{"id":796397,"date":"2025-03-31T14:32:11","date_gmt":"2025-03-31T10:32:11","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=796397"},"modified":"2025-03-31T14:32:11","modified_gmt":"2025-03-31T10:32:11","slug":"31-mart-az%c9%99rbaycan-tarixinin-faci%c9%99vi-s%c9%99hif%c9%99l%c9%99rind%c9%99n-biridir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=796397","title":{"rendered":"31 mart Az\u0259rbaycan tarixinin faci\u0259vi s\u0259hif\u0259l\u0259rind\u0259n biridir"},"content":{"rendered":"<p>\u201cM\u0259lum oldu\u011fu kimi, erm\u0259nil\u0259rin az\u0259rbaycan xalq\u0131na qar\u015f\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irdikl\u0259ri k\u00fctl\u0259vi q\u0131r\u011f\u0131nlar\u0131n tarixi he\u00e7 d\u0259 son 30 ili \u0259hat\u0259 ed\u0259n i\u015f\u011fal d\u00f6vr\u00fc il\u0259 m\u0259hdudla\u015fm\u0131r. H\u0259l\u0259 XIX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 \u00e7ar Rusiyas\u0131n\u0131n maraqlar\u0131na uy\u011fun olaraq C\u0259nubi Qafqazda, tarixi Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131nda m\u0259skunla\u015fd\u0131r\u0131lan erm\u0259nil\u0259r \u00f6t\u0259n iki y\u00fcz il \u0259rzind\u0259 bu b\u00f6lg\u0259nin b\u00fct\u00fcn yerli sakinl\u0259rin\u0259 v\u0259 ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 olmaz\u0131n cinay\u0259tl\u0259r t\u00f6r\u0259tmi\u015f, k\u00fctl\u0259vi deportasiyalar, q\u0259tliamlar h\u0259yata ke\u00e7irmi\u015fl\u0259r.\u201c<\/p>\n<p><strong>ARANTV.AZ\u00a0 x\u0259b\u0259r verir ki,<\/strong>\u00a0bu s\u00f6zl\u0259ri m\u0259tbuata verdiyi a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda Milli M\u0259clisin deputat\u0131 Kamal\u0259ddin Qafarov deyib.<\/p>\n<p>Deputat bildirib ki, 1918-ci ilin 30 mart &#8211; 3 aprel tarixl\u0259rind\u0259 erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n xalq\u0131m\u0131za qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259dilmi\u015f amans\u0131z soyq\u0131r\u0131m\u0131 hadis\u0259l\u0259ri d\u0259 Az\u0259rbaycan tarixinin ac\u0131 h\u0259qiq\u0259tl\u0259rind\u0259n biridir. \u201cAz\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti yarand\u0131qdan sonra tarixd\u0259 ilk d\u0259f\u0259 olaraq, az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n soyq\u0131r\u0131m\u0131na v\u0259 torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131n bir \u0259srd\u0259n art\u0131q davam ed\u0259n i\u015f\u011fal\u0131na milli h\u00f6kum\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n siyasi qiym\u0259t verm\u0259k c\u0259hdi edildi. Lakin Az\u0259rbaycanda sovet hakimiyy\u0259ti qurulduqdan sonra milli \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb ed\u0259n bir \u00e7ox m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r kimi, \u201cMart q\u0131r\u011f\u0131nlar\u0131\u201d m\u00f6vzusu da ciddi qada\u011falar alt\u0131na d\u00fc\u015fd\u00fc. Yaln\u0131z xalq\u0131m\u0131z \u00f6z m\u00fcst\u0259qilliyini b\u0259rpa etdikd\u0259n sonra, \u00dcmummilli Lider Heyd\u0259r \u018fliyevin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 tariximiz\u0259 \u201c31 Mart soyq\u0131r\u0131m\u0131\u201d kimi daxil olmu\u015f bu faci\u0259nin ara\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 h\u0259qiq\u0259tl\u0259rin qlobal miqyasda d\u00fcnyaya yay\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 \u0259sasl\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 i\u015f\u0259 ba\u015flan\u0131ld\u0131.\u201d<br \/>\n<img src=\"https:\/\/ikisahil.az\/upload\/\/2023\/10\/21\/\/-5f25fbe1169787329916836996510677430.jpg\" alt=\"\" \/><br \/>\nK.Qafarov Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin uzun ill\u0259r \u0259rzind\u0259 g\u00f6st\u0259rdiyi ciddi s\u0259yl\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 bu g\u00fcn art\u0131q b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya ictimaiyy\u0259tinin erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7il\u0259rinin tarixin m\u00fcxt\u0259lif m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rind\u0259 xalq\u0131m\u0131za v\u0259 Az\u0259rbaycan \u0259razil\u0259rind\u0259 ya\u015fayan dig\u0259r xalqlara qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259tdikl\u0259ri etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259, deportasiya v\u0259 soyq\u0131r\u0131m\u0131 faktlar\u0131 bar\u0259d\u0259 