{"id":794952,"date":"2025-03-20T17:16:48","date_gmt":"2025-03-20T13:16:48","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=794952"},"modified":"2025-03-20T17:16:48","modified_gmt":"2025-03-20T13:16:48","slug":"dovl%c9%99t-iqtisadiyyatin-yukunu-oz%c9%99l-sektora-oturm%c9%99lidir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=794952","title":{"rendered":"D\u00f6vl\u0259t iqtisadiyyat\u0131n y\u00fck\u00fcn\u00fc \u00f6z\u0259l sektora \u00f6t\u00fcrm\u0259lidir"},"content":{"rendered":"<p><strong>X\u0259b\u0259r verdiyimiz kimi, D\u00f6vl\u0259t Statistika Komit\u0259si Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131na dair iki ayl\u0131q g\u00f6st\u0259ricil\u0259ri a\u00e7\u0131qlay\u0131b. Komit\u0259nin m\u0259lumat\u0131na \u0259sas\u0259n 2025-ci ilin yanvar-fevral aylar\u0131nda \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131na investisiya qoyulu\u015flar\u0131 2024-c\u00fc ilin eyni d\u00f6vr\u00fc il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 24,8 faiz azalaraq 2 milyard 8,9 milyon manat t\u0259\u015fkil edib. Bu d\u00f6vrd\u0259 neft-qaz sektoruna y\u00f6n\u0259ldilmi\u015f investisiyalar\u0131n h\u0259cmi 32,5 faiz, qeyri neftqaz sektoruna y\u00f6n\u0259ldilmi\u015f investisiyalar\u0131n h\u0259cmi is\u0259 20,8 faiz azal\u0131b.<\/strong><\/p>\n<p>2025-ci ilin yanvar-fevral aylar\u0131nda neft-qaz sektoruna 618,6 milyon manatl\u0131q investisiya y\u00f6n\u0259ldilib. Qeyri neft-qaz sektorunun inki\u015faf\u0131na s\u0259rf edil\u0259n 1 milyard 390,3 milyon manatl\u0131q investisiyan\u0131n 280,6 milyon manat\u0131 (\u00fcmumi s\u0259rmay\u0259nin 14,0 faizi) qeyri neft-qaz s\u0259nayesi sektorunda istifad\u0259 olunub.<\/p>\n<p>Xat\u0131rladaq ki, 2024-c\u00fc ilin yanvar-fevral aylar\u0131nda Az\u0259rbaycanda \u0259sas kapitala 2 milyard 638,1 milyon manat v\u0259 ya 2023-c\u00fc ilin m\u00fcvafiq d\u00f6vr\u00fc il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 15,5 faiz \u00e7ox investisiya y\u00f6n\u0259ldilmi\u015fdi. Bu zaman neft-qaz sektoruna yat\u0131r\u0131lm\u0131\u015f investisiyalar\u0131n h\u0259cmi 12,5 faiz, qeyri neft-qaz sektoruna y\u00f6n\u0259ldil\u0259n investisiyalar\u0131n h\u0259cmi is\u0259 17,1 faiz artm\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n<p>2024-c\u00fc ilin yanvar-fevral aylar\u0131nda neft-qaz sektoruna 904,9 milyon manatl\u0131q investisiya y\u00f6n\u0259ldilmi\u015fdi. Qeyri neft-qaz sektorunun inki\u015faf\u0131na s\u0259rf edilmi\u015f 1 milyard 733,2 milyon manatl\u0131q investisiyan\u0131n 97,9 milyon manat\u0131 (\u00fcmumi s\u0259rmay\u0259nin 3,7 faizi) qeyri neft-qaz s\u0259nayesi sektorunda istifad\u0259 edilmi\u015fdi.<\/p>\n<p>Bel\u0259likl\u0259, ayd\u0131n olur ki, \u00f6t\u0259n ilin iki ay\u0131 il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 2025-ci ilin yanvar-fevral\u0131nda Az\u0259rbaycanda m\u0259nzil tikintisin\u0259 investisiyalarda 2 d\u0259f\u0259d\u0259n \u00e7ox, qeyri neft-qaz sektoruna yat\u0131r\u0131mlarda bu sektorun s\u0259nayesin\u0259 s\u0259rf olunan v\u0259saitl\u0259rin h\u0259cmind\u0259 2,8 d\u0259f\u0259d\u0259n \u00e7ox art\u0131m qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b. Neft-qaz sektoruna investisiyalar 286,4 milyon manat, qeyri-neft-qaz sektoruna yat\u0131r\u0131mlar is\u0259 342,9 milyon manat azal\u0131b.<\/p>\n<p>\u0130qtisadiyyata investisiya qoyulu\u015flar\u0131n\u0131n azalmas\u0131 n\u0259d\u0259n qaynaqlan\u0131r v\u0259 bu, n\u0259 q\u0259d\u0259r davaml\u0131 ola bil\u0259r? \u0130qtisad\u00e7\u0131-ekspert R\u0259\u015fad H\u0259s\u0259novun\u00a0<strong>Musavat.com<\/strong>-a dediyin\u0259 g\u00f6r\u0259, yat\u0131r\u0131mlarda azalma d\u00f6vl\u0259t sektorundan qaynaqlan\u0131r:<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/thumbnails\/c5267868ffda2f3c4b9b740a4d829e1f.jpg\" alt=\"Resad.jpg (25 KB)\" width=\"620\" height=\"344\" \/><\/p>\n<p>\u201cBu da Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131n\u0131n m\u00f6vcud strukturundan ir\u0259li g\u0259lir. D\u00f6vl\u0259t, \u00e7ox t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, iqtisadiyyatda y\u00fcks\u0259k paya malik olmaqla onu \u00f6z\u00fcnd\u0259 saxlay\u0131r. N\u0259tic\u0259d\u0259, iqtisadiyyata investisiya qoyulu\u015flar\u0131nda d\u00f6vl\u0259tin pay\u0131 y\u00fcks\u0259k olur. