{"id":798387,"date":"2025-04-08T18:28:31","date_gmt":"2025-04-08T14:28:31","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=798387"},"modified":"2025-04-08T18:28:31","modified_gmt":"2025-04-08T14:28:31","slug":"abs-iran-danisiqlari-t%c9%99xir%c9%99-salinan-muharib%c9%99-s%c9%99rh","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=798387","title":{"rendered":"AB\u015e-\u0130ran dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131 \u2013 t\u0259xir\u0259 sal\u0131nan m\u00fcharib\u0259 &#8211; \u015e\u018fRH"},"content":{"rendered":"<p>AB\u015e il\u0259 \u0130ran aras\u0131nda dan\u0131\u015f\u0131qlar olacaq. Bu, t\u0259r\u0259fl\u0259r aras\u0131nda \u201cv\u0259d edil\u0259n\u201d m\u00fcharib\u0259nin bir m\u00fcdd\u0259t \u201ct\u0259xir\u0259 sal\u0131naca\u011f\u0131\u201d, \u201cert\u0259l\u0259n\u0259c\u0259yi\u201d dem\u0259kdir.<\/p>\n<p>Aprelin 12-d\u0259 Oman\u0131n paytaxt\u0131 Ammanda AB\u015e v\u0259 \u0130ran n\u00fcmay\u0259nd\u0259 hey\u0259tl\u0259ri bir araya g\u0259l\u0259c\u0259k. R\u0259smi Tehran t\u0259r\u0259fl\u0259r aras\u0131nda birba\u015fa deyil, Oman\u0131n vasit\u0259\u00e7iliyi il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn ke\u00e7iril\u0259c\u0259yini bildirir.<\/p>\n<p>A\u011f Ev n\u00fcmay\u0259nd\u0259 hey\u0259tin\u0259 Prezidentin Yax\u0131n \u015e\u0259rq \u00fczr\u0259 x\u00fcsusi n\u00fcmay\u0259nd\u0259si Stiv Uittarker, \u0130ran t\u0259msil\u00e7il\u0259rin\u0259 is\u0259 xarici i\u015fl\u0259r naziri Abbas \u018fraq\u00e7i r\u0259hb\u0259rlik ed\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>AB\u015e il\u0259 \u0130slam Respublikas\u0131 aras\u0131nda 46 il\u0259 yax\u0131nd\u0131r diplomatik m\u00fcnasib\u0259t k\u0259sils\u0259 d\u0259, Tehran v\u0259 Va\u015finqton r\u0259smil\u0259ri aras\u0131nda g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259r \u0259vv\u0259ll\u0259r d\u0259 realla\u015f\u0131b. Ancaq o toplant\u0131lar\u0131n \u0259laq\u0259l\u0259rin b\u0259rpas\u0131na he\u00e7 bir \u0259m\u0259li faydas\u0131 olmay\u0131b.<\/p>\n<p>AB\u015e \u0130slam Respublikas\u0131na qar\u015f\u0131 \u015f\u0259ffaf olmayan n\u00fcv\u0259 proqram\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 30 il \u0259vv\u0259l sanksiyalar t\u0259tbiq etm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131b.<\/p>\n<p>1995-ci ild\u0259 AB\u015e birt\u0259r\u0259fli qaydada \u0130rana qar\u015f\u0131 ticar\u0259t-iqtisadi sanksiyalar t\u0259tbiq edib. Qor-\u00c7ernom\u0131rdin memorandumunun (AB\u015e vitse-prezidenti Albebert Qor v\u0259 Rusiyan\u0131n Ba\u015f naziri Viktor \u00c7ernom\u0131rdin aras\u0131nda imzalanan s\u0259n\u0259d) imzalanmas\u0131ndan sonra is\u0259 Rusiya da \u0130rana h\u0259rbi texnika t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u00fc dondurub. Bunun n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u0130ran 570 \u0259d\u0259d T-72S tank\u0131, mind\u0259n \u00e7ox BMP, hava h\u00fccumundan m\u00fcdafi\u0259 vasit\u0259l\u0259ri, ehtiyat hiss\u0259l\u0259r, 24 \u201cMiQ-29\u201d q\u0131r\u0131c\u0131s\u0131, 12 \u201cSu-24MK\u201d bombardman\u00e7\u0131s\u0131, \u00fc\u00e7 dizel sualt\u0131 qay\u0131\u011f\u0131 &#8220;Var\u015favyanka&#8221;, 422 \u201cT-72S\u201d tank\u0131, 413 d\u00f6y\u00fc\u015f ma\u015f\u0131n\u0131, \u201cS-200 ZRK\u201d v\u0259 s. ala bilm\u0259yib.