{"id":796456,"date":"2025-04-01T07:26:23","date_gmt":"2025-04-01T03:26:23","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=796456"},"modified":"2025-04-01T07:26:23","modified_gmt":"2025-04-01T03:26:23","slug":"qafqazda-turkustan-modeli-az%c9%99rbaycan-gurcustan-erm%c9%99nistan-uct%c9%99r%c9%99fli-dialoqu-mumkunmu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=796456","title":{"rendered":"Qafqazda T\u00fcrk\u00fcstan modeli: Az\u0259rbaycan-G\u00fcrc\u00fcstan-Erm\u0259nistan \u00fc\u00e7t\u0259r\u0259fli dialoqu m\u00fcmk\u00fcnm\u00fc?"},"content":{"rendered":"<p><strong>Bu g\u00fcn Xuc\u0259nd \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 \u00d6zb\u0259kistan, Tacikistan v\u0259 Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan prezidentl\u0259rinin i\u015ftirak\u0131 il\u0259 ilk \u00fc\u00e7t\u0259r\u0259fli sammit ke\u00e7irilib. Prezidentl\u0259r \u015eavkat Mirziyoyev, Emom\u0259li R\u0259hmon v\u0259 Sad\u0131r Japarov bu \u00fc\u00e7 qon\u015fu \u00f6lk\u0259 aras\u0131ndak\u0131 s\u0259rh\u0259d m\u00fcbahis\u0259sin\u0259 son qoyub.<\/strong><\/p>\n<p>Bundan bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcn \u00f6nc\u0259 Bi\u015fkekd\u0259 Q\u0131r\u011f\u0131z Respublikas\u0131 il\u0259 Tacikistan aras\u0131nda d\u00f6vl\u0259t s\u0259rh\u0259di il\u0259 ba\u011fl\u0131 onill\u0259rl\u0259 \u00e7\u00f6z\u00fclm\u0259mi\u015f m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r \u00fczr\u0259 tarixi raz\u0131la\u015fma imzalanm\u0131\u015fd\u0131. 2021-ci ilin pay\u0131z\u0131nda is\u0259 \u00d6zb\u0259kistanla Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan aras\u0131nda su qaynaqlar\u0131, otlaqlar v\u0259 s\u0259rh\u0259ddin girintili-\u00e7\u0131x\u0131nt\u0131l\u0131 yerl\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 anla\u015fmalar oldu\u011funu xat\u0131rlay\u0131ram.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/images\/Ayten\/SAD%C4%B0R.jpg\" alt=\"SAD\u0130R.jpg (110 KB)\" width=\"700\" height=\"436\" \/><\/p>\n<p>Onu da xat\u0131rlay\u0131ram ki, \u0259sas\u0259n Batken b\u00f6lg\u0259sind\u0259 tacik-q\u0131r\u011f\u0131z qar\u015f\u0131durmalar\u0131, toqqu\u015fmalar\u0131 son ill\u0259r daha tez-tez olurdu. Budur, art\u0131q, qanl\u0131 toqqu\u015fmalara s\u0259b\u0259b olan sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6z\u0259n q\u0259rar h\u0259r iki \u00f6lk\u0259nin parlamenti t\u0259r\u0259find\u0259n (q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259!) ratifikasiya edilib. Bu g\u00fcn ke\u00e7iril\u0259n g\u00f6r\u00fc\u015fd\u0259 iki \u00f6lk\u0259 liderl\u0259ri h\u0259min s\u0259n\u0259di d\u0259 r\u0259sm\u0259n t\u0259sdiql\u0259yib.<\/p>\n<p>Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259, Xuc\u0259ndd\u0259ki bu toplant\u0131 Orta Asiyadak\u0131 \u0259sas s\u0259rh\u0259d m\u00fcbahis\u0259l\u0259rin\u0259 q\u0259ti son qoyan v\u0259 qon\u015fu, dost, qarda\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259r aras\u0131ndak\u0131 ba\u011flar\u0131 daha da g\u00fccl\u0259ndir\u0259n s\u0259lis v\u0259 xalis add\u0131m oldu.