{"id":797225,"date":"2025-04-03T18:42:12","date_gmt":"2025-04-03T14:42:12","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=797225"},"modified":"2025-04-03T18:42:12","modified_gmt":"2025-04-03T14:42:12","slug":"m%c9%99kt%c9%99bl%c9%99rd%c9%99-d%c9%99rs-yuku-problemi-valideynl%c9%99r-naraziliq-edir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=797225","title":{"rendered":"M\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 d\u0259rs y\u00fck\u00fc problemi &#8211; valideynl\u0259r naraz\u0131l\u0131q edir"},"content":{"rendered":"<p><strong>Son ill\u0259r valideynl\u0259rin \u0259sas \u015fikay\u0259ti m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 d\u0259rs y\u00fck\u00fcn\u00fcn \u00e7ox olmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>Qeyd etm\u0259k yerin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259r ki, Az\u0259rbaycanda \u00fcmumt\u0259hsil m\u0259kt\u0259bl\u0259rind\u0259 \u015fagirdl\u0259rin h\u0259ft\u0259lik d\u0259rs y\u00fck\u00fc sinifl\u0259r \u00fczr\u0259 f\u0259rql\u0259nir. M\u0259s\u0259l\u0259n, I sinifl\u0259rd\u0259 h\u0259ft\u0259lik d\u0259rs y\u00fck\u00fc 22 saat, XI sinifl\u0259rd\u0259 is\u0259 35 saat t\u0259\u015fkil edir.<\/p>\n<p>B\u0259zi ekspertl\u0259r \u015fagirdl\u0259rin d\u0259rs y\u00fck\u00fcn\u00fcn a\u011f\u0131r oldu\u011funu v\u0259 bunun onlar\u0131n asud\u0259 vaxtlar\u0131na m\u0259nfi t\u0259sir etdiyini bildirirl\u0259r. Ekspertl\u0259rin\u00a0fikrinc\u0259, \u015fagirdl\u0259r d\u0259rsd\u0259n sonra ev tap\u015f\u0131r\u0131qlar\u0131na \u00e7ox vaxt s\u0259rf edirl\u0259r ki, bu da onlar\u0131n istirah\u0259t v\u0259 dig\u0259r f\u0259aliyy\u0259tl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn vaxtlar\u0131n\u0131 m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>M\u0259lumat \u00fc\u00e7\u00fcn dey\u0259k ki, b\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 bu problemi aradan qald\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn ev tap\u015f\u0131r\u0131qlar\u0131 ya tamamil\u0259 l\u0259\u011fv edilib, ya da \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 azald\u0131l\u0131b. Misal \u00fc\u00e7\u00fcn, d\u00fcnyada t\u0259hsilin inki\u015faf\u0131na g\u00f6r\u0259 f\u0259rql\u0259n\u0259n Finlandiyada \u015fagirdl\u0259r\u0259 nadir hallarda ev tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131 verilir v\u0259 onlar h\u0259ft\u0259d\u0259 t\u0259xmin\u0259n 3 saat ev tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131 yerin\u0259 yetirirl\u0259r. Buna baxmayaraq, Finlandiya t\u0259hsil sistemi y\u00fcks\u0259k n\u0259tic\u0259l\u0259r g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p>Pol\u015fa h\u00f6kum\u0259ti is\u0259 2024-c\u00fc ilin aprel ay\u0131ndan ibtidai m\u0259kt\u0259b \u015fagirdl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259cburi ev tap\u015f\u0131r\u0131qlar\u0131n\u0131 l\u0259\u011fv edib. Bu q\u0259rara \u0259sas\u0259n, 1-3-c\u00fc sinifl\u0259rd\u0259 m\u00fc\u0259lliml\u0259r art\u0131q m\u0259cburi ev tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131 vermirl\u0259r. 4-8-ci sinifl\u0259rd\u0259 is\u0259 ev tap\u015f\u0131r\u0131qlar\u0131 k\u00f6n\u00fcll\u00fc olub qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259y\u0259 t\u0259sir etmir.