{"id":797050,"date":"2025-04-03T10:03:32","date_gmt":"2025-04-03T06:03:32","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=797050"},"modified":"2025-04-03T10:03:32","modified_gmt":"2025-04-03T06:03:32","slug":"s%c9%99n-m%c9%99nim-dilimi-bilm%c9%99lis%c9%99n-s%c9%99nin-dilini-bilm%c9%99s%c9%99m-d%c9%99-olar-rusiyanin-dil-siyas%c9%99ti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=797050","title":{"rendered":"\u201cS\u0259n m\u0259nim dilimi bilm\u0259lis\u0259n, s\u0259nin dilini bilm\u0259s\u0259m d\u0259 olar\u201d &#8211; Rusiyan\u0131n dil siyas\u0259ti"},"content":{"rendered":"<p><strong>Aprelin 1-d\u0259n Rusiyada q\u00fcvv\u0259y\u0259 min\u0259n qanuna g\u00f6r\u0259, miqrantlar\u0131n \u00f6vladlar\u0131 m\u0259kt\u0259bl\u0259r\u0259 daxil olmazdan \u0259vv\u0259l rus dili \u00fczr\u0259 imtahandan ke\u00e7m\u0259lidirl\u0259r. Yenilik b\u00fct\u00fcn ya\u015f qruplar\u0131n\u0131 \u0259hat\u0259 edir &#8211; test t\u0259l\u0259bl\u0259ri u\u015fa\u011f\u0131n daxil oldu\u011fu sinifd\u0259n as\u0131l\u0131 olaraq d\u0259yi\u015fir.<\/strong><\/p>\n<p>Bel\u0259likl\u0259, birinci sinif \u015fagirdl\u0259ri \u015fifahi m\u00fcsahib\u0259d\u0259n ke\u00e7m\u0259li olacaqlar. Orta m\u0259kt\u0259b \u015fagirdl\u0259ri is\u0259 h\u0259m \u015fifahi, h\u0259m d\u0259 yaz\u0131l\u0131 imtahandan ke\u00e7\u0259c\u0259kl\u0259r.<\/p>\n<p>Bu, el\u0259 bir d\u00f6vrd\u0259 ba\u015f verir ki, Rusiya \u00f6z\u00fc Qafqaz respublikalar\u0131nda, el\u0259c\u0259 d\u0259 Orta Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 rus dilin\u0259 x\u00fcsusi status t\u0259l\u0259b edir, rusdilli m\u0259kt\u0259bl\u0259rin, rus dili b\u00f6lm\u0259l\u0259rinin artmas\u0131na, \u0259n az\u0131 azalmamas\u0131na \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. \u00d6z\u00fc ke\u00e7mi\u015f postsovet \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 ruscan\u0131n dominant dil olmas\u0131na c\u0259hd g\u00f6st\u0259r\u0259n Kreml \u00f6z \u00f6lk\u0259si daxilind\u0259 \u015fagirdl\u0259rin dil bilgisinin daha m\u00fck\u0259mm\u0259l olmas\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259k fikrind\u0259dir.<\/p>\n<p><strong>M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r bu ayr\u0131-se\u00e7kiliy\u0259 n\u0259 deyir? Ke\u00e7mi\u015f SSR\u0130 respublikalar\u0131 Rusiyan\u0131n dil sanksiyas\u0131na simmetrik cavab verm\u0259lidir, yoxsa rusifikasiyan\u0131n yen\u0259 dal\u011fas\u0131na haz\u0131rla\u015fmal\u0131d\u0131r?<\/strong><\/p>\n<p><strong><img src=\"https:\/\/cdn.globalinfo.az\/2024\/08\/2022-01-21-17-11-357zFMIMkoWxO9oLWZIjHj_file.jpg\" alt=\"Sabir R\u00fcst\u0259mxanl\u0131 sirl\u0259ri a\u00e7d\u0131: &quot;Bunu T\u0259nzil\u0259 xan\u0131ma m\u0259n m\u0259sl\u0259h\u0259t g\u00f6rm\u00fc\u015f\u0259m&quot;  - Globalinfo.az\" \/><\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0Sabir R\u00fcst\u0259mxanl\u0131\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>M\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 V\u0259t\u0259nda\u015f H\u0259mr\u0259yliyi Partiyas\u0131n\u0131n s\u0259dri, sabiq mill\u0259t v\u0259kili, Xalq \u015fairi Sabir R\u00fcst\u0259mxanl\u0131 \u201cYeni M\u00fcsavat\u201da dan\u0131\u015f\u0131b: \u201cFikrimc\u0259, Rusiyan\u0131n tutdu\u011fu bu yol do\u011fru yoldur. Y\u0259ni \u0259g\u0259r bir \u015f\u0259xs miqrant olaraq Rusiyaya gedib orada ya\u015fayacaqsa, h\u0259min \u00f6lk\u0259nin dilini \u00f6yr\u0259nm\u0259lidir. Eyni prinsip biz\u0259 d\u0259 aiddir. Biz dilimizin ke\u015fiyind\u0259 dayanm\u0131r\u0131q, onu qorumaq ist\u0259mirik v\u0259 yaxud \u00f6z u\u015faqlar\u0131m\u0131z\u0131 rus dilind\u0259 v\u0259 ya dig\u0259r dill\u0259rd\u0259 oxutdururuq, buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 Rusiyan\u0131n atd\u0131\u011f\u0131 bu add\u0131m biz\u0259 q\u0259rib\u0259 g\u0259lir. Halbuki bu, normal add\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p>Miqrantlar\u0131n \u00f6vladlar\u0131 Rusiyada ya\u015fayacaq, orada oxuyacaq, t\u0259hsil alacaq. Onlar\u0131n c\u0259miyy\u0259t\u0259 inteqrasiya olunmas\u0131, h\u0259min m\u00fchit\u0259 uy\u011funla\u015fmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn rus dilini yax\u015f\u0131 bilm\u0259si vacibdir&#8221;.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/static.cdnsb.net\/qaynar-s3\/2024-07\/1722435591_646e2033733e9f821c1e4e41d27002d6untitled-1-jpg.jpg\" alt=\"qaynarinfo.az\" \/><\/p>\n<p><strong>F\u0259r\u0259c Quliyev<\/strong><\/p>\n<p><strong>Milli Dir\u00e7\u0259li\u015f Partiyas\u0131n\u0131n s\u0259dri, sabiq mill\u0259t v\u0259kili F\u0259r\u0259c Quliyev qeyd edib ki, Rusiyada q\u00fcvv\u0259y\u0259 min\u0259n yeni qanun miqrantlar\u0131n s\u0131x\u0131\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulub:<\/strong>\u00a0\u201cRusiyada d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sind\u0259n maliyy\u0259l\u0259\u015f\u0259n Az\u0259rbaycan m\u0259kt\u0259bl\u0259ri yoxdur. Amma Az\u0259rbaycanda d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n maliyy\u0259l\u0259\u015f\u0259n v\u0259 rus dilind\u0259 t\u0259dris apar\u0131lan xeyli sayda m\u0259kt\u0259b var. Rusiyada bazar g\u00fcn\u00fc m\u0259kt\u0259bl\u0259ri m\u00f6vcuddur, burada az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n u\u015faqlar\u0131 ana dilimizi \u00f6yr\u0259nirl\u0259r. B\u0259s h\u0259min m\u0259kt\u0259bl\u0259rin maliyy\u0259l\u0259\u015fm\u0259si Rusiya d\u00f6vl\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259min olunurmu? \u018flb\u0259tt\u0259 ki, xeyr. Amma Az\u0259rbaycanda rus dilind\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n ba\u011f\u00e7alar bel\u0259 m\u00f6vcuddur v\u0259 onlar\u0131n maliyy\u0259l\u0259\u015fm\u0259si tamamil\u0259 Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259yata ke\u00e7irilir. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 Az\u0259rbaycan t\u0259r\u0259fi m\u00fctl\u0259q \u015f\u0259kild\u0259 Rusiyaya nota verm\u0259lidir ki, ya bu qayda az\u0259rbaycanl\u0131lara t\u0259tbiq edilm\u0259y\u0259c\u0259k, ya da Az\u0259rbaycan d\u0259rhal m\u00fcvafiq add\u0131mlar atmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><strong>M\u0259n parlamentd\u0259 d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 m\u00fcnasib\u0259t bildirmi\u015f\u0259m ki, Az\u0259rbaycanda bu q\u0259d\u0259r rusdilli m\u0259kt\u0259bin olmas\u0131 vacib deyil v\u0259 bu, d\u00f6vl\u0259tin maraqlar\u0131na uy\u011fun g\u0259lmir. \u018fg\u0259r rusdilli m\u0259kt\u0259b f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259c\u0259ks\u0259, bu, \u00f6z\u0259l m\u0259kt\u0259b olmal\u0131d\u0131r, d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n maliyy\u0259l\u0259\u015fm\u0259m\u0259lidir. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 hesab edir\u0259m ki, Az\u0259rbaycanda rusdilli m\u0259kt\u0259bl\u0259rin d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n maliyy\u0259l\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 art\u0131q son verilm\u0259li, h\u0259min m\u0259kt\u0259bl\u0259r \u00f6z\u0259l m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259r\u0259 \u00e7evrilm\u0259lidir. Eyni zamanda rusdilli \u015f\u0259xsl\u0259rin rusdilli m\u0259kt\u0259bl\u0259r\u0259 q\u0259bul olunark\u0259n Az\u0259rbaycan dili imtahan\u0131 verm\u0259si t\u0259tbiq olunmal\u0131d\u0131r. Az\u0259rbaycanda f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n h\u0259r k\u0259s Az\u0259rbaycan dili imtahan\u0131ndan ke\u00e7m\u0259lidir. Rusdilli insanlar\u0131n h\u0259r hans\u0131 bir v\u0259zif\u0259y\u0259 q\u0259bul olunark\u0259n Az\u0259rbaycan dili imtahan\u0131 verm\u0259si vacibdir.<\/strong><\/p>\n<p>H\u0259m\u00e7inin ba\u015fqa adekvat t\u0259dbirl\u0259rin g\u00f6r\u00fclm\u0259si d\u0259 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Hesab edir\u0259m ki, Rusiya t\u0259r\u0259find\u0259n q\u0259bul edil\u0259n yeni qayda sad\u0259c\u0259 miqrantlar\u0131n s\u0131x\u0131\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na hesablan\u0131b. Bu, Orta Asiya v\u0259 dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n g\u0259l\u0259n insanlara t\u0259zyiq vasit\u0259si kimi n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulub. Bu m\u0259nada adekvat add\u0131mlar atmaq vacib m\u0259s\u0259l\u0259dir. Rusiya haz\u0131rda el\u0259 bir v\u0259ziyy\u0259td\u0259dir ki, a\u011fl\u0131na g\u0259l\u0259n h\u0259r bir qaydan\u0131 d\u0259rhal ba\u015fqalar\u0131n\u0131n \u00fcz\u0259rind\u0259 t\u0259tbiq etm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r. \u018fg\u0259r adekvat t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6rm\u0259s\u0259k, Rusiya bu qaydalar\u0131 daha da s\u0259rtl\u0259\u015fdir\u0259c\u0259k&#8221;.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Aprelin 1-d\u0259n Rusiyada q\u00fcvv\u0259y\u0259 min\u0259n qanuna g\u00f6r\u0259, miqrantlar\u0131n \u00f6vladlar\u0131 m\u0259kt\u0259bl\u0259r\u0259 daxil olmazdan \u0259vv\u0259l rus dili \u00fczr\u0259 imtahandan ke\u00e7m\u0259lidirl\u0259r. Yenilik b\u00fct\u00fcn ya\u015f qruplar\u0131n\u0131 \u0259hat\u0259 edir &#8211; test t\u0259l\u0259bl\u0259ri u\u015fa\u011f\u0131n daxil oldu\u011fu sinifd\u0259n as\u0131l\u0131 olaraq d\u0259yi\u015fir. Bel\u0259likl\u0259, birinci sinif \u015fagirdl\u0259ri \u015fifahi m\u00fcsahib\u0259d\u0259n ke\u00e7m\u0259li olacaqlar. Orta m\u0259kt\u0259b \u015fagirdl\u0259ri is\u0259 h\u0259m \u015fifahi, h\u0259m d\u0259 yaz\u0131l\u0131 imtahandan