{"id":794834,"date":"2025-03-20T09:21:21","date_gmt":"2025-03-20T05:21:21","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=794834"},"modified":"2025-03-20T09:21:21","modified_gmt":"2025-03-20T05:21:21","slug":"sos-bosanma-dunya-trendin%c9%99-cevrilir-az%c9%99rbaycanda-is%c9%99","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=794834","title":{"rendered":"SOS! Bo\u015fanma d\u00fcnya trendin\u0259 \u00e7evrilir &#8211; Az\u0259rbaycanda is\u0259&#8230;"},"content":{"rendered":"<h3><strong>Lal\u0259 Mehral\u0131: \u201cQad\u0131n\u0131n h\u00fcquq v\u0259 azadl\u0131\u011f\u0131 bo\u015fanma h\u00fcququ il\u0259 \u00f6l\u00e7\u00fcl\u0259 bilm\u0259z\u201d<\/strong><\/h3>\n<p><strong>M\u0259lumdur ki, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada bo\u015fanmalar\u0131n say\u0131 art\u0131r. Ail\u0259 getdikc\u0259 qeyri-sabit bir quruma \u00e7evrilir. Yaln\u0131z bir \u00e7ox \u0130slam d\u00f6vl\u0259tl\u0259rind\u0259 ail\u0259 dem\u0259k olar ki, y\u00fcz ill\u0259r \u0259vv\u0259l oldu\u011fu kimi sars\u0131lmaz bir qurulu\u015f olaraq qal\u0131r. B\u0259lk\u0259 d\u0259 ona g\u00f6r\u0259 ki, orada yaln\u0131z ki\u015finin nikah ba\u011f\u0131n\u0131 pozmaq h\u00fcququ var. Qad\u0131n\u0131n is\u0259 yaln\u0131z m\u0259hk\u0259m\u0259y\u0259 m\u00fcraci\u0259t etm\u0259k h\u00fcququ var v\u0259 bu da c\u0259miyy\u0259td\u0259 q\u0131nanan bir h\u0259r\u0259k\u0259tdir. \u00dcst\u0259lik, bunun \u00fc\u00e7\u00fcn onun ciddi s\u0259b\u0259bl\u0259ri olmal\u0131d\u0131r. \u201cXasiyy\u0259timiz tutmur\u201d arqumenti \u0130slam \u00f6lk\u0259l\u0259rinin \u00e7oxunda i\u015fl\u0259mir.<\/strong><\/p>\n<p>Avropa v\u0259 AB\u015e-da oldu\u011fu kimi Rusiyada da bo\u015fanmalar\u0131n say\u0131 nikahlar\u0131n say\u0131na nisb\u0259t\u0259n ild\u0259n-il\u0259 art\u0131r. Bizim \u00f6lk\u0259mizd\u0259 d\u0259 art\u0131q h\u0259r qurulan 3 ail\u0259d\u0259n biri bir ne\u00e7\u0259 ilin i\u00e7ind\u0259 da\u011f\u0131l\u0131r. Tendensiya g\u00f6st\u0259rir ki, bu gedi\u015fl\u0259 yax\u0131n vaxtlarda h\u0259r iki ail\u0259d\u0259n biri da\u011f\u0131lacaq.<\/p>\n<p><strong>Sosioloqlar\u0131n fikrinc\u0259, bo\u015fanma s\u0259b\u0259bl\u0259ri \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 f\u0259rqlidir. B\u00fct\u00fcn d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n\u0131n yaln\u0131z bir \u00fcmumi c\u0259h\u0259ti var: onlar\u0131n ham\u0131s\u0131 x\u0259yan\u0259t\u0259 d\u00f6zm\u0259y\u0259 haz\u0131r deyill\u0259r. Bu bo\u015fanma s\u0259b\u0259bi b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada \u0259sas s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n biri olaraq qal\u0131r. \u00d6lk\u0259mizd\u0259 is\u0259 bo\u015fanmalar\u0131n t\u0259xmin\u0259n d\u00f6rdd\u0259 biri x\u0259yan\u0259t ucbat\u0131ndan ba\u015f verir.