{"id":794457,"date":"2025-03-18T08:32:34","date_gmt":"2025-03-18T04:32:34","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=794457"},"modified":"2025-03-18T08:32:34","modified_gmt":"2025-03-18T04:32:34","slug":"bu-gun-ilaxir-torpaq-c%c9%99rs%c9%99nb%c9%99sidir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=794457","title":{"rendered":"Bu g\u00fcn \u0130lax\u0131r &#8211; Torpaq \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259sidir!"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>Bu g\u00fcn \u00f6lk\u0259mizd\u0259 \u0130lax\u0131r \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259 &#8211; Novruz bayram\u0131ndan \u00f6nc\u0259 qeyd edil\u0259n \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259l\u0259rin sonuncusu, Torpaq \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259sidir.<\/strong><\/em><\/p>\n<p>D\u00f6rd \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259nin tamamlanmas\u0131 il\u0259 Novruzun g\u0259li\u015fi r\u0259smil\u0259\u015fir. El aras\u0131nda bu \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259 x\u00fcsusi ehtiramla an\u0131l\u0131r v\u0259 bolluq, b\u0259r\u0259k\u0259t, yenil\u0259nm\u0259 r\u0259mzi kimi q\u0259bul edilir. \u0130nanca g\u00f6r\u0259, \u0130lax\u0131r \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259d\u0259 torpaq oyan\u0131r, otlar c\u00fcc\u0259rir, a\u011faclar tumurcuqlay\u0131r, t\u0259bi\u0259t canlan\u0131r v\u0259 yeni ilin b\u0259r\u0259k\u0259ti bu g\u00fcnd\u0259n ba\u015flay\u0131r.<\/p>\n<p><strong>\u0130lax\u0131r \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259nin \u0259n\u0259n\u0259l\u0259ri v\u0259 ayinl\u0259ri<\/strong><\/p>\n<p>\u0130lax\u0131r \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259 xalq\u0131m\u0131z\u0131n \u0259n q\u0259dim v\u0259 d\u0259rin m\u0259nal\u0131 bayramlar\u0131ndan biridir. Bu g\u00fcnl\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fcxt\u0259lif inanclar, m\u0259rasiml\u0259r v\u0259 \u0259n\u0259n\u0259l\u0259r m\u00f6vcuddur.<br \/>\nBel\u0259 ki, \u0130lax\u0131r \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259 ad\u0259t\u0259n t\u0259s\u0259rr\u00fcfat i\u015fl\u0259rinin ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131 hesab edilir. Bu g\u00fcnd\u0259n etibar\u0259n ba\u011f-bostan, dirrik yerl\u0259ri \u0259kin\u0259 haz\u0131rlan\u0131r, torpaq bec\u0259rilir v\u0259 m\u0259hsuldarl\u0131q \u00fc\u00e7\u00fcn dualar edilir.<\/p>\n<p>Evl\u0259rd\u0259 s\u00fcfr\u0259y\u0259 m\u00fctl\u0259q ya\u015f\u0131ll\u0131q ni\u015fan\u0259si olan s\u0259m\u0259ni qoyulur. S\u0259m\u0259ni t\u0259kc\u0259 bahar\u0131n deyil, h\u0259m d\u0259 yeni h\u0259yat\u0131n, \u00fcmidin v\u0259 yenil\u0259nm\u0259nin r\u0259mzi say\u0131l\u0131r. S\u00fcfr\u0259d\u0259 bolluq v\u0259 b\u0259r\u0259k\u0259tin t\u0259c\u0259ss\u00fcm\u00fc kimi m\u00fcxt\u0259lif yem\u0259kl\u0259r, \u015firniyyatlar v\u0259 bayram nem\u0259tl\u0259ri haz\u0131rlan\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130lax\u0131r \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259nin \u0259sas rituallar\u0131ndan biri tonqal qalamaqd\u0131r. B\u00f6y\u00fck tonqal yand\u0131r\u0131l\u0131r v\u0259 h\u0259r k\u0259s &#8211; u\u015faqlardan b\u00f6y\u00fckl\u0259r\u0259 q\u0259d\u0259r bu tonqal\u0131n \u00fcz\u0259rind\u0259n yeddi d\u0259f\u0259 atlanaraq \u201cA\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131m odda yans\u0131n, u\u011furlu, xeyirli il olsun\u201d deyirl\u0259r. Bu m\u0259rasim insan\u0131n b\u00fct\u00fcn pislikl\u0259rd\u0259n v\u0259 u\u011fursuzluqlardan t\u0259mizl\u0259nm\u0259si anlam\u0131na g\u0259lir.<\/p>\n<p>\u018fn\u0259n\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259, tonqal he\u00e7 vaxt su il\u0259 s\u00f6nd\u00fcr\u00fclm\u0259m\u0259lidir. Tonqal \u00f6z\u00fc s\u00f6n\u0259nd\u0259n sonra cavan o\u011flan v\u0259 q\u0131zlar h\u0259min tonqal\u0131n k\u00fcl\u00fcn\u00fc y\u0131\u011f\u0131b evd\u0259n k\u0259nar bir yer\u0259, \u00e7\u00f6l\u0259 at\u0131rlar. Bu o dem\u0259kdir ki, ail\u0259 \u00fczvl\u0259rinin u\u011fursuzlu\u011fu, pis niyy\u0259tl\u0259ri v\u0259 b\u0259lalar\u0131 k\u00fcll\u0259 birlikd\u0259 evd\u0259n uzaqla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r.