{"id":796205,"date":"2025-03-29T23:57:00","date_gmt":"2025-03-29T19:57:00","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=796205"},"modified":"2025-03-29T23:57:00","modified_gmt":"2025-03-29T19:57:00","slug":"baki-t%c9%99s%c9%99bbus-qrupunun-dekolonizasiyaya-novb%c9%99ti-tohf%c9%99si-t%c9%99hlil","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=796205","title":{"rendered":"Bak\u0131 T\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs Qrupunun  dekolonizasiyaya n\u00f6vb\u0259ti t\u00f6hf\u0259si &#8211; T\u018fHL\u0130L"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>Fransa v\u0259 Niderland tarix\u0259n yeni \u0259razil\u0259r \u0259l\u0259 ke\u00e7irm\u0259k, bu v\u0259 ya dig\u0259r b\u00f6lg\u0259d\u0259 m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259k u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259 apar\u0131blar. B\u0259rab\u0259rlik, insan h\u00fcquqlar\u0131 v\u0259 azadl\u0131q kimi prinsipl\u0259r\u0259 sadiqliyini beyn\u0259lxalq tribunalardan b\u0259yan ed\u0259n bu d\u00f6vl\u0259tl\u0259r haz\u0131rda Afrika \u00f6lk\u0259l\u0259rinin bir hiss\u0259sini h\u0259l\u0259 d\u0259 n\u0259zar\u0259tl\u0259rind\u0259 saxlay\u0131rlar. \u015e\u00fcbh\u0259siz, Fransa v\u0259 Niderland\u0131n neokolonializmi onlar\u0131n tarixi m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 irsinin davam\u0131d\u0131r. Lakin m\u00fcasir d\u00fcnyada bu strategiyalar artan m\u00fcqavim\u0259tl\u0259 \u00fczl\u0259\u015fir. Bel\u0259 ki, bir \u00e7ox t\u0259r\u0259qqip\u0259rv\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259r Afrika \u00f6lk\u0259l\u0259rinin h\u00fcquqlar\u0131 u\u011frunda apard\u0131qlar\u0131 m\u00fcbariz\u0259y\u0259 d\u0259st\u0259k verir.<\/strong><\/em><\/p>\n<p><em><strong><img src=\"https:\/\/ikisahil.az\/upload\/\/2025\/03\/29\/\/-25702d42174326865039214828410634642.jpg\" alt=\"\" \/><\/strong><\/em><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan is\u0259 onlar\u0131n m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259\u00e7ilik siyas\u0259tin\u0259 qar\u015f\u0131 \u0259n aktiv m\u00fcbariz\u0259 aparan bir \u00f6lk\u0259 kimi tan\u0131n\u0131r. El\u0259 mart\u0131n 29-da Bak\u0131 T\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs Qrupunun (BTQ) t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 Fransa v\u0259 Niderland\u0131n m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 n\u0259zar\u0259tind\u0259 saxlad\u0131\u011f\u0131 \u0259razil\u0259rd\u0259n \u2013 Qvadelup, Frans\u0131z Qvianas\u0131, Kanaki (Yeni Kaledoniya), Korsika, Martinik, Reyunyon, Boneyr, Frans\u0131z Polineziyas\u0131, Mayot, el\u0259c\u0259 d\u0259 Valis v\u0259 Futunadan m\u00fcst\u0259qillik h\u0259r\u0259katlar\u0131n\u0131n liderl\u0259ri v\u0259 n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri, siyasi m\u0259hbus ail\u0259l\u0259rinin i\u015ftirak\u0131 il\u0259 paytaxt\u0131m\u0131zda ke\u00e7iril\u0259n \u201cKolonializm: dini-milli kimliyin silinm\u0259si\u201d m\u00f6vzusunda beyn\u0259lxalq konfransda da bu d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 vur\u011fulan\u0131b. Bel\u0259 ki, Beyn\u0259lxalq Dekolonizasiya C\u0259bh\u0259sinin katibi Joze Marten Jan-Pyer BTQ-nin kolonializml\u0259 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 n\u00fcmun\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259 d\u0259st\u0259k g\u00f6st\u0259rdiyini vur\u011fulay\u0131b: \u201cBTQ n\u00fcmun\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259 biz\u0259 d\u0259st\u0259k g\u00f6st\u0259rir\u2026 Biz b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259 v\u0259 beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar\u0131, qeyri-h\u00f6kum\u0259t t\u0259\u015fkilatlar\u0131n\u0131 Bak\u0131 T\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs Qrupunun g\u00f6rd\u00fcy\u00fc i\u015fl\u0259r\u0259 \u015fahid olma\u011fa d\u0259v\u0259t edirik. BTQ-nin f\u0259aliyy\u0259ti \u00f6rn\u0259k olmal\u0131d\u0131r\u201d.