{"id":796835,"date":"2025-04-02T15:07:25","date_gmt":"2025-04-02T11:07:25","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=796835"},"modified":"2025-04-02T15:07:25","modified_gmt":"2025-04-02T11:07:25","slug":"13-olk%c9%99-qht-si-erm%c9%99nistana-cagiris-edib-dag-m%c9%99d%c9%99n-f%c9%99aliyy%c9%99tini-az%c9%99rbaycanla-razilasdir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=796835","title":{"rendered":"13 \u00f6lk\u0259 QHT-si Erm\u0259nistana \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f edib: Da\u011f-m\u0259d\u0259n f\u0259aliyy\u0259tini Az\u0259rbaycanla raz\u0131la\u015fd\u0131r!"},"content":{"rendered":"<p>13 \u00f6lk\u0259d\u0259n olan 29 qeyri-h\u00f6kum\u0259t t\u0259\u015fkilat\u0131 (QHT) Espoo Konvensiyas\u0131n\u0131n Katibliyin\u0259 v\u0259 M\u0259d\u0259n S\u0259nayesind\u0259 \u015e\u0259ffafl\u0131q T\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc (EITI) t\u0259\u015fkilat\u0131na C\u0259nubi Qafqaz regionunda \u0259traf m\u00fchit m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin\u0259 dair m\u00fcraci\u0259t \u00fcnvanlay\u0131b.<\/p>\n<p>Report x\u0259b\u0259r verir ki, m\u00fcraci\u0259t m\u0259tnind\u0259 Environmental Protection First&#8221; (EPF) QHT Koalisiyas\u0131 Erm\u0259nistan Respublikas\u0131nda apar\u0131lan da\u011f-m\u0259d\u0259n f\u0259aliyy\u0259tinin transs\u0259rh\u0259d \u00e7aylara vurdu\u011fu ekoloji ziyan\u0131 \u00f6z\u00fcnd\u0259 \u0259ks etdir\u0259n x\u0259rit\u0259nin haz\u0131rlanmas\u0131ndan m\u0259mnunluq ifad\u0259 olunub:<\/p>\n<p>&#8220;Biz\u00a0m\u00fcxt\u0259lif \u00f6lk\u0259l\u0259rin v\u0259t\u0259nda\u015f c\u0259miyy\u0259ti t\u0259\u015fkilatlar\u0131 olaraq, bu Koalisiyan\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259diyimizi bildirir v\u0259 EPF il\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n \u0259h\u0259miyy\u0259tini vur\u011fulay\u0131r\u0131q. T\u0259qdim edilmi\u015f x\u0259rit\u0259d\u0259 g\u00f6st\u0259rilir ki, Erm\u0259nistan \u0259razisind\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n da\u011f-m\u0259d\u0259n s\u0259nayesi m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259n yaranan, t\u0259rkibind\u0259 y\u00fcks\u0259k konsentrasiyal\u0131 a\u011f\u0131r metallar\u0131 olan tullant\u0131lar transs\u0259rh\u0259d \u00e7aylara ax\u0131d\u0131l\u0131r&#8221;.<\/p>\n<p>Qeyd olunub ki, Erm\u0259nistan \u0259razisind\u0259 K\u00fcr v\u0259 Araz \u00e7aylar\u0131n\u0131n yuxar\u0131 v\u0259 orta ax\u0131nlar\u0131na qovu\u015fan P\u0259mb\u0259k (Debed), Aparan\u00e7ay, Z\u0259ngi\u00e7ay, Vedi\u00e7ay, Arpa\u00e7ay, Ox\u00e7u\u00e7ay, Bazar\u00e7ay v\u0259 dig\u0259r \u00e7ay h\u00f6vz\u0259l\u0259rind\u0259 apar\u0131lan m\u0259d\u0259n\u00e7ilik f\u0259aliyy\u0259ti bu \u00e7aylar\u0131n suyundan istifad\u0259 ed\u0259n Az\u0259rbaycan v\u0259 qon\u015fu \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn ciddi t\u0259hl\u00fck\u0259 yarad\u0131r:<\/p>\n<p>&#8220;B\u00f6lg\u0259nin \u0259sas \u015firin su m\u0259nb\u0259l\u0259rind\u0259n biri olan Araz \u00e7ay\u0131n\u0131n a\u011f\u0131r kimy\u0259vi \u00e7irkl\u0259nm\u0259si \u0259hali, biom\u00fcxt\u0259liflik, torpaq v\u0259 su ekosisteml\u0259rin\u0259 b\u00f6y\u00fck t\u0259hl\u00fck\u0259 t\u00f6r\u0259dir.