u011fal alt\u0131na d\u00fc\u015fm\u0259m\u0259sinin s\u0259b\u0259bl\u0259rind\u0259n biri d\u0259 o idi ki, o zaman Nax\u00e7\u0131van\u0131 T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 birl\u0259\u015fdir\u0259n \u201c\u00dcmid\u201d k\u00f6rp\u00fcs\u00fc in\u015fa edilmi\u015fdir v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259d\u0259n g\u0259l\u0259n yard\u0131mlar Nax\u00e7\u0131van\u0131n qorunmas\u0131na \u00e7ox \u00f6n\u0259mli t\u00f6hf\u0259 vermi\u015fdir\u201d.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/thumbnails\/ad100a8ec8d8d6eeee795532e11b2e8a.jpg\" alt=\"sdr 3.jpg (917 KB)\" width=\"700\" height=\"504\" \/><\/p>\n<p>Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, Prezident Z\u0259ng\u0259zurun bol\u015fevikl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n i\u015f\u011fal edilm\u0259si m\u0259s\u0259l\u0259sini 2021-ci il aprelind\u0259 ADA Universitetind\u0259 ke\u00e7iril\u0259n \u201cC\u0259nubi Qafqaza yeni bax\u0131\u015f: m\u00fcnaqi\u015f\u0259d\u0259n sonra inki\u015faf v\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q\u201d adl\u0131 beyn\u0259lxalq konfransdak\u0131 nitqind\u0259 d\u0259 \u0259hat\u0259li dan\u0131\u015fm\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n<p>Bak\u0131da 1920-ci il noyabr\u0131n 4-d\u0259 Az\u0259rbaycan Kommunist (bol\u015fevikl\u0259r) Partiyas\u0131 M\u0259rk\u0259zi Komit\u0259si Siyasi B\u00fcrosunun v\u0259 Rusiya K(b)P Qafqaz b\u00fcrosunun \u00fczvl\u0259rinin birg\u0259 iclas\u0131nda (protokol \u21164, 2-ci b\u0259nd) \u201cErm\u0259nistanda v\u0259ziyy\u0259t haqq\u0131nda Leqran yolda\u015f\u0131n m\u0259ruz\u0259si\u201d m\u00fczakir\u0259 olunub.<\/p>\n<p>\u0130clasda N\u0259rimanov, H\u00fcseynov v\u0259 Yeqorov, Stalin, Orconikidze, Stasova, \u015eeynman, Leqran, Qabrielyan v\u0259 Qarayev i\u015ftirak edibl\u0259r. Erm\u0259nistanla Rusiya aras\u0131nda imzalanacaq s\u00fclh m\u00fcqavil\u0259sind\u0259 Z\u0259ng\u0259zurun Erm\u0259nistana verilm\u0259sin\u0259 dair m\u0259s\u0259l\u0259 bar\u0259d\u0259 Siyasi B\u00fcro \u00fczvl\u0259ri bildirib ki, bu, siyasi v\u0259 strateji bax\u0131mdan faydal\u0131 deyildir. Q\u0259rar yaln\u0131z \u00e7\u0131x\u0131lmaz halda edil\u0259 bil\u0259r. Y\u0259ni, Az\u0259rbaycan\u0131n bu \u0259razisi onun i\u015ftirak\u0131 olmadan Rusiyan\u0131n m\u00fcqavil\u0259 il\u0259 Erm\u0259nistana verm\u0259si d\u00fczg\u00fcn hesab edilm\u0259mi\u015fdi.<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnki onda bu \u0259razi sovetl\u0259\u015fdirilm\u0259mi\u015fdi. 1920-ci il noyabr\u0131n 30-da b\u00f6lg\u0259 bol\u015fevikl\u0259rin n\u0259zar\u0259ti alt\u0131na tam ke\u00e7\u0259nd\u0259n sonra Z\u0259ng\u0259zurda Erm\u0259nistan \u0259razisi say\u0131ld\u0131. Onda bol\u015fevikl\u0259r Az\u0259rbaycan\u0131n T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259rini k\u0259sm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn bu add\u0131m atm\u0131\u015fd\u0131lar. Bununla da Osmanl\u0131dan g\u0259l\u0259 bil\u0259c\u0259k yard\u0131mlar\u0131n da qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 alm\u0131\u015fd\u0131lar. N\u0259tic\u0259d\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 il\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin bir-birind\u0259n ayr\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259sin\u0259 nail olmu\u015fdular. Bol\u015fevikl\u0259ri bu i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 add\u0131m\u0131 h\u0259m d\u0259 Nax\u00e7\u0131van\u0131n da erm\u0259nil\u0259\u015fdirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn yol a\u00e7\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>Erm\u0259nil\u0259rin, havadarlar\u0131n\u0131n T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 aras\u0131nda \u0259laq\u0259ni b\u00f6y\u00fck planda k\u0259sm\u0259y\u0259 nail olsa da, iki d\u00f6vl\u0259t b\u00f6y\u00fck layih\u0259l\u0259ri u\u011furla realla\u015fd\u0131r\u0131b.