<\/p>\n<p>1996-c\u0131 ild\u0259 q\u0259bul olunan q\u0259rarda bildirilib ki, \u0130ran\u0131n neft energetikas\u0131 sah\u0259sin\u0259 20 milyon dollardan art\u0131q s\u0259rmay\u0259 qoyan ist\u0259nil\u0259n \u015firk\u0259t d\u0259 sanksiyalara m\u0259ruz qalacaq. Bundan ba\u015fqa, h\u0259min il a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131c\u0131 t\u0259dbirl\u0259rin t\u0259tbiqin\u0259 dair q\u0259rar q\u0259bul edilmi\u015fdi:<\/p>\n<p>-banklararas\u0131 f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 qada\u011fa;<\/p>\n<p>-\u201cpozucu\u201d \u015firk\u0259tl\u0259rin AB\u015e-y\u0259 avadanl\u0131q ixrac\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn lisenziyalar\u0131n\u0131n l\u0259\u011fvi;<\/p>\n<p>-AB\u015e banklar\u0131ndan 10 milyon dollardan \u00e7ox kredit alma\u011f\u0131n yasaqlanmas\u0131;<\/p>\n<p>-\u015etatlar\u0131n \u015firk\u0259tl\u0259rin\u0259 \u201cpozucu\u201d \u015firk\u0259t\u0259 v\u0259sait yat\u0131rma\u011fa qada\u011fa;<\/p>\n<p>-AB\u015e h\u00f6kum\u0259tinin borc \u00f6hd\u0259likl\u0259rinin al\u0131nmas\u0131n\u0131n qada\u011fa;<\/p>\n<p>-AB\u015e \u015firk\u0259tl\u0259rin\u0259 avadanl\u0131q idxal\u0131n\u0131n qada\u011fas\u0131.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/thumbnails\/4f1b6244c550ded49f6a7a53f10d4f0d.jpg\" alt=\"a48f3e39-b064-3796-9fa5-98fb7d0e.jpg (59 KB)\" width=\"700\" height=\"438\" \/><\/p>\n<p>Sonrak\u0131 ill\u0259rd\u0259 sanksiyalar bu kimi qada\u011falar \u0259sas\u0131nda t\u0259tbiq edilm\u0259y\u0259 ba\u015flan\u0131b.<\/p>\n<p>\u0130ran\u0131n atom-n\u00fcv\u0259 proqram\u0131 h\u0259l\u0259 M\u0259h\u0259mm\u0259drza \u015fah P\u0259hl\u0259vinin hakimiyy\u0259ti ill\u0259rind\u0259n ba\u015flay\u0131b. Ancaq 1979-cu il inqilab\u0131 proqram\u0131n davam etm\u0259sin\u0259 mane olub. \u0130ndiki hakimiyy\u0259t bunu qeyri-\u015f\u0259ffaf \u015f\u0259kild\u0259 davam etdirdiyi \u00fc\u00e7\u00fcn AB\u015e-nin sanksiyas\u0131na m\u0259ruz qal\u0131b. Odur ki, 30 ildir Tehran hakimiyy\u0259ti n\u00fcv\u0259 proqram\u0131n\u0131n \u015f\u0259ffaf oldu\u011funu beyn\u0259lxalq ictimaiyy\u0259t\u0259 s\u00fcbut ed\u0259 bilmir.<\/p>\n<p>\u0130ki d\u0259f\u0259 \u201calt\u0131l\u0131q\u201d v\u0259 ya \u201cbe\u015f +1\u201d (AB\u015e, B\u00f6y\u00fck Britaniya, Fransa, \u00c7in, Rusiya + Almaniya) \u00f6lk\u0259l\u0259ri il\u0259 \u0130ran aras\u0131nda Tehran\u0131n n\u00fcv\u0259 proqram\u0131na dair raz\u0131l\u0131\u011f\u0131n \u0259ld\u0259 edilm\u0259sin\u0259 t\u0259r\u0259fl\u0259r yax\u0131nla\u015f\u0131b. Ancaq son anda m\u00fcxt\u0259lif s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n problemin h\u0259lli \u00fc\u00e7\u00fcn \u201calt\u0131l\u0131q\u201d v\u0259 \u0130slam Respublikas\u0131 \u201cgeri d\u00f6n\u00fc\u015f\u201d edib.<\/p>\n<p>Bel\u0259 ki, 2005-ci ild\u0259 hakimiyy\u0259tdaxili islahat\u00e7\u0131 x\u0259ttin n\u00fcmay\u0259nd\u0259si, Prezident M\u0259h\u0259mm\u0259d Xat\u0259minin h\u00f6kum\u0259ti il\u0259 qar\u015f\u0131 t\u0259r\u0259f raz\u0131l\u0131\u011fa g\u0259lm\u0259k \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 olub. H\u0259min il ke\u00e7iril\u0259n prezident se\u00e7kisind\u0259 m\u00fchafiz\u0259karlar\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259si Mahmud \u018fhm\u0259dinejat\u0131n q\u0259l\u0259b\u0259 qazanmas\u0131 il\u0259 dan\u0131\u015f\u0131qlar t\u0259xir\u0259 sal\u0131nd\u0131. Bununla da n\u00fcv\u0259 proqram\u0131na \u00fczr\u0259 m\u00fczakir\u0259l\u0259r prezidentliyin iki d\u00f6n\u0259mi m\u00fcdd\u0259tin\u0259, s\u0259kkiz il ke\u00e7irilm\u0259di. Bu d\u00f6vrd\u0259 \u0130rana qar\u015f\u0131 sanksiyalar daha da s\u0259rtl\u0259\u015fdirildi. O ill\u0259rd\u0259 sanksiyalar\u0131n h\u0259yata ke\u00e7m\u0259sin\u0259 n\u0259zar\u0259t g\u00fccl\u0259ndirildi.