<\/p>\n<p><strong><em>H\u0259r \u00fc\u00e7 \u00f6lk\u0259nin dostu-qarda\u015f\u0131 olan Az\u0259rbaycan\u0131n bel\u0259 bir raz\u0131la\u015fman\u0131 alq\u0131\u015flad\u0131\u011f\u0131 G\u00fcn kimi ayd\u0131nd\u0131r.<\/em><\/strong><\/p>\n<p>B\u0259li, bu g\u00f6r\u00fc\u015f Orta Asiya \u00fc\u00e7\u00fcn tarixi \u00f6n\u0259m da\u015f\u0131y\u0131r v\u0259 b\u0259zi yadellil\u0259rin v\u0259 \u201cqon\u015fu\u201dlar\u0131n b\u0259dniyy\u0259tl\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 \u00f6nl\u0259m kimi d\u0259 xarakteriz\u0259 edil\u0259 bil\u0259r. B\u00f6lg\u0259d\u0259ki s\u0259rh\u0259d m\u00fcbahis\u0259l\u0259ri, \u0259sas\u0259n, SSR\u0130-nin da\u011f\u0131lmas\u0131ndan sonra yaranan m\u00fcr\u0259kk\u0259b etnik v\u0259 inzibati b\u00f6l\u00fcnm\u0259l\u0259rin n\u0259tic\u0259sidir.<\/p>\n<p>Ayr\u0131ca, \u00d6zb\u0259kistan\u0131n \u00fc\u00e7t\u0259r\u0259fli dialoqda maraql\u0131 olmas\u0131 v\u0259 nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, ikit\u0259r\u0259fli formatdan \u00fc\u00e7t\u0259r\u0259fli formata ke\u00e7ilm\u0259si diqq\u0259t\u00e7\u0259kicidir. \u015eavkat Mirziyoyevin Prezident se\u00e7ilm\u0259sind\u0259n b\u0259ri \u00d6zb\u0259kistan\u0131n b\u00f6lg\u0259s\u0259l i\u015fbirliyin\u0259 \u00f6z\u0259l \u00f6n\u0259m verm\u0259si, s\u0259rh\u0259d probleml\u0259rinin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcnd\u0259 xo\u015fm\u0259raml\u0131 arabulucu kimi \u00e7\u0131x\u0131\u015f etm\u0259si, b\u00f6lg\u0259d\u0259 sabitliy\u0259 m\u00fcsb\u0259t t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p>Xuc\u0259nd sammitinin \u0259n \u00f6n\u0259mli n\u0259tic\u0259si Orta Asiyada d\u00f6vl\u0259tl\u0259raras\u0131 s\u0259rh\u0259d probleml\u0259rinin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcnd\u0259 yeni bir m\u0259rh\u0259l\u0259y\u0259 ke\u00e7idin simvolu olmas\u0131d\u0131r. \u018fg\u0259r bu s\u00fcr\u0259c davaml\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 ir\u0259lil\u0259s\u0259, g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 t\u0259kc\u0259 s\u0259rh\u0259d m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri deyil, su ehtiyatlar\u0131, iqtisadi i\u015fbirliyi v\u0259 s. sah\u0259l\u0259rd\u0259 d\u0259 d\u0259rin inteqrasiyan\u0131 g\u00f6r\u0259 bil\u0259rik.<\/p>\n<p><strong>*<\/strong><\/p>\n<p><strong>G\u0259lin, Xuc\u0259nd g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259n \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k Az\u0259rbaycan, G\u00fcrc\u00fcstan v\u0259 Erm\u0259nistan aras\u0131nda da m\u00fcmk\u00fcn \u00fc\u00e7t\u0259r\u0259fli g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc modell\u0259\u015fdirm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015faq.<\/strong>\u00a0Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lb\u0259tt\u0259, m\u00f6vcud ger\u00e7\u0259kl\u0259ri v\u0259 b\u00f6lg\u0259d\u0259ki siyasi-h\u00fcquqi \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259ni \u00f6nc\u0259likl\u0259 n\u0259z\u0259r\u0259 almal\u0131y\u0131q.<\/p>\n<p>Bel\u0259 bir g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn nec\u0259 t\u0259\u015fkil oluna bil\u0259c\u0259yini v\u0259 hans\u0131 sonuclar ver\u0259 bil\u0259c\u0259yini y\u0131\u011fcam \u015f\u0259kild\u0259 inc\u0259l\u0259m\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015faq.