{"id":797617,"date":"2025-04-05T13:36:56","date_gmt":"2025-04-05T09:36:56","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=797617"},"modified":"2025-04-05T13:36:56","modified_gmt":"2025-04-05T09:36:56","slug":"az%c9%99rbaycanin-uzl%c9%99sdiyi-mina-problemi-bmt-d%c9%99-muzakir%c9%99-olundu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=797617","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycan\u0131n \u00fczl\u0259\u015fdiyi mina problemi BMT-d\u0259 m\u00fczakir\u0259 olundu"},"content":{"rendered":"<p><strong>Diplomatlar\u0131m\u0131z BMT-d\u0259 m\u00fcnaqi\u015f\u0259d\u0259n sonra mina qurban\u0131 olan az\u0259rbaycanl\u0131lardan dan\u0131\u015fd\u0131lar; B\u0259zi d\u00f6vl\u0259tl\u0259r Az\u0259rbaycana minat\u0259mizl\u0259m\u0259 sah\u0259sind\u0259 yard\u0131m g\u00f6st\u0259rmir, \u0259ksin\u0259, Erm\u0259nistan\u0131n silahlanmas\u0131na h\u0259rt\u0259r\u0259fli d\u0259st\u0259k verirl\u0259r; Erm\u0259nistanda b\u0259zi \u0259razil\u0259r \u00fczr\u0259 mina x\u0259rit\u0259l\u0259ri var, amma bunlar\u0131n bir \u00e7oxu d\u0259qiqlik bax\u0131m\u0131ndan z\u0259ifdir<\/strong><\/p>\n<p>Nyu-Yorkda BMT-nin m\u0259nzil q\u0259rargah\u0131nda Beyn\u0259lxalq Mina X\u0259b\u0259rdarl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 Minat\u0259mizl\u0259m\u0259 F\u0259aliyy\u0259tin\u0259 Yard\u0131m G\u00fcn\u00fc m\u00fcnasib\u0259til\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Birl\u0259\u015fmi\u015f Mill\u0259tl\u0259r T\u0259\u015fkilat\u0131 yan\u0131nda Daimi N\u00fcmay\u0259nd\u0259liyi v\u0259 Beyn\u0259lxalq M\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin T\u0259hlili M\u0259rk\u0259zinin birg\u0259 t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 \u201cAz\u0259rbaycanda Humanitar Mina T\u0259mizl\u0259m\u0259 F\u0259aliyy\u0259ti vasit\u0259sil\u0259 h\u0259yatlar\u0131n xilas edilm\u0259si\u201d adl\u0131 brifinq ke\u00e7irilib.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n BMT yan\u0131nda daimi n\u00fcmay\u0259nd\u0259si Tofiq Musayev bildirib ki, partlay\u0131c\u0131 d\u00f6y\u00fc\u015f silahlar\u0131 v\u0259 \u0259ld\u0259qay\u0131rma partlay\u0131c\u0131 qur\u011fular m\u00fcnaqi\u015f\u0259 v\u0259 m\u00fcnaqi\u015f\u0259d\u0259n sonrak\u0131 v\u0259ziyy\u0259tl\u0259rd\u0259 olan bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 t\u0259sir g\u00f6st\u0259rm\u0259kd\u0259 davam edir v\u0259 m\u00fclki \u0259hali, h\u0259rb\u00e7il\u0259r, s\u00fclhm\u0259raml\u0131lar v\u0259 humanitar hey\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6l\u00fcmc\u00fcl t\u0259hl\u00fck\u0259 yarad\u0131r. O bildirib ki, Az\u0259rbaycan \u0259razisinin 13 faizind\u0259n \u00e7oxu bu t\u0259hl\u00fck\u0259nin t\u0259sirin\u0259 m\u0259ruz qal\u0131b. S\u0259fir \u0259lav\u0259 edib ki, m\u00fcnaqi\u015f\u0259nin ba\u015fa \u00e7atmas\u0131na v\u0259 s\u00fclh g\u00fcnd\u0259liyind\u0259 \u0259ld\u0259 edil\u0259n ir\u0259lil\u0259yi\u015fl\u0259r\u0259 baxmayaraq, \u00f6lk\u0259mizd\u0259 m\u00fcnaqi\u015f\u0259d\u0259n sonra mina qurbanlar\u0131n\u0131n say\u0131 art\u0131r. O, 2020-ci ilin 10 noyabr tarixind\u0259n indiy\u0259d\u0259k mina qurbanlar\u0131n\u0131n say\u0131n\u0131n 388-\u0259 \u00e7atd\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 x\u0259sar\u0259t alanlar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259tinin m\u00fclki \u015f\u0259xsl\u0259r oldu\u011funu deyib.<\/p>\n<p>\u201cMinalar \u0259sas yenid\u0259nqurma i\u015fl\u0259rini l\u0259ngidir v\u0259 m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259rin \u00f6z evl\u0259rin\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259siz qay\u0131tmas\u0131na mane olur. Geni\u015f \u015f\u0259kild\u0259 mina \u00e7irkl\u0259nm\u0259si davaml\u0131 inki\u015faf prosesl\u0259rinin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sin\u0259 ciddi mane\u0259l\u0259r yarad\u0131r\u201d, &#8211; dey\u0259 s\u0259fir bildirib.