ke\u00e7\u0259c\u0259kl\u0259r. Bu, el\u0259 bir d\u00f6vrd\u0259 ba\u015f verir ki, Rusiya \u00f6z\u00fc Qafqaz respublikalar\u0131nda, el\u0259c\u0259 d\u0259 Orta Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 rus dilin\u0259 x\u00fcsusi status t\u0259l\u0259b edir, rusdilli m\u0259kt\u0259bl\u0259rin, rus dili b\u00f6lm\u0259l\u0259rinin artmas\u0131na, \u0259n az\u0131 azalmamas\u0131na \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. \u00d6z\u00fc ke\u00e7mi\u015f postsovet \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 ruscan\u0131n&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":797054,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[4],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/7f59234c8710294ef1f3aef37dd4cb83-1.jpg",612,408,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/7f59234c8710294ef1f3aef37dd4cb83-1.jpg",612,408,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/7f59234c8710294ef1f3aef37dd4cb83-1.jpg",612,408,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/7f59234c8710294ef1f3aef37dd4cb83-1-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/7f59234c8710294ef1f3aef37dd4cb83-1-548x365.jpg",548,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/7f59234c8710294ef1f3aef37dd4cb83-1.jpg",612,408,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/7f59234c8710294ef1f3aef37dd4cb83-1.jpg",612,408,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/7f59234c8710294ef1f3aef37dd4cb83-1.jpg",612,408,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/7f59234c8710294ef1f3aef37dd4cb83-1-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/7f59234c8710294ef1f3aef37dd4cb83-1.jpg",612,408,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=4\" rel=\"category\">Siyas\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Aprelin 1-d\u0259n Rusiyada q\u00fcvv\u0259y\u0259 min\u0259n qanuna g\u00f6r\u0259, miqrantlar\u0131n \u00f6vladlar\u0131 m\u0259kt\u0259bl\u0259r\u0259 daxil olmazdan \u0259vv\u0259l rus dili \u00fczr\u0259 imtahandan ke\u00e7m\u0259lidirl\u0259r. Yenilik b\u00fct\u00fcn ya\u015f qruplar\u0131n\u0131 \u0259hat\u0259 edir &#8211; test t\u0259l\u0259bl\u0259ri u\u015fa\u011f\u0131n daxil oldu\u011fu sinifd\u0259n as\u0131l\u0131 olaraq d\u0259yi\u015fir. Bel\u0259likl\u0259, birinci sinif \u015fagirdl\u0259ri \u015fifahi m\u00fcsahib\u0259d\u0259n ke\u00e7m\u0259li olacaqlar. Orta m\u0259kt\u0259b \u015fagirdl\u0259ri is\u0259 h\u0259m \u015fifahi, h\u0259m d\u0259 yaz\u0131l\u0131 imtahandan ke\u00e7\u0259c\u0259kl\u0259r. Bu, el\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/797050"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=797050"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/797050\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":797055,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/797050\/revisions\/797055"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/797054"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=797050"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=797050"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=797050"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}