<\/strong><\/p>\n<p>Avropada aliml\u0259rin g\u00f6st\u0259rdiyi bo\u015fanmalar\u0131n \u0259sas s\u0259b\u0259bl\u0259rind\u0259n biri \u0259halinin rifah\u0131n\u0131n y\u00fcks\u0259lm\u0259si, maddi s\u0259rv\u0259tl\u0259rin c\u0259miyy\u0259tin b\u00fct\u00fcn t\u0259b\u0259q\u0259l\u0259ri aras\u0131nda daha \u0259dal\u0259tli b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcr\u00fclm\u0259si v\u0259 d\u00f6vl\u0259t m\u00fcavin\u0259tl\u0259ri sisteminin s\u00fcr\u0259tli inki\u015faf\u0131d\u0131r. Bu, paradoksal olaraq ona g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131b ki, Avropan\u0131n \u0259n firavan \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 h\u0259r bir h\u0259yat yolda\u015f\u0131 m\u00fcdafi\u0259 olundu\u011funu hiss edir v\u0259 u\u015faqlar\u0131 olsa bel\u0259, b\u00fct\u00fcn \u00e7\u0259tinlikl\u0259rin \u00f6hd\u0259sind\u0259n t\u0259kba\u015f\u0131na g\u0259l\u0259 bilir.<\/p>\n<p>Y\u0259ni iqtisadi dayaq kimi nikah getdikc\u0259 daha az insana ehtiyac duyur, lakin ail\u0259ni sev\u0259n insanlar\u0131n birliyi kimi h\u0259mi\u015f\u0259 i\u015fl\u0259mir, \u00e7\u00fcnki onun alternativi var: \u00e7oxlu sayda c\u00fctl\u00fck m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri r\u0259smi qeydiyyatdan ke\u00e7irm\u0259d\u0259n v\u0259t\u0259nda\u015f birliyind\u0259 ya\u015fay\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Bel\u0259likl\u0259, d\u00fcnya \u00fcz\u00fcnd\u0259 bo\u015fanmalar\u0131n \u0259sas\u0259n 13 s\u0259b\u0259bi qeyd olunur. S\u0131ralama \u015f\u0259rtidir v\u0259 \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fczr\u0259 yerl\u0259ri d\u0259yi\u015f\u0259 bil\u0259r:<\/strong><\/p>\n<p>1-ci s\u0259b\u0259b &#8211; t\u0259k ya\u015famaq s\u0259rf\u0259lidir &#8211; Bo\u015fanma nisb\u0259tinin 71 faizl\u0259 d\u00fcnyada \u0259n y\u00fcks\u0259k g\u00f6st\u0259ricil\u0259rd\u0259n biri oldu\u011fu Bel\u00e7ikada subay olmaq sad\u0259c\u0259 olaraq faydal\u0131d\u0131r. Bel\u00e7ikada \u0259n\u0259n\u0259vi evlilik getdikc\u0259 populyarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 itirir v\u0259 bu tendensiya d\u00fcnyaya siray\u0259t edir.<\/p>\n<p>2-ci s\u0259b\u0259b &#8211; x\u0259yan\u0259t v\u0259 yadla\u015fma &#8211; Avropada bo\u015fanmalar\u0131n \u0259n \u00e7ox g\u00f6st\u0259ril\u0259n s\u0259b\u0259bl\u0259ri aras\u0131nda sosioloqlar \u0259r-arvad\u0131n x\u0259yan\u0259tini v\u0259 bir-birin\u0259 yadla\u015fmas\u0131n\u0131 qeyd edirl\u0259r;<\/p>\n<p>3-c\u00fc s\u0259b\u0259b &#8211; alkoqolizm v\u0259 narkomaniya &#8211; H\u0259yat yolda\u015flar\u0131ndan birinin alkoqolizm v\u0259 narkotik as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131 kimi sosial patologiyalar bo\u015fanmalar\u0131n \u00fcmumi s\u0259b\u0259bi olaraq qal\u0131r;<\/p>\n<p>4-c\u00fc s\u0259b\u0259b &#8211; homoseksual m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r &#8211; \u018fr-arvaddan birinin eynicinsli cinsi partnyor olmas\u0131 s\u0259b\u0259bind\u0259n bo\u015fanmalar\u0131n say\u0131 art\u0131b;<\/p>\n<p>5-ci s\u0259b\u0259b &#8211; sonsuzluq v\u0259 ya u\u015faq sahibi olmaq ist\u0259m\u0259m\u0259k;<\/p>\n<p>6-c\u0131 