{"id":792228,"date":"2025-03-06T20:00:44","date_gmt":"2025-03-06T16:00:44","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=792228"},"modified":"2025-03-06T20:00:44","modified_gmt":"2025-03-06T16:00:44","slug":"8-mart-beyn%c9%99lxalq-qadinlar-gunu-az%c9%99rbaycan-qadinlarinin-tarixi-huquqlari-v%c9%99-nailiyy%c9%99tl%c9%99ri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=792228","title":{"rendered":"8 Mart-Beyn\u0259lxalq Qad\u0131nlar G\u00fcn\u00fc: Az\u0259rbaycan qad\u0131nlar\u0131n\u0131n tarixi, h\u00fcquqlar\u0131 v\u0259 nailiyy\u0259tl\u0259ri"},"content":{"rendered":"<p>H\u0259r il mart\u0131n 8-d\u0259 d\u00fcnya \u00fczr\u0259 qeyd olunan Beyn\u0259lxalq Qad\u0131nlar G\u00fcn\u00fc qad\u0131nlar\u0131n siyasi, iqtisadi, sosial v\u0259 m\u0259d\u0259ni sah\u0259l\u0259rd\u0259ki m\u00fcbariz\u0259sini v\u0259 nailiyy\u0259tl\u0259rini vur\u011fulayan m\u00fch\u00fcm bir tarixdir. Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn bu g\u00fcn x\u00fcsusi \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir, \u00e7\u00fcnki \u00f6lk\u0259mizd\u0259 qad\u0131nlar tarix boyu c\u0259miyy\u0259tin inki\u015faf\u0131nda m\u00fch\u00fcm rol oynam\u0131\u015f, eyni zamanda m\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 d\u0259 h\u00fcquq v\u0259 b\u0259rab\u0259rlik u\u011frunda \u0259h\u0259miyy\u0259tli add\u0131mlar at\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Bu m\u0259qal\u0259d\u0259 Az\u0259rbaycan tarixind\u0259 qad\u0131nlar\u0131n rolu, onlar\u0131n h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n h\u00fcquqi \u0259saslar\u0131 v\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 qad\u0131n siyas\u0259tinin effektivliyini t\u0259min ed\u0259n amill\u0259r\u0259 n\u0259z\u0259r salaca\u011f\u0131q.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan qad\u0131nlar\u0131 tarix boyu milli kimliyin, m\u0259d\u0259niyy\u0259tin v\u0259 m\u0259n\u0259viyyat\u0131n \u0259sas da\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131ndan biri olmu\u015fdur. S\u00fcr\u0259tl\u0259 maarifl\u0259n\u0259n qad\u0131nlar\u0131m\u0131z y\u00fcz ill\u0259rd\u0259n b\u0259ri formala\u015fm\u0131\u015f milli d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259 sadiq qalmaqla ana dilimizin v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259timizin \u0259n etibarl\u0131 daya\u011f\u0131 kimi \u00e7\u0131x\u0131\u015f etmi\u015fl\u0259r. Orta \u0259srl\u0259rd\u0259n ba\u015flayaraq, Az\u0259rbaycan qad\u0131nlar\u0131 \u0259d\u0259biyyatda, inc\u0259s\u0259n\u0259td\u0259 v\u0259 ictimai h\u0259yatda \u00f6z izl\u0259rini qoymu\u015flar. XIX \u0259srd\u0259 is\u0259 maarif\u00e7ilik h\u0259r\u0259kat\u0131 il\u0259 qad\u0131nlar\u0131n t\u0259hsil\u0259 c\u0259lb olunmas\u0131 prosesi s\u00fcr\u0259tl\u0259nmi\u015fdir. XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin qurulmas\u0131 il\u0259 qad\u0131nlar\u0131n se\u00e7ib-se\u00e7ilm\u0259k h\u00fcququ tan\u0131nm\u0131\u015f, bu da \u015e\u0259rq al\u0259mind\u0259 ilk d\u0259f\u0259 ba\u015f ver\u0259n m\u00fch\u00fcm hadis\u0259l\u0259rd\u0259n biri olmu\u015fdur.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan qad\u0131nlar\u0131n\u0131n se\u00e7ib-se\u00e7ilm\u0259k h\u00fcququnu \u0259ld\u0259 etm\u0259si 1918-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin yaranmas\u0131 il\u0259 m\u00fcmk\u00fcn olmu\u015fdur. Bu, qad\u0131n h\u00fcquqlar\u0131 bax\u0131m\u0131ndan inqilabi bir add\u0131m idi v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131 bir \u00e7ox Q\u0259rb \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259n bel\u0259 ir\u0259li apar\u0131rd\u0131. Bu h\u00fcquq sonrak\u0131 d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 d\u0259 qorunub saxlan\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 m\u00fcasir Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda qad\u0131nlar\u0131n siyasi h\u0259yatda f\u0259al i\u015ftirak\u0131na z\u0259min yaratm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan qad\u0131n h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n t\u0259min edilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259m milli, h\u0259m d\u0259 beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 m\u00fch\u00fcm add\u0131mlar atm\u0131\u015fd\u0131r. 1995-ci ild\u0259 BMT-nin \u201cQad\u0131nlara m\u00fcnasib\u0259td\u0259 ayr\u0131-se\u00e7kiliyin b\u00fct\u00fcn formalar\u0131n\u0131n l\u0259\u011fv olunmas\u0131 haqq\u0131nda\u201d Konvensiyas\u0131na qo\u015fulan Az\u0259rbaycan, bu \u00f6hd\u0259likl\u0259ri