{"id":798775,"date":"2025-04-10T09:49:37","date_gmt":"2025-04-10T05:49:37","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=798775"},"modified":"2025-04-10T09:49:37","modified_gmt":"2025-04-10T05:49:37","slug":"yazda-leysan-dolu-qar-m%c9%99hsul-bolluguna-t%c9%99hluk%c9%99","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=798775","title":{"rendered":"Yazda leysan, dolu, qar&#8230; &#8211; m\u0259hsul bollu\u011funa t\u0259hl\u00fck\u0259?"},"content":{"rendered":"<h3><strong>\u201cB\u00f6lg\u0259l\u0259rimizd\u0259 aktiv k\u00fcl\u0259yin normadan art\u0131q olmas\u0131 ziyand\u0131r\u201d<\/strong><\/h3>\n<p>Az\u0259rbaycanda havalar aprelin 8-d\u0259n etibar\u0259n t\u0259z\u0259d\u0259n soyuma\u011fa ba\u015flay\u0131b. \u00d6lk\u0259d\u0259 \u015fimal v\u0259 q\u0259rb rayonlar\u0131ndan ba\u015flayaraq, 12-si g\u00fcnd\u00fcz\u0259d\u0259k hava \u015f\u0259raitinin fasil\u0259l\u0259rl\u0259 ya\u011f\u0131nt\u0131l\u0131 olaca\u011f\u0131, \u015fim\u015f\u0259k \u00e7axaca\u011f\u0131 g\u00f6zl\u0259nilir.<\/p>\n<p><strong>Yaz f\u0259slind\u0259, a\u011faclar\u0131n \u00e7i\u00e7\u0259kl\u0259ndiyi v\u0259 tozlanman\u0131n ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6vrd\u0259 havalar\u0131n t\u0259z\u0259d\u0259n k\u0259skin soyumas\u0131 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131nda m\u0259hsuldarl\u0131\u011fa neqativ t\u0259sir ed\u0259 bil\u0259rmi?<\/strong><\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/azertag.az\/files\/galleryphoto\/2016\/3\/1200x630\/1475821020603921522_1200x630.jpg\" alt=\"Soya bitkisi \u0259kinl\u0259rinin \u00e7oxald\u0131lmas\u0131 \u00f6lk\u0259mizin aqrar sektoruna yeni n\u0259f\u0259s  g\u0259tir\u0259c\u0259k V\u0130DEO - AZ\u018fRTAC\" \/><\/p>\n<p><strong>R\u0259c\u0259b Orucov<\/strong><\/p>\n<p>Nax\u00e7\u0131van MR-in ke\u00e7mi\u015f k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 naziri, aqrar sah\u0259 \u00fczr\u0259 ekspert R\u0259c\u0259b Orucov \u201cYeni M\u00fcsavat\u201da a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda deyib ki, havalar\u0131n soyumas\u0131 v\u0259 ya\u011f\u0131nt\u0131lar\u0131n artmas\u0131 lokal xarakter da\u015f\u0131y\u0131r. Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, \u00f6lk\u0259nin b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259 iqliml\u0259 ba\u011fl\u0131 v\u0259ziyy\u0259t eyni deyil: \u201cB\u0259zi b\u00f6lg\u0259l\u0259rimizd\u0259 aktiv k\u00fcl\u0259yin normadan art\u0131q olmas\u0131 bir az ziyand\u0131r. Bu, meyv\u0259 a\u011faclar\u0131n\u0131n tozlanmas\u0131nda problem yarad\u0131r v\u0259 mayalanm\u0131\u015f meyv\u0259 yataqlar\u0131n\u0131n t\u00f6k\u00fclm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olur. \u00dcmumilikd\u0259 is\u0259 hava \u015f\u0259raiti o q\u0259d\u0259r d\u0259 \u0259lveri\u015fsiz deyil. \u00c7ox da katastrofik v\u0259ziyy\u0259t yoxdur. Havan\u0131n temperaturu m\u00f6vs\u00fcm\u0259 xarakterikdir\u201d.<\/p>\n<p><strong>Ekspertin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, t\u0259r\u0259v\u0259z bitkil\u0259ri h\u0259l\u0259 tarlalara k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259yib:<\/strong>\u00a0\u201cYaz \u0259kinl\u0259rinin s\u0259pinl\u0259ri ba\u015flay\u0131r, hava \u015f\u0259raiti onlara da ciddi f\u0259sad yaratm\u0131r. K\u00fcl\u0259k tax\u0131l sah\u0259l\u0259rinin sulanan hiss\u0259l\u0259rind\u0259 yatma ehtimallar\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131r. Bu is\u0259 qism\u0259n stress yarad\u0131r. Bel\u0259likl\u0259, iqlim \u015f\u0259raitinin k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131na o q\u0259d\u0259r d\u0259 k\u00f6kl\u00fc t\u0259siri yoxdur<strong>.