s\u0259b\u0259b &#8211; komp\u00fcter as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131 &#8211; Son onillikd\u0259 Avropada ortaya \u00e7\u0131xan yeni bo\u015fanma s\u0259b\u0259bl\u0259ri aras\u0131nda sosioloqlar komp\u00fcter as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u015fikay\u0259tl\u0259ri v\u0259 bu s\u0259b\u0259bd\u0259n partnyoruna he\u00e7 bir \u0259h\u0259miyy\u0259t verilm\u0259m\u0259sini qeyd edirl\u0259r;<\/p>\n<p>7-ci s\u0259b\u0259b &#8211; evlilikd\u0259n daha \u00e7ox h\u0259zz almaq ist\u0259yi &#8211; Amerikal\u0131lar\u0131n yeni n\u0259sill\u0259ri daha \u00e7ox h\u0259zz ala bils\u0259l\u0259r, evliliyin sabitliyini t\u0259min ed\u0259rl\u0259r;<\/p>\n<p>8-ci s\u0259b\u0259b &#8211; irqi, milli, dini v\u0259 dig\u0259r inanclara g\u00f6r\u0259 uy\u011funsuzluq;<\/p>\n<p>9-cu s\u0259b\u0259b &#8211; maliyy\u0259 \u00e7\u0259tinlikl\u0259ri;<\/p>\n<p>10-cu s\u0259b\u0259b &#8211; ail\u0259d\u0259 fiziki v\u0259 ya ruhi zorak\u0131l\u0131q;<\/p>\n<p>11-ci s\u0259b\u0259b &#8211; \u00e7\u0259tin h\u0259yat \u015f\u0259raiti;<\/p>\n<p>12-ci s\u0259b\u0259b &#8211; erk\u0259n nikah ya\u015f\u0131 v\u0259 erk\u0259n hamil\u0259lik;<\/p>\n<p>13-c\u00fc s\u0259b\u0259b &#8211; qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 anla\u015fman\u0131n olmamas\u0131&#8230;<\/p>\n<p><strong>Bu bar\u0259d\u0259 q\u0259zetimiz\u0259 dan\u0131\u015fan sosioloq Lal\u0259 Mehral\u0131 bildirir ki, b\u0259z\u0259n \u0130slam \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 qad\u0131n haqlar\u0131n\u0131n tapdand\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia edirl\u0259r: \u201cDeyirl\u0259r ki, qad\u0131nlara s\u00f6z haqq\u0131 tan\u0131nm\u0131r, ail\u0259d\u0259 he\u00e7 bir h\u00fcquqlar\u0131 yoxdur. Lakin h\u0259min \u00f6lk\u0259l\u0259rin daxili m\u00fchitini yax\u0131ndan m\u00fc\u015fahid\u0259 ed\u0259nd\u0259 g\u00f6r\u00fcr\u00fck ki, \u0259slind\u0259 qad\u0131nlar bu c\u0259miyy\u0259tl\u0259rd\u0259 m\u00fch\u00fcm yer tutur v\u0259 onlar\u0131n h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n qorunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259h\u0259miyy\u0259tli add\u0131mlar at\u0131l\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>M\u0259s\u0259l\u0259n, qon\u015fu \u0130rana k\u0259nardan baxanda, b\u0259zil\u0259ri iddia edir ki, orada qad\u0131n h\u00fcquqlar\u0131 dem\u0259k olar ki, m\u00f6vcud deyil. Bu c\u00fcr fikirl\u0259r bo\u015fanma h\u00fcququna g\u00f6r\u0259 ir\u0259li s\u00fcr\u00fcl\u00fcr, deyirl\u0259r ki, qad\u0131nlar ki\u015fil\u0259rd\u0259n ist\u0259dikl\u0259ri vaxt v\u0259 asan bo\u015fana bilmirl\u0259r. Qad\u0131n\u0131n h\u00fcquq v\u0259 azadl\u0131\u011f\u0131 bo\u015fanma h\u00fcququ il\u0259 \u00f6l\u00e7\u00fcl\u0259 bilm\u0259z. \u018fg\u0259r azadl\u0131\u011f\u0131 yaln\u0131z bo\u015fanmaqla \u00f6l\u00e7\u00fcr\u00fcks\u0259 v\u0259 b\u0259rab\u0259rliyi bununla m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdiririks\u0259, bu, d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 t\u0259rzind\u0259 ciddi \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131qlar\u0131n oldu\u011funa i\u015far\u0259dir&#8221;.