{"id":796407,"date":"2025-03-31T14:36:27","date_gmt":"2025-03-31T10:36:27","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=796407"},"modified":"2025-03-31T14:36:27","modified_gmt":"2025-03-31T10:36:27","slug":"uzumuz-x%c9%99cal%c9%99td%c9%99n-niy%c9%99-qizarir-elmi-izah","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=796407","title":{"rendered":"\u00dcz\u00fcm\u00fcz x\u0259cal\u0259td\u0259n niy\u0259 q\u0131zar\u0131r? &#8211; ELM\u0130 \u0130ZAH"},"content":{"rendered":"<p><strong>\u00dcz\u00fcn q\u0131zarmas\u0131 b\u0259d\u0259nin t\u0259bii reaksiyas\u0131d\u0131r v\u0259 tez-tez utanma, x\u0259cal\u0259t \u00e7\u0259km\u0259 v\u0259 ya h\u0259y\u0259can anlar\u0131nda ba\u015f verir. B\u0259s bu niy\u0259 ba\u015f verir?<\/strong><\/p>\n<p><strong>ARANTV.AZ\u00a0 <\/strong>x\u0259b\u0259r verir ki, bu hal\u0131 &#8220;SM-Clinic&#8221;in kardioloqu\u00a0<a class=\"tag\" href=\"https:\/\/www.gazeta.ru\/tags\/geo\/milan.shtml\">Milana<\/a>\u00a0Hac\u0131yeva analiz edib.<\/p>\n<p>&#8220;\u00dcz\u00fcn q\u0131zarmas\u0131 \u00fcr\u0259k d\u00f6y\u00fcnt\u00fcs\u00fc, t\u0259n\u0259ff\u00fcs v\u0259 qan d\u00f6vran\u0131 kimi qeyri-ixtiyari b\u0259d\u0259n funksiyalar\u0131na n\u0259zar\u0259t ed\u0259n avtonom sinir sistemi il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirilir. Biz x\u0259cal\u0259t \u00e7\u0259kdiyimiz zaman beyin bunu stresli v\u0259ziyy\u0259t kimi q\u0259bul edir. Buna cavab olaraq simpatik sinir sistemi aktivl\u0259\u015fir ki, bu da &#8220;m\u00fcbariz\u0259 v\u0259 ya qa\u00e7&#8221; reaksiyas\u0131na s\u0259b\u0259b olur&#8221;, &#8211; Hac\u0131yeva deyib.<\/p>\n<p>O bildirib ki, bu reaksiyan\u0131n bir t\u0259zah\u00fcr\u00fc, \u00fcz b\u00f6lg\u0259sind\u0259ki qan damarlar\u0131n\u0131n geni\u015fl\u0259nm\u0259sidir. Bu, d\u0259riy\u0259 qan ax\u0131n\u0131 art\u0131ran adrenalinin s\u0259rb\u0259st burax\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. N\u0259tic\u0259d\u0259 kapilyarlar geni\u015fl\u0259nir v\u0259 \u00fcz q\u0131rm\u0131z\u0131 r\u0259ng al\u0131r.<\/p>\n<p>&#8220;Utancaql\u0131q sosial emosiyad\u0131r v\u0259 tez-tez h\u0259ssasl\u0131q v\u0259 ya m\u00fchakim\u0259 qorxusu il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirilir. Biz \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc y\u00f6nd\u0259msiz v\u0259ziyy\u0259td\u0259 tapanda, beynimiz bunu sosial statusumuz \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259 kimi \u015f\u0259rh edir. Bu, stress reaksiyas\u0131na s\u0259b\u0259b olur v\u0259 bu da \u00f6z n\u00f6vb\u0259sind\u0259 fiziologiyaya t\u0259sir edir&#8221;, &#8211; kardioloq \u0259lav\u0259 edib.<\/p>\n<p>O qeyd edib ki, q\u0131zarmaq insana xas x\u00fcsusiyy\u0259tdir. Bu, \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc d\u0259rk etm\u0259 v\u0259 empatiya qabiliyy\u0259timizl\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Biz q\u0131zar\u0131r\u0131q, \u00e7\u00fcnki ba\u015fqalar\u0131n\u0131n bizi nec\u0259 q\u0259bul etdiyini bilirik v\u0259 bu, emosional reaksiya do\u011furur:<\/p>\n<p>&#8220;\u00dcz b\u0259d\u0259nin dig\u0259r hiss\u0259l\u0259rin\u0259 nisb\u0259t\u0259n daha tez-tez q\u0131zar\u0131r, \u00e7\u00fcnki bu nahiy\u0259d\u0259 d\u0259rinin s\u0259thin\u0259 yax\u0131n yerl\u0259\u015fmi\u015f \u00e7oxlu sayda ki\u00e7ik qan damarlar\u0131 olur. Qan damarlar\u0131 geni\u015fl\u0259ndikd\u0259 qan \u00fcz\u0259 ax\u0131\u015faraq onu q\u0131zard\u0131r. &#8220;Bundan \u0259lav\u0259, \u00fcz b\u0259d\u0259nin \u0259n \u00e7ox g\u00f6r\u00fcn\u0259n hiss\u0259sidir, ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 q\u0131zart\u0131 \u0259trafdak\u0131lara ayd\u0131n olur&#8221;.<\/p>\n<p>O, h\u0259m\u00e7inin qeyd etdi ki, q\u0131zarmaq bizim q\u0131zard\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 d\u0259rk etm\u0259kl\u0259 g\u00fccl\u0259n\u0259 bil\u0259r. Bu, pis bir d\u00f6vr\u0259 yarad\u0131r: q\u0131zarma\u011f\u0131m\u0131zdan n\u0259 q\u0259d\u0259r utansaq, bir o q\u0259d\u0259r s\u0131x olur. B\u0259zi insanlar bu reaksiyadan o q\u0259d\u0259r narahat olurlar ki, onlarda eritrofobiya, q\u0131zarmaq qorxusu yaran\u0131r.