{"id":792629,"date":"2025-03-08T18:33:43","date_gmt":"2025-03-08T14:33:43","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=792629"},"modified":"2025-03-08T18:33:43","modified_gmt":"2025-03-08T14:33:43","slug":"az%c9%99rbaycan-qadini-m%c9%99rh%c9%99m%c9%99t-v%c9%99-xeyirxahligin-unvani","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=792629","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycan qad\u0131n\u0131: m\u0259rh\u0259m\u0259t v\u0259 xeyirxahl\u0131\u011f\u0131n \u00fcnvan\u0131"},"content":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan qad\u0131n\u0131 tarix\u0259n xalq\u0131m\u0131z\u0131n milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259r sistemind\u0259 m\u00fch\u00fcm yer tutmu\u015f, ail\u0259 institutu, m\u0259n\u0259viyyat, m\u0259d\u0259niyy\u0259t v\u0259 ictimai h\u0259yat\u0131n formala\u015fmas\u0131nda apar\u0131c\u0131 rol oynam\u0131\u015fd\u0131r. Az\u0259rbaycan ail\u0259 d\u0259y\u0259rl\u0259rinin formala\u015fmas\u0131 v\u0259 davam etdirilm\u0259sind\u0259 qad\u0131nlar\u0131n rolu \u0259v\u0259zsizdir.<br \/>\nXIX \u0259srd\u0259n etibar\u0259n Az\u0259rbaycanda qad\u0131nlar\u0131n t\u0259hsil almas\u0131 v\u0259 maarifl\u0259nm\u0259si \u00f6n plana \u00e7\u0131xm\u0131\u015fd\u0131r. 1901-ci ild\u0259 Hac\u0131 Zeynalabdin Ta\u011f\u0131yevin d\u0259st\u0259yi il\u0259 a\u00e7\u0131lan ilk q\u0131z m\u0259kt\u0259bi qad\u0131nlar\u0131n maarifl\u0259nm\u0259sin\u0259 t\u0259kan vermi\u015fdir.<br \/>\nAz\u0259rbaycan qad\u0131nlar\u0131 1918-ci ild\u0259 \u015e\u0259rqin ilk demokratik respublikas\u0131 olan Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti (AXC) d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 se\u00e7ki h\u00fcququ qazanaraq \u00f6lk\u0259nin ictimai-siyasi h\u0259yat\u0131nda f\u0259al i\u015ftirak etm\u0259y\u0259 ba\u015flam\u0131\u015flar. Bu da onlar\u0131n ictimai-siyasi f\u0259all\u0131\u011f\u0131n\u0131n artmas\u0131na t\u0259kan verdi. Qad\u0131nlar\u0131n h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n qorunmas\u0131 v\u0259 maarifl\u0259nm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn c\u0259miyy\u0259tl\u0259r yarad\u0131ld\u0131, q\u0131zlar \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259kt\u0259bl\u0259r a\u00e7\u0131ld\u0131. Bununla da Az\u0259rbaycan qad\u0131nlar\u0131 m\u00fcs\u0259lman \u015e\u0259rqind\u0259 ilk d\u0259f\u0259 olaraq siyasi h\u00fcquqlar qazand\u0131lar. Qad\u0131nlar\u0131n se\u00e7ki h\u00fcququnun tan\u0131nmas\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n demokratik d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259 sadiqliyinin s\u00fcbutu kimi tarixd\u0259 qald\u0131 v\u0259 sonrak\u0131 d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 qad\u0131nlar\u0131n c\u0259miyy\u0259td\u0259 daha f\u0259al i\u015ftirak\u0131na yol a\u00e7d\u0131. Bu, qad\u0131n h\u00fcquqlar\u0131 bax\u0131m\u0131ndan m\u00fch\u00fcm tarixi hadis\u0259 idi v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131 d\u00f6vr\u00fcn bir \u00e7ox inki\u015faf etmi\u015f Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259n \u00f6nd\u0259 q\u0259rarla\u015fd\u0131r\u0131rd\u0131.<br \/>\nAz\u0259rbaycan qad\u0131nlar\u0131 tarix boyu \u00f6lk\u0259nin inki\u015faf\u0131nda m\u00fch\u00fcm rol oynam\u0131\u015f v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcst\u0259qillik \u0259ld\u0259 etm\u0259sind\u0259n sonra da bu \u0259n\u0259n\u0259 u\u011furla davam etm\u0259kd\u0259dir.