{"id":794249,"date":"2025-03-16T22:17:29","date_gmt":"2025-03-16T18:17:29","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=794249"},"modified":"2025-03-16T22:17:29","modified_gmt":"2025-03-16T18:17:29","slug":"k%c9%99r%c9%99-yagi-istehlaki-olum-riskini-artira-bil%c9%99r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=794249","title":{"rendered":"K\u0259r\u0259 ya\u011f\u0131 istehlak\u0131 \u00f6l\u00fcm riskini art\u0131ra bil\u0259r"},"content":{"rendered":"<p>JAMA Internal Medicine&#8221; jurnal\u0131nda d\u0259rc olunan yeni ara\u015fd\u0131rma k\u0259r\u0259 ya\u011f\u0131n\u0131n bitki m\u0259n\u015f\u0259li ya\u011flarla m\u00fcqayis\u0259d\u0259 daha y\u00fcks\u0259k \u00f6l\u00fcm riski il\u0259 \u0259laq\u0259li oldu\u011funu ortaya qoyub.<\/p>\n<div id=\"browsi_adWrapper_ai_0_ati_1_rc_0\">\n<div id=\"browsi_adContainer_ai_0_ati_1_rc_0\">\n<div data-type=\"_mgwidget\" data-widget-id=\"1711084\"><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>Publika.az &#8220;euronews.com&#8221; telekanal\u0131na istinadla\u00a0<a title=\"xeberler son xeberler 2025\" href=\"https:\/\/big.az\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">x\u0259b\u0259r<\/a>\u00a0verir ki, AB\u015e-da 221 min orta ya\u015fl\u0131 v\u0259 ya\u015fl\u0131 insan\u0131n 30 illik qidalanma v\u0259rdi\u015fl\u0259ri t\u0259hlil edil\u0259r\u0259k apar\u0131lan t\u0259dqiqat\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, k\u0259r\u0259 ya\u011f\u0131n\u0131 daha \u00e7ox istehlak ed\u0259n f\u0259rdl\u0259rin \u00f6l\u00fcm riski 15 faiz daha y\u00fcks\u0259kdir. \u018fksin\u0259, bitki m\u0259n\u015f\u0259li ya\u011flar\u0131 daha \u00e7ox istehlak ed\u0259nl\u0259rd\u0259 bu risk 16 faiz daha a\u015fa\u011f\u0131 olub.<\/p>\n<p>Brigham v\u0259 Qad\u0131n X\u0259st\u0259xanas\u0131n\u0131n t\u0259dqiqat\u00e7\u0131s\u0131 Yu Zhang bu n\u0259tic\u0259l\u0259rin sa\u011flaml\u0131q \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259h\u0259miyy\u0259tli t\u0259sir\u0259 malik oldu\u011funu vur\u011fulay\u0131b. X\u00fcsusil\u0259, zeytun ya\u011f\u0131, soya ya\u011f\u0131, kolza ya\u011f\u0131 v\u0259 kanola ya\u011f\u0131 \u00fcr\u0259k-damar x\u0259st\u0259likl\u0259ri v\u0259 x\u0259r\u00e7\u0259ngd\u0259n \u00f6l\u00fcm riskini azalda bil\u0259r. Lakin qar\u011f\u0131dal\u0131 v\u0259 z\u0259f\u0259ran ya\u011flar\u0131nda eyni t\u0259sir m\u00fc\u015fahid\u0259 edilm\u0259yib.<\/p>\n<p>M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r qeyd edirl\u0259r ki, doymam\u0131\u015f ya\u011flarla z\u0259ngin bitki ya\u011flar\u0131 (zeytun v\u0259 kolza ya\u011f\u0131 kimi) sa\u011flaml\u0131q \u00fc\u00e7\u00fcn faydal\u0131 olsa da, doymu\u015f ya\u011flarla z\u0259ngin olan k\u0259r\u0259 ya\u011f\u0131, palma ya\u011f\u0131 v\u0259 kokos ya\u011f\u0131 \u00fcr\u0259k-damar x\u0259st\u0259likl\u0259ri riskini art\u0131ra bil\u0259r. Bundan \u0259lav\u0259, bitki ya\u011flar\u0131n\u0131n t\u0259rkibind\u0259ki omeqa-3 ya\u011f tur\u015fular\u0131 iltihab\u0131 azaltma\u011fa k\u00f6m\u0259k etdiyi halda, omeqa-6 ya\u011f tur\u015fular\u0131 is\u0259 b\u0259zi hallarda iltihab riskini art\u0131ra bil\u0259r. Ara\u015fd\u0131rmada b\u0259zi m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259r m\u00f6vcuddur. Bel\u0259 ki, i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti tibb i\u015f\u00e7il\u0259ri olub v\u0259 \u00fcmumi \u0259halini tam t\u0259msil ed\u0259 bilm\u0259zl\u0259r. Bundan \u0259lav\u0259, k\u0259r\u0259 ya\u011f\u0131 istehlak ed\u0259nl\u0259r aras\u0131nda piyl\u0259nm\u0259 v\u0259 siqaret \u00e7\u0259km\u0259 hallar\u0131n\u0131n daha \u00e7ox olmas\u0131 n\u0259tic\u0259l\u0259r\u0259 t\u0259sir ed\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>London Kral Kollecinin professoru Tom Sanders bu ara\u015fd\u0131rman\u0131n bitki ya\u011flar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 yay\u0131lan yanl\u0131\u015f m\u0259lumatlara