{"id":794751,"date":"2025-03-19T09:02:03","date_gmt":"2025-03-19T05:02:03","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=794751"},"modified":"2025-03-19T09:02:03","modified_gmt":"2025-03-19T05:02:03","slug":"rusiyanin-ucuncu-s%c9%99xsinin-m%c9%99xfi-mesaji","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=794751","title":{"rendered":"Rusiyan\u0131n \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u015f\u0259xsinin M\u018fXF\u0130 MESAJI"},"content":{"rendered":"<h3><strong>\u201cValentina Matviyenkonun s\u0259f\u0259ri h\u0259m d\u0259 Putinin m\u0259xfi mesaj\u0131n\u0131 \u00fcz-\u00fcz\u0259 \u00e7atd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn f\u00fcrs\u0259t oldu\u201d<\/strong><\/h3>\n<p><strong>Rusiya Parlamentinin yuxar\u0131 palatas\u0131n\u0131n s\u0259drinin\u00a0 r\u0259hb\u0259rlik etdiyi n\u00fcmay\u0259nd\u0259 hey\u0259tinin Az\u0259rbaycana r\u0259smi s\u0259f\u0259ri ba\u015fa \u00e7at\u0131b. B\u0259lli oldu\u011fu kimi,\u00a0 Federasiya \u015euras\u0131n\u0131n s\u0259dri Valentina Matviyenko Prezident \u0130lham \u018fliyev v\u0259 Birinci vitse-prezident Mehriban \u018fliyeva il\u0259 dan\u0131\u015f\u0131qlar apar\u0131b. H\u0259m\u00e7inin Federasiya \u015euras\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycan Milli M\u0259clisi aras\u0131nda \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q \u00fczr\u0259 Parlamentl\u0259raras\u0131 Komissiyan\u0131n birg\u0259 iclas\u0131 ke\u00e7irilib. Bak\u0131ya g\u0259l\u0259n Rusiya n\u00fcmay\u0259nd\u0259 hey\u0259tin\u0259 Federasiya \u015euras\u0131n\u0131n be\u015f komit\u0259sinin r\u0259hb\u0259ri, habel\u0259 H\u0259\u015ft\u0259rxan vilay\u0259tinin r\u0259hb\u0259ri \u0130qor Babu\u015fkin daxil idi.<\/strong><\/p>\n<p><em>Haqq\u0131n.az s\u0259f\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 yaz\u0131r ki, Valentina Matviyenko AZAL-\u0131n Bak\u0131dan Qrozn\u0131ya u\u00e7an s\u0259rni\u015fin t\u0259yyar\u0259sinin vurulmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 ba\u015fsa\u011fl\u0131\u011f\u0131 verib v\u0259 qeyd edib ki, bu faci\u0259vi hadis\u0259 Rusiyan\u0131n istintaq orqanlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n ara\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r v\u0259 ona obyektiv qiym\u0259t veril\u0259c\u0259k.<\/em><\/p>\n<p>\u201cT\u0259bii ki, Valentina Matviyenkonun s\u0259f\u0259ri h\u0259m d\u0259 Vladimir Putinin m\u0259xfi mesaj\u0131n\u0131 \u0130lham \u018fliyev\u0259 \u00fcz-\u00fcz\u0259 \u00e7atd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn bir f\u00fcrs\u0259t oldu. Unutmayaq ki, Federasiya \u015euras\u0131n\u0131n s\u0259dri Rusiyada prezident v\u0259 ba\u015f nazird\u0259n sonra \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc siyasi postdur. T\u0259sad\u00fcfi deyil ki, Valentina Matviyenko fevral\u0131n sonunda Ankarada R\u0259c\u0259b Tayyib \u018frdo\u011fanla dan\u0131\u015f\u0131qlar apar\u0131b v\u0259 ikit\u0259r\u0259fli m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r\u0259 dair prezident Putinin mesaj\u0131n\u0131 T\u00fcrkiy\u0259 liderin\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131b. Ayd\u0131nd\u0131r ki, Rusiya-Az\u0259rbaycan m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin konteksti v\u0259 format\u0131 Ankaran\u0131n Moskva il\u0259 t\u0259maslar\u0131ndan \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 f\u0259rql\u0259nir. Bu, Rusiya Federasiya \u015euras\u0131 s\u0259drinin parlamentl\u0259raras\u0131 diplomatiyas\u0131n\u0131n \u0259h\u0259miyy\u0259tini v\u0259 effektivliyini he\u00e7 bir \u015f\u0259kild\u0259 azaltm\u0131r\u201d, &#8211; sayt yaz\u0131r.