<br \/>\n\u0130lax\u0131r \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259 gec\u0259si h\u0259r k\u0259s \u00f6z evind\u0259 olmal\u0131d\u0131r. \u0130nanca g\u00f6r\u0259, \u0259g\u0259r kims\u0259 h\u0259min gec\u0259ni ba\u015fqa yerd\u0259 ke\u00e7ir\u0259rs\u0259, n\u00f6vb\u0259ti yeddi il boyunca Novruzu evind\u0259n k\u0259narda qar\u015f\u0131layar. Xalq\u0131m\u0131z \u0130lax\u0131r \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259ni x\u00fcsusi t\u0259nt\u0259n\u0259 il\u0259 qeyd edir. Bayram s\u00fcfr\u0259l\u0259ri a\u00e7\u0131l\u0131r, \u015firniyyatlar bi\u015firilir, xon\u00e7alar haz\u0131rlan\u0131r.<\/p>\n<p><strong>\u0130lax\u0131r \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259d\u0259 fal \u0259n\u0259n\u0259l\u0259ri<\/strong><\/p>\n<p>\u0130lax\u0131r \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259nin \u0259n maraql\u0131 ad\u0259tl\u0259rind\u0259n biri fala baxmaqd\u0131r. Q\u0259dimd\u0259n b\u0259ri insanlar bu ax\u015fam g\u0259l\u0259c\u0259yi \u00f6yr\u0259nm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcxt\u0259lif fal \u00fcsullar\u0131ndan istifad\u0259 edibl\u0259r.<\/p>\n<p>Qulaq fal\u0131. X\u00fcsusil\u0259 subaylar \u00fc\u00e7\u00fcn geni\u015f yay\u0131lm\u0131\u015f fal n\u00f6vl\u0259rind\u0259n biri qulaq fal\u0131d\u0131r. G\u0259nc o\u011flan v\u0259 q\u0131zlar qon\u015fu evl\u0259rin qap\u0131s\u0131 arxas\u0131nda dayanaraq ilk e\u015fitdikl\u0259ri s\u00f6z\u0259 uy\u011fun t\u0259z\u0259 ild\u0259 onlar\u0131 n\u0259 g\u00f6zl\u0259diyini \u00f6yr\u0259nm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 \u0130lax\u0131r \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259 ax\u015fam\u0131 evl\u0259rd\u0259 yaln\u0131z xo\u015f s\u00f6zl\u0259r dan\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 ad\u0259t hesab olunur.<\/p>\n<p><strong>\u0130lax\u0131r \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259 oyunlar\u0131<\/strong><\/p>\n<p>Bayram\u0131n \u0259sas \u015f\u0259nlikl\u0259rind\u0259n biri m\u00fcxt\u0259lif oyunlar oynamaqd\u0131r.<\/p>\n<p>Qur\u015faqatd\u0131. Qur\u015faqsallama, \u015falsallama, baca-baca v\u0259 ya n\u00fcnn\u00fcn\u00fc adlanan bu oyun \u0130lax\u0131r \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259nin \u0259sas oyunlar\u0131ndan biridir. G\u0259ncl\u0259r evl\u0259rin qap\u0131s\u0131na papaq v\u0259 ya torba ataraq i\u00e7\u0259ri pay ist\u0259yirl\u0259r.<\/p>\n<p>T\u0259k\u0259 oyunu. C\u0259nubi Az\u0259rbaycanda m\u0259\u015fhur olan bu oyun Novruza on g\u00fcn qalm\u0131\u015f ke\u00e7irilir. G\u0259ncl\u0259r a\u011facdan t\u0259k\u0259 fiquru d\u00fcz\u0259ldir, onu b\u0259z\u0259yir, boynuna z\u0131nq\u0131rov as\u0131rlar v\u0259 qap\u0131-qap\u0131 g\u0259zir, pay y\u0131\u011f\u0131rlar.<\/p>\n<p>Yumurta d\u00f6y\u00fc\u015fd\u00fcrm\u0259si. Bu oyunda i\u015ftirak\u00e7\u0131lar bir-biril\u0259rinin yumurtas\u0131n\u0131 d\u00f6y\u00fc\u015fd\u00fcr\u00fcrl\u0259r. Q\u0131r\u0131lan yumurta uduzur, qalib is\u0259 sonda \u0259n \u00e7ox yumurta qazanan \u015f\u0259xs olur.<\/p>\n<p><strong>\u0130lax\u0131r \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259d\u0259 s\u00fcfr\u0259 ad\u0259tl\u0259ri<\/strong><\/p>\n<p>Bayram s\u00fcfr\u0259sind\u0259 x\u00fcsusi olaraq 7 c\u00fcr yem\u0259k, 7 n\u00f6v l\u0259ziz nem\u0259t v\u0259 ya 7 eyni h\u0259rfl\u0259 ba\u015flayan bayram t\u0259amlar\u0131 qoyulur. Yeddi m\u00fcq\u0259dd\u0259s r\u0259q\u0259m say\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn bolluq, taml\u0131q v\u0259 harmoniyan\u0131 simvoliz\u0259 edir.<\/p>\n<p>Xalq\u0131m\u0131z\u0131n g\u00f6z\u0259l ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259l\u0259rini \u00f6z\u00fcnd\u0259 ya\u015fadan \u0130lax\u0131r \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259niz m\u00fcbar\u0259k olsun!