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 d\u00f6vl\u0259tin investisiya imkanlar\u0131 azalanda \u00fcmumi iqtisadiyyata qoyulu\u015flarda daralma ba\u015f verir. \u0130qtisadiyyatda d\u00f6vl\u0259t pay\u0131n\u0131n y\u00fcks\u0259kliyi, dig\u0259r iqtisadi f\u0259aliyy\u0259t sah\u0259l\u0259rinin inki\u015faf\u0131, diversifikasiya uzun m\u00fcdd\u0259tdir Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn xarakterik v\u0259 aktual probleml\u0259r olaraq qalmaqdad\u0131r. Bu sah\u0259d\u0259 d\u00f6vl\u0259ti indi d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fc t\u0259l\u0259d\u0259n xilas etm\u0259k istiqam\u0259tind\u0259 \u00e7oxsayl\u0131 t\u0259klif v\u0259 t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259r, t\u0259\u0259ss\u00fcfl\u0259r olsun ki, n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmay\u0131b. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 ke\u00e7\u0259n ilin iki ay\u0131nda d\u00f6vl\u0259t sektoru iqtisadiyyata 1,6 milyard manat investisiya yat\u0131rm\u0131\u015fd\u0131sa, bu ilin eyni d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 bu g\u00f6st\u0259rici 900 milyon manata q\u0259d\u0259r azal\u0131b. Hans\u0131 ki, \u00f6z\u0259l sektorun investisiyalar\u0131nda art\u0131m var \u2013 \u00f6t\u0259n ilin 2 ay\u0131ndak\u0131 il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 10 faiz\u0259 yax\u0131n artaraq 1,1 milyard manata \u00e7at\u0131b. \u0130nvestisiya qoyulu\u015fu \u00fcmumi daxili m\u0259hsulun art\u0131m\u0131n\u0131n \u0259sas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil edir. Bu bax\u0131mdan, investisiyalar\u0131n azalmas\u0131 n\u00f6vb\u0259ti m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 \u00dcDM istehsal\u0131nda \u00f6z\u00fcn\u00fc b\u00fcruz\u0259 ver\u0259c\u0259k\u201d.<\/p>\n<p>Ekspert investisiya qoyulu\u015funun \u0259n \u00e7ox azald\u0131\u011f\u0131 sektorlara diqq\u0259t yetirir: \u201c\u018fn k\u0259skin azalma k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 sah\u0259sind\u0259dir \u2013 74 faiz\u0259 q\u0259d\u0259r. \u00c7ox t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, ikinci b\u00f6y\u00fck azalma emal s\u0259nayesind\u0259dir. Halbuki son ill\u0259rd\u0259 emal s\u0259nayesi xeyli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 art\u0131m dinamikas\u0131 n\u00fcmayi\u015f etdirirdi. Bu sah\u0259y\u0259 s\u0259rmay\u0259 qoyulu\u015flar\u0131 70 faiz azal\u0131b. Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131nda \u0259n \u00e7ox investisiya qoyulu\u015flar\u0131 s\u0259naye, n\u0259qliyyat v\u0259 anbar t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131, tikinti sah\u0259l\u0259rind\u0259dir. \u00dc\u00e7\u00fc birlikd\u0259 \u00fcmumi investisiya qoyulu\u015flar\u0131n\u0131n 80-90 faizin\u0259 malikdir. \u0130ndi bu istiqam\u0259tl\u0259rin \u00fc\u00e7\u00fcnd\u0259 d\u0259 ciddi azalma var. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, neft g\u0259lirl\u0259rinin azalmas\u0131 fonunda d\u00f6vl\u0259t sektorunun investisiyalar\u0131nda azalma tendensiyas\u0131n\u0131n davaml\u0131 olmas\u0131 ehtimal\u0131 b\u00f6y\u00fckd\u00fcr. Bu bax\u0131mdan, \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131na \u00fcmumi investisiyalar\u0131n art\u0131m\u0131na nail olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6z\u0259l sektoru, x\u00fcsusil\u0259 xarici investorlar\u0131 buna stimulla\u015fd\u0131ran biznes v\u0259 investisiya m\u00fchiti yarad\u0131lmal\u0131d\u0131r. D\u00f6vl\u0259t he\u00e7 d\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 iqtisadiyyat\u0131n \u0259sas y\u00fck\u00fcn\u00fc \u00f6z \u00fcz\u0259rind\u0259 