<\/p>\n<p>M\u0259kan olaraq Qazax\u0131n Ba\u011fan\u0131s Ayr\u0131m v\u0259 A\u015fa\u011f\u0131 \u018fskipara k\u0259ndl\u0259rinin yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131, B\u00f6y\u00fck Qarakils\u0259<br \/>\n(Erm\u0259nistan\u0131n Noyemberyan) v\u0259 Bor\u00e7al\u0131 (G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n Marneuli) b\u00f6lg\u0259si il\u0259 \u0259n yax\u0131n \u0259razi se\u00e7il\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/images\/Ayten\/BAQAN.jpg\" alt=\"BAQAN.jpg (106 KB)\" width=\"700\" height=\"467\" \/><\/p>\n<p>Do\u011frudur, a\u011fla ilkin olaraq Tiflis \u015f\u0259h\u0259ri g\u0259l\u0259 bil\u0259r lakin b\u00f6lg\u0259nin yeni ger\u00e7\u0259kl\u0259rini d\u0259y\u0259rl\u0259ndirm\u0259k v\u0259 \u00fc\u00e7 respublikadan yegan\u0259 i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 olan Erm\u0259nistan\u0131n \u00f6z \u00fcz\u0259rin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n sorumlulu\u011fu idrak\u0131 ad\u0131na Qazax daha adil se\u00e7im olard\u0131.<\/p>\n<p><strong>\u00d6z\u00fc d\u0259, Prezident \u0130lham \u018fliyev, Ba\u015f nazirl\u0259r \u0130rakli Kobaxidze v\u0259 Nikol Pa\u015finyan\u0131n ilk \u00fc\u00e7t\u0259r\u0259fli g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 q\u0131raq apar\u0131c\u0131 (moderator) laz\u0131m olmas\u0131n g\u0259r\u0259k.<\/strong><\/p>\n<p>A\u00e7\u0131\u011f\u0131, n\u0259 BMT, AT\u018fT, n\u0259 d\u0259 Avropa Birliyi \u0259n m\u00fcxt\u0259lif s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n bel\u0259 bir apar\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 o q\u0259d\u0259r d\u0259 haqq etmir. (Bir arabulucuya ehtiyac yoxdur, illa da bir arabulucu olacaqsa, o statusu T\u00fcrkiy\u0259 haqq edir). Bel\u0259likl\u0259, \u0259n salamat\u0131 Prezident \u0130lham \u018fliyev v\u0259 Ba\u015f nazirl\u0259r Kobaxidze il\u0259 Pa\u015finyan\u0131n \u00f6z aralar\u0131nda g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcb- dan\u0131\u015fmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Zat\u0259n, ba\u015f tutsa, bu g\u00f6r\u00fc\u015f \u0259sas\u0259n b\u00f6lg\u0259s\u0259l xarakter da\u015f\u0131yacaqd\u0131r. Bel\u0259 bir g\u00f6r\u00fc\u015f yaln\u0131z \u00fc\u00e7 respublikaya deyil, b\u00fct\u00fcn yax\u015f\u0131 qon\u015fulara, obyektiv maraq n\u00fcmayi\u015f etdir\u0259n t\u0259r\u0259fl\u0259r\u0259 ancaq v\u0259 ancaq xeyir v\u0259d ed\u0259c\u0259kdir.<\/p>\n<p><strong><em>Ha\u015fiy\u0259:<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Biz 3+3 format\u0131n\u0131 unutmam\u0131\u015f\u0131q. Lakin h\u0259min format\u0131n g\u00fcnd\u0259liyi v\u0259 ger\u00e7\u0259kl\u0259ri ba\u015fqad\u0131r. 3+3 format\u0131 (Az\u0259rbaycan, Erm\u0259nistan, G\u00fcrc\u00fcstan + T\u00fcrkiy\u0259, \u0130ran, Rusiya) geni\u015f b\u00f6lg\u0259s\u0259l probleml\u0259rin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015f bir platformad\u0131r; lakin bu formatda G\u00fcrc\u00fcstan i\u015ftirakdan imtina edir, \u00e7\u00fcnki Rusiya il\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri Abxaziya v\u0259 G\u00fcney Osetiyan\u0131n i\u015f\u011fal\u0131na g\u00f6r\u0259 g\u0259rgin olaraq qal\u0131r.