{"id":795827,"date":"2025-03-27T10:27:10","date_gmt":"2025-03-27T06:27:10","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=795827"},"modified":"2025-03-27T10:27:10","modified_gmt":"2025-03-27T06:27:10","slug":"400-manat-maasla-elm-olar-aliml%c9%99rimiz-acinacaqli-v%c9%99ziyy%c9%99td%c9%99dir-t%c9%99hsil-eksperti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=795827","title":{"rendered":"&#8220;400 manat maa\u015fla elm olar? Aliml\u0259rimiz ac\u0131nacaql\u0131 v\u0259ziyy\u0259td\u0259dir&#8221; &#8211; T\u0259hsil eksperti"},"content":{"rendered":"<p>M\u0259lum oldu\u011fu kimi bu g\u00fcn, mart\u0131n 27-si Az\u0259rbaycanda\u00a0Elm G\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Prezident \u0130lham \u018fliyevin 2018-ci il 9 aprel tarixli S\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycanda\u00a0Elm\u00a0G\u00fcn\u00fc\u00a0 t\u0259sis edilib. Bu\u00a0\u0259lam\u0259tdar\u00a0g\u00fcn\u00a0b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 Az\u0259rbaycan elmi ictimaiyy\u0259tinin bayram\u0131 kimi qeyd edilir.<\/p>\n<p>B\u0259s Az\u0259rbaycan elmi bu g\u00fcn hans\u0131 v\u0259ziyy\u0259td\u0259dir?<\/p>\n<p><strong>T\u0259hsil eksperti Kamran \u018fs\u0259dov deyir ki, Az\u0259rbaycan elminin inki\u015faf\u0131 ciddi \u015f\u0259kild\u0259 dayan\u0131qs\u0131zd\u0131r v\u0259 sistemli probleml\u0259rl\u0259 qar\u015f\u0131-qar\u015f\u0131yad\u0131r:<\/strong><\/p>\n<p>&#8220;2023-c\u00fc ild\u0259 Scimago Institutions Rankings m\u0259lumatlar\u0131na \u0259sas\u0259n Az\u0259rbaycan elmi d\u00fcnya reytinqind\u0259 113-c\u00fc yerd\u0259 q\u0259rarla\u015f\u0131b. Bu g\u00f6st\u0259rici il\u0259 biz h\u0259tta G\u00fcrc\u00fcstan kimi \u0259halisi v\u0259 resurslar\u0131 bizd\u0259n az olan \u00f6lk\u0259d\u0259n bel\u0259 geri qal\u0131r\u0131q. Elm v\u0259 Ali T\u0259hsil \u00fczr\u0259 Qlobal \u0130nnovasiya \u0130ndeksind\u0259 d\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00f6vqeyi z\u0259ifdir \u2014 2023-c\u00fc ild\u0259 138 \u00f6lk\u0259 aras\u0131nda 92-ci yer. B\u00fct\u00fcn bunlar bir daha g\u00f6st\u0259rir ki, \u00f6lk\u0259mizin beyn\u0259lxalq elmi m\u0259kanla inteqrasiyas\u0131nda ciddi bo\u015fluqlar var.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/qafqazinfo.az\/uploads\/1658318393\/1589192278_kamran4.jpg\" alt=\"Kamran \u018fs\u0259dov izl\u0259yicini t\u0259hqir etdi \u2014 Foto\" \/><\/p>\n<p>Halbuki elmi inki\u015faf t\u0259kc\u0259 universitetl\u0259rd\u0259 v\u0259 laboratoriyalarda ba\u015f vermir. O h\u0259m d\u0259 \u00f6lk\u0259nin beyn\u0259lxalq r\u0259qab\u0259t g\u00fcc\u00fcn\u00fc, innovativ potensial\u0131n\u0131, iqtisadi m\u00fcst\u0259qilliyini formala\u015fd\u0131r\u0131r. Elm\u0259 s\u0259rmay\u0259 qoymayan \u00f6lk\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 s\u0259rmay\u0259 qoymur.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanda elmi t\u0259dqiqatlar\u0131n maliyy\u0259l\u0259\u015fdirilm\u0259sind\u0259 \u0259sas y\u00fck h\u0259l\u0259 d\u0259 d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin \u00fcz\u0259rind\u0259dir. 2024-c\u00fc ilin d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sind\u0259 elmi t\u0259dqiqatlara ayr\u0131lan v\u0259sait 95 milyon manat t\u0259\u015fkil edib. Bu \u00fcmumi b\u00fcdc\u0259nin c\u0259mi 0.5%-i dem\u0259kdir. M\u00fcqayis\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn: Avropa \u0130ttifaq\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259ri elm\u0259 orta hesabla 2-3% aras\u0131 v\u0259sait ay\u0131r\u0131rlar. \u0130srail bu r\u0259q\u0259mi 4.9%-\u0259, C\u0259nubi Koreya is\u0259 4.6%-\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131b. Y\u0259ni inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259r elmi strateji sah\u0259 kimi g\u00f6r\u00fcr biz is\u0259 h\u0259l\u0259 d\u0259 onu simvolik s\u0259viyy\u0259d\u0259 d\u0259st\u0259kl\u0259yirik&#8221;.