{"id":792793,"date":"2025-03-10T12:32:16","date_gmt":"2025-03-10T08:32:16","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=792793"},"modified":"2025-03-10T12:32:16","modified_gmt":"2025-03-10T08:32:16","slug":"mut%c9%99x%c9%99ssis-oruc-tutmagin-insan-saglamligina-t%c9%99sirl%c9%99rind%c9%99n-danisib","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=792793","title":{"rendered":"M\u00fct\u0259x\u0259ssis oruc tutma\u011f\u0131n insan sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131na t\u0259sirl\u0259rind\u0259n dan\u0131\u015f\u0131b"},"content":{"rendered":"<p>Uzun m\u00fcdd\u0259t acl\u0131\u011fa s\u0259b\u0259b olan oruc tutmaq, kalori q\u0259bulunu m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131r, madd\u0259l\u0259r m\u00fcbadil\u0259sini v\u0259 b\u0259d\u0259nd\u0259ki ya\u011flar\u0131n par\u00e7alanma prosesini s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirir. M\u0259hz bu s\u0259b\u0259bd\u0259n tibb ictimaiyy\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259 oruc insan sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox faydal\u0131 hesab edilir. Bundan \u0259lav\u0259, oruc tutmaq orqanizmin uzun m\u00fcdd\u0259t ac qalmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 insulin m\u00fcqavim\u0259tini azaltma\u011fa v\u0259 qan \u015f\u0259k\u0259rinin s\u0259viyy\u0259sini a\u015fa\u011f\u0131 salma\u011fa k\u00f6m\u0259k edir. Azald\u0131lan insulin m\u00fcqavim\u0259ti d\u0259 ql\u00fckozan\u0131n qan d\u00f6vran\u0131ndan h\u00fcceyr\u0259l\u0259r\u0259 daha s\u0259m\u0259r\u0259li \u015f\u0259kild\u0259 da\u015f\u0131nmas\u0131na imkan verir.<\/p>\n<p>Eyni zamanda, qanda ya\u011f, xolesterin v\u0259 dig\u0259r n\u00f6v lipidl\u0259rin azalmas\u0131n\u0131 t\u0259min edir. Oruc tutmaq oksidl\u0259\u015fdirici stresi azald\u0131r v\u0259 immuniteti g\u00fccl\u0259ndirir, detoksifikasiya effekti il\u0259 z\u0259r\u0259rli toksinl\u0259rin at\u0131lmas\u0131n\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259yir, qaraciy\u0259rin funksiyas\u0131n\u0131 yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131r, m\u0259d\u0259 v\u0259 ba\u011f\u0131rsaq sistemini rahatla\u015fd\u0131r\u0131r, d\u0259rini canland\u0131r\u0131r, \u00fcr\u0259k-qan damar sistemin\u0259 m\u00fcsb\u0259t t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir, b\u00f6y\u00fcm\u0259 hormonu ifraz\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131r. Oruc insan\u0131n irad\u0259, s\u0259bir v\u0259 empatiya kimi m\u0259n\u0259vi qabiliyy\u0259tl\u0259rini art\u0131r\u0131r, psixoloji rahatl\u0131\u011f\u0131 t\u0259min edir.<\/p>\n<p><a class=\"azertac-link\" href=\"https:\/\/azertag.az\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">AZ\u018fRTAC<\/a>\u00a0x\u0259b\u0259r verir ki, bu s\u00f6zl\u0259ri S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyinin m\u00fct\u0259x\u0259ssis-eksperti, terapevt Zakir Quliyev deyib.<\/p>\n<p>M\u00fct\u0259x\u0259ssis oruc tutma\u011f\u0131n m\u0259sl\u0259h\u0259t g\u00f6r\u00fclm\u0259diyi risk qruplar\u0131 bar\u0259d\u0259 m\u0259lumat verib: \u201cRamazan ay\u0131nda oruc tutma\u011f\u0131n insan sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131na m\u00fcsb\u0259t t\u0259sirl\u0259ri olsa da, b\u0259zi hallarda is\u0259 tam \u0259ksin\u0259, oruc tutmaq insan sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131na m\u0259nfi t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>\u0130nsulin v\u0259 ya qan \u015f\u0259k\u0259rini azaldan d\u0259rmanlardan istifad\u0259 ed\u0259n diabet x\u0259st\u0259l\u0259ri, \u015fidd\u0259tli v\u0259 