\u00a0Biz bu f\u0259aliyy\u0259tl\u0259ri q\u0259ti \u015f\u0259kild\u0259 pisl\u0259yir v\u0259 onlar\u0131n beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 q\u0259bul edilmi\u015f standart v\u0259 prinsipl\u0259r\u0259, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 BMT-nin Avropa \u00fczr\u0259 \u0130qtisadi Komissiyas\u0131n\u0131n (UNECE) Transs\u0259rh\u0259d Kontekstd\u0259 \u018ftraf M\u00fchit\u0259 T\u0259sirin Qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si Haqq\u0131nda Konvensiyas\u0131na (Espoo Konvensiyas\u0131) zidd oldu\u011funu vur\u011fulay\u0131r\u0131q. Bu Konvensiyada transs\u0259rh\u0259d t\u0259sirl\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b olan f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rd\u0259 beyn\u0259lxalq \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q v\u0259 dialoqun vacibliyi vur\u011fulan\u0131r. Konvensiyan\u0131n t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 \u0259sas\u0259n, s\u0259naye obyektl\u0259rinin \u0259traf m\u00fchit\u0259 t\u0259siri il\u0259 ba\u011fl\u0131 qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259 hesabatlar\u0131 b\u00fct\u00fcn t\u0259sir\u0259 m\u0259ruz qalan t\u0259r\u0259fl\u0259rl\u0259 payla\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r. Lakin Erm\u0259nistan\u0131n qon\u015fu \u00f6lk\u0259l\u0259r, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Az\u0259rbaycanla raz\u0131la\u015fd\u0131rmadan \u0259traf m\u00fchit\u0259 ziyan vuran m\u0259d\u0259n\u00e7ilik f\u0259aliyy\u0259ti aparmas\u0131 Konvensiyan\u0131n a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 pozulmas\u0131d\u0131r&#8221;.<\/p>\n<p>M\u00fcraci\u0259t m\u0259tnind\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f c\u0259miyy\u0259tl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 edil\u0259n \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flara baxmayaraq, Erm\u0259nistan bu m\u00f6vzudan imtina etdiyi vur\u011fulan\u0131b:<\/p>\n<p>&#8220;Bu is\u0259 onun \u015f\u0259ffafl\u0131\u011fa v\u0259 m\u0259suliyy\u0259tli ekoloji idar\u0259etm\u0259 prinsipl\u0259rin\u0259 sadiqliyin\u0259 ciddi \u015f\u00fcbh\u0259l\u0259r yarad\u0131r. Erm\u0259nistan\u0131n iqtisadi inki\u015faf\u0131 \u0259traf m\u00fchitin \u00e7irkl\u0259nm\u0259si v\u0259 su h\u00f6vz\u0259l\u0259rinin m\u0259hv edilm\u0259si hesab\u0131na apar\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Biz EITI t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131 EITI prinsipl\u0259ri il\u0259 ziddiyy\u0259t t\u0259\u015fkil ed\u0259n bu ekoloji pozuntular\u0131 Erm\u0259nistan Respublikas\u0131 \u00fczr\u0259 m\u0259d\u0259n s\u0259nayesind\u0259 \u015f\u0259ffafl\u0131\u011f\u0131 qiym\u0259tl\u0259ndir\u0259rk\u0259n n\u0259z\u0259r\u0259 alma\u011fa \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r\u0131q. Bundan \u0259lav\u0259, beyn\u0259lxalq ekspertl\u0259r\u0259, Az\u0259rbaycandan olan v\u0259 dig\u0259r xarici QHT-l\u0259r\u0259 s\u0259naye obyektl\u0259rin\u0259 daxil olmaq v\u0259 yerind\u0259 monitorinq ke\u00e7irm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u015f\u0259rait yarad\u0131lmal\u0131d\u0131r. Biz Espoo Konvensiyas\u0131 v\u0259 EITI Katiblikl\u0259rini bu proses\u0259 t\u00f6hf\u0259 verm\u0259y\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r v\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259ni daha \u0259trafl\u0131 m\u00fczakir\u0259 etm\u0259y\u0259 haz\u0131r oldu\u011fumuzu bildiririk&#8221;.<\/p>\n<p><strong>\u0130mzalar:<\/strong><\/p>\n<p>Laura Kezhaeva, \u201cFemina\u201d QHT-si, Finlandiya<\/p>\n<p>Kungiyar Matasan, Kano Advokasiya T\u0259\u015fkilat\u0131, Nigeriya<\/p>\n<p>Cozef Sever, UNASCAD, Haiti<\/p>\n<p>Peter Oviti, \u201cWote\u201d G\u0259ncl\u0259rin \u0130nki\u015faf Layih\u0259l\u0259ri C\u0259miyy\u0259ti, Keniya<\/p>\n<p>Abdulsamad Said Arreh, Sosial \u0130nki\u015faf T\u0259\u015fkilat\u0131 \u2013 \u201cPaix&amp;Lait\u201d, Cibuti<\/p>\n<p>Dare Akoqun, DA News Media Advocacy for Climate Literacy and Justice, Nigeriya<\/p>\n<p>Mohamed Abderrahman \u00c7eix Dah, Ya\u015f\u0131l \u018ftraf