<\/p>\n<p><strong>Ekspert qeyd edir ki, dig\u0259r b\u00f6y\u00fck problem elmi kadrlar\u0131n sosial rifah\u0131d\u0131r. Bel\u0259 ki, elmi-t\u0259dqiqat institutlar\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan aliml\u0259rin orta ayl\u0131q maa\u015f\u0131 400-600 manat aras\u0131nda d\u0259yi\u015fir:<\/strong><\/p>\n<p>&#8220;Bu maa\u015fla n\u0259 elmi f\u0259aliyy\u0259t m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr, n\u0259 d\u0259 normal ya\u015fay\u0131\u015f. G\u0259ncl\u0259rin elm\u0259 maraq g\u00f6st\u0259rm\u0259m\u0259sinin \u0259sas s\u0259b\u0259bl\u0259rind\u0259n biri d\u0259 budur. Onlar elm\u0259 yox daha g\u0259lirli sah\u0259l\u0259r\u0259 y\u00f6n\u0259lirl\u0259r.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanda f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru v\u0259 elml\u0259r doktoru elmi d\u0259r\u0259c\u0259si olanlar\u0131n say\u0131 son ill\u0259r artsa da bu art\u0131m daha \u00e7ox formald\u0131r. Keyfiyy\u0259tli t\u0259dqiqat i\u015fi aparan aliml\u0259rin say\u0131 \u00e7ox azd\u0131r. Bunun bir s\u0259b\u0259bi d\u0259 elmd\u0259 h\u00f6km s\u00fcr\u0259n m\u0259murla\u015fma v\u0259 qapal\u0131 struktur sistemidir. G\u0259nc aliml\u0259r\u0259 meydan verilmir, t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259r d\u0259st\u0259kl\u0259nmir, elmi layih\u0259l\u0259r is\u0259 \u00e7ox zaman ya formal \u015f\u0259kild\u0259 b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcr\u00fcl\u00fcr ya da inzibati \u0259ng\u0259ll\u0259rl\u0259 qar\u015f\u0131la\u015f\u0131r.<\/p>\n<p>Elmi m\u00fchitd\u0259 m\u0259mur d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259si h\u00f6km s\u00fcrd\u00fckc\u0259 orada yarad\u0131c\u0131 t\u0259dqiqat ruhu ola bilm\u0259z. Elm t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs, c\u0259sar\u0259t, risk v\u0259 yenilik t\u0259l\u0259b edir. Bu d\u0259y\u0259rl\u0259ri bo\u011fan bir sistem sad\u0259c\u0259 \u201cm\u00f6vcudluq\u201d s\u0259viyy\u0259sind\u0259 qalacaq.<\/p>\n<p><strong>H\u00f6kum\u0259t son ill\u0259rd\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n add\u0131mlar at\u0131b:<\/strong>\u00a0\u201cElm haqq\u0131nda qanun\u201d q\u0259bul edilib, elmi f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rin maliyy\u0259l\u0259\u015fdirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn yeni fondlar yarad\u0131l\u0131b. Lakin bu add\u0131mlar h\u0259l\u0259 ki, n\u0259tic\u0259 verm\u0259yib. \u018fg\u0259r bu siyas\u0259t real islahatla m\u00fc\u015fayi\u0259t olunmazsa sad\u0259c\u0259 qanun v\u0259 fond yaratmaqla elmi inki\u015faf etdirm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn olmayacaq.<\/p>\n<p>\u018fsl elmi y\u00fcks\u0259li\u015f \u00fc\u00e7\u00fcn elmi t\u0259dqiqatlar\u0131n maliyy\u0259si art\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r, aliml\u0259rin maa\u015f\u0131 \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 y\u00fcks\u0259ldilm\u0259lidir, g\u0259ncl\u0259rin elm\u0259 g\u0259lm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn x\u00fcsusi stimulla\u015fd\u0131r\u0131c\u0131 proqramlar h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259lidir. V\u0259 \u0259n \u0259sas\u0131 \u2014 elm m\u0259mur \u0259lind\u0259n xilas edilm\u0259lidir.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn elm adamlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259brik yox d\u0259yi\u015fiklik laz\u0131md\u0131r. Elm c\u0259miyy\u0259tin beynidir. \u018fg\u0259r o inki\u015faf etmirs\u0259, dem\u0259li c\u0259miyy\u0259t g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 kor bax\u0131r&#8221;.