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/ssl.olke.az\/file\/articles\/2024\/05\/14\/1715695365_lale-mehrali-22.jpg\" alt=\"Qad\u0131na \u015fidd\u0259t\u201d alveri: kiml\u0259r h\u0259llini ist\u0259mir? \u2013 Dramatizm \u00fcz\u0259rind\u0259n biznes\" \/><\/p>\n<p>L.Mehral\u0131 problem\u0259 daha geni\u015f aspektd\u0259n baxma\u011f\u0131 t\u0259klif edir: \u201cHindistan \u0130slam \u00f6lk\u0259si deyil, lakin \u0259halisinin \u0259h\u0259miyy\u0259tli hiss\u0259si m\u00fcs\u0259lmand\u0131r. \u00dcst\u0259lik, \u00e7oxmill\u0259tli bir \u00f6lk\u0259dir. Orada bo\u015fanma statistikas\u0131 nec\u0259dir? C\u0259mi 2 faiz! H\u0259tta b\u0259z\u0259n bu r\u0259q\u0259m 2 faiz\u0259 bel\u0259 \u00e7atm\u0131r. Bu fakt g\u00f6st\u0259rir ki, hans\u0131 din\u0259 m\u0259nsub olmaqdan as\u0131l\u0131 olmayaraq, m\u0259n\u0259viyyat\u0131 y\u00fcks\u0259k olan c\u0259miyy\u0259tl\u0259rd\u0259 ail\u0259 d\u0259y\u0259rl\u0259rin\u0259 bax\u0131\u015f tamamil\u0259 f\u0259rqlidir.<\/p>\n<p><em>\u018fslind\u0259 ail\u0259 qurmaq n\u0259 q\u0259d\u0259r \u00e7\u0259tindirs\u0259, onun da\u011f\u0131lmas\u0131 da bir o q\u0259d\u0259r \u00e7\u0259tin olmal\u0131d\u0131r. Lakin bu g\u00fcn \u00f6lk\u0259mizd\u0259 ail\u0259l\u0259r asanl\u0131qla da\u011f\u0131l\u0131rsa, bu, ciddi t\u0259hl\u00fck\u0259dir. Bo\u015fanma statistikalar\u0131 art\u0131q kritik h\u0259dd\u0259 \u00e7at\u0131b v\u0259 biz yaln\u0131z r\u0259smi bo\u015fanmalar\u0131 g\u00f6r\u00fcr\u00fck. Halbuki v\u0259t\u0259nda\u015f nikah\u0131nda olan c\u00fctl\u00fckl\u0259rin ayr\u0131lmas\u0131 r\u0259smi statistikaya d\u00fc\u015fm\u00fcr. Bu r\u0259q\u0259ml\u0259ri d\u0259 n\u0259z\u0259r\u0259 alsaq, v\u0259ziyy\u0259tin daha da qorxulu oldu\u011funu g\u00f6r\u0259 bil\u0259rik.<\/em><\/p>\n<p>Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n ist\u0259nil\u0259n c\u0259miyy\u0259td\u0259 m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259r \u00f6n planda dayanmal\u0131d\u0131r. Maddi maraqlar \u00fcz\u0259rind\u0259 qurulan ail\u0259l\u0259r bir g\u00fcn da\u011f\u0131lma\u011fa m\u0259hkumdur&#8221;.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Lal\u0259 Mehral\u0131: \u201cQad\u0131n\u0131n h\u00fcquq v\u0259 azadl\u0131\u011f\u0131 bo\u015fanma h\u00fcququ il\u0259 \u00f6l\u00e7\u00fcl\u0259 bilm\u0259z\u201d M\u0259lumdur ki, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada bo\u015fanmalar\u0131n say\u0131 art\u0131r. Ail\u0259 getdikc\u0259 qeyri-sabit bir quruma \u00e7evrilir. Yaln\u0131z bir \u00e7ox \u0130slam d\u00f6vl\u0259tl\u0259rind\u0259 ail\u0259 dem\u0259k olar ki, y\u00fcz ill\u0259r \u0259vv\u0259l oldu\u011fu kimi sars\u0131lmaz bir qurulu\u015f olaraq qal\u0131r. B\u0259lk\u0259 d\u0259 ona g\u00f6r\u0259 ki, orada yaln\u0131z