yerin\u0259 yetirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn geni\u015f qanunvericilik bazas\u0131 formala\u015fd\u0131rm\u0131\u015fd\u0131r. 2006-c\u0131 ild\u0259 q\u0259bul olunmu\u015f \u201cGender (ki\u015fi v\u0259 qad\u0131nlar\u0131n) b\u0259rab\u0259rliyinin t\u0259minatlar\u0131 haqq\u0131nda\u201d Qanun v\u0259 2010-cu ild\u0259 q\u0259bul edilmi\u015f \u201cM\u0259i\u015f\u0259t zorak\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 haqq\u0131nda\u201d Qanun qad\u0131n h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n qorunmas\u0131nda m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r. Bu qanunlar cinsi m\u0259nsubiyy\u0259t\u0259 g\u00f6r\u0259 ayr\u0131-se\u00e7kiliyi aradan qald\u0131raraq, qad\u0131nlara b\u0259rab\u0259r imkanlar yarad\u0131r.<\/p>\n<p><em><strong>\u00d6lk\u0259mizd\u0259 Qad\u0131n Siyas\u0259tinin Effektivliyini T\u0259min Ed\u0259n Amill\u0259r<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanda qad\u0131n siyas\u0259tinin effektivliyi bir s\u0131ra m\u00fch\u00fcm t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259r v\u0259 qanunvericilik aktlar\u0131 il\u0259 t\u0259min olunmu\u015fdur:<\/p>\n<p>D\u00f6vl\u0259t Qurumlar\u0131n\u0131n Yarad\u0131lmas\u0131: 1998-ci ild\u0259 Prezidentin F\u0259rman\u0131 il\u0259 Qad\u0131n Probleml\u0259ri \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Komit\u0259si t\u0259sis edilmi\u015f, 2006-c\u0131 ild\u0259 is\u0259 bu qurum Ail\u0259, Qad\u0131n v\u0259 U\u015faq Probleml\u0259ri \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Komit\u0259si kimi yenid\u0259n t\u0259\u015fkil olunmu\u015fdur. Bu komit\u0259 qad\u0131nlarla ba\u011fl\u0131 d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259tini h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259n \u0259sas orqand\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Qanunvericilik T\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259ri:\u00a0<\/strong>Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin 2000-ci il 6 mart tarixli \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda d\u00f6vl\u0259t qad\u0131n siyas\u0259tinin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si haqq\u0131nda\u201d F\u0259rman\u0131 qad\u0131nlar\u0131n r\u0259hb\u0259r v\u0259zif\u0259l\u0259rd\u0259 b\u0259rab\u0259r t\u0259msil olunmas\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259k m\u0259qs\u0259di da\u015f\u0131m\u0131\u015fd\u0131r. Bu F\u0259rman\u0131n icras\u0131n\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Nazirl\u0259r Kabinetinin 2000-ci il 26 sentyabr tarixli Q\u0259rar\u0131 il\u0259 gender b\u0259rab\u0259rliyi siyas\u0259ti d\u00f6vl\u0259t qurumlar\u0131na inteqrasiya olunmu\u015fdur.<\/p>\n<p><strong>Milli F\u0259aliyy\u0259t Planlar\u0131:\u00a0<\/strong>2000-2005-ci ill\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn q\u0259bul edilmi\u015f \u201cQad\u0131n Probleml\u0259ri \u00fczr\u0259 Milli F\u0259aliyy\u0259t Plan\u0131\u201d qad\u0131nlar\u0131n siyas\u0259t, iqtisadiyyat, t\u0259hsil v\u0259 s\u0259hiyy\u0259 sah\u0259l\u0259rind\u0259ki probleml\u0259rini h\u0259ll etm\u0259y\u0259 y\u00f6n\u0259lmi\u015fdir. Bu plan x\u00fcsusil\u0259 qa\u00e7q\u0131n v\u0259 m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcn qad\u0131nlar\u0131n v\u0259ziyy\u0259tinin yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na diqq\u0259t yetirmi\u015fdir.<\/p>\n<p><strong>Beyn\u0259lxalq \u00d6hd\u0259likl\u0259r:\u00a0<\/strong>Az\u0259rbaycan Beyn\u0259lxalq \u018fm\u0259k T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n bir s\u0131ra konvensiyalar\u0131na, o c\u00fcml\u0259d\u0259n \u201cB\u0259rab\u0259r \u0259m\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259 b\u0259rab\u0259r haqq verilm\u0259si haqq\u0131nda\u201d v\u0259 \u201cAnal\u0131\u011f\u0131n m\u00fchafiz\u0259si haqq\u0131nda\u201d konvensiyalara qo\u015fulmu\u015fdur. Bu, qad\u0131n \u0259m\u0259yinin m\u00fcdafi\u0259sind\u0259 m\u00fch\u00fcm rol oynam\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>8 Mart &#8211; Beyn\u0259lxalq Qad\u0131nlar G\u00fcn\u00fc Az\u0259rbaycan qad\u0131nlar\u0131n\u0131n tarixi nailiyy\u0259tl\u0259rini v\u0259 m\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259ki u\u011furlar\u0131n\u0131 qeyd etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259la f\u00fcrs\u0259tdir. \u00d6lk\u0259mizd\u0259 qad\u0131nlar\u0131n h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n qorunmas\u0131 v\u0259 gender b\u0259rab\u0259rliyinin t\u0259min edilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 at\u0131lan add\u0131mlar Az\u0259rbaycan\u0131 regionda n\u00fcmun\u0259vi d\u00f6vl\u0259tl\u0259rd\u0259n birin\u0259 \u00e7evirmi\u015fdir. Bu g\u00fcn qad\u0131nlar\u0131m\u0131z h\u0259m ail\u0259d\u0259, h\u0259m d\u0259 c\u0259miyy\u0259td\u0259 \u00f6z layiqli yerl\u0259rini tutaraq, milli d\u0259y\u0259rl\u0259rimizin qorunmas\u0131nda v\u0259 inki\u015faf\u0131nda m\u00fch\u00fcm rol oynama\u011fa davam edirl\u0259r.