<\/p>\n<p>&#8220;Lakin yadda saxlamaq laz\u0131md\u0131r ki, q\u0131zarmaq bizim s\u0259mimiyy\u0259timizi v\u0259 emosionall\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 g\u00f6st\u0259r\u0259n t\u0259bii reaksiyad\u0131r. B\u0259zi m\u0259d\u0259niyy\u0259tl\u0259rd\u0259 bu, h\u0259tta d\u00fcr\u00fcstl\u00fck v\u0259 xeyirxahl\u0131q \u0259lam\u0259ti kimi q\u0259bul edilir&#8221;, &#8211; Hac\u0131yeva yekunla\u015fd\u0131r\u0131b.<\/p>\n<p>H\u00fcseyn \u0130badl\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00dcz\u00fcn q\u0131zarmas\u0131 b\u0259d\u0259nin t\u0259bii reaksiyas\u0131d\u0131r v\u0259 tez-tez utanma, x\u0259cal\u0259t \u00e7\u0259km\u0259 v\u0259 ya h\u0259y\u0259can anlar\u0131nda ba\u015f verir. B\u0259s bu niy\u0259 ba\u015f verir? ARANTV.AZ\u00a0 x\u0259b\u0259r verir ki, bu hal\u0131 &#8220;SM-Clinic&#8221;in kardioloqu\u00a0Milana\u00a0Hac\u0131yeva analiz edib. &#8220;\u00dcz\u00fcn q\u0131zarmas\u0131 \u00fcr\u0259k d\u00f6y\u00fcnt\u00fcs\u00fc, t\u0259n\u0259ff\u00fcs v\u0259 qan d\u00f6vran\u0131 kimi qeyri-ixtiyari b\u0259d\u0259n funksiyalar\u0131na n\u0259zar\u0259t ed\u0259n avtonom sinir sistemi il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirilir. Biz x\u0259cal\u0259t \u00e7\u0259kdiyimiz zaman beyin bunu stresli v\u0259ziyy\u0259t kimi q\u0259bul edir. Buna cavab olaraq simpatik sinir sistemi aktivl\u0259\u015fir ki, bu da &#8220;m\u00fcbariz\u0259 v\u0259 ya qa\u00e7&#8221; reaksiyas\u0131na s\u0259b\u0259b olur&#8221;, &#8211; Hac\u0131yeva deyib. O bildirib ki, bu reaksiyan\u0131n bir t\u0259zah\u00fcr\u00fc, \u00fcz b\u00f6lg\u0259sind\u0259ki&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":796408,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/utanmaq.jpg",1024,576,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/utanmaq.jpg",1024,576,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/utanmaq.jpg",1024,576,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/utanmaq-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/utanmaq-649x365.jpg",649,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/utanmaq-840x473.jpg",640,360,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/utanmaq.jpg",1024,576,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/utanmaq.jpg",1024,576,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/utanmaq-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/utanmaq.jpg",1024,576,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"\u00dcz\u00fcn q\u0131zarmas\u0131 b\u0259d\u0259nin t\u0259bii reaksiyas\u0131d\u0131r v\u0259 tez-tez utanma, x\u0259cal\u0259t \u00e7\u0259km\u0259 v\u0259 ya h\u0259y\u0259can anlar\u0131nda ba\u015f verir. B\u0259s bu niy\u0259 ba\u015f verir? ARANTV.AZ\u00a0 x\u0259b\u0259r verir ki, bu hal\u0131 &#8220;SM-Clinic&#8221;in kardioloqu\u00a0Milana\u00a0Hac\u0131yeva analiz edib. &#8220;\u00dcz\u00fcn q\u0131zarmas\u0131 \u00fcr\u0259k d\u00f6y\u00fcnt\u00fcs\u00fc, t\u0259n\u0259ff\u00fcs v\u0259 qan d\u00f6vran\u0131 kimi qeyri-ixtiyari b\u0259d\u0259n funksiyalar\u0131na n\u0259zar\u0259t ed\u0259n avtonom sinir sistemi il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirilir. Biz x\u0259cal\u0259t \u00e7\u0259kdiyimiz zaman beyin&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/796407"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=796407"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/796407\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":796409,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/796407\/revisions\/796409"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/796408"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=796407"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=796407"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=796407"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}