M\u00fchit, \u00c7ad<\/p>\n<p>Dr. Uzodinma Adiriyece, Afrihealth Optonet Association (AHOA) &#8211; QHT \u015e\u0259b\u0259k\u0259si, Nigeriya<\/p>\n<p>Dr. Mohamed Lamin, \u018ftraf M\u00fchitin M\u00fchafiz\u0259si v\u0259 Davaml\u0131 \u0130nki\u015faf C\u0259miyy\u0259ti, Nigeriya<\/p>\n<p>Agbavito Koku Selom, Sa\u011flam \u018ftraf M\u00fchit K\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u0259ri Assosiasiyas\u0131, Toqo<\/p>\n<p>Cozef Silali, 350 Kenya\/ABO&#8217;S AFRICA, Keniya<\/p>\n<p>Mustapha Umar Yushau, Kano Advokasiya T\u0259\u015fkilat\u0131, Nigeriya<\/p>\n<p>Nikolay Russu, \u201cG\u0259ncl\u0259rin vizyonu\u201d QHT, Moldova<\/p>\n<p>Aniedi Inyanq, Enemas resurs Fondu, Nigeriya<\/p>\n<p>Aamir Khan, \u0130qlim D\u0259yi\u015fm\u0259l\u0259ri Forumu, Pakistan<\/p>\n<p>Laura Racala, Ya\u015f\u0131l V\u0259rdi\u015fl\u0259r, Finlandiya<\/p>\n<p>Thulisile Maziya Sinatsisa Lubombo, Qad\u0131n v\u0259 Q\u0131zlar\u0131n G\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si T\u0259\u015fkilat\u0131, Esvatini<\/p>\n<p>Eliud Emeri, TUBAE- Beyn\u0259lxalq, Keniya<\/p>\n<p>Polisena Akadeli, Gender v\u0259 U\u015faq M\u00fcdafi\u0259si \u015e\u0259b\u0259k\u0259si, Keniya<\/p>\n<p>Ridhiwani Sadiki, V\u0259t\u0259nda\u015f \u015e\u0259b\u0259k\u0259si K\u0259nd \u0130nki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn, Keniya<\/p>\n<p>Cornelius Lochuch, \u201cTodanyatu\u201d QHT, Keniya<\/p>\n<p>Corc Vilyam Kofiro, \u00dcmid \u0130cma T\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc, Uqanda<\/p>\n<p>Mukunde Penninah, Beyn\u0259lxalq Genderin T\u0259\u015fviqi T\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc, Uqanda<\/p>\n<p>Cozef Ngaukon A\u00e7uka, Ayok multi-inki\u015faf t\u0259\u015fkilat\u0131, Keniya<\/p>\n<p>Dr. Uzodinma Adirieje, DUZAFOUND Fondu, Nigeriya<\/p>\n<p>Emmanuel Esio, Qlobal Liderlik T\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259ri T\u0259hsil, Sa\u011flaml\u0131q v\u0259 Sosial \u0130nki\u015faf \u00fc\u00e7\u00fcn, Nigeriya<\/p>\n<p>Patrik Savasava, Odrapna AFRICA, DRC (Konqo Demokratik Respublikas\u0131)<\/p>\n<p>Edson Mughongo, \u0130banda Q\u0131z U\u015faqlar\u0131na Qay\u011f\u0131 T\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc, Uqanda<\/p>\n<p>Asaduzzaman Tohin, OAB G\u0259ncl\u0259r Fondu, Banqlade\u015f<\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, &#8220;Environmental Protection First&#8221; (EPF) QHT Koalisiyas\u0131n\u0131n bu g\u00fcnl\u0259rd\u0259 3 dild\u0259 sayt\u0131na yerl\u0259\u015fdirdiyi C\u0259nubi Qafqaz\u0131n v\u0259 X\u0259z\u0259r d\u0259nizinin ekologiyas\u0131n\u0131 z\u0259h\u0259rl\u0259y\u0259n Erm\u0259nistan\u0131n da\u011f-m\u0259d\u0259n s\u0259nayesi m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259ri bar\u0259d\u0259\u00a0<a href=\"https:\/\/experience.arcgis.com\/experience\/1a57e71b1b5d44778e4d9f14969edd6c\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">interaktiv r\u0259q\u0259msal x\u0259rit\u0259\u00a0<\/a>ciddi beyn\u0259lxalq reaksiyalar do\u011furmaqdad\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>13 \u00f6lk\u0259d\u0259n olan 29 qeyri-h\u00f6kum\u0259t t\u0259\u015fkilat\u0131 (QHT) Espoo Konvensiyas\u0131n\u0131n Katibliyin\u0259 v\u0259 M\u0259d\u0259n S\u0259nayesind\u0259 \u015e\u0259ffafl\u0131q T\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc (EITI) t\u0259\u015fkilat\u0131na C\u0259nubi Qafqaz regionunda \u0259traf m\u00fchit m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin\u0259 dair m\u00fcraci\u0259t \u00fcnvanlay\u0131b. Report x\u0259b\u0259r verir ki, m\u00fcraci\u0259t m\u0259tnind\u0259 Environmental Protection First&#8221; (EPF) QHT Koalisiyas\u0131 