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/ikisahil.az\/upload\/\/2025\/03\/29\/\/-0ae1dd39174326866759002788710665483.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>Qvadelupan\u0131n Beyn\u0259lxalq Qarad\u0259rili Xalqlar Komit\u0259sinin (ICBN) r\u0259hb\u0259ri Jaklin Defonten BTQ-nin say\u0259sind\u0259 dekolonizasiyaya nail olunaca\u011f\u0131na \u00fcmid etdiyini vur\u011fulay\u0131b. Boneyr t\u0259msil\u00e7isi, \u201cPueblo Progresivo Uni\u201dnin katibi Robert Striks BTQ-nin azsayl\u0131 xalqlar\u0131n probleml\u0259rini dil\u0259 g\u0259tir\u0259r\u0259k d\u00fcnyaya \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131nda k\u00f6m\u0259k g\u00f6st\u0259rdiyin\u0259 g\u00f6r\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr\u00fcn\u00fc bildirib. \u201cYeni Kaledoniya Sakit Okean \u0130cmalar\u0131 v\u0259 M\u0259d\u0259niyy\u0259tl\u0259ri Evi\u201d (NCMCP) assosiasiyas\u0131n\u0131n katibi Yevgeniy Tetuanui is\u0259 bildirib ki, biz Fransa diktaturas\u0131na \u201cyox\u201d dem\u0259li, axmaq, narsist davran\u0131\u015flarla m\u00fcbariz\u0259 aparmal\u0131y\u0131q: \u201cH\u0259r birimiz t\u0259hdidl\u0259 \u00fcz-\u00fcz\u0259yik. Makronun siyasi m\u00f6vqeyin\u0259 qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131xmal\u0131y\u0131q. Bak\u0131 biz\u0259 imkan verir ki, s\u0259simiz e\u015fidilsin\u201d.<br \/>\nEl\u0259 bu kimi s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n d\u0259 ist\u0259r C\u0259nubi Qafqazda m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259k ist\u0259y\u0259n Fransa, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 Niderland \u00f6lk\u0259miz\u0259 qar\u015f\u0131 h\u0259dyanlar ya\u011fd\u0131rmaqda davam edirl\u0259r.\u00a0 Bununla da Az\u0259rbaycan\u0131n b\u00f6lg\u0259d\u0259 yaratd\u0131\u011f\u0131 tarixi reall\u0131qlar\u0131 h\u0259zm etm\u0259kd\u0259 \u00e7\u0259tinlik \u00e7\u0259kirl\u0259r. M\u0259s\u0259l\u0259n, mart\u0131n 13-d\u0259 Niderland Krall\u0131\u011f\u0131n\u0131n xarici i\u015fl\u0259r naziri Kaspar Veldkamp\u0131n v\u0259 onun ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131q etdiyi n\u00fcmay\u0259nd\u0259 hey\u0259ti \u00fczvl\u0259rinin bel\u0259 bir h\u0259ssas d\u00f6n\u0259md\u0259 Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n (A\u0130) Erm\u0259nistanda yerl\u0259\u015fdirilmi\u015f m\u00fclki adlanan yar\u0131mh\u0259rbil\u0259\u015fmi\u015f monitorinq missiyas\u0131n\u0131n m\u00fc\u015fayi\u0259ti il\u0259 Az\u0259rbaycanla s\u0259rh\u0259d b\u00f6lg\u0259sin\u0259 s\u0259f\u0259rin\u0259 n\u0259 ad verm\u0259k olar? \u015e\u00fcbh\u0259siz, C\u0259nubi Qafqazda sular\u0131n durulmas\u0131n\u0131 imkan verm\u0259m\u0259k. Yaxud erm\u0259nip\u0259r\u0259st Fransan\u0131n Az\u0259rbaycan\u0131 onun daxili i\u015fl\u0259rin\u0259 qar\u0131\u015fmaqda, d\u0259niza\u015f\u0131r\u0131 \u0259razil\u0259r\u0259 m\u00fcdaxil\u0259d\u0259, m\u00fcst\u0259qillik t\u0259r\u0259fdarlar\u0131n\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259kd\u0259, hibrid m\u00fcharib\u0259 aparmaqda g\u00fcnahland\u0131rmas\u0131na n\u0259 ad verm\u0259k olar? \u015e\u00fcbh\u0259siz, bu kimi add\u0131mlarla h\u0259m Fransa, h\u0259m d\u0259 Niderland \u00f6zl\u0259rinin m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 siyas\u0259tl\u0259rini \u00f6rt-basd\u0131r etm\u0259y\u0259 c\u0259hdl\u0259r edirl\u0259r.