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan-G\u00fcrc\u00fcstan-Erm\u0259nistan \u00fc\u00e7t\u0259r\u0259fli g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc 3+3-d\u0259n f\u0259rqli olaraq, daha lokal, b\u00f6lg\u0259i\u00e7i dialoq mexanizmi kimi formala\u015fa bil\u0259r. Bu is\u0259 dig\u0259r m\u0259ziyh\u0259tl\u0259ri il\u0259 birg\u0259, daha \u00e7evik v\u0259 konkret probleml\u0259r\u0259 y\u00f6n\u0259lmi\u015f platforma yaratma\u011fa xidm\u0259t ed\u0259r.<\/p>\n<p><strong><em>Yeni format (da) Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00fcnc\u0259ldirmi?\u00a0<\/em><\/strong><\/p>\n<p>\u018flb\u0259tt\u0259, ist\u0259nil\u0259n konstruktiv format kimi, Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn \u00fc\u00e7t\u0259r\u0259fli format da uy\u011fun v\u0259 h\u0259tta, daha yararl\u0131 ola bil\u0259r, \u00e7\u00fcnki b\u00f6lg\u0259s\u0259l t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259rd\u0259 Bak\u0131n\u0131n liderliyini daha da g\u00fccl\u0259ndir\u0259rdi.<br \/>\n\u018fg\u0259r \u00fc\u00e7t\u0259r\u0259fli format u\u011furlu al\u0131narsa, bu model sonra T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 T\u00fcrk\u00fcstan il\u0259 geni\u015fl\u0259n\u0259r\u0259k, daha b\u00f6y\u00fck inteqrasiyan\u0131n \u0259sas\u0131n\u0131 qoya bil\u0259r.<\/p>\n<p><em><strong>Qay\u0131daq, \u00fc\u00e7t\u0259r\u0259fli g\u00f6r\u00fc\u015f\u0259: bel\u0259 bir g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn \u0259sas m\u00fczakir\u0259 m\u00f6vzular\u0131 n\u0259 ola bil\u0259r?<\/strong><\/em><\/p>\n<p><strong>a) S\u0259rh\u0259dl\u0259rin delimitasiyas\u0131 v\u0259 demarkasiyas\u0131<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; B\u0259lli oldu\u011fu kimi, Az\u0259rbaycan v\u0259 Erm\u0259nistan aras\u0131nda s\u0259rh\u0259d m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri prioritet m\u00f6vzudur. 2020 v\u0259 2023-c\u00fc il hadis\u0259l\u0259rind\u0259n sonra s\u0259rh\u0259dl\u0259rin tam m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilm\u0259si b\u00f6lg\u0259d\u0259 sabitliyin \u0259sas \u015f\u0259rtl\u0259rind\u0259ndir;<\/p>\n<p>&#8211; G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n da h\u0259m Az\u0259rbaycan, h\u0259m d\u0259 Erm\u0259nistanla m\u00fc\u0259yy\u0259n s\u0259rh\u0259d m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri (\u00f6rn\u0259yi, David Qareci\/Lavra kompleksi il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fcbahis\u0259 v\u0259 s) oldu\u011funu n\u0259z\u0259r\u0259 alsaq, bu g\u00f6r\u00fc\u015f, G\u00fcrc\u00fcstan \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259rh\u0259d probleml\u0259rinin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fc s\u00fcr\u0259tl\u0259ndir\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p><strong>b) Da\u015f\u0131ma d\u0259hlizl\u0259ri v\u0259 iqtisadi i\u015fbirliyi<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; \u00d6nc\u0259likl\u0259, Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizi v\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan \u00fcz\u0259rind\u0259n yeni ticar\u0259t mar\u015frutlar\u0131n\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnd\u0259 tutaq.