Erm\u0259nistan Respublikas\u0131nda apar\u0131lan da\u011f-m\u0259d\u0259n f\u0259aliyy\u0259tinin transs\u0259rh\u0259d \u00e7aylara vurdu\u011fu ekoloji ziyan\u0131 \u00f6z\u00fcnd\u0259 \u0259ks etdir\u0259n x\u0259rit\u0259nin haz\u0131rlanmas\u0131ndan m\u0259mnunluq ifad\u0259 olunub: &#8220;Biz\u00a0m\u00fcxt\u0259lif \u00f6lk\u0259l\u0259rin v\u0259t\u0259nda\u015f c\u0259miyy\u0259ti t\u0259\u015fkilatlar\u0131 olaraq, bu Koalisiyan\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259diyimizi bildirir v\u0259 EPF il\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n \u0259h\u0259miyy\u0259tini vur\u011fulay\u0131r\u0131q. T\u0259qdim edilmi\u015f x\u0259rit\u0259d\u0259 g\u00f6st\u0259rilir ki, Erm\u0259nistan \u0259razisind\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n da\u011f-m\u0259d\u0259n s\u0259nayesi m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259n yaranan, t\u0259rkibind\u0259 y\u00fcks\u0259k konsentrasiyal\u0131 a\u011f\u0131r metallar\u0131&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":796836,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[4],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/d3ec6e39abd5d400447a6370a7c9fdb0.jpg",850,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/d3ec6e39abd5d400447a6370a7c9fdb0.jpg",850,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/d3ec6e39abd5d400447a6370a7c9fdb0.jpg",850,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/d3ec6e39abd5d400447a6370a7c9fdb0-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/d3ec6e39abd5d400447a6370a7c9fdb0-621x365.jpg",621,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/d3ec6e39abd5d400447a6370a7c9fdb0-840x494.jpg",640,376,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/d3ec6e39abd5d400447a6370a7c9fdb0.jpg",850,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/d3ec6e39abd5d400447a6370a7c9fdb0.jpg",850,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/d3ec6e39abd5d400447a6370a7c9fdb0-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/d3ec6e39abd5d400447a6370a7c9fdb0.jpg",850,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=4\" rel=\"category\">Siyas\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"13 \u00f6lk\u0259d\u0259n olan 29 qeyri-h\u00f6kum\u0259t t\u0259\u015fkilat\u0131 (QHT) Espoo Konvensiyas\u0131n\u0131n Katibliyin\u0259 v\u0259 M\u0259d\u0259n S\u0259nayesind\u0259 \u015e\u0259ffafl\u0131q T\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc (EITI) t\u0259\u015fkilat\u0131na C\u0259nubi Qafqaz regionunda \u0259traf m\u00fchit m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin\u0259 dair m\u00fcraci\u0259t \u00fcnvanlay\u0131b. Report x\u0259b\u0259r verir ki, m\u00fcraci\u0259t m\u0259tnind\u0259 Environmental Protection First&#8221; (EPF) QHT Koalisiyas\u0131 Erm\u0259nistan Respublikas\u0131nda apar\u0131lan da\u011f-m\u0259d\u0259n f\u0259aliyy\u0259tinin transs\u0259rh\u0259d \u00e7aylara vurdu\u011fu ekoloji ziyan\u0131 \u00f6z\u00fcnd\u0259 \u0259ks etdir\u0259n x\u0259rit\u0259nin haz\u0131rlanmas\u0131ndan m\u0259mnunluq ifad\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/796835"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=796835"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/796835\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":796837,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/796835\/revisions\/796837"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/796836"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=796835"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=796835"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=796835"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}