<\/p>\n<p>\u0130slahat\u00e7\u0131 H\u0259s\u0259n Ruhaninin 2013-c\u00fc ild\u0259 prezident olmas\u0131ndan sonra \u0130ranla \u201calt\u0131l\u0131q\u201d \u00f6lk\u0259l\u0259ri aras\u0131nda dan\u0131\u015f\u0131qlar b\u0259rpa olunub.<\/p>\n<p>2015-ci il iyulun 14-d\u0259 \u201calt\u0131l\u0131q\u201d \u0130ran\u0131n n\u00fcv\u0259 proqram\u0131 \u00fczr\u0259 Tehrana qar\u015f\u0131 sanksiyalar\u0131n bir qismini l\u0259\u011fv etm\u0259y\u0259 dair raz\u0131l\u0131\u011fa g\u0259lmi\u015fdi.<\/p>\n<p>\u018fhat\u0259li Raz\u0131la\u015fma \u00fczr\u0259 F\u0259aliyy\u0259t Plan\u0131 adlanan sazi\u015f\u0259 \u0259sas\u0259n, \u0130ran AEBA m\u00fcf\u0259tti\u015fl\u0259rini n\u00fcv\u0259 obyektl\u0259rin\u0259 buraxmal\u0131, Q\u0259rb \u00f6lk\u0259l\u0259ri is\u0259 \u00f6z n\u00f6vb\u0259sind\u0259 \u0130randan sanksiyalar\u0131 m\u0259rh\u0259l\u0259li \u015f\u0259kild\u0259 g\u00f6t\u00fcrm\u0259li idi.<\/p>\n<p>Raz\u0131la\u015fman\u0131n \u0259sas b\u0259ndl\u0259ri bunlar idi:<\/p>\n<p>-\u0130ran\u0131n z\u0259nginl\u0259\u015fdirilmi\u015f uran\u0131n\u0131n b\u00f6y\u00fck hiss\u0259si xaric\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131lacaq;<\/p>\n<p>-\u0130ran\u0131n n\u00fcv\u0259 silahlanmas\u0131 sah\u0259sind\u0259ki nailiyy\u0259tl\u0259ri m\u00fc\u015fahid\u0259 edil\u0259c\u0259k;<\/p>\n<p>-\u0130randak\u0131 n\u00fcv\u0259 obyektl\u0259rinin he\u00e7 biri s\u00f6k\u00fclm\u0259y\u0259c\u0259k;<\/p>\n<p>-&#8220;Fordo&#8221; uran z\u0259nginl\u0259\u015fdirm\u0259 zavodu uran z\u0259nginl\u0259\u015fdirm\u0259 imkanlar\u0131 olmayan n\u00fcv\u0259 fizikas\u0131 elmi-t\u0259dqiqat m\u0259rk\u0259zin\u0259 \u00e7evril\u0259c\u0259k;<\/p>\n<p>-AEBA \u00f6lk\u0259d\u0259ki b\u00fct\u00fcn n\u00fcv\u0259 obyektl\u0259rin\u0259 15 il m\u00fcdd\u0259tin\u0259 giri\u015f \u0259ld\u0259 ed\u0259c\u0259k. Bu da t\u0259\u015fkilata \u0130ran n\u00fcv\u0259 proqram\u0131n\u0131n yaln\u0131z s\u00fclh m\u0259qs\u0259dli olmas\u0131n\u0131 izl\u0259m\u0259y\u0259 imkan ver\u0259c\u0259k;<\/p>\n<p>-AB\u015e, Avropa \u0130ttifaq\u0131 v\u0259 BMT T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n sanksiyalar\u0131 \u0130ran\u0131n n\u00fcv\u0259 proqram\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 h\u0259rt\u0259r\u0259fli m\u00fcqavil\u0259 ba\u011fland\u0131qdan sonra l\u0259\u011fv edil\u0259c\u0259k;<\/p>\n<p>&#8211; \u201cAlt\u0131l\u0131q\u201d t\u0259r\u0259find\u0259n b\u0259zi m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131c\u0131 t\u0259dbirl\u0259r m\u00fc\u0259yy\u0259n m\u00fcdd\u0259t q\u00fcvv\u0259d\u0259 qalacaq, sonra l\u0259\u011fv edil\u0259c\u0259k v\u0259 s.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/thumbnails\/fd02e76f8bac681bf66fff595082a16f.jpg\" alt=\"93b5c5a6-dd42-3d83-bd14-078f9b85.jpg (112 KB)\" width=\"700\" height=\"394\" \/><\/p>\n<p>H\u0259min s\u0259n\u0259d\u0259 \u0259sas\u0259n, \u0130ran 15 il \u0259rzind\u0259 uran\u0131 3,67%-d\u0259n \u00e7ox z\u0259nginl\u0259\u015fdirm\u0259m\u0259yi v\u0259 z\u0259nginl\u0259\u015fdirilmi\u015f uran ehtiyatlar\u0131n\u0131 300 kq-dan \u00e7ox olmayan s\u0259viyy\u0259d\u0259 saxlama\u011f\u0131, h\u0259m\u00e7inin \u0259lav\u0259 a\u011f\u0131r su reaktorlar\u0131 tikm\u0259m\u0259yi, a\u011f\u0131r su toplama\u011f\u0131 (130 tondan \u00e7ox) v\u0259 n\u00fcv\u0259 partlay\u0131c\u0131 qur\u011fusu haz\u0131rlamama\u011f\u0131 \u00f6hd\u0259sin\u0259 g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015fd\u00fc. Sazi\u015f\u0259 \u0259sas\u0259n, AEBA m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259ri 25 il \u0259rzind\u0259 \u0130ran\u0131n n\u00fcv\u0259 obyektl\u0259rini monitorinq etm\u0259lidir v\u0259 s.