<\/p>\n<p>\u00c7in h\u00f6kum\u0259ti d\u0259 2021-ci ild\u0259 \u201c\u0130kiqat azaltma aiyas\u0259ti\u201d \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 ibtidai v\u0259 orta m\u0259kt\u0259b \u015fagirdl\u0259rinin ev tap\u015f\u0131r\u0131qlar\u0131n\u0131 \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 azaltmaq \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fcb. Bu siyas\u0259t\u0259 g\u00f6r\u0259, 1 v\u0259 2-ci sinifl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn yaz\u0131l\u0131 ev tap\u015f\u0131r\u0131qlar\u0131 qada\u011fan edilib. 3-6-c\u0131 sinifl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00fcnd\u0259lik ev tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131 60 d\u0259qiq\u0259 il\u0259 m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b. Orta m\u0259kt\u0259b \u015fagirdl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn is\u0259 bu m\u00fcdd\u0259t 90 d\u0259qiq\u0259 il\u0259 m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p><strong><em>B\u0259s Az\u0259rbaycanda niy\u0259 bu problem h\u0259llini tapm\u0131r? N\u0259l\u0259ri d\u0259yi\u015fm\u0259k olar?<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/thumbnails\/a9d99b21cf2e3a2a9ef2056381370b76.jpg\" alt=\"MALV\u0130NA.jpg (42 KB)\" width=\"700\" height=\"648\" \/><\/em><\/strong><\/p>\n<p>A\u011f Partiya M\u0259rk\u0259zi Aparat\u0131n\u0131n \u00fczv\u00fc, ekspert Malvina Amirova m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131\u00a0<strong>Musavat.com<\/strong>-a fikirl\u0259rini a\u00e7\u0131qlay\u0131b:<\/p>\n<p>\u201cBununla ba\u011fl\u0131 valideynl\u0259r h\u0259r g\u00fcn \u015fikay\u0259t edirl\u0259r. 1-ci sinifd\u0259 oxuyan u\u015faq g\u00fcnortadan gec\u0259 yar\u0131s\u0131na q\u0259d\u0259r d\u0259rs etm\u0259lidir?! Bir valideyn yaz\u0131r ki, saat 22:00-a q\u0259d\u0259r b\u00fct\u00fcn ail\u0259 ev tap\u015f\u0131r\u0131qlar\u0131 il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olur, amma bitmir. N\u0259tic\u0259d\u0259 u\u015faq s\u0259h\u0259r m\u0259kt\u0259b\u0259 nifr\u0259t etdiyini s\u00f6yl\u0259yir. Bel\u0259 sistem olarm\u0131? U\u015faqlara bilik verm\u0259k \u0259v\u0259zin\u0259 onlara psixoloji v\u0259 fiziki travma ya\u015fad\u0131rlar. Valideynl\u0259r \u00e7ar\u0259sizdir.<\/p>\n<p>Ham\u0131 \u00f6vlad\u0131n\u0131n yax\u015f\u0131 t\u0259hsil almas\u0131n\u0131 ist\u0259yir, amma bu, u\u015fa\u011f\u0131n beyin yor\u011funlu\u011fu, stress, panik atak v\u0259 g\u00f6z z\u0259ifliyi hesab\u0131na ba\u015f verirs\u0259, hans\u0131 t\u0259hsil sistemidir? \u018fksin\u0259, bu sistem u\u015faqlar\u0131 m\u0259hv edir. Biz m\u0259kt\u0259bd\u0259 oxuyanda d\u0259rsl\u0259r \u00e7\u0259tin idi, amma bu q\u0259d\u0259r \u00e7\u0259tin, a\u011f\u0131r deyildi. \u0130ndi is\u0259 1-ci sinif \u015fagirdi gec\u0259 yar\u0131s\u0131na q\u0259d\u0259r d\u0259rs etm\u0259y\u0259 m\u0259cburdur.<\/p>\n<p>M\u0259kt\u0259bd\u0259 \u00f6yr\u0259nm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyil, \u00e7\u00fcnki m\u00fc\u0259lliml\u0259r material\u0131 s\u00fcr\u0259tl\u0259 ke\u00e7ir, d\u0259rslikl\u0259r is\u0259 a\u011f\u0131r v\u0259 laz\u0131ms\u0131z m\u0259lumatlarla doludur. N\u0259tic\u0259d\u0259 valideynl\u0259r m\u0259cbur qal\u0131b u\u015faqlar\u0131n\u0131 haz\u0131rl\u0131qlara yazd\u0131r\u0131r. Y\u0259ni s\u0259h\u0259r m\u0259kt\u0259b, g\u00fcnorta v\u0259 ax\u015fam haz\u0131rl\u0131q, gec\u0259 is\u0259 ev tap\u015f\u0131r\u0131qlar\u0131. U\u015faqlar\u0131n n\u0259 oyuna, n\u0259 istirah\u0259t\u0259, n\u0259 d\u0259 normal u\u015faql\u0131q ya\u015fama\u011fa vaxt\u0131 qal\u0131r. Bu, t\u0259hsil deyil, z\u00fclmd\u00fcr. 4-c\u00fc sinifd\u0259 oxuyan u\u015faq