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/images\/Ayten\/DEHL%C4%B0Z%20SON.png\" alt=\"DEHL\u0130Z SON.png (504 KB)\" width=\"669\" height=\"376\" \/><\/p>\n<p>&#8211; Az\u0259rbaycan\u0131n (s\u0259mimi v\u0259 \u0259zmli \u015f\u0259kild\u0259) \u0259sas h\u0259d\u0259fl\u0259rind\u0259n birinin b\u00f6lg\u0259d\u0259 da\u015f\u0131ma\u00e7\u0131l\u0131q ba\u011flar\u0131n\u0131n inki\u015faf etdirilm\u0259si oldu\u011fu b\u0259llidir. G\u00f6r\u00fc\u015fd\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 yana\u015fmas\u0131 ayd\u0131nla\u015fa bil\u0259r;<\/p>\n<p>&#8211; Orta D\u0259hliz v\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n rolu m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 toxunsaq, Az\u0259rbaycan\u0131n da, Erm\u0259nistan\u0131n da Avropaya \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas mar\u015frutun G\u00fcrc\u00fcstandan ke\u00e7diyini vur\u011fulamal\u0131y\u0131q.<br \/>\nBu \u00fc\u00e7t\u0259r\u0259fli i\u015fbirliyi, Bak\u0131-Tiflis-Qars d\u0259mir yolunun, liman infrastrukturunun inki\u015faf\u0131 v\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n potensial inteqrasiyas\u0131na imkan yarada bil\u0259r.<\/p>\n<p><strong>c) B\u00f6lg\u0259s\u0259l t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik v\u0259 sabitlik<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Az\u0259rbaycan v\u0259 Erm\u0259nistan aras\u0131nda bar\u0131\u015f anla\u015fmas\u0131n\u0131n v\u0259 ya anla\u015fman\u0131n \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259 prinsipl\u0259rinin yaxud niyy\u0259t protokolunun imzalanmas\u0131 bu \u00fc\u00e7t\u0259r\u0259fli g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn \u0259sas sonuclar\u0131ndan biri ola bil\u0259r;<\/p>\n<p>&#8211; \u018flb\u0259tt\u0259, G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n \u00f6z \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc m\u0259s\u0259l\u0259si d\u0259 \u00f6n\u0259mlidir. Bu kontekstd\u0259, G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n bir daha v\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 d\u0259st\u0259k ifad\u0259 etm\u0259si b\u00f6lg\u0259d\u0259 yeni g\u00fcv\u0259n ortam\u0131n\u0131n formala\u015fmas\u0131na k\u00f6m\u0259k ed\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p><strong>d) Humanitar v\u0259 m\u0259d\u0259ni i\u015fbirliyi<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; \u0130tkin d\u00fc\u015f\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259rin taleyi, m\u0259d\u0259ni irs m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri, s\u0259rh\u0259d b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259 birg\u0259 layih\u0259l\u0259r v\u0259 t\u0259hsil m\u00fcbadil\u0259l\u0259ri bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn humanitar \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcn\u00fc t\u0259\u015fkil ed\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>Yax\u015f\u0131, b\u0259s potensial \u00e7\u0131x\u0131\u015f yolu v\u0259 sonuclara vur\u011fu ed\u0259rk\u0259n daha n\u0259l\u0259ri dem\u0259liyik?