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu g\u00fcn \u00f6lk\u0259mizd\u0259 \u0130lax\u0131r \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259 &#8211; Novruz bayram\u0131ndan \u00f6nc\u0259 qeyd edil\u0259n \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259l\u0259rin sonuncusu, Torpaq \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259sidir. D\u00f6rd \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259nin tamamlanmas\u0131 il\u0259 Novruzun g\u0259li\u015fi r\u0259smil\u0259\u015fir. El aras\u0131nda bu \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259 x\u00fcsusi ehtiramla an\u0131l\u0131r v\u0259 bolluq, b\u0259r\u0259k\u0259t, yenil\u0259nm\u0259 r\u0259mzi kimi q\u0259bul edilir. \u0130nanca g\u00f6r\u0259, \u0130lax\u0131r \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259d\u0259 torpaq oyan\u0131r, otlar c\u00fcc\u0259rir, a\u011faclar tumurcuqlay\u0131r, t\u0259bi\u0259t canlan\u0131r v\u0259 yeni ilin b\u0259r\u0259k\u0259ti bu g\u00fcnd\u0259n ba\u015flay\u0131r. \u0130lax\u0131r \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259nin \u0259n\u0259n\u0259l\u0259ri v\u0259 ayinl\u0259ri \u0130lax\u0131r \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259 xalq\u0131m\u0131z\u0131n \u0259n q\u0259dim v\u0259 d\u0259rin m\u0259nal\u0131 bayramlar\u0131ndan biridir. Bu g\u00fcnl\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fcxt\u0259lif inanclar, m\u0259rasiml\u0259r v\u0259 \u0259n\u0259n\u0259l\u0259r m\u00f6vcuddur. Bel\u0259 ki, \u0130lax\u0131r \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259 ad\u0259t\u0259n t\u0259s\u0259rr\u00fcfat i\u015fl\u0259rinin ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131 hesab edilir.&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":794458,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/e6796b097f617b990654276d2002374a.jpg",870,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/e6796b097f617b990654276d2002374a.jpg",870,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/e6796b097f617b990654276d2002374a.jpg",870,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/e6796b097f617b990654276d2002374a-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/e6796b097f617b990654276d2002374a-635x365.jpg",635,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/e6796b097f617b990654276d2002374a-840x483.jpg",640,368,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/e6796b097f617b990654276d2002374a.jpg",870,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/e6796b097f617b990654276d2002374a.jpg",870,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/e6796b097f617b990654276d2002374a-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/e6796b097f617b990654276d2002374a.jpg",870,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Bu g\u00fcn \u00f6lk\u0259mizd\u0259 \u0130lax\u0131r \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259 &#8211; Novruz bayram\u0131ndan \u00f6nc\u0259 qeyd edil\u0259n \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259l\u0259rin sonuncusu, Torpaq \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259sidir. D\u00f6rd \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259nin tamamlanmas\u0131 il\u0259 Novruzun g\u0259li\u015fi r\u0259smil\u0259\u015fir. El aras\u0131nda bu \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259 x\u00fcsusi ehtiramla an\u0131l\u0131r v\u0259 bolluq, b\u0259r\u0259k\u0259t, yenil\u0259nm\u0259 r\u0259mzi kimi q\u0259bul edilir. \u0130nanca g\u00f6r\u0259, \u0130lax\u0131r \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259d\u0259 torpaq oyan\u0131r, otlar c\u00fcc\u0259rir, a\u011faclar tumurcuqlay\u0131r, t\u0259bi\u0259t canlan\u0131r v\u0259 yeni ilin b\u0259r\u0259k\u0259ti bu g\u00fcnd\u0259n&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/794457"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=794457"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/794457\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":794459,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/794457\/revisions\/794459"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/794458"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=794457"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=794457"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=794457"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}