riyaziyyatdan k\u00f6m\u0259k ist\u0259yir, 5 n\u0259f\u0259r bir m\u0259s\u0259l\u0259ni h\u0259ll ed\u0259 bilmir. \u00c7\u00fcnki bu tip m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri ke\u00e7mi\u015fd\u0259 6-7-ci sinifl\u0259rd\u0259 \u00f6yr\u0259dirdik, indi is\u0259 4-c\u00fc sinif \u015fagirdl\u0259rin\u0259 y\u00fckl\u0259nir. Bel\u0259 \u00e7\u0131x\u0131r ki, 11-ci sinifd\u0259 bu u\u015faqlara universitet s\u0259viyy\u0259sind\u0259 material ke\u00e7\u0259c\u0259kl\u0259r? M\u0259qs\u0259d n\u0259dir?! U\u015faqlar\u0131n beynini bu q\u0259d\u0259r doldurub onlar\u0131 \u00e7\u00f6kd\u00fcrm\u0259k?!<\/p>\n<p>Tarix kitablar\u0131 laz\u0131ms\u0131z xronoloji m\u0259lumatlarla doldurulub. \u0130nsan beyni komp\u00fcter deyil, bu q\u0259d\u0259r informasiyan\u0131 nec\u0259 m\u0259nims\u0259sin. 1-ci sinifd\u0259n 11-ci sinf\u0259 q\u0259d\u0259r y\u00fckl\u0259m\u0259 il\u0259 u\u015faqlar\u0131n t\u0259kc\u0259 d\u0259rsd\u0259n yox, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, h\u0259yatdan z\u00f6vq almaq h\u0259v\u0259si yox edilir. Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259ri, h\u0259tta Rusiya bel\u0259 kurikulumdan imtina etdiyi halda, biz bu bataql\u0131qda \u00e7abalay\u0131r\u0131q. Sonra da soru\u015furlar, niy\u0259 u\u015faqlar m\u0259kt\u0259bi sevmir? \u00c7\u00fcnki m\u0259kt\u0259b art\u0131q elm oca\u011f\u0131 deyil, \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259km\u0259k yerin\u0259 \u00e7evrilib. Elm v\u0259 T\u0259hsil Nazirliyinin s\u0259lahiyy\u0259tlil\u0259ri n\u0259hay\u0259t anlamal\u0131d\u0131r ki, u\u015faqlar robot deyil. Bu sistem t\u0259hsil yox, travma verir\u201d.<\/p>\n<p>Ekspertl\u0259r qeyd edirl\u0259r ki, Az\u0259rbaycanda d\u0259rslikl\u0259rin \u00e7\u0259kisi, m\u0259zmunu a\u011f\u0131rla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b. Onlar \u015fagirdl\u0259rin ya\u015f x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rin\u0259 v\u0259 psixologiyalar\u0131na uy\u011fun deyil. Haz\u0131rda orta m\u0259kt\u0259b \u015fagirdl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015f d\u0259rs v\u0259saitl\u0259ri v\u0259 kitablar\u0131 qavramaq, d\u0259rk etm\u0259k 6-17 ya\u015f\u0131nda olan insan\u0131n beynin\u0259 g\u00f6r\u0259 deyil. \u0130stifad\u0259 olunan kitablar\u0131n proqramla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131ndan bel\u0259 m\u0259ntiq \u00e7\u0131x\u0131r ki, ilin sonunda m\u0259zun olmu\u015f h\u0259r \u015fagirdin elmi d\u0259r\u0259c\u0259si olmal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnki onlar dem\u0259k olar ki, bakalavr, magistr pill\u0259sind\u0259 ke\u00e7iril\u0259n eyni m\u00f6vzular\u0131 m\u0259nims\u0259yibl\u0259r. Bu g\u00fcn d\u0259rslikl\u0259r \u015fagirdl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn yox, m\u00fc\u0259lliml\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn yaz\u0131l\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Son ill\u0259r valideynl\u0259rin \u0259sas \u015fikay\u0259ti m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 d\u0259rs y\u00fck\u00fcn\u00fcn \u00e7ox olmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Qeyd etm\u0259k yerin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259r ki, Az\u0259rbaycanda \u00fcmumt\u0259hsil m\u0259kt\u0259bl\u0259rind\u0259 \u015fagirdl\u0259rin h\u0259ft\u0259lik d\u0259rs y\u00fck\u00fc sinifl\u0259r \u00fczr\u0259 f\u0259rql\u0259nir. M\u0259s\u0259l\u0259n, I sinifl\u0259rd\u0259 