<\/p>\n<p>Bu \u00f6hd\u0259likl\u0259r yerin\u0259 yetiril\u0259c\u0259yi t\u0259qdird\u0259 s\u0259n\u0259d BMT, A\u0130 v\u0259 ayr\u0131-ayr\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n ticar\u0259t, texnologiya, maliyy\u0259 v\u0259 enerji sah\u0259l\u0259rin\u0259 t\u0259tbiq edilmi\u015f sanksiyalar\u0131n m\u0259rh\u0259l\u0259li \u015f\u0259kild\u0259 l\u0259\u011fv edilm\u0259sini n\u0259z\u0259rd\u0259 tutur.<\/p>\n<p>Sazi\u015f b\u00fct\u00fcn i\u015ftirak\u00e7\u0131lar t\u0259r\u0259find\u0259n ratifikasiya edilm\u0259li v\u0259 BMT T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131nda t\u0259sdiql\u0259nm\u0259li imi\u015f. Onda AB\u015e, Fransa \u015firk\u0259tl\u0259ri \u0130ranla m\u00fclki aviasiya sah\u0259sind\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa dair m\u00fcqavil\u0259 imzalam\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n<p>\u0130ran\u0131n d\u00f6vl\u0259t aviada\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 \u201cIran Air\u201d AB\u015e-nin m\u0259\u015fhur \u201cBoeing\u201d aviakonserni il\u0259 80 s\u0259rni\u015fin t\u0259yyar\u0259sinin al\u0131nmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcqavil\u0259 imzalam\u0131\u015fd\u0131. 10 il m\u00fcdd\u0259tin\u0259 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan s\u00f6vd\u0259l\u0259\u015fm\u0259 50 \u0259d\u0259d \u0259n yeni \u201c737 MAX 8\u201d modelinin, 15 \u0259d\u0259d \u201c777-300 ER\u201d t\u0259yyar\u0259sinin, el\u0259c\u0259 d\u0259 uzunm\u0259saf\u0259li u\u00e7u\u015flar \u00fc\u00e7\u00fcn 15 \u0259d\u0259d geni\u015fg\u00f6vd\u0259li &#8220;Boeing 777-9\u201d t\u0259yyar\u0259sinin al\u0131nmas\u0131n\u0131 \u0259hat\u0259 edirdi. Bu, 1979-cu il \u0130slam inqilab\u0131ndan sonra AB\u015e-\u0130ran aras\u0131nda \u0259n b\u00f6y\u00fck s\u00f6vd\u0259l\u0259\u015fm\u0259 say\u0131l\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>M\u00fcqavil\u0259nin d\u0259y\u0259ri 16,6 milyard dollar qiym\u0259tl\u0259ndirilirdi. S\u00f6vd\u0259l\u0259\u015fm\u0259nin AB\u015e, h\u00f6kum\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259sdiql\u0259ndiyin\u0259 dair m\u0259lumat yay\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. \u0130lk t\u0259yyar\u0259nin 2018-ci ild\u0259 Tehrana \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131 planla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>2015-ci ild\u0259 AB\u015e-d\u0259 prezident se\u00e7kisi qaba\u011f\u0131 t\u0259bli\u011fat kampaniyas\u0131 zaman\u0131 ovaxtk\u0131 namiz\u0259d Donald Tramp \u0130slam Respublikas\u0131n\u0131n n\u00fcv\u0259 proqram\u0131n\u0131n \u015f\u00fcbh\u0259li oldu\u011funu elan ed\u0259c\u0259yini bildirmi\u015fdi. Prezident se\u00e7il\u0259nd\u0259n sonra 2018-ci ilin may\u0131nda \u00f6lk\u0259sinin m\u0259lum plandan \u00e7\u0131xarmaqla yana\u015f\u0131, \u0130ran\u0131n neft-qaz sektoruna sanksiyalar\u0131n t\u0259tbiqinin s\u0259rtl\u0259\u015fdirilm\u0259sin\u0259 dair s\u0259r\u0259ncam vermi\u015fdi.<\/p>\n<p>Bununla da \u0130ranla \u0259ld\u0259 edil\u0259n raz\u0131la\u015fmalar, imzalanan m\u00fcqavil\u0259l\u0259r donduruldu.