<\/p>\n<p>Beyn\u0259lxalq M\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin T\u0259hlili M\u0259rk\u0259zinin \u0130dar\u0259 Hey\u0259tinin s\u0259dri F\u0259rid \u015e\u0259fiyev deyib ki, Az\u0259rbaycan minalardan \u0259n \u00e7ox \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259k\u0259n ilk on \u00f6lk\u0259d\u0259n biridir v\u0259 BMT d\u0259 bu problemin oldu\u011funu t\u0259sdiql\u0259yib. O, minalar\u0131n t\u0259sirl\u0259rinin bir ne\u00e7\u0259 il, b\u0259lk\u0259 d\u0259 onillikl\u0259r sonra da hiss olunaca\u011f\u0131n\u0131 qeyd edib. F\u0259rid \u015e\u0259fiyev mina il\u0259 ba\u011fl\u0131 statistikan\u0131n Az\u0259rbaycanda dem\u0259k olar ki, h\u0259r g\u00fcn d\u0259yi\u015fdiyini vur\u011fulay\u0131b: \u201cAz\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259 t\u0259xmin\u0259n 1,5 milyona yax\u0131n mina basd\u0131r\u0131l\u0131b. Az\u0259rbaycanda 800 min m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcn V\u0259t\u0259n\u0259 qay\u0131d\u0131\u015f\u0131n\u0131 g\u00f6zl\u0259yir. Minalar onlar\u0131n geri qay\u0131tmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 al\u0131r, ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 h\u00f6kum\u0259t onlar\u0131n h\u0259min \u0259razil\u0259r\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259siz qay\u0131tmas\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259k ist\u0259yir. 2020-ci ild\u0259 m\u00fcharib\u0259 ba\u015fa \u00e7atd\u0131qdan sonra mina\u00e7\u0131xarma \u0259m\u0259liyyatlar\u0131nda m\u00fch\u00fcm ir\u0259lil\u0259yi\u015f \u0259ld\u0259 edilib, \u00fcmumilikd\u0259 179 min hektar \u0259razi u\u011furla t\u0259mizl\u0259nib\u201d, &#8211; dey\u0259 BMTM-in s\u0259dri bildirib. F\u0259rid \u015e\u0259fiyev \u0259lav\u0259 edib ki, Erm\u0259nistan\u0131n t\u0259qdim etdiyi x\u0259rit\u0259l\u0259r t\u0259xmin\u0259n 25 faiz d\u0259qiqliy\u0259 malikdir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Xarici \u0130\u015fl\u0259r Nazirliyi H\u0259rbi-siyasi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r idar\u0259sinin r\u0259isi Anar M\u00fct\u0259llimov \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 zaman\u0131 qeyd olunan statistikalar\u0131n arxas\u0131nda h\u0259m d\u0259 insan h\u0259yat\u0131, \u015f\u0259xsi v\u0259 ail\u0259 faci\u0259sinin dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirib. Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, bu h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259r t\u0259kc\u0259 m\u00fcharib\u0259 cinay\u0259ti deyil, h\u0259m d\u0259 beyn\u0259lxalq humanitar h\u00fcququn ciddi \u015f\u0259kild\u0259 pozulmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>O bildirib ki, h\u0259tta 2020-ci ilin noyabr\u0131nda m\u00fcnaqi\u015f\u0259 ba\u015fa \u00e7atd\u0131qdan sonra da Erm\u0259nistan Az\u0259rbaycan \u0259razisi daxilind\u0259 v\u0259 yeni minalar yerl\u0259\u015fdirm\u0259y\u0259 davam edib. (AZERTAC)<\/p>\n<p>Xat\u0131rladaq ki, aprelin 1-d\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 BMT-d\u0259 mina qurbanlar\u0131n\u0131n h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n m\u00fcdafi\u0259sini t\u0259l\u0259b ed\u0259n x\u00fcsusi q\u0259tnam\u0259 ir\u0259li s\u00fcr\u00fcl\u00fcb.<\/p>\n<p>Bu bar\u0259d\u0259 aprelin 1-d\u0259 Cenevr\u0259d\u0259 BMT-nin \u0130nsan H\u00fcquqlar\u0131 \u015euras\u0131n\u0131n (\u0130H\u015e) 58-ci sessiyas\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 \u201cMinalar, insan h\u00fcquqlar\u0131 v\u0259 \u0259traf m\u00fchitin deqradasiyas\u0131 -mina qurbanlar\u0131na effektiv yard\u0131m\u201d m\u00f6vzusunda ke\u00e7iril\u0259n y\u00fcks\u0259ks\u0259viyy\u0259li t\u0259dbird\u0259 elan edilib.