{"id":792441,"date":"2025-03-07T15:43:09","date_gmt":"2025-03-07T11:43:09","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=792441"},"modified":"2025-03-07T15:43:09","modified_gmt":"2025-03-07T11:43:09","slug":"qadin-haqlarinin-%c9%99saslari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=792441","title":{"rendered":"Qad\u0131n haqlar\u0131n\u0131n \u0259saslar\u0131"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>Qad\u0131n h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n \u0259saslar\u0131, qad\u0131nlar\u0131n b\u0259rab\u0259r h\u00fcquqlara malik olmalar\u0131n\u0131 v\u0259 ayr\u0131-se\u00e7kilikd\u0259n qorunmalar\u0131n\u0131 t\u0259min ed\u0259n beyn\u0259lxalq v\u0259 milli h\u00fcquq prinsipl\u0259rin\u0259 \u0259saslan\u0131r. Bu h\u00fcquqi \u0259saslar, qad\u0131nlar\u0131n c\u0259miyy\u0259td\u0259, i\u015fd\u0259, ail\u0259d\u0259 v\u0259 d\u00f6vl\u0259t qar\u015f\u0131s\u0131nda h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n qorunmas\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259k m\u0259qs\u0259dini g\u00fcd\u00fcr. A\u015fa\u011f\u0131da bu h\u00fcquqi \u0259saslar\u0131 izah ed\u0259n b\u0259zi m\u00fch\u00fcm qanunvericilik v\u0259 beyn\u0259lxalq s\u0259n\u0259dl\u0259ri qeyd edir\u0259m:<\/strong><\/em><\/p>\n<p><strong>1. Beyn\u0259lxalq H\u00fcquqi \u018fsaslar:<\/strong><\/p>\n<p>Beyn\u0259lxalq \u0130nsan H\u00fcquqlar\u0131 B\u0259yannam\u0259si (1948): Bu s\u0259n\u0259d, b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131n b\u0259rab\u0259r h\u00fcquqlara malik oldu\u011funu, ayr\u0131-se\u00e7kiliyin yolverilm\u0259z oldu\u011funu t\u0259sbit edir. 2-ci madd\u0259sind\u0259 h\u0259r bir \u015f\u0259xs\u0259 h\u00fcquqlar\u0131n b\u0259rab\u0259r \u015f\u0259kild\u0259 tan\u0131nmas\u0131 prinsipi yer al\u0131r.<\/p>\n<p>Birl\u0259\u015fmi\u015f Mill\u0259tl\u0259r T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n Qad\u0131nlara Qar\u015f\u0131 Ayr\u0131-se\u00e7kiliyin Aradan Qald\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fczr\u0259 Konvensiyas\u0131 (CEDAW) (1979): Bu konvensiya qad\u0131nlar\u0131n siyasi, iqtisadi, sosial v\u0259 m\u0259d\u0259ni h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n qorunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn q\u0259bul olunmu\u015f m\u00fch\u00fcm s\u0259n\u0259ddir. Bu s\u0259n\u0259d qad\u0131nlar\u0131n h\u0259r hans\u0131 bir ayr\u0131-se\u00e7kilikd\u0259n qorunmas\u0131n\u0131, onlara b\u0259rab\u0259r h\u00fcquqlar\u0131n verilm\u0259sini n\u0259z\u0259rd\u0259 tutur.<\/p>\n<p>BMT-nin Qad\u0131nlara Qar\u015f\u0131 Zorak\u0131l\u0131\u011fa Son Qoyulmas\u0131 \u00fczr\u0259 Sazi\u015fi: Bu sazi\u015f qad\u0131nlar\u0131n zorak\u0131l\u0131qdan qorunmas\u0131 v\u0259 onlar\u0131n h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n t\u0259min edilm\u0259si m\u0259qs\u0259dini g\u00fcd\u00fcr. Zorak\u0131l\u0131\u011fa qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin \u00fcz\u0259rin\u0259 m\u00fch\u00fcm \u00f6hd\u0259likl\u0259r qoyur.<\/p>\n<p>Beyn\u0259lxalq \u0130\u015f Qanunlar\u0131 v\u0259 Qad\u0131nlar\u0131n \u0130stismar\u0131na Qar\u015f\u0131 M\u00fcbariz\u0259: Qad\u0131nlar\u0131n \u0259m\u0259k h\u00fcquqlar\u0131, u\u015faq \u0259m\u0259yinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 v\u0259 qad\u0131nlar\u0131n i\u015f h\u0259yat\u0131nda b\u0259rab\u0259r imkanlara malik olmalar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 beyn\u0259lxalq standartlar m\u00f6vcuddur.<\/p>\n<p><strong>2. Milli H\u00fcquqi \u018fsaslar (Az\u0259rbaycanda):<\/strong><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Konstitusiyas\u0131 (1995): Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Konstitusiyas\u0131, b\u00fct\u00fcn v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n, o c\u00fcml\u0259d\u0259n qad\u0131nlar\u0131n b\u0259rab\u0259r h\u00fcquqlar\u0131n\u0131 t\u0259min edir. Qad\u0131nlar\u0131n h\u0259r hans\u0131 bir ayr\u0131-se\u00e7kiliy\u0259 m\u0259ruz qalmas\u0131 qada\u011fand\u0131r v\u0259 bu, Konstitusiyan\u0131n 25-ci madd\u0259sind\u0259 a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 qeyd olunur. H\u0259m\u00e7inin, Konstitusiyada qad\u0131nlar\u0131n sosial v\u0259 iqtisadi h\u00fcquqlar\u0131 da qorunur.