<\/p>\n<p>Trampdan sonrak\u0131 Prezident Cozef Bayden d\u0259 sanksiyalar\u0131 davam etdirib.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/thumbnails\/024b16ed5fb3b1e65fae1faff899ec8f.jpg\" alt=\"a2bca712-b125-3f4f-8cc1-5ea5fcaa.jpg (136 KB)\" width=\"700\" height=\"467\" \/><\/p>\n<p>Onun hakimiyy\u0259ti zaman\u0131 Tehrany\u00f6nl\u00fc H\u018fMAS, \u201cHizbullah\u201d z\u0259ifl\u0259m\u0259si, B\u0259\u015f\u015far \u018fs\u0259d rejiminin s\u00fcqutu, habel\u0259 \u0130smay\u0131l H\u0259niy\u0259, Y\u0259hya Sanvar, H\u0259s\u0259n N\u0259srullah v\u0259 ba\u015fqa bu kimi tan\u0131nm\u0131\u015f \u015f\u0259xsl\u0259rin \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u0259si \u0130ran\u0131n regiondak\u0131 m\u00f6vqeyin\u0259 sars\u0131d\u0131c\u0131 z\u0259rb\u0259 oldu.<\/p>\n<p>\u0130ranla \u0130srail aras\u0131nda qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 raket at\u0259\u015fi v\u0259ziyy\u0259ti daha da g\u0259rginl\u0259\u015fdirdi. Bel\u0259 bir v\u0259ziyy\u0259td\u0259 Donald Tramp\u0131n \u0130slam Respublikas\u0131n\u0131n ali r\u0259hb\u0259ri ay\u0259tullah Seyid \u018fli Xam\u0259neiy\u0259 m\u0259ktubu Tehran \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fc\u0259yy\u0259n \u00fcmidl\u0259r yaratd\u0131. \u0130ran r\u0259smil\u0259ri AB\u015e v\u0259 \u0130srailin h\u00fccumlar\u0131na cavab ver\u0259c\u0259yini, h\u0259tta silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rin h\u0259rbi d\u00f6y\u00fc\u015f haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 v\u0259ziyy\u0259tin\u0259 g\u0259tirildiyini d\u0259 bildirirdi.<\/p>\n<p>Xamenei Trampa inanmad\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn onunla dan\u0131\u015f\u0131qlara getm\u0259y\u0259c\u0259yini bildirirdi. O, AB\u015e Prezidentini Sepah general\u0131 Qas\u0131m S\u00fcleymaninin \u201cqatili\u201d adland\u0131raraq qisas\u0131n\u0131 alacaqlar\u0131n\u0131 iddia edirdi: \u201cAmerika il\u0259 dan\u0131\u015f\u0131qlar qada\u011fand\u0131r!\u201d.<\/p>\n<p>Ancaq buzlar \u0259rim\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131b. \u00c7\u00fcnki ox\u015far hadis\u0259 \u0259vv\u0259ll\u0259r d\u0259 ba\u015f vermi\u015fdi. 2015-ci ild\u0259 Xam\u0259nei AB\u015e -nin ovaxtk\u0131 Prezidenti Barak Obama administrasiyas\u0131 il\u0259 dan\u0131\u015f\u0131\u011fa getm\u0259y\u0259ckl\u0259rini vur\u011fulay\u0131rd\u0131. Ancaq 2015-c il iyulun 14-d\u0259 Barak Obma il\u0259 \u018fhat\u0259li Raz\u0131la\u015fma \u00fcz\u0259 F\u0259aliyy\u0259t Plan\u0131n\u0131n imzalanmas\u0131n\u0131 Xam\u0259nei \u201cq\u0259hr\u0259mancas\u0131na g\u00fcz\u0259\u015ft\u0259 getm\u0259k\u201d adland\u0131r\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>Amman toplant\u0131s\u0131ndan \u00f6nc\u0259 Moskvada \u00c7in, Rusiya v\u0259 \u0130ran X\u0130N n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri aras\u0131nda Tehran\u0131n n\u00fcv\u0259 proqram\u0131 \u00fczr\u0259 m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r ke\u00e7irilib. \u0130slam Respublikas\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fd\u0259n \u0259vv\u0259l t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131n\u0131n da m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00f6vqeyini \u00f6yr\u0259nm\u0259k ist\u0259yir. Bel\u0259 ehtimal etm\u0259k olar ki, bu toplant\u0131 Moskva, Pekin v\u0259 Tehran\u0131n bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 ortaq m\u00f6vqed\u0259n \u00e7\u0131x\u0131\u015f etm\u0259sin\u0259 hesablan\u0131b. \u00c7\u00fcnki g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 \u0130ran m\u0259s\u0259l\u0259si AB\u015e, lideri v\u0259 ya r\u0259smil\u0259ri il\u0259 \u00c7in v\u0259 Rusiya ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131 t\u0259msil\u00e7il\u0259ri aras\u0131nda m\u00fczakir\u0259 d\u0259 oluna bil\u0259r.