h\u0259ft\u0259lik d\u0259rs y\u00fck\u00fc 22 saat, XI sinifl\u0259rd\u0259 is\u0259 35 saat t\u0259\u015fkil edir. B\u0259zi ekspertl\u0259r \u015fagirdl\u0259rin d\u0259rs y\u00fck\u00fcn\u00fcn a\u011f\u0131r oldu\u011funu v\u0259 bunun onlar\u0131n asud\u0259 vaxtlar\u0131na m\u0259nfi t\u0259sir etdiyini bildirirl\u0259r. Ekspertl\u0259rin\u00a0fikrinc\u0259, \u015fagirdl\u0259r d\u0259rsd\u0259n sonra ev tap\u015f\u0131r\u0131qlar\u0131na \u00e7ox vaxt s\u0259rf edirl\u0259r ki, bu da onlar\u0131n istirah\u0259t v\u0259 dig\u0259r f\u0259aliyy\u0259tl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn vaxtlar\u0131n\u0131 m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131r. M\u0259lumat \u00fc\u00e7\u00fcn dey\u0259k ki, b\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 bu problemi aradan qald\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":797226,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[23],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/f774cc6294be0736b83a5177ae413015.jpg",480,301,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/f774cc6294be0736b83a5177ae413015.jpg",480,301,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/f774cc6294be0736b83a5177ae413015.jpg",480,301,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/f774cc6294be0736b83a5177ae413015-480x280.jpg",480,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/f774cc6294be0736b83a5177ae413015.jpg",480,301,false],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/f774cc6294be0736b83a5177ae413015.jpg",480,301,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/f774cc6294be0736b83a5177ae413015.jpg",480,301,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/f774cc6294be0736b83a5177ae413015.jpg",480,301,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/f774cc6294be0736b83a5177ae413015-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/f774cc6294be0736b83a5177ae413015.jpg",480,301,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=23\" rel=\"category\">T\u0259hsil<\/a>","rttpg_excerpt":"Son ill\u0259r valideynl\u0259rin \u0259sas \u015fikay\u0259ti m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 d\u0259rs y\u00fck\u00fcn\u00fcn \u00e7ox olmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Qeyd etm\u0259k yerin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259r ki, Az\u0259rbaycanda \u00fcmumt\u0259hsil m\u0259kt\u0259bl\u0259rind\u0259 \u015fagirdl\u0259rin h\u0259ft\u0259lik d\u0259rs y\u00fck\u00fc sinifl\u0259r \u00fczr\u0259 f\u0259rql\u0259nir. M\u0259s\u0259l\u0259n, I sinifl\u0259rd\u0259 h\u0259ft\u0259lik d\u0259rs y\u00fck\u00fc 22 saat, XI sinifl\u0259rd\u0259 is\u0259 35 saat t\u0259\u015fkil edir. B\u0259zi ekspertl\u0259r \u015fagirdl\u0259rin d\u0259rs y\u00fck\u00fcn\u00fcn a\u011f\u0131r oldu\u011funu v\u0259 bunun onlar\u0131n asud\u0259 vaxtlar\u0131na m\u0259nfi&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/797225"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=797225"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/797225\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":797228,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/797225\/revisions\/797228"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/797226"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=797225"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=797225"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=797225"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}