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r m\u0259lumatl\u0131 oldu\u011funu diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131b: \u201cRusiyada ba\u015f vermi\u015f 1917-ci il oktyabr \u00e7evrili\u015find\u0259n sonra erm\u0259nil\u0259r \u00f6z iddialar\u0131n\u0131 bol\u015fevik bayra\u011f\u0131 alt\u0131nda realla\u015fd\u0131rma\u011fa ba\u015flad\u0131lar. 1918-ci ilin mart ay\u0131ndan \u201c\u018fks-inqilabi \u00fcns\u00fcrl\u0259rl\u0259 m\u00fcbariz\u0259\u201d \u015f\u00fcar\u0131 alt\u0131nda maskalanm\u0131\u015f Bak\u0131 Kommunas\u0131 da\u015fnak-bol\u015fevik \u015eaumyan\u0131n r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rini az\u0259rbaycanl\u0131lardan t\u0259mizl\u0259m\u0259k kimi m\u0259nfur bir plan\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131. H\u0259min g\u00fcnl\u0259rd\u0259, 1918-ci ilin 30 mart &#8211; 3 aprel tarixl\u0259rind\u0259 Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259, habel\u0259 Bak\u0131 quberniyas\u0131na daxil olan \u015eamax\u0131, Quba v\u0259 dig\u0259r \u015f\u0259h\u0259r v\u0259 q\u0259zalarda on minl\u0259rl\u0259 dinc sakin m\u0259hz etnik v\u0259 dini m\u0259nsubiyy\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 q\u0259tl\u0259 yetirilib, ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259ri da\u011f\u0131d\u0131l\u0131b, m\u0259d\u0259niyy\u0259t abid\u0259l\u0259ri, m\u0259scid v\u0259 q\u0259biristanl\u0131qlar yerl\u0259-yeksan edilib. Sonrak\u0131 d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 daha da az\u011f\u0131nla\u015fan erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7il\u0259ri qeyri-insani \u0259m\u0259ll\u0259rini davam etdirib, Qaraba\u011f, Z\u0259ng\u0259zur, Nax\u00e7\u0131van, \u015eirvan, \u0130r\u0259van v\u0259 dig\u0259r b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 k\u00fctl\u0259vi q\u0259tll\u0259r, talanlar v\u0259 etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259l\u0259r h\u0259yata ke\u00e7iribl\u0259r. 1918-ci ilin mart-aprel soyq\u0131r\u0131mlar\u0131 t\u0259kc\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131na qar\u015f\u0131 deyil, eyni zamanda \u00f6lk\u0259 \u0259razisind\u0259 ya\u015fayan dig\u0259r mill\u0259t v\u0259 xalqlara qar\u015f\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259kl\u0259, \u00f6z\u00fcn\u00fcn amans\u0131zl\u0131\u011f\u0131na v\u0259 miqyas\u0131na g\u00f6r\u0259 b\u0259\u015f\u0259r tarixind\u0259 \u0259n qanl\u0131 faci\u0259l\u0259rd\u0259n biri kimi d\u0259y\u0259rl\u0259ndirilm\u0259lidir. Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin 1998-ci il 26 mart tarixind\u0259 imzalad\u0131\u011f\u0131 \u201cAz\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n soyq\u0131r\u0131m\u0131 haqq\u0131nda\u201d F\u0259rmanla az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 1918-ci ild\u0259 t\u00f6r\u0259dilmi\u015f d\u0259h\u015f\u0259tli s\u00f6yq\u0131r\u0131m\u0131 hadis\u0259l\u0259rin\u0259 m\u00fcvafiq siyasi qiym\u0259t verildi v\u0259 31 mart \u201cAz\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n Soyq\u0131r\u0131m\u0131 G\u00fcn\u00fc\u201d elan olundu.\u201d<\/p>\n<p>K.Qafarov Az\u0259rbaycan\u0131n V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259 \u0259ld\u0259 etdiyi tarixi Q\u0259l\u0259b\u0259 il\u0259 b\u00fct\u00fcn C\u0259nubi Qafqaz\u0131 erm\u0259ni fa\u015fizminin t\u0259hdidind\u0259n qurtard\u0131\u011f\u0131n\u0131 vur\u011fulay\u0131b: \u201cAz\u0259rbaycan xalq\u0131 2003-2020-ci ill\u0259r \u0259rzind\u0259 \u00d6lk\u0259 Prezidenti c\u0259nab \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 \u00f6z g\u0259l\u0259c\u0259yi namin\u0259 \u0259zm v\u0259 f\u0259dakarl\u0131qla \u00e7al\u0131\u015faraq d\u00f6vl\u0259timizin g\u00fcc\u00fcn\u00fcn, q\u00fcdr\u0259tinin daha da artmas\u0131na nail oldu. 2020-ci ilin sentyabr-noyabr aylar\u0131 \u0259rzind\u0259 apar\u0131lan v\u0259 c\u0259mi 44 g\u00fcn davam ed\u0259n V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sinin n\u0259tic\u0259si olaraq, Az\u0259rbaycan 30 illik i\u015f\u011fala son qoydu. 