ki\u015finin nikah ba\u011f\u0131n\u0131 pozmaq h\u00fcququ var. Qad\u0131n\u0131n is\u0259 yaln\u0131z m\u0259hk\u0259m\u0259y\u0259 m\u00fcraci\u0259t etm\u0259k h\u00fcququ var v\u0259 bu da c\u0259miyy\u0259td\u0259 q\u0131nanan bir h\u0259r\u0259k\u0259tdir. \u00dcst\u0259lik, bunun \u00fc\u00e7\u00fcn onun ciddi s\u0259b\u0259bl\u0259ri olmal\u0131d\u0131r. \u201cXasiyy\u0259timiz tutmur\u201d arqumenti \u0130slam \u00f6lk\u0259l\u0259rinin \u00e7oxunda i\u015fl\u0259mir. Avropa v\u0259 AB\u015e-da oldu\u011fu kimi&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":794835,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[26],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/4739a15252532234bdc5d1f26a0fc0d0.jpg",870,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/4739a15252532234bdc5d1f26a0fc0d0.jpg",870,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/4739a15252532234bdc5d1f26a0fc0d0.jpg",870,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/4739a15252532234bdc5d1f26a0fc0d0-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/4739a15252532234bdc5d1f26a0fc0d0-635x365.jpg",635,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/4739a15252532234bdc5d1f26a0fc0d0-840x483.jpg",640,368,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/4739a15252532234bdc5d1f26a0fc0d0.jpg",870,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/4739a15252532234bdc5d1f26a0fc0d0.jpg",870,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/4739a15252532234bdc5d1f26a0fc0d0-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/4739a15252532234bdc5d1f26a0fc0d0.jpg",870,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=26\" rel=\"category\">Sosial<\/a>","rttpg_excerpt":"Lal\u0259 Mehral\u0131: \u201cQad\u0131n\u0131n h\u00fcquq v\u0259 azadl\u0131\u011f\u0131 bo\u015fanma h\u00fcququ il\u0259 \u00f6l\u00e7\u00fcl\u0259 bilm\u0259z\u201d M\u0259lumdur ki, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada bo\u015fanmalar\u0131n say\u0131 art\u0131r. Ail\u0259 getdikc\u0259 qeyri-sabit bir quruma \u00e7evrilir. Yaln\u0131z bir \u00e7ox \u0130slam d\u00f6vl\u0259tl\u0259rind\u0259 ail\u0259 dem\u0259k olar ki, y\u00fcz ill\u0259r \u0259vv\u0259l oldu\u011fu kimi sars\u0131lmaz bir qurulu\u015f olaraq qal\u0131r. B\u0259lk\u0259 d\u0259 ona g\u00f6r\u0259 ki, orada yaln\u0131z ki\u015finin nikah ba\u011f\u0131n\u0131 pozmaq h\u00fcququ&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/794834"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=794834"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/794834\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":794836,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/794834\/revisions\/794836"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/794835"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=794834"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=794834"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=794834"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}