<\/p>\n<p>O da xat\u0131rlan\u0131r ki, Bak\u0131da ke\u00e7iril\u0259n dan\u0131\u015f\u0131qlardan sonra Valentina Matviyenko nikbin dan\u0131\u015f\u0131b: \u201cM\u0259n Az\u0259rbaycan\u0131n \u00e7ox\u015fax\u0259li \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 davam etdirm\u0259k v\u0259 m\u00fctt\u0259fiqlik m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri qurmaq \u0259zmind\u0259 oldu\u011funa \u0259min\u0259m\u201d.<\/p>\n<p><strong>Haqq\u0131n.az yaz\u0131r ki, Milli M\u0259clisin M\u0259d\u0259niyy\u0259t komit\u0259sinin r\u0259hb\u0259ri Polad B\u00fclb\u00fclo\u011flu \u00f6z \u00fcz\u0259rin\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n missiya g\u00f6t\u00fcr\u00fcb ki, bu da Moskvada yax\u015f\u0131 ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcl\u00fcr v\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirilir. T\u0259sad\u00fcfi deyil ki, parlamentl\u0259raras\u0131 i\u015f\u00e7i qrupunun birg\u0259 iclas\u0131 zaman\u0131 Polad B\u00fclb\u00fclo\u011flu Federasiya \u015euras\u0131n\u0131n \u201cParlamentarizmin inki\u015faf\u0131nda xidm\u0259tl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259\u201d F\u0259xri Ni\u015fan\u0131 il\u0259 t\u0259ltif edilib.<\/strong><\/p>\n<p>M\u00fczakir\u0259 olunan s\u0259naye v\u0259 iqtisadi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r blokunda Valentina Matviyenkonun iki \u00f6lk\u0259 aras\u0131nda ticar\u0259t d\u00f6vriyy\u0259sini 8 milyard dollara \u00e7atd\u0131rmaq t\u0259klifi d\u0259 diqq\u0259t \u00e7\u0259kir. Ox\u015far t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259r art\u0131q h\u00f6kum\u0259t ekspertl\u0259ri aras\u0131nda da s\u0259sl\u0259nib, lakin bu, ilk d\u0259f\u0259dir ki, siyasi s\u0259viyy\u0259d\u0259 e\u015fidilir. \u0130kit\u0259r\u0259fli ticar\u0259tin cari h\u0259cminin 2024-c\u00fc ilin sonuna 4,8 milyard dollar t\u0259\u015fkil etdiyini n\u0259z\u0259r\u0259 alsaq ki, bu da 2023-c\u00fc ilin g\u00f6st\u0259ricisind\u0259n 10,1 faiz \u00e7oxdur. Bu halda, \u0259sas v\u0259zif\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n Rusiyaya ixrac\u0131n\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 v\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 investisiyalara d\u00fc\u015f\u00fcr. Rusiya n\u00fcmay\u0259nd\u0259 hey\u0259tinin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, iki \u00f6lk\u0259 aras\u0131nda \u201cticar\u0259t d\u00f6vriyy\u0259sinin art\u0131m\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck imkanlar\u201d var. Bu sah\u0259l\u0259r aras\u0131nda k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 v\u0259 qida s\u0259nayesi, avtomobil istehsal\u0131, kadr haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131, neft hasilat\u0131 v\u0259 qaz ixrac\u0131, tibb, metallurgiya v\u0259 bir \u00e7ox ki\u00e7ik v\u0259 orta biznes layih\u0259l\u0259ri var&#8221;, &#8211; dey\u0259 Haqq\u0131n.az yaz\u0131r.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/images.oxu.az\/2025\/03\/17\/vopILrn3KBG7WwIjcFRD8cIH8ABJxJWyuV7FOQbE:1200.jpg\" alt=\"Valentina Matviyenko \u015e\u0259hidl\u0259r xiyaban\u0131n\u0131 ziyar\u0259t edib - Oxu.az\" \/><\/p>\n<p><strong>Beyn\u0259lxalq \u015eimal-C\u0259nub N\u0259qliyyat D\u0259hlizinin q\u0259rb d\u0259mir yolu seqmentinin tikintisi v\u0259 modernl\u0259\u015fdirilm\u0259si, el\u0259c\u0259 d\u0259 Rusiyadan \u0130rana magistral qaz k\u0259m\u0259rinin \u00e7\u0259kilm\u0259si planlar\u0131 ortam\u00fcdd\u0259tli perspektivd\u0259 ikit\u0259r\u0259fli \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n intensivliyin\u0259 ciddi t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259c\u0259k.