<\/p>\n<p>Bak\u0131-Tbilisi-Ceyhan neft k\u0259m\u0259ri, Bak\u0131-Tbilisi-Qars d\u0259miryolu, TANAP, TAP v\u0259 h\u0259yata ke\u00e7\u0259n, yaxud realla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 haz\u0131rl\u0131q i\u015fl\u0259ri g\u00f6r\u00fcl\u0259n layih\u0259l\u0259r bunu t\u0259sdiql\u0259yir.<\/p>\n<p>Prezidentin \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 Z\u0259ng\u0259zur b\u00f6lg\u0259sinin d\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n i\u015f\u011fal\u0131 alt\u0131nda oldu\u011funu birm\u0259nal\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 dem\u0259y\u0259 \u0259sas verir.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/thumbnails\/b7aa180465870fb30da739e6621e491c.jpg\" alt=\"sdr 2.jpg (80 KB)\" width=\"700\" height=\"394\" \/><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n bir \u0259srdir i\u015f\u011fal alt\u0131nda olan bu b\u00f6lg\u0259si bar\u0259d\u0259 m\u0259nb\u0259l\u0259r\u0259 istinad\u0259n b\u0259zi m\u0259lumatlar\u0131 da yada salmaq ist\u0259rdik. Z\u0259ng\u0259zurun sah\u0259si 7824 kv.km-dir. O, indiki Erm\u0259nistan Respublikas\u0131n\u0131n Gorus, Qarakils\u0259 (erm\u0259nil\u0259r Sisian adland\u0131r\u0131b), Qafan, Mehri v\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n La\u00e7\u0131n, Qubadl\u0131, Z\u0259ngilan rayonlar\u0131n\u0131 \u0259hat\u0259 edir. \u0130ndi is\u0259 bu mahal \u015e\u0259rqi v\u0259 Q\u0259rbi Z\u0259ng\u0259zur ad\u0131 il\u0259 iki hiss\u0259d\u0259n ibar\u0259tdir.<\/p>\n<p>M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin q\u0259na\u0259tinc\u0259, \u201cZ\u0259ng\u0259zur\u201d s\u00f6z\u00fc t\u0259miz t\u00fcrk m\u0259n\u015f\u0259li toponimdir. \u201cZ\u0259ngi\u201d \u2013 q\u0259dim t\u00fcrk tayfas\u0131n\u0131n ad\u0131d\u0131r. Haz\u0131rda h\u0259min b\u00f6lg\u0259d\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n bir \u00e7ox co\u011frafi adlar\u0131n \u2013 Z\u0259ngi\u00e7ay, Z\u0259ngit\u0259p\u0259, Z\u0259ng\u0259rik, Z\u0259ngi\u015faml\u0131, Z\u0259ng\u0259n\u0259, Z\u0259ngilan, Z\u0259ng\u0259ran, Z\u0259ngi\u015fal\u0131, Z\u0259ngi \u00e7ay\u0131, Z\u0259ngibasar, Z\u0259ngil\u0259r, Z\u0259ngan, Z\u0259ncan, Z\u0259ngilli v\u0259 s. kimi k\u0259nd, \u00e7ay, da\u011f adlar\u0131n\u0131n qayna\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>M\u0259lumata g\u00f6r\u0259, Mahmud Ka\u015f\u011fari, F\u0259zlullah R\u0259\u015fid\u0259ddin, Abbasqulu a\u011fa Bak\u0131xanov v\u0259 ba\u015fqa bu kimi aliml\u0259rin \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259 bu t\u00fcrk tayfas\u0131n\u0131n ad\u0131na tez-tez rast g\u0259linir. \u201cZ\u0259ng\u0259zur\u201d s\u00f6z\u00fcn\u00fcn ikinci leksemi olan \u201czur\u201d \u2013 q\u0259dim t\u00fcrk dill\u0259rind\u0259 da\u011fl\u0131q, yar\u011fanl\u0131q, qayal\u0131q kimi anlamlar\u0131 ifad\u0259 etm\u0259kl\u0259, z\u0259ngil\u0259rin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 da\u011fl\u0131q \u0259razinin relyefini s\u0259ciyy\u0259l\u0259ndirir.