<\/p>\n<p>\u018fsas m\u0259ruz\u0259 il\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259n Xarici \u0130\u015fl\u0259r Nazirliyinin X\u00fcsusi tap\u015f\u0131r\u0131qlar \u00fczr\u0259 s\u0259firi El\u015fad \u0130sk\u0259nd\u0259rov Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259sas h\u0259m-m\u00fc\u0259llif qismind\u0259 ir\u0259li s\u00fcrd\u00fcy\u00fc \u201cPiyadalar \u0259leyhin\u0259 minalar\u0131n b\u00fct\u00fcn insan h\u00fcquqlar\u0131ndan tam istifad\u0259 edilm\u0259sin\u0259 t\u0259siri\u201d adl\u0131 q\u0259tnam\u0259nin BMT \u0130nsan H\u00fcquqlar\u0131 \u015euras\u0131n\u0131n g\u00fcnd\u0259liyin\u0259 daxil oldu\u011funu elan edib. O, qeyd edib ki, h\u0259l\u0259 iki il \u0259vv\u0259l bel\u0259 bir t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f etmi\u015f \u00f6lk\u0259miz bu h\u0259d\u0259f istiqam\u0259tind\u0259 sistemli f\u0259aliyy\u0259t apar\u0131b. Bunun n\u0259tic\u0259sind\u0259 m\u00f6vzu \u00fczr\u0259 ilk d\u0259f\u0259 x\u00fcsusi hesabat \u0130H\u015e-d\u0259 t\u0259qdim edilib, BMT-d\u0259 bir s\u0131ra paralel t\u0259dbirl\u0259r v\u0259 m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r t\u0259\u015fkil olunub, \u00f6t\u0259n il Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 \u0130H\u015e-nin 57-ci sessiyas\u0131nda yay\u0131lm\u0131\u015f Birg\u0259 b\u0259yanat 65 \u00f6lk\u0259 t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259st\u0259kl\u0259nib. S\u00f6z\u00fcged\u0259n q\u0259tnam\u0259nin \u0130H\u015e-d\u0259 ilk d\u0259f\u0259 q\u0259bul edil\u0259c\u0259yini bildir\u0259n E.\u0130sk\u0259nd\u0259rov bu s\u0259n\u0259din mina qurbanlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259dal\u0259tin b\u0259rpa olmas\u0131, onlara beyn\u0259lxalq yard\u0131m\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259min yaradaca\u011f\u0131n\u0131 deyib.<\/p>\n<p>Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, Milli M\u0259clisin 4 Aprel-Beyn\u0259lxalq Mina X\u0259b\u0259rdarl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 Minat\u0259mizl\u0259m\u0259 F\u0259aliyy\u0259tin\u0259 Yard\u0131m G\u00fcn\u00fc il\u0259 \u0259laq\u0259dar yayd\u0131\u011f\u0131 m\u00fcraci\u0259td\u0259 bildirilib ki, Erm\u0259nistan h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlar ba\u015fa \u00e7atd\u0131qdan sonra s\u0259hih mina x\u0259rit\u0259l\u0259rini Az\u0259rbaycana tam \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259qdim etm\u0259k \u00f6hd\u0259liyin\u0259 \u0259m\u0259l etm\u0259yib v\u0259 Az\u0259rbaycan \u0259razil\u0259rind\u0259 mina basd\u0131rmaqda davam edib. B\u00fct\u00fcn bunlar Erm\u0259nistan\u0131n minalar\u0131 basd\u0131rmaqda \u0259sas m\u0259qs\u0259dinin m\u00fclki \u0259hali aras\u0131nda itkil\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b olmaq, yenid\u0259nqurma, b\u0259rpa i\u015fl\u0259rin\u0259 v\u0259 \u00f6z evl\u0259rind\u0259n zorla \u00e7\u0131xar\u0131lm\u0131\u015f insanlar\u0131n qay\u0131d\u0131\u015f\u0131na mane\u0259 yaratmaq oldu\u011funu s\u00fcbut edir. \u201cT\u0259\u0259ss\u00fcfl\u0259 qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n \u00fczl\u0259\u015fdiyi bu b\u00f6y\u00fck humanitar problemin aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u015find\u0259 xarici yard\u0131mlar bu sah\u0259y\u0259 s\u0259rf olunan resurslar\u0131n c\u00fczi bir hiss\u0259sini t\u0259\u015fkil edir. Milli M\u0259clis Az\u0259rbaycana minat\u0259mizl\u0259m\u0259 sah\u0259sind\u0259 yard\u0131m g\u00f6st\u0259rmi\u015f d\u00f6vl\u0259tl\u0259r\u0259 v\u0259 t\u0259\u015fkilatlara \u00f6z t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr\u00fcn\u00fc ifad\u0259 etm\u0259kl\u0259 b\u0259rab\u0259r, xarici yard\u0131mlar\u0131n yet\u0259rli s\u0259viyy\u0259d\u0259 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 qeyd edir. X\u00fcsusil\u0259 t\u0259\u0259ss\u00fcf do\u011furan hal odur ki, beyn\u0259lxalq humanitar h\u00fcquq v\u0259 minat\u0259mizl\u0259m\u0259 sah\u0259sind\u0259 beyn\u0259lxalq f\u0259aliyy\u0259t\u0259 b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259t verdiyini iddia ed\u0259n b\u0259zi d\u00f6vl\u0259tl\u0259r Az\u0259rbaycana minat\u0259mizl\u0259m\u0259 sah\u0259sind\u0259 yard\u0131m g\u00f6st\u0259rmir, \u0259ksin\u0259, Erm\u0259nistan\u0131n