da\u015f\u0131ya bilm\u0259z. D\u00f6vl\u0259tin b\u00fcdc\u0259 g\u0259lirl\u0259rinin t\u0259minat\u0131, sosial m\u00fcdafi\u0259ni t\u0259min etm\u0259k kimi v\u0259zif\u0259l\u0259ri var. Bu v\u0259zif\u0259l\u0259rin \u00f6hd\u0259sind\u0259n g\u0259lm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn iqtisadiyyat\u0131n davaml\u0131 inki\u015faf\u0131 z\u0259ruridir\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>X\u0259b\u0259r verdiyimiz kimi, D\u00f6vl\u0259t Statistika Komit\u0259si Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131na dair iki ayl\u0131q g\u00f6st\u0259ricil\u0259ri a\u00e7\u0131qlay\u0131b. Komit\u0259nin m\u0259lumat\u0131na \u0259sas\u0259n 2025-ci ilin yanvar-fevral aylar\u0131nda \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131na investisiya qoyulu\u015flar\u0131 2024-c\u00fc ilin eyni d\u00f6vr\u00fc il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 24,8 faiz azalaraq 2 milyard 8,9 milyon manat t\u0259\u015fkil edib. Bu d\u00f6vrd\u0259 neft-qaz sektoruna y\u00f6n\u0259ldilmi\u015f investisiyalar\u0131n h\u0259cmi 32,5 faiz, qeyri neftqaz sektoruna y\u00f6n\u0259ldilmi\u015f investisiyalar\u0131n h\u0259cmi is\u0259 20,8 faiz azal\u0131b. 2025-ci ilin yanvar-fevral aylar\u0131nda neft-qaz sektoruna 618,6 milyon manatl\u0131q investisiya y\u00f6n\u0259ldilib. Qeyri neft-qaz sektorunun inki\u015faf\u0131na s\u0259rf edil\u0259n 1 milyard 390,3 milyon manatl\u0131q investisiyan\u0131n 280,6 milyon manat\u0131 (\u00fcmumi s\u0259rmay\u0259nin 14,0 faizi) qeyri&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":794953,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/2b261f51dd78a1f413a24b35b7fdf3a8.jpg",600,339,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/2b261f51dd78a1f413a24b35b7fdf3a8.jpg",600,339,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/2b261f51dd78a1f413a24b35b7fdf3a8.jpg",600,339,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/2b261f51dd78a1f413a24b35b7fdf3a8-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/2b261f51dd78a1f413a24b35b7fdf3a8.jpg",600,339,false],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/2b261f51dd78a1f413a24b35b7fdf3a8.jpg",600,339,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/2b261f51dd78a1f413a24b35b7fdf3a8.jpg",600,339,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/2b261f51dd78a1f413a24b35b7fdf3a8.jpg",600,339,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/2b261f51dd78a1f413a24b35b7fdf3a8-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/2b261f51dd78a1f413a24b35b7fdf3a8.jpg",600,339,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"X\u0259b\u0259r verdiyimiz kimi, D\u00f6vl\u0259t Statistika Komit\u0259si Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131na dair iki ayl\u0131q g\u00f6st\u0259ricil\u0259ri a\u00e7\u0131qlay\u0131b. Komit\u0259nin m\u0259lumat\u0131na \u0259sas\u0259n 2025-ci ilin yanvar-fevral aylar\u0131nda \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131na investisiya qoyulu\u015flar\u0131 2024-c\u00fc ilin eyni d\u00f6vr\u00fc il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 24,8 faiz azalaraq 2 milyard 8,9 milyon manat t\u0259\u015fkil edib. Bu d\u00f6vrd\u0259 neft-qaz sektoruna y\u00f6n\u0259ldilmi\u015f investisiyalar\u0131n h\u0259cmi 32,5 faiz, qeyri neftqaz sektoruna y\u00f6n\u0259ldilmi\u015f investisiyalar\u0131n h\u0259cmi&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/794952"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=794952"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/794952\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":794954,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/794952\/revisions\/794954"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/794953"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=794952"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=794952"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=794952"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}