<\/p>\n<p>Qad\u0131nlar\u0131n H\u00fcquqlar\u0131n\u0131 Qoruma\u011fa Y\u00f6n\u0259lik Milli Qanunvericilik: Az\u0259rbaycanda qad\u0131n h\u00fcquqlar\u0131n\u0131 qorumaq m\u0259qs\u0259dil\u0259 bir s\u0131ra qanunlar v\u0259 normativ aktlar q\u0259bul edilmi\u015fdir. M\u0259s\u0259l\u0259n, &#8220;Qad\u0131nlara qar\u015f\u0131 zorak\u0131l\u0131\u011fa son qoyulmas\u0131&#8221; qanunu v\u0259 &#8220;\u018fm\u0259k M\u0259c\u0259ll\u0259si&#8221; qad\u0131nlar\u0131n i\u015f h\u0259yat\u0131nda b\u0259rab\u0259r h\u00fcquqlara malik olmalar\u0131n\u0131 v\u0259 zorak\u0131l\u0131qdan qorunmalar\u0131n\u0131 t\u0259min edir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n &#8220;Gender B\u0259rab\u0259rliyi&#8221; Konsepsiyas\u0131: Bu konsepsiya, c\u0259miyy\u0259td\u0259 qad\u0131nlar\u0131n v\u0259 ki\u015fil\u0259rin b\u0259rab\u0259r h\u00fcquqlara malik olmalar\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259k m\u0259qs\u0259dini g\u00fcd\u00fcr. O, qad\u0131nlar\u0131n c\u0259miyy\u0259td\u0259 f\u0259al i\u015ftirak\u0131n\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259yir v\u0259 gender \u0259sasl\u0131 ayr\u0131-se\u00e7kiliyi aradan qald\u0131rma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.<\/p>\n<p><strong>3. Qad\u0131nlar\u0131n \u018fm\u0259k H\u00fcquqlar\u0131:<\/strong><\/p>\n<p>Qad\u0131nlar\u0131n i\u015f h\u0259yat\u0131nda b\u0259rab\u0259r h\u00fcquqlara malik olmalar\u0131n\u0131 t\u0259min ed\u0259n h\u00fcquqi \u0259saslar, i\u015f\u0259 q\u0259bulda, maa\u015fda, \u0259m\u0259k \u015f\u0259raitind\u0259 v\u0259 dig\u0259r sah\u0259l\u0259rd\u0259 qad\u0131nlar\u0131n b\u0259rab\u0259r imkanlara malik olmas\u0131n\u0131 t\u0259min edir.<\/p>\n<p>\u018fm\u0259k qanunvericiliyi (\u018fm\u0259k M\u0259c\u0259ll\u0259si): Qad\u0131nlar\u0131n i\u015f yerl\u0259rind\u0259 b\u0259rab\u0259r h\u00fcquqlara malik olmalar\u0131, \u0259m\u0259k \u015f\u0259raitind\u0259 ayr\u0131-se\u00e7kilik edilm\u0259m\u0259si v\u0259 m\u00fcvafiq i\u015f \u015f\u0259raitinin yarad\u0131lmas\u0131 t\u0259min edilir.<\/p>\n<p><strong>4. Zorak\u0131l\u0131\u011fa Qar\u015f\u0131 H\u00fcquqlar:<\/strong><\/p>\n<p>Qad\u0131nlar\u0131n zorak\u0131l\u0131\u011fa qar\u015f\u0131 h\u00fcquqlar\u0131, h\u0259m beyn\u0259lxalq, h\u0259m d\u0259 milli qanunvericilikd\u0259 \u0259ksini tap\u0131r. Bu h\u00fcquqlar, qad\u0131nlar\u0131n ail\u0259 i\u00e7i v\u0259 c\u0259miyy\u0259t\u0259 aid zorak\u0131l\u0131\u011fa qar\u015f\u0131 qorunmalar\u0131n\u0131 t\u0259min edir. Az\u0259rbaycanda da bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 x\u00fcsusi diqq\u0259t yetirilir v\u0259 qanunlar qad\u0131nlar\u0131n zorak\u0131l\u0131qdan qorunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259hk\u0259m\u0259l\u0259r v\u0259 h\u00fcquq m\u00fchafiz\u0259 orqanlar\u0131 vasit\u0259sil\u0259 h\u00fcquqlar\u0131n\u0131 qoruma\u011fa imkan verir.<\/p>\n<p>Bu h\u00fcquqi \u0259saslar qad\u0131nlar\u0131n h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n qorunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcvafiq t\u0259dbirl\u0259rin g\u00f6r\u00fclm\u0259sini t\u0259min edir v\u0259 c\u0259miyy\u0259td\u0259 qad\u0131nlar\u0131n sosial, siyasi, iqtisadi v\u0259 h\u00fcquqi b\u0259rab\u0259rliyini art\u0131rmaq m\u0259qs\u0259dini g\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p><em><strong>G\u00fclnar X\u0259lilova,<br \/>\n56 n\u00f6mr\u0259li tam orta m\u0259kt\u0259bin Az\u0259rbaycan dili v\u0259 \u0259d\u0259biyyat m\u00fc\u0259llimi<\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Qad\u0131n h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n \u0259saslar\u0131, qad\u0131nlar\u0131n b\u0259rab\u0259r h\u00fcquqlara malik olmalar\u0131n\u0131 v\u0259 ayr\u0131-se\u00e7kilikd\u0259n qorunmalar\u0131n\u0131 t\u0259min ed\u0259n beyn\u0259lxalq v\u0259 milli h\u00fcquq prinsipl\u0259rin\u0259 \u0259saslan\u0131r. Bu h\u00fcquqi \u0259saslar, qad\u0131nlar\u0131n c\u0259miyy\u0259td\u0259, i\u015fd\u0259, ail\u0259d\u0259 v\u0259 d\u00f6vl\u0259t qar\u015f\u0131s\u0131nda h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n qorunmas\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259k m\u0259qs\u0259dini g\u00fcd\u00fcr. A\u015fa\u011f\u0131da bu h\u00fcquqi \u0259saslar\u0131 izah ed\u0259n b\u0259zi m\u00fch\u00fcm qanunvericilik v\u0259 beyn\u0259lxalq s\u0259n\u0259dl\u0259ri qeyd edir\u0259m: 1. Beyn\u0259lxalq H\u00fcquqi \u018fsaslar: Beyn\u0259lxalq \u0130nsan H\u00fcquqlar\u0131 B\u0259yannam\u0259si (1948): Bu s\u0259n\u0259d, b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131n b\u0259rab\u0259r h\u00fcquqlara malik oldu\u011funu, ayr\u0131-se\u00e7kiliyin yolverilm\u0259z oldu\u011funu t\u0259sbit edir. 2-ci madd\u0259sind\u0259 h\u0259r bir \u015f\u0259xs\u0259 h\u00fcquqlar\u0131n b\u0259rab\u0259r \u015f\u0259kild\u0259 tan\u0131nmas\u0131 prinsipi yer al\u0131r. Birl\u0259\u015fmi\u015f Mill\u0259tl\u0259r T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n Qad\u0131nlara Qar\u015f\u0131 Ayr\u0131-se\u00e7kiliyin Aradan&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":792442,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/3dea6b59174134662147899114410107313.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/3dea6b59174134662147899114410107313.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/3dea6b59174134662147899114410107313.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/3dea6b59174134662147899114410107313-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/3dea6b59174134662147899114410107313-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/3dea6b59174134662147899114410107313-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/3dea6b59174134662147899114410107313.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/3dea6b59174134662147899114410107313.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/3dea6b59174134662147899114410107313-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/3dea6b59174134662147899114410107313.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Qad\u0131n h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n \u0259saslar\u0131, qad\u0131nlar\u0131n b\u0259rab\u0259r h\u00fcquqlara malik olmalar\u0131n\u0131 v\u0259 ayr\u0131-se\u00e7kilikd\u0259n qorunmalar\u0131n\u0131 t\u0259min ed\u0259n beyn\u0259lxalq v\u0259 milli h\u00fcquq prinsipl\u0259rin\u0259 \u0259saslan\u0131r. Bu h\u00fcquqi \u0259saslar, qad\u0131nlar\u0131n c\u0259miyy\u0259td\u0259, i\u015fd\u0259, ail\u0259d\u0259 v\u0259 d\u00f6vl\u0259t qar\u015f\u0131s\u0131nda h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n qorunmas\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259k m\u0259qs\u0259dini g\u00fcd\u00fcr. A\u015fa\u011f\u0131da bu h\u00fcquqi \u0259saslar\u0131 izah ed\u0259n b\u0259zi m\u00fch\u00fcm qanunvericilik v\u0259 beyn\u0259lxalq s\u0259n\u0259dl\u0259ri qeyd edir\u0259m: 1. Beyn\u0259lxalq H\u00fcquqi \u018fsaslar: Beyn\u0259lxalq \u0130nsan&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/792441"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=792441"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/792441\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":792444,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/792441\/revisions\/792444"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/792442"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=792441"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=792441"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=792441"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}