silahlanmas\u0131na h\u0259rt\u0259r\u0259fli d\u0259st\u0259k verirl\u0259r. Milli M\u0259clis, h\u0259m\u00e7inin beyn\u0259lxalq ictimaiyy\u0259ti Erm\u0259nistan\u0131n Az\u0259rbaycan \u0259razil\u0259rini i\u015f\u011fal\u0131na g\u00f6r\u0259 m\u0259suliyy\u0259tini etiraf etm\u0259si v\u0259 s\u0259hih mina x\u0259rit\u0259l\u0259rini Az\u0259rbaycana verm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn bu d\u00f6vl\u0259t\u0259 t\u0259zyiq g\u00f6st\u0259rm\u0259y\u0259, minat\u0259mizl\u0259m\u0259 sah\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycana yard\u0131mlar\u0131n\u0131 art\u0131rma\u011fa \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r \u201d, &#8211; dey\u0259 m\u00fcnasib\u0259td\u0259 qeyd edilib.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/azertag.az\/files\/2022\/3\/1200x630\/16638552634909724063_1200x630.jpg\" alt=\"El\u00e7in Mirz\u0259b\u0259yli: Az\u0259rbaycan b\u00f6lg\u0259y\u0259 davaml\u0131 s\u00fclh\u00fcn g\u0259lm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00fct\u00fcn m\u00fcmk\u00fcn imkanlardan istifad\u0259 edir\" \/><\/p>\n<p><strong>Milli M\u0259clisin deputat\u0131 El\u00e7in Mirz\u0259b\u0259yli Musavat.com-a a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda bildirib ki, Rusiya-Ukrayna m\u00fcharib\u0259si v\u0259 geosiyasi d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rd\u0259n qaynaqlanan dig\u0259r amill\u0259r onsuz da qlobal g\u00fcnd\u0259min \u0259n sonuncu s\u0131ralar\u0131nda yer alan minalarla m\u00fcbariz\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259sini arxa plana ke\u00e7irib:<\/strong><\/p>\n<p>\u201cArt\u0131q bu ilin mart ay\u0131nda Pol\u015fa, Litva, Latviya v\u0259 Estoniya \u201cPiyada \u0259leyhin\u0259 minalar\u0131n istifad\u0259sinin, ehtiyat\u0131n\u0131n y\u0131\u011f\u0131lmas\u0131n\u0131n, istehsal\u0131n\u0131n v\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259sinin qada\u011fan edilm\u0259si v\u0259 onlar\u0131n m\u0259hv edilm\u0259si haqq\u0131nda\u201d Ottava M\u00fcqavil\u0259sind\u0259n (Piyada \u0259leyhin\u0259 minalar\u0131n qada\u011fan edilm\u0259si haqq\u0131nda Konvensiya) \u00e7\u0131xd\u0131qlar\u0131n\u0131 b\u0259yan edibl\u0259r. Bu fakt, b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 d\u00fcnyada minalara qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259nin effektivliyinin azalmas\u0131na xidm\u0259t etm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131, Ottava Konvensiyas\u0131n\u0131n \u0259h\u0259miyy\u0259tini d\u0259 azald\u0131r. Qeyd edim ki, \u0130kinci D\u00fcnya M\u00fcharib\u0259sinin ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131ndan b\u0259ri 400 milyon mina yerl\u0259\u015fdirildiyi hesab olunur ki, onlar\u0131n \u0259n az\u0131 65 milyonu son 15 ild\u0259 qura\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b. Bu g\u00fcn d\u00fcnyada 64 \u00f6lk\u0259d\u0259 80 milyondan 110 milyonad\u0259k mina yerl\u0259\u015fdirilib. Minalar\u0131n \u0259n \u00e7ox yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u0259razil\u0259r inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259rdir. Dig\u0259r qit\u0259l\u0259rl\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 minalardan \u0259n \u00e7ox z\u0259r\u0259r \u00e7\u0259k\u0259n Afrika qit\u0259sidir. \u018fn az\u0131 19 Afrika \u00f6lk\u0259sind\u0259 t\u0259qrib\u0259n 37 milyon mina m\u00f6vcuddur. T\u0259kc\u0259, Anqolada 10 milyon mina v\u0259 70 min amputasiya olunmu\u015f \u015f\u0259xs qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b. Minalardan \u0259n \u00e7ox z\u0259r\u0259r \u00e7\u0259kmi\u015f dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259r Mozambik, Somali, Sudan, Efiopiya v\u0259 Eritreya hesab olunur. Lakin Afrika bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 istisna deyil-Asiya, Avropa, Lat\u0131n Amerikas\u0131 v\u0259 Yax\u0131n \u015e\u0259rqd\u0259 d\u0259 mina problemi m\u00f6vcuddur. Minalar d\u00fcnyan\u0131n bir \u00e7ox