<\/p>\n<p>Tarixi m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259 q\u0259dim s\u0259yyahlar\u0131n memuar v\u0259 t\u0259dqiqatlar\u0131nda da Z\u0259ng\u0259zur t\u00fcrkl\u0259rin yurd yeri kimi t\u0259qdim edilir.<\/p>\n<p>Ara\u015fd\u0131rma\u00e7\u0131lar bildirir ki, q\u0259dim t\u00fcrk eposu \u201cKitabi-D\u0259d\u0259 Qorqud\u201d dastan\u0131ndak\u0131 hadis\u0259l\u0259rd\u0259n b\u0259zil\u0259ri Z\u0259ng\u0259zurda c\u0259r\u0259yan edir. Kitabdak\u0131 xeyli yer, \u015f\u0259xs, tayfa ad\u0131 indi d\u0259 bu \u0259razid\u0259 m\u00f6vcuddur \u2013 Gorus, \u018fng\u0259ley\u00fcz, Dondarl\u0131, Ula\u015fl\u0131, Qundanl\u0131, \u018fk\u0259r\u0259k, Boyn\u0259k\u0259r, Basat \u00e7ay\u0131, Qap\u0131c\u0131q da\u011f\u0131, \u0130\u00e7a\u011f\u0131z v\u0259 Da\u015fa\u011f\u0131z ma\u011fara kahalar\u0131, A\u011fqaya, Qarag\u00f6l, Qarada\u011f, A\u011fd\u00fcz, Qarayer, A\u011fd\u0259r\u0259, A\u011fqaya, A\u011fbulaq, Qaraqaya, Qarasu, Qara\u00e7ay, Qara d\u0259r\u0259, Qarahun d\u0259r\u0259, Xocik, A\u011fhasar v\u0259 sair.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/thumbnails\/b260c58bf5c321dcc936a4c54f3f6ee3.jpg\" alt=\"sdr 1.jpg (127 KB)\" width=\"700\" height=\"436\" \/><\/p>\n<p>Z\u0259ng\u0259zur mis-molibden kombinat\u0131 var. Bu da b\u00f6lg\u0259nin t\u00fcrkl\u0259r\u0259 aid olmas\u0131 faktlar\u0131ndand\u0131r.<\/p>\n<p>T\u00fcrk\u00fcn bu kitab\u0131n\u0131n tarixi is\u0259 erm\u0259ni etnosunun formala\u015fmas\u0131ndan daha q\u0259dimdir. Bu bax\u0131mdan Z\u0259ng\u0259zurun Az\u0259rbaycan \u0259razisi olmas\u0131 bir faktd\u0131r. \u0130\u011fd\u0131r-Nax\u00e7\u0131van x\u0259tti is\u0259 perspektivd\u0259 bu \u0259razid\u0259n uzana bil\u0259c\u0259yi d\u0259 istisna deyil.<\/p>\n<p>Bel\u0259 olan halda T\u00fcrk\u00fcstanla Az\u0259rbaycan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259ni birl\u0259\u015fdir\u0259c\u0259k, oradan is\u0259 Avropaya q\u0259d\u0259r uzanacaq x\u0259ttin Z\u0259ng\u0259zur yolundan ke\u00e7\u0259c\u0259yi d\u0259 uzaq g\u00f6r\u00fcnm\u00fcr.<\/p>\n<p>Bu regional v\u0259 qlobal layih\u0259 bir ger\u00e7\u0259klikdir. Ona qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131xmaq is\u0259 reall\u0131q hissini \u00f6z\u00fcnd\u0259n uzaqla\u015fd\u0131rmaq, onu itirm\u0259kdir. Bir vaxtlar \u015eu\u015fa da daxil olmaqla Az\u0259rbaycan \u0259razil\u0259rinin i\u015f\u011faldan t\u0259mizl\u0259n\u0259c\u0259yin\u0259 d\u0259 inanmayanlar var idi. V\u0259t\u0259n Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131 zaman ke\u00e7dikc\u0259 par\u00e7aland\u0131\u011f\u0131 kimi b\u00fct\u00f6vl\u0259\u015f\u0259c\u0259k. F\u0259l\u0259yin \u00e7arx\u0131 bunu da ed\u0259 bilir.<\/p>\n<p>S\u0259dr\u0259ddin \u0130smay\u0131lov<br \/>\nReport.az<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan t\u00fcrkl\u0259rinin imperiyalar\u0131 da\u011f\u0131ld\u0131qdan sonra torpaqlar\u0131nda irili-x\u0131rdal\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r quruldu. Bu zaman t\u00fcrkl\u0259rin tarixi, q\u0259dim yurd yerl\u0259ri d\u0259 par\u00e7aland\u0131. Ayr\u0131-ayr\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rin t\u0259rkibin\u0259 qat\u0131ld\u0131. Az\u0259rbaycana aid h\u0259min \u0259razil\u0259rd\u0259 b\u00f6lg\u0259y\u0259 aidiyy\u0259ti olmayan g\u0259lm\u0259, k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259 etnik qruplara aid d\u00f6vl\u0259tl\u0259r quruldu. Bununla da Az\u0259rbaycanla