<\/p>\n<p>Amman g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc \u0130rana n\u0259 v\u0259d ed\u0259 bil\u0259r? \u0130ran\u0131n ist\u0259kl\u0259rini t\u0259xmin\u0259n bel\u0259 qrupla\u015fd\u0131rmaq olar:<\/p>\n<p>-hakimiyy\u0259tin d\u0259yi\u015fm\u0259m\u0259si;<\/p>\n<p>-A\u011f Evin bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 t\u0259minat verm\u0259si;<\/p>\n<p>-n\u00fcv\u0259 proqram\u0131n\u0131n tamamil\u0259 aradan qald\u0131r\u0131lmamas\u0131;<\/p>\n<p>-10 il \u00f6nc\u0259 \u0259ld\u0259 edil\u0259n raz\u0131la\u015fman\u0131n icra edilm\u0259si;<\/p>\n<p>-AB\u015e-d\u0259 v\u0259 ba\u015fqa \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259ki maliyy\u0259 v\u0259saitl\u0259rin\u0259 t\u0259tbiq edil\u0259n h\u0259bsl\u0259rin aradan qald\u0131rlmas\u0131;<\/p>\n<p>&#8211; F\u0259l\u0259stind\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Q\u0259zza zola\u011f\u0131nda f\u0259aliyy\u0259tinin uzala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131;<\/p>\n<p>-AB\u015e v\u0259 \u0130srailin t\u0259zyiql\u0259ri azaltmas\u0131 v\u0259 s.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/thumbnails\/741f475076eff6b7459335520a93a24b.jpg\" alt=\"0b886aa6-7fe1-4f20-9ecc-259f9eac.jpg (131 KB)\" width=\"700\" height=\"487\" \/><\/p>\n<p>Bundan ba\u015fqa, \u0130ran Suriya v\u0259 \u0130raqda \u0259n\u0259n\u0259vi f\u0259aliyy\u0259tind\u0259n imtina edir, Y\u0259m\u0259nd\u0259 husil\u0259rin h\u00fccum etm\u0259y\u0259c\u0259yin\u0259 t\u0259minat verir. Yax\u0131n \u015e\u0259rqd\u0259 m\u00fcxt\u0259lif pozucu q\u00fcvv\u0259l\u0259ri d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259y\u0259c\u0259yini v\u0259d edir. \u00d6lk\u0259 daxilind\u0259 insan h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n pozulmas\u0131n\u0131n (hicab v\u0259 s. ) qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131naca\u011f\u0131na dair \u00f6hd\u0259lik g\u00f6t\u00fcr\u00fcr v\u0259 ba\u015fqalar\u0131.<\/p>\n<p>Bel\u0259 ehtimal etm\u0259k olar \u015etatlar \u0130slam Respublikas\u0131 qar\u015f\u0131s\u0131nda bu kimi \u015f\u0259rtl\u0259ri ir\u0259li s\u00fcr\u0259 bil\u0259r:<\/p>\n<p>-AB\u015e-d\u0259 \u0130randan n\u00fcv\u0259 silah\u0131 \u0259ld\u0259 etm\u0259y\u0259c\u0259yin\u0259 dair ir\u0259li s\u00fcrd\u00fcy\u00fc iddian\u0131n isbatlanmas\u0131;<\/p>\n<p>-t\u0259r\u0259fl\u0259r aras\u0131nda etimad m\u00fchitinin yarad\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn A\u011f Ev \u0130randan ideoloji \u015f\u00fcarlardan imtina etm\u0259sini t\u0259l\u0259b edir;<\/p>\n<p>-\u0130raq v\u0259 Suriyan\u0131n daxili i\u015fin\u0259 qar\u0131\u015fmamas\u0131n\u0131 t\u0259l\u0259b edir;<\/p>\n<p>-Raket v\u0259 dron istehsal\u0131 il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olan h\u0259rbi m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rd\u0259 monitorinqin ke\u00e7irilm\u0259sinin t\u0259min olunmas\u0131n\u0131 ist\u0259yir;<\/p>\n<p>-Silah, h\u0259rbi texnika, habel\u0259 dron sat\u0131\u015f\u0131nda \u015f\u0259ffaf olmas\u0131n\u0131 t\u0259l\u0259b edir;<\/p>\n<p>-C\u0259nubi Qafqazda pozuculuq f\u0259aliyy\u0259td\u0259n \u0259l \u00e7\u0259km\u0259sini ist\u0259yir v\u0259 s.