yerl\u0259rind\u0259 yay\u0131l\u0131b, lakin x\u00fcsusil\u0259 b\u00f6y\u00fck miqdarda \u018ffqan\u0131stan, Anqola v\u0259 Kambocada istifad\u0259 olunub. Yaln\u0131z bu \u00fc\u00e7 \u00f6lk\u0259d\u0259 az\u0131 28 milyon mina yerl\u0259\u015fdirilib; bu \u00f6lk\u0259l\u0259r d\u00fcnyada mina qurbanlar\u0131n\u0131n 85 faizini t\u0259\u015fkil edir. Hesab olunur ki, bu problem Avropada da s\u00fcr\u0259tl\u0259 k\u0259skinl\u0259\u015fm\u0259kd\u0259dir, \u00e7\u00fcnki ke\u00e7mi\u015f Yuqoslaviyada ba\u015f vermi\u015f silahl\u0131 m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259r zaman\u0131 art\u0131q 3 milyondan \u00e7ox mina yerl\u0259\u015fdirilib.<\/p>\n<p>\u018fvv\u0259ll\u0259r minalar \u0259sas\u0259n metaldan haz\u0131rlan\u0131rd\u0131 v\u0259 onlar\u0131 tapmaq nisb\u0259t\u0259n asan idi, lakin haz\u0131rda onlar daha \u00e7ox plastik materialdan istehsal olunur. M\u00f6vcud sisteml\u0259r sah\u0259 \u015f\u0259raitind\u0259 az miqdarda metal ehtiva ed\u0259n plastik minalar\u0131n a\u015fkarlanmas\u0131n\u0131 tam \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259min etmir, x\u00fcsusil\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 mina il\u0259 \u00e7irkl\u0259nmi\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259. M\u0259s\u0259l\u0259n, Kambocada h\u0259r bir mina \u00fc\u00e7\u00fcn onun axtar\u0131\u015f\u0131 zaman\u0131 a\u015fkarlanan orta hesabla 129 t\u0259hl\u00fck\u0259siz metal obyekt qeyd\u0259 al\u0131n\u0131r. Son 25 ild\u0259 istehsal olunmu\u015f 255 milyondan \u00e7ox minan\u0131n t\u0259xmin\u0259n 190 milyonu piyada \u0259leyhin\u0259 minalar olub\u201d.<\/p>\n<p><strong>E.Mirz\u0259b\u0259yli diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131b ki, m\u00fcxt\u0259lif d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 az\u0131 100 \u015firk\u0259t 55 \u00f6lk\u0259d\u0259 360 n\u00f6v piyada \u0259leyhin\u0259 mina istehsal etmi\u015fdir ki, bu \u015firk\u0259tl\u0259rd\u0259n (zavodlardan) ikisi Erm\u0259nistan \u0259razisind\u0259 yerl\u0259\u015fir. Deputat vur\u011fulay\u0131b ki, buna baxmayaraq, Erm\u0259nistan\u0131n ad\u0131 yaln\u0131z \u00f6t\u0259n il mina istehsal ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259rin s\u0131ras\u0131na daxil edilib:<\/strong>\u00a0\u201cMinalara qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259 f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rin\u0259 bir s\u0131ra d\u00f6vl\u0259tl\u0259r, fondlar v\u0259 beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar maliyy\u0259 yard\u0131m\u0131 ay\u0131r\u0131r. \u018fsas donorlar v\u0259 onlar\u0131n d\u0259st\u0259kl\u0259diyi \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 n\u0259z\u0259r yetir\u0259k:<\/p>\n<p>Amerika Birl\u0259\u015fmi\u015f \u015etatlar\u0131 (AB\u015e): 2021-ci ild\u0259 AB\u015e minalara qar\u015f\u0131 f\u0259aliyy\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn 21 \u00f6lk\u0259 v\u0259 bir \u0259raziy\u0259 toplam 194,5 milyon AB\u015e dollar\u0131 m\u0259bl\u0259\u011find\u0259 yard\u0131m g\u00f6st\u0259rib. \u018fn b\u00f6y\u00fck m\u0259bl\u0259\u011f Laos Xalq Demokratik Respublikas\u0131na (40 milyon dollar), \u0130raqa (38,15 milyon dollar), Kolumbiyaya (21,5 milyon dollar) v\u0259 \u018ffqan\u0131stana (20 milyon dollar) ayr\u0131l\u0131b. 2021-ci ild\u0259 Almaniya minalara qar\u015f\u0131 f\u0259aliyy\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn 64,8 milyon AB\u015e dollar\u0131 m\u0259bl\u0259\u011find\u0259 d\u0259st\u0259k verib. Eyni ild\u0259 Yaponiya 42,3 milyon AB\u015e dollar\u0131 m\u0259bl\u0259\u011find\u0259 yard\u0131m g\u00f6st\u0259rib. Birl\u0259\u015fmi\u015f Krall\u0131q 2021-ci ild\u0259 35 milyon AB\u015e dollar\u0131ndan \u00e7ox maliyy\u0259 yard\u0131m\u0131 ay\u0131r\u0131b. Avropa \u0130ttifaq\u0131 (A\u0130) 2021-ci ild\u0259 35 milyon AB\u015e dollar\u0131ndan \u00e7ox d\u0259st\u0259k verib. 