<\/strong><\/p>\n<p>Qeyd edilir ki, Az\u0259rbaycanda s\u0259naye m\u0259hsulunun yar\u0131dan \u00e7oxu art\u0131q \u0259mt\u0259\u0259 istehsal\u0131 v\u0259 xammal emal\u0131 sah\u0259sind\u0259dir. \u018fg\u0259r 2004-c\u00fc ilin yekunlar\u0131na g\u00f6r\u0259 s\u0259naye m\u0259hsulunun 60,9 faizi m\u0259d\u0259n\u00e7\u0131xarma sektorunda istehsal olunubsa, (neft-qaz hasilat\u0131 v\u0259 ixrac\u0131), onda 31,8 faizi art\u0131q Az\u0259rbaycan\u0131n emal s\u0259nayesinin, 6,4 faizi is\u0259 Az\u0259rbaycan ixrac\u0131n\u0131n m\u00fch\u00fcm hiss\u0259sini tutan v\u0259 vaxta\u015f\u0131r\u0131 ixrac reytinqind\u0259 birinci yerd\u0259 olan elektrik enerjisi istehsal\u0131n\u0131n pay\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcr.<\/p>\n<p>Rusiya \u0130xrac M\u0259rk\u0259zinin (R\u0130M) Az\u0259rbaycandak\u0131 n\u00fcmay\u0259nd\u0259liyinin r\u0259hb\u0259ri Nuri Quliyevin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, onun strukturu \u00fc\u00e7 milyard dollardan \u00e7ox Rusiya ixrac\u0131n\u0131 t\u0259min edib. Eyni zamanda REK Az\u0259rbaycan istehsal\u00e7\u0131lar\u0131 il\u0259 Rusiya idxal\u00e7\u0131lar\u0131 aras\u0131nda geni\u015f \u00e7e\u015fidd\u0259 m\u0259hsullar \u00fczr\u0259 kommunikasiyan\u0131 asanla\u015fd\u0131rma\u011fa haz\u0131rd\u0131r.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/thumbnails\/b9f2ad7649ea8ffff7a40c72a89fd3ab.png\" \/><\/p>\n<p><strong>Bu bax\u0131mdan, Rusiya v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n regionlar\u0131n\u0131 birl\u0259\u015fdir\u0259n biznes missiyalar\u0131n\u0131n praktikas\u0131n\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si h\u0259yati \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir. Ox\u015far kommersiya forumlar\u0131 v\u0259 i\u015fg\u00fczar kommunikasiyalar dem\u0259k olar ki, h\u0259r ay h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131. Buna baxmayaraq, t\u0259kc\u0259 regionlar aras\u0131nda deyil, h\u0259m d\u0259 iki \u00f6lk\u0259nin b\u0259l\u0259diyy\u0259l\u0259ri s\u0259viyy\u0259sind\u0259 birba\u015fa dialoqu daha f\u0259al \u015f\u0259kild\u0259 qurmaq laz\u0131md\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>Bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 bu yax\u0131nlarda Rusiyada h\u00fcquqi \u015f\u0259rait yarad\u0131l\u0131b. M\u00fcvafiq s\u0259lahiyy\u0259tl\u0259r 2023-c\u00fc ilin avqustunda \u201cRusiya Federasiyas\u0131nda yerli \u00f6z\u00fcn\u00fcidar\u0259nin t\u0259\u015fkilinin \u00fcmumi prinsipl\u0259ri haqq\u0131nda\u201d Federal Qanuna d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r edildikd\u0259n sonra b\u0259l\u0259diyy\u0259l\u0259r\u0259 verilib. N\u0259tic\u0259d\u0259, Rusiya Federasiyas\u0131n\u0131n 50-y\u0259 yax\u0131n subyekti yerli hakimiyy\u0259t orqanlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n beyn\u0259lxalq v\u0259 xarici iqtisadi \u0259laq\u0259l\u0259rin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si qaydas\u0131 haqq\u0131nda qanunlar q\u0259bul etdi. \u0130ndi is\u0259 bu h\u00fcquq normalar\u0131n\u0131 praktikada t\u0259tbiq etm\u0259yin vaxt\u0131 \u00e7at\u0131b. Bu, \u015f\u00fcbh\u0259siz ki, ikit\u0259r\u0259fli iqtisadi \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn ba\u015fqa resurs olacaq.<\/p>\n<p>Federasiya \u015euras\u0131 n\u00fcmay\u0259nd\u0259 hey\u0259tinin Bak\u0131ya s\u0259f\u0259rinin n\u0259tic\u0259l\u0259rini \u0259n yax\u015f\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 Valentina Matviyenkonun \u00f6z\u00fc bel\u0259 yekunla\u015fd\u0131r\u0131b: \u201cBiz Az\u0259rbaycana balansla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f siyas\u0259tin\u0259 v\u0259 Rusiya il\u0259 \u00e7oxt\u0259r\u0259fli \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q ist\u0259yin\u0259 g\u00f6r\u0259 minn\u0259tdar\u0131q\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cValentina Matviyenkonun s\u0259f\u0259ri h\u0259m d\u0259 Putinin m\u0259xfi mesaj\u0131n\u0131 \u00fcz-\u00fcz\u0259 \u00e7atd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn f\u00fcrs\u0259t oldu\u201d Rusiya Parlamentinin yuxar\u0131 palatas\u0131n\u0131n s\u0259drinin\u00a0 r\u0259hb\u0259rlik etdiyi n\u00fcmay\u0259nd\u0259 hey\u0259tinin Az\u0259rbaycana r\u0259smi s\u0259f\u0259ri ba\u015fa \u00e7at\u0131b. B\u0259lli oldu\u011fu kimi,\u00a0 Federasiya \u015euras\u0131n\u0131n s\u0259dri Valentina Matviyenko Prezident \u0130lham \u018fliyev v\u0259 Birinci vitse-prezident Mehriban \u018fliyeva il\u0259 dan\u0131\u015f\u0131qlar apar\u0131b. H\u0259m\u00e7inin Federasiya \u015euras\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycan Milli M\u0259clisi aras\u0131nda \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q \u00fczr\u0259 Parlamentl\u0259raras\u0131 Komissiyan\u0131n birg\u0259 iclas\u0131 ke\u00e7irilib. Bak\u0131ya g\u0259l\u0259n Rusiya n\u00fcmay\u0259nd\u0259 hey\u0259tin\u0259 Federasiya \u015euras\u0131n\u0131n be\u015f komit\u0259sinin r\u0259hb\u0259ri, habel\u0259 H\u0259\u015ft\u0259rxan vilay\u0259tinin r\u0259hb\u0259ri \u0130qor Babu\u015fkin daxil idi. Haqq\u0131n.az s\u0259f\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 yaz\u0131r ki, Valentina Matviyenko AZAL-\u0131n Bak\u0131dan Qrozn\u0131ya u\u00e7an&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":794752,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[4],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/c517d315bc94eb991ffe065607b2e053.jpg",870,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/c517d315bc94eb991ffe065607b2e053.jpg",870,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/c517d315bc94eb991ffe065607b2e053.jpg",870,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/c517d315bc94eb991ffe065607b2e053-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/c517d315bc94eb991ffe065607b2e053-635x365.jpg",635,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/c517d315bc94eb991ffe065607b2e053-840x483.jpg",640,368,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/c517d315bc94eb991ffe065607b2e053.jpg",870,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/c517d315bc94eb991ffe065607b2e053.jpg",870,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/c517d315bc94eb991ffe065607b2e053-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/c517d315bc94eb991ffe065607b2e053.jpg",870,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=4\" rel=\"category\">Siyas\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"\u201cValentina Matviyenkonun s\u0259f\u0259ri h\u0259m d\u0259 Putinin m\u0259xfi mesaj\u0131n\u0131 \u00fcz-\u00fcz\u0259 \u00e7atd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn f\u00fcrs\u0259t oldu\u201d Rusiya Parlamentinin yuxar\u0131 palatas\u0131n\u0131n s\u0259drinin\u00a0 r\u0259hb\u0259rlik etdiyi n\u00fcmay\u0259nd\u0259 hey\u0259tinin Az\u0259rbaycana r\u0259smi s\u0259f\u0259ri ba\u015fa \u00e7at\u0131b. B\u0259lli oldu\u011fu kimi,\u00a0 Federasiya \u015euras\u0131n\u0131n s\u0259dri Valentina Matviyenko Prezident \u0130lham \u018fliyev v\u0259 Birinci vitse-prezident Mehriban \u018fliyeva il\u0259 dan\u0131\u015f\u0131qlar apar\u0131b. H\u0259m\u00e7inin Federasiya \u015euras\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycan Milli M\u0259clisi aras\u0131nda \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/794751"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=794751"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/794751\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":794753,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/794751\/revisions\/794753"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/794752"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=794751"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=794751"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=794751"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}