\u00a0 Odur ki, Fransan\u0131n, Niderland\u0131n neokolonial siyas\u0259tin\u0259 qar\u015f\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n liderliyi il\u0259 ba\u015flanan m\u00fcbariz\u0259\u00a0 bu \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 a\u011fr\u0131l\u0131 bir \u015f\u0259kild\u0259 q\u0259bul olunur.<br \/>\nT\u0259dbir \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259, h\u0259m\u00e7inin Bak\u0131 T\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs Qrupu il\u0259 Qvadelupan\u0131n Azadl\u0131\u011f\u0131 Namin\u0259 Xalq Birliyi aras\u0131nda strateji \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa dair memorandum imzalan\u0131b. Memorandumu Qvadelupan\u0131n Azadl\u0131\u011f\u0131 Namin\u0259 Xalq Birliyinin ba\u015f katibi Jan-Jakob Bisep il\u0259 BTQ-nin icra\u00e7\u0131 direktoru Abbas Abbasov imzalay\u0131blar. BTQ bununla da dekolonizasiyaya n\u00f6vb\u0259ti t\u00f6hf\u0259sini verib. Bununla yana\u015f\u0131, beyn\u0259lxalq konfrans \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 s\u0259rgi a\u00e7\u0131l\u0131b. S\u0259rgid\u0259 Fransan\u0131n m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259\u00e7ilik siyas\u0259tinin f\u0259sadlar\u0131n\u0131 \u0259ks etdir\u0259n fotolar, el\u0259c\u0259 d\u0259 Fransa Prezidenti Emmanuel Makronun karikaturalar\u0131 yer al\u0131b. Fotolarda Fransan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif vaxtlarda m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 t\u00f6r\u0259tdiyi insanl\u0131\u011fa s\u0131\u011fmayan cinay\u0259tl\u0259r, kolonializmin qurbanlar\u0131, siyasi m\u0259hbuslara diqq\u0259t \u00e7\u0259kilib.<br \/>\nM\u0259lumat \u00fc\u00e7\u00fcn qeyd ed\u0259k ki, BTQ Az\u0259rbaycan\u0131n s\u0259drlik etdiyi Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n \u018flaq\u0259l\u0259ndirm\u0259 B\u00fcrosunun nazirl\u0259r toplant\u0131s\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 2023-c\u00fc il iyulun 6-da Bak\u0131da \u201cM\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259\u00e7iliyin tamamil\u0259 aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131na do\u011fru\u201d m\u00f6vzusunda konfrans\u0131n i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n yarad\u0131l\u0131b. Bu qurum indiy\u0259d\u0259k\u00a0 20-d\u0259n \u00e7ox\u00a0 beyn\u0259lxalq t\u0259dbir t\u0259\u015fkil edib, 10-dan \u00e7ox hesabat haz\u0131rlayaraq aidiyy\u0259ti beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlara g\u00f6nd\u0259rib. BTQ-nin yarad\u0131ld\u0131qdan q\u0131sa m\u00fcdd\u0259t sonra 7 m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 alt\u0131nda olan \u0259razi il\u0259 s\u0131x \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q qurulub, haz\u0131rda h\u0259min \u0259razil\u0259rin say\u0131n\u0131n 15-\u0259 b\u0259rab\u0259rdir. \u015e\u00fcbh\u0259siz, b\u00fct\u00fcn bunlar BTQ-nin u\u011furlar\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><em><strong>Qvami M\u0259h\u0259bb\u0259to\u011flu, \u201c\u0130ki sahil\u201d<\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Fransa v\u0259 Niderland tarix\u0259n yeni \u0259razil\u0259r \u0259l\u0259 ke\u00e7irm\u0259k, bu v\u0259 ya dig\u0259r b\u00f6lg\u0259d\u0259 m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259k u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259 apar\u0131blar. B\u0259rab\u0259rlik, insan h\u00fcquqlar\u0131 v\u0259 azadl\u0131q kimi prinsipl\u0259r\u0259 