2023-c\u00fc ilin sentyabr ay\u0131nda ke\u00e7irilmi\u015f v\u0259 c\u0259mi bir g\u00fcn davam ed\u0259n antiterror \u0259m\u0259liyyat\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 is\u0259 \u00f6lk\u0259mizin \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc v\u0259 d\u00f6vl\u0259t suverenliyi tam b\u0259rpa edildi. Bu tarixi Q\u0259l\u0259b\u0259si il\u0259 M\u00fcz\u0259ff\u0259r Ali Ba\u015f Komandan c\u0259nab \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 \u015fanl\u0131 ordumuz h\u0259m d\u0259 uzun ill\u0259r boyunca b\u00fct\u00fcn C\u0259nubi Qafqaz xalqlar\u0131n\u0131 t\u0259hdid ed\u0259n erm\u0259ni fa\u015fizminin belini q\u0131rd\u0131. Xalq\u0131m\u0131z\u0131n \u0259ld\u0259 etdiyi bu tarixi Z\u0259f\u0259r b\u00fct\u00fcn \u015f\u0259hidl\u0259rimizin ruhlar\u0131n\u0131 \u015fad etdi\u201d .<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cM\u0259lum oldu\u011fu kimi, erm\u0259nil\u0259rin az\u0259rbaycan xalq\u0131na qar\u015f\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irdikl\u0259ri k\u00fctl\u0259vi q\u0131r\u011f\u0131nlar\u0131n tarixi he\u00e7 d\u0259 son 30 ili \u0259hat\u0259 ed\u0259n i\u015f\u011fal d\u00f6vr\u00fc il\u0259 m\u0259hdudla\u015fm\u0131r. H\u0259l\u0259 XIX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 \u00e7ar Rusiyas\u0131n\u0131n maraqlar\u0131na uy\u011fun olaraq C\u0259nubi Qafqazda, tarixi Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131nda m\u0259skunla\u015fd\u0131r\u0131lan erm\u0259nil\u0259r \u00f6t\u0259n iki y\u00fcz il \u0259rzind\u0259 bu b\u00f6lg\u0259nin b\u00fct\u00fcn yerli sakinl\u0259rin\u0259 v\u0259 ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 olmaz\u0131n cinay\u0259tl\u0259r t\u00f6r\u0259tmi\u015f, k\u00fctl\u0259vi deportasiyalar, q\u0259tliamlar h\u0259yata ke\u00e7irmi\u015fl\u0259r.\u201c ARANTV.AZ\u00a0 x\u0259b\u0259r verir ki,\u00a0bu s\u00f6zl\u0259ri m\u0259tbuata verdiyi a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda Milli M\u0259clisin deputat\u0131 Kamal\u0259ddin Qafarov deyib. Deputat bildirib ki, 1918-ci ilin 30 mart &#8211; 3 aprel tarixl\u0259rind\u0259 erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n xalq\u0131m\u0131za&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":796398,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/8ab70731161683381428729920810743626.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/8ab70731161683381428729920810743626.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/8ab70731161683381428729920810743626.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/8ab70731161683381428729920810743626-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/8ab70731161683381428729920810743626-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/8ab70731161683381428729920810743626-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/8ab70731161683381428729920810743626.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/8ab70731161683381428729920810743626.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/8ab70731161683381428729920810743626-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/8ab70731161683381428729920810743626.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"\u201cM\u0259lum oldu\u011fu kimi, erm\u0259nil\u0259rin az\u0259rbaycan xalq\u0131na qar\u015f\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irdikl\u0259ri k\u00fctl\u0259vi q\u0131r\u011f\u0131nlar\u0131n tarixi he\u00e7 d\u0259 son 30 ili \u0259hat\u0259 ed\u0259n i\u015f\u011fal d\u00f6vr\u00fc il\u0259 m\u0259hdudla\u015fm\u0131r. H\u0259l\u0259 XIX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 \u00e7ar Rusiyas\u0131n\u0131n maraqlar\u0131na uy\u011fun olaraq C\u0259nubi Qafqazda, tarixi Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131nda m\u0259skunla\u015fd\u0131r\u0131lan erm\u0259nil\u0259r \u00f6t\u0259n iki y\u00fcz il \u0259rzind\u0259 bu b\u00f6lg\u0259nin b\u00fct\u00fcn yerli sakinl\u0259rin\u0259 v\u0259 ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 olmaz\u0131n&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/796397"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=796397"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/796397\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":796399,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/796397\/revisions\/796399"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/796398"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=796397"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=796397"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=796397"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}