<\/p>\n<p>\u018fg\u0259r t\u0259r\u0259fl\u0259r ger\u00e7\u0259k siyasi irad\u0259 n\u00fcmayi\u015f etdir\u0259rs\u0259, bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn konkret n\u0259tic\u0259l\u0259ri ola bil\u0259r.<\/p>\n<p><strong><em>N\u0259tic\u0259l\u0259ri n\u0259z\u0259ri olaraq s\u0131ralayaq:<\/em><\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Erm\u0259nistan v\u0259 Az\u0259rbaycan aras\u0131nda s\u0259rh\u0259dl\u0259rin delimitasiyas\u0131 s\u00fcr\u0259cinin s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si bar\u0259d\u0259 s\u0259list, bitkin raz\u0131l\u0131q;<\/p>\n<p>&#8211; \u00dc\u00e7t\u0259r\u0259fli ticari, iqtisadi i\u015fbirliyi \u00fc\u00e7\u00fcn yeni mexanizml\u0259rin yarad\u0131lmas\u0131;<\/p>\n<p>&#8211; G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n tranzit \u00f6lk\u0259 olaraq rolunun d\u0259y\u0259rl\u0259ndirilm\u0259si il\u0259 yana\u015f\u0131, Orta d\u0259hlizin inki\u015faf\u0131;<\/p>\n<p>&#8211; \u00dc\u00e7t\u0259r\u0259fli g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rin davaml\u0131 olmas\u0131 (\u00f6rn\u0259yi, illik g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259r format\u0131 hal\u0131na g\u0259tirilm\u0259si) v\u0259 s.<\/p>\n<p>\u018fg\u0259r bel\u0259 bir \u00fc\u00e7t\u0259r\u0259fli mexanizm i\u015f\u0259 d\u00fc\u015fs\u0259, bu, G\u00fcney Qafqazda uzunm\u00fcdd\u0259tli sabitlik, iqtisadi i\u015fbirliyi, inteqrasiya, t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik, dem\u0259li, h\u0259rt\u0259r\u0259fli inki\u015faf \u00fc\u00e7\u00fcn yeni s\u0259hif\u0259 a\u00e7a bil\u0259r. Ancaq bunun \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n vacib \u015f\u0259rt \u2013 siyasi irad\u0259 v\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 g\u00fcv\u0259ndir.<\/p>\n<p><strong><em>Bir q\u0259d\u0259r d\u0259 d\u0259qiql\u0259\u015fdirs\u0259k, \u0259sas problem y\u0131\u011fna\u011f\u0131 Erm\u0259nistanla ba\u011fl\u0131d\u0131r. Erm\u0259nistan:<\/em><\/strong><\/p>\n<p>&#8211; qon\u015fulara a\u00e7\u0131q, gizli \u0259razi iddialar\u0131ndan birm\u0259nal\u0131, a\u00e7\u0131q, s\u0259mimi v\u0259 \u0259b\u0259di imtina etm\u0259s\u0259,<\/p>\n<p>&#8211; o c\u00fcml\u0259d\u0259n Anayasas\u0131nda z\u0259ruri d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r etm\u0259s\u0259,<\/p>\n<p>&#8211; 30 illik i\u015f\u011fala g\u00f6r\u0259 Az\u0259rbaycandan, Abxaziyadak\u0131 qanunsuz erm\u0259ni batalyonlar\u0131n\u0131n qanl\u0131 f\u0259aliyy\u0259tin\u0259, Cavaxetiyadak\u0131 pozuculuq \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na g\u00f6r\u0259 G\u00fcrc\u00fcstandan \u00fczr ist\u0259m\u0259s\u0259 (o c\u00fcml\u0259d\u0259n Az\u0259rbaycana t\u0259zminat \u00f6d\u0259m\u0259yi \u00fcz\u0259rin\u0259 g\u00f6t\u00fcrm\u0259s\u0259),<\/p>\n<p>&#8211; r\u0259smi t\u0259lim-t\u0259dris materiallar\u0131nda qon\u015fulara qar\u015f\u0131 \u0259sass\u0131z iddialara q\u0259ti son qoymasa,<\/p>\n<p>&#8211; separat\u00e7\u0131l\u0131q, terror\u00e7uluq simvolu abid\u0259l\u0259ri, yalan\u00e7\u0131 tarix\u015f\u00fcnasl\u0131\u011f\u0131, m\u0259d\u0259ni m\u0259nims\u0259m\u0259l\u0259ri s\u0131f\u0131rlamasa\u2026<\/p>\n<p><strong><em>o \u00fc\u00e7t\u0259r\u0259fli g\u00f6r\u00fc\u015f n\u0259y\u0259 yarar?..