qar\u015f\u0131 elmi s\u00fcbutlar t\u0259qdim etdiyini bildirib. \u00dcmumilikd\u0259, n\u0259tic\u0259l\u0259r k\u0259r\u0259 ya\u011f\u0131 \u0259v\u0259zin\u0259 doymam\u0131\u015f bitki ya\u011flar\u0131n\u0131n daha sa\u011flam se\u00e7im oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>JAMA Internal Medicine&#8221; jurnal\u0131nda d\u0259rc olunan yeni ara\u015fd\u0131rma k\u0259r\u0259 ya\u011f\u0131n\u0131n bitki m\u0259n\u015f\u0259li ya\u011flarla m\u00fcqayis\u0259d\u0259 daha y\u00fcks\u0259k \u00f6l\u00fcm riski il\u0259 \u0259laq\u0259li oldu\u011funu ortaya qoyub. Publika.az &#8220;euronews.com&#8221; telekanal\u0131na istinadla\u00a0x\u0259b\u0259r\u00a0verir ki, AB\u015e-da 221 min orta ya\u015fl\u0131 v\u0259 ya\u015fl\u0131 insan\u0131n 30 illik qidalanma v\u0259rdi\u015fl\u0259ri t\u0259hlil edil\u0259r\u0259k apar\u0131lan t\u0259dqiqat\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, k\u0259r\u0259 ya\u011f\u0131n\u0131 daha \u00e7ox istehlak ed\u0259n f\u0259rdl\u0259rin \u00f6l\u00fcm riski 15 faiz daha y\u00fcks\u0259kdir. \u018fksin\u0259, bitki m\u0259n\u015f\u0259li ya\u011flar\u0131 daha \u00e7ox istehlak ed\u0259nl\u0259rd\u0259 bu risk 16 faiz daha a\u015fa\u011f\u0131 olub. Brigham v\u0259 Qad\u0131n X\u0259st\u0259xanas\u0131n\u0131n t\u0259dqiqat\u00e7\u0131s\u0131 Yu Zhang bu n\u0259tic\u0259l\u0259rin sa\u011flaml\u0131q \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259h\u0259miyy\u0259tli t\u0259sir\u0259 malik oldu\u011funu vur\u011fulay\u0131b.&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":794250,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Ekran_sekli_2025-03-16_143521.png",650,411,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Ekran_sekli_2025-03-16_143521.png",650,411,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Ekran_sekli_2025-03-16_143521.png",650,411,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Ekran_sekli_2025-03-16_143521-500x280.png",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Ekran_sekli_2025-03-16_143521-577x365.png",577,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Ekran_sekli_2025-03-16_143521.png",640,405,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Ekran_sekli_2025-03-16_143521.png",650,411,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Ekran_sekli_2025-03-16_143521.png",650,411,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Ekran_sekli_2025-03-16_143521-240x172.png",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Ekran_sekli_2025-03-16_143521.png",650,411,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"JAMA Internal Medicine&#8221; jurnal\u0131nda d\u0259rc olunan yeni ara\u015fd\u0131rma k\u0259r\u0259 ya\u011f\u0131n\u0131n bitki m\u0259n\u015f\u0259li ya\u011flarla m\u00fcqayis\u0259d\u0259 daha y\u00fcks\u0259k \u00f6l\u00fcm riski il\u0259 \u0259laq\u0259li oldu\u011funu ortaya qoyub. Publika.az &#8220;euronews.com&#8221; telekanal\u0131na istinadla\u00a0x\u0259b\u0259r\u00a0verir ki, AB\u015e-da 221 min orta ya\u015fl\u0131 v\u0259 ya\u015fl\u0131 insan\u0131n 30 illik qidalanma v\u0259rdi\u015fl\u0259ri t\u0259hlil edil\u0259r\u0259k apar\u0131lan t\u0259dqiqat\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, k\u0259r\u0259 ya\u011f\u0131n\u0131 daha \u00e7ox istehlak ed\u0259n f\u0259rdl\u0259rin \u00f6l\u00fcm riski&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/794249"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=794249"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/794249\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":794252,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/794249\/revisions\/794252"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/794250"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=794249"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=794249"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=794249"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}