2020-ci ild\u0259 Niderland 10 \u00f6lk\u0259 v\u0259 qlobal f\u0259aliyy\u0259tl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn 11,1 milyon avro (t\u0259xmin\u0259n 12,7 milyon AB\u015e dollar\u0131) m\u0259bl\u0259\u011find\u0259 yard\u0131m g\u00f6st\u0259rib.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanda minalanm\u0131\u015f \u0259razil\u0259rin t\u0259mizl\u0259nm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn bir s\u0131ra d\u00f6vl\u0259tl\u0259r v\u0259 beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar maliyy\u0259 yard\u0131m\u0131 ay\u0131rm\u0131\u015fd\u0131r: 2023-c\u00fc ilin fevral\u0131nda A\u0130, BMT \u0130nki\u015faf Proqram\u0131 (UNDP) v\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Minat\u0259mizl\u0259m\u0259 Agentliyi (ANAMA) il\u0259 birlikd\u0259 m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259rin t\u0259hl\u00fck\u0259siz qay\u0131d\u0131\u015f\u0131n\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 4,25 milyon avro m\u0259bl\u0259\u011find\u0259 layih\u0259 ba\u015flad\u0131b. Bu, indiy\u0259d\u0259k Az\u0259rbaycandak\u0131 mina t\u0259mizl\u0259m\u0259 \u0259m\u0259liyyatlar\u0131na \u0259n b\u00f6y\u00fck beyn\u0259lxalq t\u00f6hf\u0259dir.<\/p>\n<p>2024-c\u00fc ild\u0259 Bel\u00e7ika Xarici \u0130\u015fl\u0259r Nazirliyi, APOPO t\u0259\u015fkilat\u0131na Qaraba\u011f b\u00f6lg\u0259sind\u0259 1,13 milyon kvadratmetr minalanm\u0131\u015f \u0259razinin t\u0259mizl\u0259nm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn 250,000 avro m\u0259bl\u0259\u011find\u0259 maliyy\u0259 ay\u0131r\u0131b. 2022-ci ilin iyununda Birl\u0259\u015fmi\u015f Krall\u0131q h\u00f6kum\u0259ti Erm\u0259nistan v\u0259 Az\u0259rbaycanda minalar\u0131n t\u0259mizl\u0259nm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn UNDP-y\u0259 \u0259lav\u0259 500,000 funt sterlinq ay\u0131r\u0131b. Bu, b\u00f6lg\u0259d\u0259 minalar\u0131n t\u0259mizl\u0259nm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn \u00fcmumi B\u00f6y\u00fck Britaniya maliyy\u0259sini 1 milyon funt sterlinqd\u0259n \u00e7ox edib.<\/p>\n<p>2021-ci ilin mart\u0131nda UNDP, ANAMA il\u0259 birlikd\u0259 mina t\u0259mizl\u0259m\u0259 \u0259m\u0259liyyatlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn 1 milyon AB\u015e dollar\u0131 m\u0259bl\u0259\u011find\u0259 maliyy\u0259 ay\u0131r\u0131b. Bu v\u0259sait ANAMA-n\u0131n t\u0259lim, avadanl\u0131q v\u0259 \u0259m\u0259liyyatlar\u0131na d\u0259st\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 istifad\u0259 olunub.\u00a0 S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131 2024-c\u00fc ild\u0259 mina t\u0259mizl\u0259m\u0259 m\u0259qs\u0259dl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn Az\u0259rbaycana 3 milyon AB\u015e dollar\u0131 m\u0259bl\u0259\u011find\u0259 maliyy\u0259 yard\u0131m\u0131 ay\u0131r\u0131b. Birl\u0259\u015fmi\u015f \u018fr\u0259b \u018fmirlikl\u0259ri 2024-c\u00fc ild\u0259 mina t\u0259mizl\u0259m\u0259 f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rin\u0259 d\u0259st\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn 5 milyon AB\u015e dollar\u0131 ay\u0131r\u0131b. AB\u015e 1999-cu ild\u0259n etibar\u0259n Az\u0259rbaycana humanitar mina t\u0259mizl\u0259m\u0259 proqramlar\u0131na d\u0259st\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259xmin\u0259n 38 milyon AB\u015e dollar\u0131 ay\u0131r\u0131b. \u00dcmumilikd\u0259, 2024-c\u00fc ilin avqust ay\u0131na q\u0259d\u0259r Qaraba\u011f\u0131n v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zurun minalardan t\u0259mizl\u0259nm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn 349,1 milyon AB\u015e dollar\u0131 x\u0259rcl\u0259nib ki, bunun 16,1 milyon AB\u015e dollar\u0131 beyn\u0259lxalq maliyy\u0259l\u0259\u015fdirm\u0259d\u0259n g\u0259lib. Bu yard\u0131mlar minalar\u0131n t\u0259mizl\u0259nm\u0259si, mina riskl\u0259ri haqq\u0131nda maarifl\u0259ndirm\u0259 v\u0259 qurbanlara yard\u0131m kimi sah\u0259l\u0259rd\u0259 istifad\u0259 olunur\u201d.