<br \/>\nUlu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycanda qad\u0131n h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n qorunmas\u0131 v\u0259 gender b\u0259rab\u0259rliyinin t\u0259min olunmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 m\u00fch\u00fcm islahatlar h\u0259yata ke\u00e7irmi\u015f, \u00f6lk\u0259d\u0259 qad\u0131n siyas\u0259tinin \u0259sas\u0131n\u0131 qoymu\u015fdur. Qad\u0131nlar\u0131n ail\u0259 v\u0259 c\u0259miyy\u0259t h\u0259yat\u0131nda rolunun art\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn sosial m\u00fcdafi\u0259 t\u0259dbirl\u0259ri g\u00fccl\u0259ndirilmi\u015fdir. Ana v\u0259 u\u015faqlar\u0131n h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n qorunmas\u0131, qad\u0131nlara qar\u015f\u0131 zorak\u0131l\u0131\u011f\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 m\u00fch\u00fcm qanunlar q\u0259bul edilmi\u015fdir. Onun r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 q\u0259bul edil\u0259n qanunlar v\u0259 d\u00f6vl\u0259t proqramlar\u0131 qad\u0131nlar\u0131n c\u0259miyy\u0259tin b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rind\u0259 f\u0259al i\u015ftirak\u0131na geni\u015f imkanlar a\u00e7m\u0131\u015fd\u0131r. Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 qad\u0131nlar\u0131n r\u0259hb\u0259r v\u0259zif\u0259l\u0259r\u0259 ir\u0259li \u00e7\u0259kilm\u0259si v\u0259 onlar\u0131n q\u0259rar q\u0259buletm\u0259 prosesl\u0259rind\u0259 i\u015ftirak\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fch\u00fcm add\u0131mlar at\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Q\u0131zlar\u0131n t\u0259hsili il\u0259 ba\u011fl\u0131 d\u00f6vl\u0259t proqramlar\u0131 icra olunmu\u015f, ali m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 qad\u0131nlar\u0131n t\u0259msil\u00e7iliyi y\u00fcks\u0259lmi\u015fdir.<br \/>\nAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Birinci vitse-prezidenti, Heyd\u0259r \u018fliyev Fondunun prezidenti Mehriban xan\u0131m \u018fliyeva \u00f6z h\u0259rt\u0259r\u0259fli f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 h\u0259m \u00f6lk\u0259 daxilind\u0259, h\u0259m d\u0259 beyn\u0259lxalq miqyasda Az\u0259rbaycan qad\u0131n\u0131n\u0131n n\u00fcfuzunu y\u00fcks\u0259ltm\u0259kd\u0259 m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r. Onun parlaq liderliyi, xeyirxahl\u0131q missiyas\u0131, milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rin qorunmas\u0131 v\u0259 m\u0259d\u0259ni irsimizin d\u00fcnyada t\u0259bli\u011fi istiqam\u0259tind\u0259 g\u00f6rd\u00fcy\u00fc i\u015fl\u0259r n\u00fcmun\u0259vi v\u0259 t\u0259qdir\u0259layiqdir.<br \/>\nMehriban xan\u0131m \u018fliyeva \u00f6lk\u0259nin \u201cyum\u015faq g\u00fcc\u201d siyas\u0259tinin \u0259n bariz t\u0259zah\u00fcrl\u0259rind\u0259n biri olaraq, humanitar layih\u0259l\u0259ri v\u0259 diplomatik t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259ri il\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n beyn\u0259lxalq arenada dostlar\u0131n\u0131n say\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131r. Onun r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda Heyd\u0259r \u018fliyev Fondu uzun ill\u0259rdir ki, Az\u0259rbaycan\u0131n humanitar v\u0259 m\u0259d\u0259ni diplomatiyas\u0131n\u0131n \u0259sas t\u0259msil\u00e7isin\u0259 \u00e7evrilmi\u015f, \u00f6lk\u0259mizi d\u00fcnya miqyas\u0131nda tan\u0131dan geni\u015fmiqyasl\u0131 layih\u0259l\u0259r\u0259 imza atm\u0131\u015fd\u0131r. Bu fondun h\u0259yata ke\u00e7irdiyi sosial v\u0259 xeyriyy\u0259\u00e7ilik t\u0259dbirl\u0259ri m\u00fcxt\u0259lif \u00f6lk\u0259l\u0259ri v\u0259 qit\u0259l\u0259ri \u0259hat\u0259 ed\u0259r\u0259k, Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n humanist v\u0259 y\u00fcks\u0259k d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259 malik oldu\u011funu bir daha n\u00fcmayi\u015f etdirir.