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u0259lum oldu\u011fu kimi bu g\u00fcn, mart\u0131n 27-si Az\u0259rbaycanda\u00a0Elm G\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Prezident \u0130lham \u018fliyevin 2018-ci il 9 aprel tarixli S\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycanda\u00a0Elm\u00a0G\u00fcn\u00fc\u00a0 t\u0259sis edilib. Bu\u00a0\u0259lam\u0259tdar\u00a0g\u00fcn\u00a0b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 Az\u0259rbaycan elmi ictimaiyy\u0259tinin bayram\u0131 kimi qeyd edilir. B\u0259s Az\u0259rbaycan elmi bu g\u00fcn hans\u0131 v\u0259ziyy\u0259td\u0259dir? T\u0259hsil eksperti Kamran \u018fs\u0259dov deyir ki, Az\u0259rbaycan elminin inki\u015faf\u0131 ciddi \u015f\u0259kild\u0259 dayan\u0131qs\u0131zd\u0131r v\u0259 sistemli probleml\u0259rl\u0259 qar\u015f\u0131-qar\u015f\u0131yad\u0131r: &#8220;2023-c\u00fc ild\u0259 Scimago Institutions Rankings m\u0259lumatlar\u0131na \u0259sas\u0259n Az\u0259rbaycan elmi d\u00fcnya reytinqind\u0259 113-c\u00fc yerd\u0259 q\u0259rarla\u015f\u0131b. Bu g\u00f6st\u0259rici il\u0259 biz h\u0259tta G\u00fcrc\u00fcstan kimi \u0259halisi v\u0259 resurslar\u0131 bizd\u0259n az olan \u00f6lk\u0259d\u0259n bel\u0259 geri qal\u0131r\u0131q. Elm v\u0259 Ali T\u0259hsil \u00fczr\u0259 Qlobal&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":795828,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/afd68288420f6a507976baf5ce2c301d.jpg",770,433,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/afd68288420f6a507976baf5ce2c301d.jpg",770,433,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/afd68288420f6a507976baf5ce2c301d.jpg",770,433,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/afd68288420f6a507976baf5ce2c301d-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/afd68288420f6a507976baf5ce2c301d-649x365.jpg",649,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/afd68288420f6a507976baf5ce2c301d.jpg",640,360,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/afd68288420f6a507976baf5ce2c301d.jpg",770,433,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/afd68288420f6a507976baf5ce2c301d.jpg",770,433,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/afd68288420f6a507976baf5ce2c301d-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/afd68288420f6a507976baf5ce2c301d.jpg",770,433,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"M\u0259lum oldu\u011fu kimi bu g\u00fcn, mart\u0131n 27-si Az\u0259rbaycanda\u00a0Elm G\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Prezident \u0130lham \u018fliyevin 2018-ci il 9 aprel tarixli S\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycanda\u00a0Elm\u00a0G\u00fcn\u00fc\u00a0 t\u0259sis edilib. Bu\u00a0\u0259lam\u0259tdar\u00a0g\u00fcn\u00a0b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 Az\u0259rbaycan elmi ictimaiyy\u0259tinin bayram\u0131 kimi qeyd edilir. B\u0259s Az\u0259rbaycan elmi bu g\u00fcn hans\u0131 v\u0259ziyy\u0259td\u0259dir? T\u0259hsil eksperti Kamran \u018fs\u0259dov deyir ki, Az\u0259rbaycan elminin inki\u015faf\u0131 ciddi \u015f\u0259kild\u0259 dayan\u0131qs\u0131zd\u0131r v\u0259 sistemli probleml\u0259rl\u0259 qar\u015f\u0131-qar\u015f\u0131yad\u0131r: &#8220;2023-c\u00fc ild\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/795827"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=795827"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/795827\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":795830,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/795827\/revisions\/795830"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/795828"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=795827"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=795827"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=795827"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}