<\/p>\n<p>On il \u00f6nc\u0259 il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 \u0130ran hakimiyy\u0259ti AB\u015e v\u0259 \u0130srail\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcqavim\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259kd\u0259 siyasi-ideoloji, h\u0259rbi v\u0259 ictimai d\u0259st\u0259k bax\u0131m\u0131ndan z\u0259ifl\u0259yib. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 Amman g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc daha \u00e7ox r\u0259smi Tehran\u0131n Va\u015finqtona uduzmas\u0131 kimi d\u0259 d\u0259y\u0259rl\u0259ndiril\u0259 bil\u0259r. \u00c7\u00fcnki \u0130ran\u0131n iki yolu var: m\u00fcharib\u0259 v\u0259 dan\u0131\u015f\u0131q.<\/p>\n<p>Xaricd\u0259ki q\u00fcvv\u0259l\u0259ri z\u0259ifl\u0259diyind\u0259n v\u0259 s\u0131radan \u00e7\u0131xar\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan onun qar\u015f\u0131 t\u0259r\u0259fl\u0259 m\u00fcharib\u0259 etm\u0259si m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6r\u00fcnm\u00fcr. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 Tehran dan\u0131\u015f\u0131q yoluna \u00fcst\u00fcnl\u00fck verib. Dan\u0131\u015f\u0131q is\u0259 reall\u0131q qar\u015f\u0131s\u0131nda t\u0259slim olmaqd\u0131r. Bu bax\u0131mdan, on il \u0259vv\u0259l \u00f6lk\u0259 lideri Obama il\u0259 Plan\u0131n imzalanmas\u0131n\u0131 \u201cq\u0259hr\u0259mancas\u0131na g\u00fcz\u0259\u015ft\u0259 getm\u0259k\u201d adland\u0131r\u0131rd\u0131sa, buna \u201cq\u0259hr\u0259mancas\u0131na kapitulyasiya\u201d dey\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>H\u0259r iki hal hakimiyy\u0259ti d\u0259 daxil olmaqla \u0130ran\u0131n ziyan\u0131na n\u0259tic\u0259l\u0259nir. \u00c7\u00fcnki 20 il \u00f6nc\u0259 Tehran daha \u00fcst\u00fcn m\u00f6vqed\u0259 idi. Amman g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc islahat\u00e7\u0131 prezidentl\u0259rin AB\u015e il\u0259 yax\u0131nla\u015fma \u00fc\u00e7\u00fcn \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc c\u0259hdidir. \u00c7\u00fcnki haz\u0131rk\u0131 h\u00f6kum\u0259tin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 M\u0259sud Peze\u015fkian h\u0259l\u0259 se\u00e7kiqaba\u011f\u0131 kampaniya zaman\u0131 dan\u0131\u015f\u0131qlara qap\u0131lar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131q oldu\u011funu bildirmi\u015fdi. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc c\u0259hd m\u00f6vcud hakimiyy\u0259tl\u0259 ba\u011fl\u0131 bir s\u0131ra suallara, m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 d\u0259 ayd\u0131nl\u0131q g\u0259tir\u0259 bil\u0259r. Atalar \u00fc\u00e7d\u0259n deyib. Bu deyim \u0130ran \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 ke\u00e7\u0259rli olacaq?! Odur ki, Oman, Amman dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131n\u0131 g\u00f6zl\u0259y\u0259k.<\/p>\n<p><strong>S\u0259dr\u0259ddin \u0130smay\u0131lov<br \/>\nReport.az<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>AB\u015e il\u0259 \u0130ran aras\u0131nda dan\u0131\u015f\u0131qlar olacaq. Bu, t\u0259r\u0259fl\u0259r aras\u0131nda \u201cv\u0259d edil\u0259n\u201d m\u00fcharib\u0259nin bir m\u00fcdd\u0259t \u201ct\u0259xir\u0259 sal\u0131naca\u011f\u0131\u201d, \u201cert\u0259l\u0259n\u0259c\u0259yi\u201d dem\u0259kdir. Aprelin 12-d\u0259 Oman\u0131n paytaxt\u0131 Ammanda AB\u015e v\u0259 \u0130ran