<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Biz inan\u0131r\u0131q, Erm\u0259nistanla Az\u0259rbaycan aras\u0131ndak\u0131 44 g\u00fcnl\u00fck m\u00fcharib\u0259nin v\u0259 antiterror t\u0259dbirl\u0259rinin n\u0259tic\u0259l\u0259ri T\u00fcrk\u00fcstana da siray\u0259t edib. Nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, Orta Asiyadak\u0131 dostlar, qarda\u015flar \u00f6z aralar\u0131nda ya sava\u015fmal\u0131 ya da bar\u0131\u015fmal\u0131yd\u0131&#8230; T\u00fcrk\u00fcstan\u0131n b\u0259xti onda g\u0259tirib ki, orada Erm\u0259nistan yoxdur!.. Y\u0259ni biz Qafqazda bar\u0131\u015fdan dan\u0131\u015f\u0131r\u0131q, bar\u0131\u015f\u0131 ist\u0259yirik, ancaq Erm\u0259nistan g\u0259r\u0259k bar\u0131\u015f yerin\u0259 bat\u0131\u015f yolunu se\u00e7m\u0259sin. R\u0259smi bilgil\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259, el\u0259 bu g\u00fcn Erm\u0259nistan silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin \u015f\u0259rti s\u0259rh\u0259ddin m\u00fcxt\u0259lif y\u00f6nl\u0259rind\u0259 t\u0259xribatlar\u0131, at\u0259\u015fk\u0259s pozuntusu faktlar\u0131 olub. Buna n\u0259 ad qoyaq &#8211; hara yazaq bunu?..<\/p>\n<p>B\u0259li, biz Xuc\u0259nd g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc qiym\u0259tl\u0259ndiririk, lakin bar\u0131\u015f, anla\u015fma d\u00fcsturlar\u0131n\u0131 Xuc\u0259ndd\u0259n \u00f6nc\u0259 d\u0259 \u00e7ox yax\u015f\u0131 bilirik. &#8211; Ya g\u0259r\u0259k, Erm\u0259nistan n\u0259hay\u0259t s\u00f6z\u00fcb\u00fctov, a\u011fz\u0131bir, konstruktiv Erm\u0259nistan olsun ya da g\u0259r\u0259k, daha Erm\u0259nistan olmas\u0131n\u2026 &#8211; Bax, m\u0259s\u0259l\u0259 bundad\u0131r\u2026<\/p>\n<p><strong><em>D\u00d6VL\u018fT\u0130M\u0130Z ZAVAL G\u00d6RM\u018fS\u0130N!<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong>Qafqazlardan T\u00fcrk\u00fcstana salam-say\u011f\u0131larla,<\/strong><\/p>\n<div class=\"news-author text-left\"><a href=\"https:\/\/musavat.com\/author\/ekber-qosali_162\"><img class=\"img-responsive img-author\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/authors\/thumbnails\/21ee5cb180be420cce517c09206dce5f.jpg\" \/>\u018fkb\u0259r Qo\u015fal\u0131<\/a><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu g\u00fcn Xuc\u0259nd \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 \u00d6zb\u0259kistan, Tacikistan v\u0259 Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan prezidentl\u0259rinin i\u015ftirak\u0131 il\u0259 ilk \u00fc\u00e7t\u0259r\u0259fli sammit ke\u00e7irilib. Prezidentl\u0259r \u015eavkat Mirziyoyev, Emom\u0259li R\u0259hmon v\u0259 Sad\u0131r Japarov bu \u00fc\u00e7 qon\u015fu \u00f6lk\u0259 aras\u0131ndak\u0131 s\u0259rh\u0259d m\u00fcbahis\u0259sin\u0259 son qoyub. Bundan bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcn \u00f6nc\u0259 Bi\u015fkekd\u0259 Q\u0131r\u011f\u0131z Respublikas\u0131 il\u0259 Tacikistan aras\u0131nda d\u00f6vl\u0259t s\u0259rh\u0259di il\u0259 ba\u011fl\u0131 onill\u0259rl\u0259 \u00e7\u00f6z\u00fclm\u0259mi\u015f m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r \u00fczr\u0259 tarixi raz\u0131la\u015fma imzalanm\u0131\u015fd\u0131. 