sadiqliyini beyn\u0259lxalq tribunalardan b\u0259yan ed\u0259n bu d\u00f6vl\u0259tl\u0259r haz\u0131rda Afrika \u00f6lk\u0259l\u0259rinin bir hiss\u0259sini h\u0259l\u0259 d\u0259 n\u0259zar\u0259tl\u0259rind\u0259 saxlay\u0131rlar. \u015e\u00fcbh\u0259siz, Fransa v\u0259 Niderland\u0131n neokolonializmi onlar\u0131n tarixi m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 irsinin davam\u0131d\u0131r. Lakin m\u00fcasir d\u00fcnyada bu strategiyalar artan m\u00fcqavim\u0259tl\u0259 \u00fczl\u0259\u015fir. Bel\u0259 ki, bir \u00e7ox t\u0259r\u0259qqip\u0259rv\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259r Afrika \u00f6lk\u0259l\u0259rinin h\u00fcquqlar\u0131 u\u011frunda apard\u0131qlar\u0131 m\u00fcbariz\u0259y\u0259 d\u0259st\u0259k verir. Az\u0259rbaycan is\u0259 onlar\u0131n m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259\u00e7ilik siyas\u0259tin\u0259 qar\u015f\u0131 \u0259n aktiv m\u00fcbariz\u0259 aparan bir \u00f6lk\u0259 kimi tan\u0131n\u0131r. El\u0259 mart\u0131n 29-da Bak\u0131&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":796206,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[4],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/933670f1174326863274184236510606546.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/933670f1174326863274184236510606546.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/933670f1174326863274184236510606546.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/933670f1174326863274184236510606546-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/933670f1174326863274184236510606546-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/933670f1174326863274184236510606546-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/933670f1174326863274184236510606546.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/933670f1174326863274184236510606546.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/933670f1174326863274184236510606546-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/933670f1174326863274184236510606546.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=4\" rel=\"category\">Siyas\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Fransa v\u0259 Niderland tarix\u0259n yeni \u0259razil\u0259r \u0259l\u0259 ke\u00e7irm\u0259k, bu v\u0259 ya dig\u0259r b\u00f6lg\u0259d\u0259 m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259k u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259 apar\u0131blar. B\u0259rab\u0259rlik, insan h\u00fcquqlar\u0131 v\u0259 azadl\u0131q kimi prinsipl\u0259r\u0259 sadiqliyini beyn\u0259lxalq tribunalardan b\u0259yan ed\u0259n bu d\u00f6vl\u0259tl\u0259r haz\u0131rda Afrika \u00f6lk\u0259l\u0259rinin bir hiss\u0259sini h\u0259l\u0259 d\u0259 n\u0259zar\u0259tl\u0259rind\u0259 saxlay\u0131rlar. \u015e\u00fcbh\u0259siz, Fransa v\u0259 Niderland\u0131n neokolonializmi onlar\u0131n tarixi m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 irsinin davam\u0131d\u0131r. Lakin m\u00fcasir d\u00fcnyada bu strategiyalar&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/796205"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=796205"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/796205\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":796207,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/796205\/revisions\/796207"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/796206"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=796205"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=796205"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=796205"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}