<br \/>\nMehriban xan\u0131m \u018fliyevan\u0131n t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 icra olunan \u00e7oxsayl\u0131 m\u00fch\u00fcm layih\u0259l\u0259r Az\u0259rbaycan\u0131n beyn\u0259lxalq n\u00fcfuzunun m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259sin\u0259, h\u0259m d\u0259 milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rimizin qorunmas\u0131na b\u00f6y\u00fck t\u00f6hf\u0259 verir. Mehriban xan\u0131m \u018fliyevan\u0131n f\u0259aliyy\u0259ti Az\u0259rbaycan qad\u0131n\u0131n\u0131n m\u0259rh\u0259m\u0259t v\u0259 xeyirxahl\u0131\u011f\u0131n\u0131, y\u00fcks\u0259k intellektual potensial\u0131n\u0131 v\u0259 \u0259xlaqi d\u0259y\u0259rl\u0259rini d\u00fcnyaya n\u00fcmayi\u015f etdir\u0259n m\u00fch\u00fcm bir \u00f6rn\u0259kdir.<br \/>\nAz\u0259rbaycan qad\u0131n\u0131 tarixin m\u00fcxt\u0259lif d\u00f6vrl\u0259rind\u0259 v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259rlik n\u00fcmun\u0259si g\u00f6st\u0259rm\u0259kl\u0259, q\u0259hr\u0259man \u00f6vladlar yeti\u015fdirm\u0259kl\u0259 b\u0259rab\u0259r, Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcst\u0259qilliyi v\u0259 \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc u\u011frunda ged\u0259n m\u00fcbariz\u0259l\u0259rd\u0259 h\u0259m \u00f6n c\u0259bh\u0259d\u0259, h\u0259m d\u0259 arxa c\u0259bh\u0259d\u0259 m\u00fcst\u0259sna xidm\u0259tl\u0259r g\u00f6st\u0259rmi\u015fl\u0259r. Tarixi Z\u0259f\u0259rimizin qazan\u0131lmas\u0131nda Az\u0259rbaycan qad\u0131nlar\u0131n\u0131n \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus yeri v\u0259 m\u00fch\u00fcm rolu vard\u0131r.<br \/>\nM\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 Az\u0259rbaycan qad\u0131n\u0131 milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259r sistemini qoruyaraq c\u0259miyy\u0259tin b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rind\u0259 f\u0259al i\u015ftirak edir v\u0259 xalq\u0131m\u0131z\u0131n inki\u015faf\u0131na t\u00f6hf\u0259 verm\u0259y\u0259 davam edir.<br \/>\n\u00d6lk\u0259mizd\u0259 8 Mart \u2013 Beyn\u0259lxalq Qad\u0131nlar G\u00fcn\u00fc r\u0259smi bayram kimi qeyd olunur v\u0259 bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan qad\u0131nlar\u0131na d\u0259rin ehtiram\u0131n ifad\u0259sidir. M\u00fcxt\u0259lif sah\u0259l\u0259rd\u0259 y\u00fcks\u0259k nailiyy\u0259tl\u0259r qazanan, elm, m\u0259d\u0259niyy\u0259t, inc\u0259s\u0259n\u0259t, s\u0259hiyy\u0259, t\u0259hsil v\u0259 dig\u0259r sah\u0259l\u0259rd\u0259 \u00f6lk\u0259mizin inki\u015faf\u0131na t\u00f6hf\u0259 ver\u0259n qad\u0131nlar d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n x\u00fcsusi diqq\u0259t v\u0259 qay\u011f\u0131 il\u0259 \u0259hat\u0259 olunurlar. D\u00f6vl\u0259timiz t\u0259r\u0259find\u0259n onlar\u0131n \u0259m\u0259yi y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndiril\u0259r\u0259k, bir \u00e7ox f\u0259dakar qad\u0131nlar f\u0259xri adlara layiq g\u00f6r\u00fcl\u00fcr, orden v\u0259 medallarla t\u0259ltif edilirl\u0259r. Bu t\u0259ltifl\u0259r Az\u0259rbaycan qad\u0131n\u0131n\u0131n z\u0259hm\u0259tinin, istedad\u0131n\u0131n v\u0259 c\u0259miyy\u0259timizin rifah\u0131 namin\u0259 g\u00f6st\u0259rdiyi \u0259v\u0259zsiz xidm\u0259tl\u0259rin t\u0259qdir edildiyinin bariz n\u00fcmun\u0259sidir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan qad\u0131n\u0131 tarix\u0259n xalq\u0131m\u0131z\u0131n milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259r sistemind\u0259 m\u00fch\u00fcm yer tutmu\u015f, ail\u0259 institutu, m\u0259n\u0259viyyat, m\u0259d\u0259niyy\u0259t v\u0259 ictimai h\u0259yat\u0131n formala\u015fmas\u0131nda apar\u0131c\u0131 rol oynam\u0131\u015fd\u0131r. Az\u0259rbaycan ail\u0259 d\u0259y\u0259rl\u0259rinin formala\u015fmas\u0131 