n\u00fcmay\u0259nd\u0259 hey\u0259tl\u0259ri bir araya g\u0259l\u0259c\u0259k. R\u0259smi Tehran t\u0259r\u0259fl\u0259r aras\u0131nda birba\u015fa deyil, Oman\u0131n vasit\u0259\u00e7iliyi il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn ke\u00e7iril\u0259c\u0259yini bildirir. A\u011f Ev n\u00fcmay\u0259nd\u0259 hey\u0259tin\u0259 Prezidentin Yax\u0131n \u015e\u0259rq \u00fczr\u0259 x\u00fcsusi n\u00fcmay\u0259nd\u0259si Stiv Uittarker, \u0130ran t\u0259msil\u00e7il\u0259rin\u0259 is\u0259 xarici i\u015fl\u0259r naziri Abbas \u018fraq\u00e7i r\u0259hb\u0259rlik ed\u0259c\u0259k. AB\u015e il\u0259 \u0130slam Respublikas\u0131 aras\u0131nda 46 il\u0259 yax\u0131nd\u0131r diplomatik m\u00fcnasib\u0259t k\u0259sils\u0259 d\u0259, Tehran v\u0259 Va\u015finqton r\u0259smil\u0259ri aras\u0131nda g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259r \u0259vv\u0259ll\u0259r d\u0259 realla\u015f\u0131b. Ancaq o toplant\u0131lar\u0131n \u0259laq\u0259l\u0259rin&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":798388,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/92dbd0fb09ca04212580c9854bbbc416.jpg",850,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/92dbd0fb09ca04212580c9854bbbc416.jpg",850,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/92dbd0fb09ca04212580c9854bbbc416.jpg",850,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/92dbd0fb09ca04212580c9854bbbc416-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/92dbd0fb09ca04212580c9854bbbc416-621x365.jpg",621,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/92dbd0fb09ca04212580c9854bbbc416-840x494.jpg",640,376,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/92dbd0fb09ca04212580c9854bbbc416.jpg",850,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/92dbd0fb09ca04212580c9854bbbc416.jpg",850,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/92dbd0fb09ca04212580c9854bbbc416-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/92dbd0fb09ca04212580c9854bbbc416.jpg",850,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"AB\u015e il\u0259 \u0130ran aras\u0131nda dan\u0131\u015f\u0131qlar olacaq. Bu, t\u0259r\u0259fl\u0259r aras\u0131nda \u201cv\u0259d edil\u0259n\u201d m\u00fcharib\u0259nin bir m\u00fcdd\u0259t \u201ct\u0259xir\u0259 sal\u0131naca\u011f\u0131\u201d, \u201cert\u0259l\u0259n\u0259c\u0259yi\u201d dem\u0259kdir. Aprelin 12-d\u0259 Oman\u0131n paytaxt\u0131 Ammanda AB\u015e v\u0259 \u0130ran n\u00fcmay\u0259nd\u0259 hey\u0259tl\u0259ri bir araya g\u0259l\u0259c\u0259k. R\u0259smi Tehran t\u0259r\u0259fl\u0259r aras\u0131nda birba\u015fa deyil, Oman\u0131n vasit\u0259\u00e7iliyi il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn ke\u00e7iril\u0259c\u0259yini bildirir. A\u011f Ev n\u00fcmay\u0259nd\u0259 hey\u0259tin\u0259 Prezidentin Yax\u0131n \u015e\u0259rq \u00fczr\u0259 x\u00fcsusi n\u00fcmay\u0259nd\u0259si Stiv Uittarker,&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/798387"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=798387"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/798387\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":798389,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/798387\/revisions\/798389"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/798388"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=798387"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=798387"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=798387"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}