k\u0259skin d\u00f6n\u0259md\u0259 olan \u00fcr\u0259k-damar x\u0259st\u0259liyind\u0259n \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259k\u0259nl\u0259r, hamil\u0259 v\u0259 s\u00fcd ver\u0259n qad\u0131nlar (x\u00fcsusil\u0259 ilk 3 v\u0259 ya son 3 ayda), qan \u015f\u0259k\u0259ri tez-tez normadan a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u0259nl\u0259r, m\u0259d\u0259 v\u0259 ya onikibarmaq ba\u011f\u0131rsaqda xoras\u0131, xroniki qaraciy\u0259r v\u0259 xroniki b\u00f6yr\u0259k x\u0259st\u0259likl\u0259ri, \u00e7\u0259tin v\u0259 ya ciddi x\u0259st\u0259lik s\u0259b\u0259bind\u0259n \u0259m\u0259liyyat ke\u00e7ir\u0259n v\u0259 m\u00fcnt\u0259z\u0259m qidalanmas\u0131 vacib olan, aktiv yoluxucu bir x\u0259st\u0259liyi olanlar h\u0259kiml\u0259rinin icaz\u0259si olmadan oruc tutmamal\u0131d\u0131rlar\u201d.<\/p>\n<p>\u0130ftara q\u0259d\u0259r keyfiyy\u0259tli bir g\u00fcn \u00fc\u00e7\u00fcn adekvat v\u0259 balansl\u0131 imsak yem\u0259yinin \u00e7ox vacib oldu\u011funa diqq\u0259t \u00e7\u0259k\u0259n terapevt qeyd edib ki, imsak g\u00fcn\u00fcn vacib yem\u0259yi olan s\u0259h\u0259r yem\u0259yini \u0259v\u0259z etm\u0259lidir: \u201c\u0130msaka qalxmamaq v\u0259 ya yaln\u0131z su i\u00e7m\u0259k orucluqda \u015f\u0259k\u0259rin daha tez d\u00fc\u015fm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. Eyni zamanda, g\u00fcn\u0259 haz\u0131rl\u0131qs\u0131z ba\u015flaman\u0131za v\u0259 g\u00fcn \u0259rzind\u0259 l\u0259ng v\u0259 motivasiyas\u0131z olman\u0131za \u015f\u0259rait yarad\u0131r. Bir ay bu \u015f\u0259kild\u0259 yem\u0259k sa\u011flaml\u0131q \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259 yaradacaq.<\/p>\n<p>\u0130msak \u00fc\u00e7\u00fcn s\u00fcd, qat\u0131q, pendir, yumurta, \u00e7iy t\u0259r\u0259v\u0259z v\u0259 meyv\u0259l\u0259rd\u0259n ibar\u0259t y\u00fcng\u00fcl s\u0259h\u0259r yem\u0259yi v\u0259 ya \u015forba, zeytun ya\u011fl\u0131 il\u0259 haz\u0131rlanm\u0131\u015f yem\u0259kl\u0259r, qat\u0131q v\u0259 salat se\u00e7\u0259 bil\u0259rsiniz. G\u00fcn \u0259rzind\u0259 acl\u0131q hissini gecikdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259d\u0259nin bo\u015falma m\u00fcdd\u0259tini uzadan lobya, noxud, m\u0259rcim\u0259k, bulqur plov kimi lifli kompleks karbohidrat qaynaqlar\u0131n\u0131 istehlak etm\u0259k m\u0259qs\u0259d\u0259uy\u011fun olard\u0131. H\u0259ddind\u0259n art\u0131q ya\u011fl\u0131, duzlu, a\u011f\u0131r yem\u0259kl\u0259rd\u0259n v\u0259 x\u0259mirl\u0259rd\u0259n uzaq durmaq laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p>H\u0259zm probleml\u0259rinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn kifay\u0259t q\u0259d\u0259r \u00e7eyn\u0259m\u0259k v\u0259 \u00e7ox tez yem\u0259m\u0259k vacibdir. Ad\u0259t oldu\u011fu kimi zeytun v\u0259 ya xurma, su il\u0259 iftar etdikd\u0259n sonra, yem\u0259y\u0259 bir az \u015forba v\u0259 salatla ba\u015flan\u0131la bil\u0259r. Daha sonra \u0259t-t\u0259r\u0259v\u0259z yem\u0259yi, ya\u011fs\u0131z v\u0259 a\u011f\u0131r olmayan \u0259t yem\u0259yi, bir az zeytun ya\u011f\u0131 il\u0259 t\u0259r\u0259v\u0259z yem\u0259yi, 1-2 dilim \u00e7\u00f6r\u0259k, az miqdarda d\u00fcy\u00fc, makaron istehlak ed\u0259 bil\u0259rsiniz\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Uzun m\u00fcdd\u0259t acl\u0131\u011fa s\u0259b\u0259b olan oruc tutmaq, kalori q\u0259bulunu m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131r, madd\u0259l\u0259r m\u00fcbadil\u0259sini v\u0259 b\u0259d\u0259nd\u0259ki ya\u011flar\u0131n par\u00e7alanma prosesini s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirir. M\u0259hz