v\u0259 davam etdirilm\u0259sind\u0259 qad\u0131nlar\u0131n rolu \u0259v\u0259zsizdir. XIX \u0259srd\u0259n etibar\u0259n Az\u0259rbaycanda qad\u0131nlar\u0131n t\u0259hsil almas\u0131 v\u0259 maarifl\u0259nm\u0259si \u00f6n plana \u00e7\u0131xm\u0131\u015fd\u0131r. 1901-ci ild\u0259 Hac\u0131 Zeynalabdin Ta\u011f\u0131yevin d\u0259st\u0259yi il\u0259 a\u00e7\u0131lan ilk q\u0131z m\u0259kt\u0259bi qad\u0131nlar\u0131n maarifl\u0259nm\u0259sin\u0259 t\u0259kan vermi\u015fdir. Az\u0259rbaycan qad\u0131nlar\u0131 1918-ci ild\u0259 \u015e\u0259rqin ilk demokratik respublikas\u0131 olan Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti (AXC) d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 se\u00e7ki h\u00fcququ qazanaraq \u00f6lk\u0259nin ictimai-siyasi h\u0259yat\u0131nda f\u0259al i\u015ftirak etm\u0259y\u0259 ba\u015flam\u0131\u015flar. Bu da onlar\u0131n ictimai-siyasi f\u0259all\u0131\u011f\u0131n\u0131n artmas\u0131na t\u0259kan verdi.&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":792630,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[2],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/d01fa757-17ed-466d-9611-6131854fa46b.jpg",850,530,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/d01fa757-17ed-466d-9611-6131854fa46b.jpg",850,530,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/d01fa757-17ed-466d-9611-6131854fa46b.jpg",850,530,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/d01fa757-17ed-466d-9611-6131854fa46b-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/d01fa757-17ed-466d-9611-6131854fa46b-585x365.jpg",585,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/d01fa757-17ed-466d-9611-6131854fa46b-840x524.jpg",640,399,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/d01fa757-17ed-466d-9611-6131854fa46b.jpg",850,530,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/d01fa757-17ed-466d-9611-6131854fa46b.jpg",850,530,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/d01fa757-17ed-466d-9611-6131854fa46b-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/d01fa757-17ed-466d-9611-6131854fa46b.jpg",850,530,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=2\" rel=\"category\">Region X\u0259b\u0259rl\u0259ri<\/a>","rttpg_excerpt":"Az\u0259rbaycan qad\u0131n\u0131 tarix\u0259n xalq\u0131m\u0131z\u0131n milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259r sistemind\u0259 m\u00fch\u00fcm yer tutmu\u015f, ail\u0259 institutu, m\u0259n\u0259viyyat, m\u0259d\u0259niyy\u0259t v\u0259 ictimai h\u0259yat\u0131n formala\u015fmas\u0131nda apar\u0131c\u0131 rol oynam\u0131\u015fd\u0131r. Az\u0259rbaycan ail\u0259 d\u0259y\u0259rl\u0259rinin formala\u015fmas\u0131 v\u0259 davam etdirilm\u0259sind\u0259 qad\u0131nlar\u0131n rolu \u0259v\u0259zsizdir. XIX \u0259srd\u0259n etibar\u0259n Az\u0259rbaycanda qad\u0131nlar\u0131n t\u0259hsil almas\u0131 v\u0259 maarifl\u0259nm\u0259si \u00f6n plana \u00e7\u0131xm\u0131\u015fd\u0131r. 1901-ci ild\u0259 Hac\u0131 Zeynalabdin Ta\u011f\u0131yevin d\u0259st\u0259yi il\u0259 a\u00e7\u0131lan ilk q\u0131z m\u0259kt\u0259bi qad\u0131nlar\u0131n&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/792629"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=792629"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/792629\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":792631,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/792629\/revisions\/792631"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/792630"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=792629"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=792629"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=792629"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}