<\/p>\n<p><strong>E.Mirz\u0259b\u0259yli qeyd edib ki, b\u00fct\u00fcn bu xarici yard\u0131mlar Az\u0259rbaycan \u0259razil\u0259rinin minalardan t\u0259mizl\u0259nm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn ehtiyac duyulan v\u0259saitin c\u00fczi hiss\u0259sini t\u0259\u015fkil edir v\u0259 bu problemin aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n \u0259sas y\u00fck\u00fc yen\u0259 d\u0259 d\u00f6vl\u0259tin \u00fcz\u0259rin\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcr:<\/strong>\u00a0\u201cD\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, bu sah\u0259d\u0259 daha ciddi n\u0259tic\u0259l\u0259r\u0259 nail olunmas\u0131 prosesind\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f c\u0259miyy\u0259ti institutlar\u0131 v\u0259 mina t\u0259mizl\u0259m\u0259 \u00fczr\u0259 ixtisasla\u015fm\u0131\u015f \u015firk\u0259tl\u0259r x\u00fcsusi f\u0259all\u0131q n\u00fcmayi\u015f etdirm\u0259li, i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rimizin tez zamanda minalardan t\u0259mizl\u0259nm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn beyn\u0259lxalq m\u00fcst\u0259vid\u0259 ciddi i\u015f aparmal\u0131, h\u0259m\u00e7inin ayr\u0131lan yard\u0131m v\u0259 qrantlar\u0131n istifad\u0259si prosesind\u0259 maksimum \u015f\u0259ffafl\u0131\u011f\u0131 t\u0259min etm\u0259lidirl\u0259r. Erm\u0259nistan\u0131n mina x\u0259rit\u0259l\u0259rinin Az\u0259rbaycana verm\u0259m\u0259sinin s\u0259b\u0259bl\u0259ri v\u0259 h\u0259m\u00e7inin bu x\u0259rit\u0259l\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 ehtimallar m\u00fcxt\u0259lifdir. M\u0259s\u0259l\u0259n, ehtimal olunur ki, Erm\u0259nistan mina x\u0259rit\u0259l\u0259rini siyasi t\u0259zyiq al\u0259ti kimi saxlay\u0131r. X\u0259rit\u0259l\u0259ri hiss\u0259-hiss\u0259 ver\u0259r\u0259k Az\u0259rbaycandan m\u00fc\u0259yy\u0259n g\u00fcz\u0259\u015ftl\u0259r alma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.\u00a0 Ba\u015fqa bir ehtimal ondan ibar\u0259tdir ki, 30 il\u0259 yax\u0131n i\u015f\u011fal d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 minalar\u0131n \u00e7oxu sistemsiz \u015f\u0259kild\u0259 basd\u0131r\u0131l\u0131b. Y\u0259ni, d\u00f6y\u00fc\u015f \u015f\u0259raitind\u0259 v\u0259 ya m\u00fcxt\u0259lif d\u0259st\u0259l\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n sistemsiz, da\u011f\u0131n\u0131q basd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f minalar var. Bu da d\u0259qiq x\u0259rit\u0259l\u0259rin m\u00f6vcud olmamas\u0131na s\u0259b\u0259b olub. \u015e\u00fcbh\u0259siz ki, Erm\u0259nistanda b\u0259zi \u0259razil\u0259r \u00fczr\u0259 mina x\u0259rit\u0259l\u0259ri var, amma bunlar\u0131n bir \u00e7oxu d\u0259qiqlik bax\u0131m\u0131ndan z\u0259ifdir. Az\u0259rbaycan r\u0259smil\u0259rinin a\u00e7\u0131qlamalar\u0131na g\u00f6r\u0259, Erm\u0259nistandan al\u0131nan b\u0259zi x\u0259rit\u0259l\u0259rin d\u0259qiqliyi 25% civar\u0131ndad\u0131r. Y\u0259ni verilmi\u015f x\u0259rit\u0259l\u0259rd\u0259 g\u00f6st\u0259ril\u0259n yerl\u0259rin yaln\u0131z az hiss\u0259sind\u0259 real minalar a\u015fkarlan\u0131r. H\u0259m\u00e7inin, \u201cqanunsuz silahl\u0131 d\u0259st\u0259l\u0259r\u201d t\u0259r\u0259find\u0259n basd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f minalar\u0131n he\u00e7 bir x\u0259rit\u0259si yoxdur. \u00dcmumil\u0259\u015fdirs\u0259k, Erm\u0259nistan\u0131n mina x\u0259rit\u0259l\u0259rini verm\u0259m\u0259sinin \u0259sas s\u0259b\u0259bl\u0259ri siyasi m\u0259qs\u0259dl\u0259r, d\u0259qiq m\u0259lumat\u0131n olmamas\u0131 v\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 etimads\u0131zl\u0131qd\u0131r. Bu is\u0259 b\u00f6lg\u0259d\u0259 dinc \u0259halinin h\u0259yat\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn ciddi t\u0259hl\u00fck\u0259 yarad\u0131r\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Diplomatlar\u0131m\u0131z BMT-d\u0259 m\u00fcnaqi\u015f\u0259d\u0259n sonra mina qurban\u0131 olan az\u0259rbaycanl\u0131lardan dan\u0131\u015fd\u0131lar; B\u0259zi d\u00f6vl\u0259tl\u0259r