T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131, \u00f6z\u0259llikl\u0259 tarixi Osmanl\u0131 d\u00f6vl\u0259ti, onun varisi T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 s\u0259rh\u0259dl\u0259rd\u0259 t\u00fcrk d\u00fc\u015fm\u0259nliyi ed\u0259nl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn bufer d\u00f6vl\u0259tl\u0259r qurulub. H\u0259min torpaqlar Az\u0259rbaycand\u0131r. \u00c7\u00fcnki oralar\u0131n da \u0259sl sakinl\u0259ri, avtoxon xalq\u0131 t\u00fcrkl\u0259rdir. Bunu is\u0259 yer, co\u011frafi adlar, arxeoloji qaz\u0131nt\u0131lar n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u0259ld\u0259 edil\u0259n materiallar, q\u0259dim tarixi m\u0259nb\u0259l\u0259r, da\u015f kitab\u0259l\u0259r v\u0259 ba\u015fqa vasit\u0259l\u0259r t\u0259sdiql\u0259yir. XIX \u0259srd\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":792140,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/f6a60f70dfde8fe7a059f8496edb379f.jpg",850,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/f6a60f70dfde8fe7a059f8496edb379f.jpg",850,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/f6a60f70dfde8fe7a059f8496edb379f.jpg",850,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/f6a60f70dfde8fe7a059f8496edb379f-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/f6a60f70dfde8fe7a059f8496edb379f-621x365.jpg",621,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/f6a60f70dfde8fe7a059f8496edb379f-840x494.jpg",640,376,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/f6a60f70dfde8fe7a059f8496edb379f.jpg",850,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/f6a60f70dfde8fe7a059f8496edb379f.jpg",850,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/f6a60f70dfde8fe7a059f8496edb379f-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/f6a60f70dfde8fe7a059f8496edb379f.jpg",850,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Az\u0259rbaycan t\u00fcrkl\u0259rinin imperiyalar\u0131 da\u011f\u0131ld\u0131qdan sonra torpaqlar\u0131nda irili-x\u0131rdal\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r quruldu. Bu zaman t\u00fcrkl\u0259rin tarixi, q\u0259dim yurd yerl\u0259ri d\u0259 par\u00e7aland\u0131. Ayr\u0131-ayr\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rin t\u0259rkibin\u0259 qat\u0131ld\u0131. Az\u0259rbaycana aid h\u0259min \u0259razil\u0259rd\u0259 b\u00f6lg\u0259y\u0259 aidiyy\u0259ti olmayan g\u0259lm\u0259, k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259 etnik qruplara aid d\u00f6vl\u0259tl\u0259r quruldu. Bununla da Az\u0259rbaycanla T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131, \u00f6z\u0259llikl\u0259 tarixi Osmanl\u0131 d\u00f6vl\u0259ti, onun varisi T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 s\u0259rh\u0259dl\u0259rd\u0259 t\u00fcrk d\u00fc\u015fm\u0259nliyi ed\u0259nl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn bufer&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/792139"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=792139"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/792139\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":792141,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/792139\/revisions\/792141"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/792140"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=792139"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=792139"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=792139"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}