bu s\u0259b\u0259bd\u0259n tibb ictimaiyy\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259 oruc insan sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox faydal\u0131 hesab edilir. Bundan \u0259lav\u0259, oruc tutmaq orqanizmin uzun m\u00fcdd\u0259t ac qalmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 insulin m\u00fcqavim\u0259tini azaltma\u011fa v\u0259 qan \u015f\u0259k\u0259rinin s\u0259viyy\u0259sini a\u015fa\u011f\u0131 salma\u011fa k\u00f6m\u0259k edir. Azald\u0131lan insulin m\u00fcqavim\u0259ti d\u0259 ql\u00fckozan\u0131n qan d\u00f6vran\u0131ndan h\u00fcceyr\u0259l\u0259r\u0259 daha s\u0259m\u0259r\u0259li \u015f\u0259kild\u0259 da\u015f\u0131nmas\u0131na imkan verir. Eyni zamanda, qanda ya\u011f, xolesterin v\u0259 dig\u0259r n\u00f6v lipidl\u0259rin azalmas\u0131n\u0131 t\u0259min edir. Oruc tutmaq oksidl\u0259\u015fdirici stresi azald\u0131r v\u0259 immuniteti g\u00fccl\u0259ndirir, detoksifikasiya effekti&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":792794,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[25],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/17415938706379359567_1200x630.jpg",923,630,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/17415938706379359567_1200x630.jpg",923,630,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/17415938706379359567_1200x630.jpg",923,630,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/17415938706379359567_1200x630-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/17415938706379359567_1200x630-535x365.jpg",535,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/17415938706379359567_1200x630-840x573.jpg",640,437,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/17415938706379359567_1200x630.jpg",923,630,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/17415938706379359567_1200x630.jpg",923,630,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/17415938706379359567_1200x630-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/17415938706379359567_1200x630-923x620.jpg",923,620,true]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=25\" rel=\"category\">Ramazan<\/a>","rttpg_excerpt":"Uzun m\u00fcdd\u0259t acl\u0131\u011fa s\u0259b\u0259b olan oruc tutmaq, kalori q\u0259bulunu m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131r, madd\u0259l\u0259r m\u00fcbadil\u0259sini v\u0259 b\u0259d\u0259nd\u0259ki ya\u011flar\u0131n par\u00e7alanma prosesini s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirir. M\u0259hz bu s\u0259b\u0259bd\u0259n tibb ictimaiyy\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259 oruc insan sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox faydal\u0131 hesab edilir. Bundan \u0259lav\u0259, oruc tutmaq orqanizmin uzun m\u00fcdd\u0259t ac qalmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 insulin m\u00fcqavim\u0259tini azaltma\u011fa v\u0259 qan \u015f\u0259k\u0259rinin s\u0259viyy\u0259sini a\u015fa\u011f\u0131 salma\u011fa k\u00f6m\u0259k edir. Azald\u0131lan&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/792793"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=792793"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/792793\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":792796,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/792793\/revisions\/792796"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/792794"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=792793"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=792793"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=792793"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}