Az\u0259rbaycana minat\u0259mizl\u0259m\u0259 sah\u0259sind\u0259 yard\u0131m g\u00f6st\u0259rmir, \u0259ksin\u0259, Erm\u0259nistan\u0131n silahlanmas\u0131na h\u0259rt\u0259r\u0259fli d\u0259st\u0259k verirl\u0259r; Erm\u0259nistanda b\u0259zi \u0259razil\u0259r \u00fczr\u0259 mina x\u0259rit\u0259l\u0259ri var, amma bunlar\u0131n bir \u00e7oxu d\u0259qiqlik bax\u0131m\u0131ndan z\u0259ifdir Nyu-Yorkda BMT-nin m\u0259nzil q\u0259rargah\u0131nda Beyn\u0259lxalq Mina X\u0259b\u0259rdarl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 Minat\u0259mizl\u0259m\u0259 F\u0259aliyy\u0259tin\u0259 Yard\u0131m G\u00fcn\u00fc m\u00fcnasib\u0259til\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Birl\u0259\u015fmi\u015f Mill\u0259tl\u0259r T\u0259\u015fkilat\u0131 yan\u0131nda Daimi N\u00fcmay\u0259nd\u0259liyi v\u0259 Beyn\u0259lxalq M\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin T\u0259hlili M\u0259rk\u0259zinin birg\u0259 t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 \u201cAz\u0259rbaycanda Humanitar Mina T\u0259mizl\u0259m\u0259 F\u0259aliyy\u0259ti vasit\u0259sil\u0259 h\u0259yatlar\u0131n xilas edilm\u0259si\u201d adl\u0131 brifinq ke\u00e7irilib. Az\u0259rbaycan\u0131n BMT yan\u0131nda daimi n\u00fcmay\u0259nd\u0259si Tofiq Musayev bildirib ki, partlay\u0131c\u0131 d\u00f6y\u00fc\u015f silahlar\u0131 v\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":797637,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/c4f71e2cf9bcd1169453ca41118204e4.jpg",800,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/c4f71e2cf9bcd1169453ca41118204e4.jpg",800,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/c4f71e2cf9bcd1169453ca41118204e4.jpg",800,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/c4f71e2cf9bcd1169453ca41118204e4-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/c4f71e2cf9bcd1169453ca41118204e4-584x365.jpg",584,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/c4f71e2cf9bcd1169453ca41118204e4.jpg",640,400,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/c4f71e2cf9bcd1169453ca41118204e4.jpg",800,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/c4f71e2cf9bcd1169453ca41118204e4.jpg",800,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/c4f71e2cf9bcd1169453ca41118204e4-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/c4f71e2cf9bcd1169453ca41118204e4.jpg",800,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Diplomatlar\u0131m\u0131z BMT-d\u0259 m\u00fcnaqi\u015f\u0259d\u0259n sonra mina qurban\u0131 olan az\u0259rbaycanl\u0131lardan dan\u0131\u015fd\u0131lar; B\u0259zi d\u00f6vl\u0259tl\u0259r Az\u0259rbaycana minat\u0259mizl\u0259m\u0259 sah\u0259sind\u0259 yard\u0131m g\u00f6st\u0259rmir, \u0259ksin\u0259, Erm\u0259nistan\u0131n silahlanmas\u0131na h\u0259rt\u0259r\u0259fli d\u0259st\u0259k verirl\u0259r; Erm\u0259nistanda b\u0259zi \u0259razil\u0259r \u00fczr\u0259 mina x\u0259rit\u0259l\u0259ri var, amma bunlar\u0131n bir \u00e7oxu d\u0259qiqlik bax\u0131m\u0131ndan z\u0259ifdir Nyu-Yorkda BMT-nin m\u0259nzil q\u0259rargah\u0131nda Beyn\u0259lxalq Mina X\u0259b\u0259rdarl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 Minat\u0259mizl\u0259m\u0259 F\u0259aliyy\u0259tin\u0259 Yard\u0131m G\u00fcn\u00fc m\u00fcnasib\u0259til\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Birl\u0259\u015fmi\u015f Mill\u0259tl\u0259r T\u0259\u015fkilat\u0131 yan\u0131nda&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/797617"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=797617"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/797617\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":797638,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/797617\/revisions\/797638"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/797637"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=797617"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=797617"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=797617"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}