2021-ci ilin pay\u0131z\u0131nda is\u0259 \u00d6zb\u0259kistanla Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan aras\u0131nda su qaynaqlar\u0131, otlaqlar v\u0259 s\u0259rh\u0259ddin girintili-\u00e7\u0131x\u0131nt\u0131l\u0131 yerl\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 anla\u015fmalar oldu\u011funu xat\u0131rlay\u0131ram. Onu da xat\u0131rlay\u0131ram ki, \u0259sas\u0259n Batken b\u00f6lg\u0259sind\u0259 tacik-q\u0131r\u011f\u0131z qar\u015f\u0131durmalar\u0131, toqqu\u015fmalar\u0131 son ill\u0259r daha tez-tez olurdu. Budur, art\u0131q,&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":796457,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/578b7e573803a13e683a6900bec852ab.jpg",870,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/578b7e573803a13e683a6900bec852ab.jpg",870,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/578b7e573803a13e683a6900bec852ab.jpg",870,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/578b7e573803a13e683a6900bec852ab-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/578b7e573803a13e683a6900bec852ab-635x365.jpg",635,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/578b7e573803a13e683a6900bec852ab-840x483.jpg",640,368,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/578b7e573803a13e683a6900bec852ab.jpg",870,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/578b7e573803a13e683a6900bec852ab.jpg",870,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/578b7e573803a13e683a6900bec852ab-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/578b7e573803a13e683a6900bec852ab.jpg",870,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Bu g\u00fcn Xuc\u0259nd \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 \u00d6zb\u0259kistan, Tacikistan v\u0259 Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan prezidentl\u0259rinin i\u015ftirak\u0131 il\u0259 ilk \u00fc\u00e7t\u0259r\u0259fli sammit ke\u00e7irilib. Prezidentl\u0259r \u015eavkat Mirziyoyev, Emom\u0259li R\u0259hmon v\u0259 Sad\u0131r Japarov bu \u00fc\u00e7 qon\u015fu \u00f6lk\u0259 aras\u0131ndak\u0131 s\u0259rh\u0259d m\u00fcbahis\u0259sin\u0259 son qoyub. Bundan bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcn \u00f6nc\u0259 Bi\u015fkekd\u0259 Q\u0131r\u011f\u0131z Respublikas\u0131 il\u0259 Tacikistan aras\u0131nda d\u00f6vl\u0259t s\u0259rh\u0259di il\u0259 ba\u011fl\u0131 onill\u0259rl\u0259 \u00e7\u00f6z\u00fclm\u0259mi\u015f m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r \u00fczr\u0259 tarixi raz\u0131la\u015fma imzalanm\u0131\u015fd\u0131. 2021-ci&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/796456"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=796456"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/796456\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":796458,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/796456\/revisions\/796458"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/796457"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=796456"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=796456"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=796456"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}