<\/p>\n<p><strong>Az\u0259r S\u00fcleymanov,\u00a0<\/strong><br \/>\n<em>YAP N\u0259simi rayon t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n s\u0259dri\u00a0<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>H\u0259r il mart\u0131n 8-d\u0259 d\u00fcnya \u00fczr\u0259 qeyd olunan Beyn\u0259lxalq Qad\u0131nlar G\u00fcn\u00fc qad\u0131nlar\u0131n siyasi, iqtisadi, sosial v\u0259 m\u0259d\u0259ni sah\u0259l\u0259rd\u0259ki m\u00fcbariz\u0259sini v\u0259 nailiyy\u0259tl\u0259rini vur\u011fulayan m\u00fch\u00fcm bir tarixdir. Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn bu g\u00fcn x\u00fcsusi \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir, \u00e7\u00fcnki \u00f6lk\u0259mizd\u0259 qad\u0131nlar tarix boyu c\u0259miyy\u0259tin inki\u015faf\u0131nda m\u00fch\u00fcm rol oynam\u0131\u015f, eyni zamanda m\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 d\u0259 h\u00fcquq v\u0259 b\u0259rab\u0259rlik u\u011frunda \u0259h\u0259miyy\u0259tli add\u0131mlar at\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Bu m\u0259qal\u0259d\u0259 Az\u0259rbaycan tarixind\u0259 qad\u0131nlar\u0131n rolu, onlar\u0131n h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n h\u00fcquqi \u0259saslar\u0131 v\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 qad\u0131n siyas\u0259tinin effektivliyini t\u0259min ed\u0259n amill\u0259r\u0259 n\u0259z\u0259r salaca\u011f\u0131q. Az\u0259rbaycan qad\u0131nlar\u0131 tarix boyu milli kimliyin, m\u0259d\u0259niyy\u0259tin v\u0259 m\u0259n\u0259viyyat\u0131n \u0259sas da\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131ndan biri olmu\u015fdur. S\u00fcr\u0259tl\u0259 maarifl\u0259n\u0259n&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":792229,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/e3844e18174125692378331125810435749.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/e3844e18174125692378331125810435749.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/e3844e18174125692378331125810435749.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/e3844e18174125692378331125810435749-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/e3844e18174125692378331125810435749-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/e3844e18174125692378331125810435749-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/e3844e18174125692378331125810435749.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/e3844e18174125692378331125810435749.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/e3844e18174125692378331125810435749-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/e3844e18174125692378331125810435749.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"H\u0259r il mart\u0131n 8-d\u0259 d\u00fcnya \u00fczr\u0259 qeyd olunan Beyn\u0259lxalq Qad\u0131nlar G\u00fcn\u00fc qad\u0131nlar\u0131n siyasi, iqtisadi, sosial v\u0259 m\u0259d\u0259ni sah\u0259l\u0259rd\u0259ki m\u00fcbariz\u0259sini v\u0259 nailiyy\u0259tl\u0259rini vur\u011fulayan m\u00fch\u00fcm bir tarixdir. Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn bu g\u00fcn x\u00fcsusi \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir, \u00e7\u00fcnki \u00f6lk\u0259mizd\u0259 qad\u0131nlar tarix boyu c\u0259miyy\u0259tin inki\u015faf\u0131nda m\u00fch\u00fcm rol oynam\u0131\u015f, eyni zamanda m\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 d\u0259 h\u00fcquq v\u0259 b\u0259rab\u0259rlik u\u011frunda \u0259h\u0259miyy\u0259tli add\u0131mlar at\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/792228"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=792228"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/792228\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":792230,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/792228\/revisions\/792230"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/792229"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=792228"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=792228"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=792228"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}