\u00a0<\/strong>M\u0259rk\u0259zi aran b\u00f6lg\u0259sind\u0259 meyv\u0259 a\u011faclar\u0131nda tozlanma m\u0259rh\u0259l\u0259si art\u0131q ba\u015fa \u00e7at\u0131b. \u00d6lk\u0259nin meyv\u0259\u00e7ilik t\u0259minat\u0131nda \u0259sas rolu \u015fimal b\u00f6lg\u0259miz oynay\u0131r. Soyuq hava oraya qism\u0259n t\u0259sir ed\u0259 bil\u0259r. \u00c7\u00fcnki \u00e7arpaz tozlanan bitkil\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn k\u00fcl\u0259kli hava \u0259raitinin olmas\u0131 bir az m\u00fcsb\u0259t hald\u0131r.\u00c7\u00fcnki tozlanman\u0131n aktivliyini art\u0131r\u0131r. Lakin bu, norman\u0131 ke\u00e7\u0259nd\u0259 bir az problem yarad\u0131r&#8221;.<\/p>\n<p><strong>M\u00fct\u0259x\u0259ssis bildirib ki, meyv\u0259l\u0259rin qiym\u0259t art\u0131m\u0131, istehlak bazar\u0131ndak\u0131 \u00fcmumi v\u0259ziyy\u0259t iqlim \u015f\u0259rtl\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 deyil:<\/strong>\u00a0\u201cBu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r qism\u0259n t\u0259sir ed\u0259 bil\u0259r. Lakin total t\u0259sir m\u00fc\u015fahid\u0259 olunmur. Bu, t\u0259l\u0259b v\u0259 t\u0259klif aras\u0131nda olan m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rdir. Son ill\u0259r \u00f6lk\u0259d\u0259 quraq hava \u015f\u0259raiti davam edirdi. Bu il, n\u0259hay\u0259t ki, qar ya\u011fd\u0131 v\u0259 torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131n n\u0259m ehtiyat\u0131 artd\u0131. Bunun \u00e7ox xeyri oldu. M\u0259s\u0259l\u0259n, d\u0259my\u0259 \u0259kin\u00e7iliyind\u0259 suya olan t\u0259l\u0259bat asanl\u0131qla \u00f6d\u0259nildi. Yaz \u0259kinl\u0259rind\u0259 torpaq-haz\u0131rl\u0131q i\u015fl\u0259rind\u0259 d\u0259 \u00f6z b\u0259hr\u0259sini verdi.\u00a0 Pay\u0131zl\u0131q tax\u0131llar\u0131n monitorinqi ke\u00e7iril\u0259nd\u0259 hiss olunur ki, fevral-mart ay\u0131nda d\u00fc\u015f\u0259n qar v\u0259 ya\u011f\u0131\u015flar\u0131n olduqca m\u00fcsb\u0259t t\u0259siri olub.\u00a0 D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, m\u0259hsuldarl\u0131q bax\u0131m\u0131ndan u\u011furlu il olacaq&#8221;.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/az.trend.az\/media\/2018\/04\/03\/trend_xaliq_mammadov_030418.jpg\" alt=\"K\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcffat\u0131 inki\u015faf etm\u0259s\u0259 \u0259rzaq t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi t\u0259min olunmayacaq - Xaliq  M\u0259mm\u0259dov\" \/><\/p>\n<p><strong>Xaliq M\u0259mm\u0259dov<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u0130qtisad elml\u0259ri \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru Xaliq M\u0259mm\u0259dovun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, ya\u011f\u0131\u015f\u0131n miqdar\u0131 v\u0259 k\u00fcl\u0259yin s\u00fcr\u0259ti normadan art\u0131q olarsa, bu, \u00e7i\u00e7\u0259kli bitkil\u0259rin mayalanma prosesin\u0259 m\u0259nfi t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir: &#8220;\u00c7\u0131x\u0131\u015f yolu ondan ibar\u0259tdir ki, fermerl\u0259r tozlanman\u0131 s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn maye g\u00fcbr\u0259l\u0259rd\u0259n istifad\u0259 etsinl\u0259r. Bu il qar\u0131n ya\u011fmas\u0131 v\u0259 r\u00fctub\u0259tin kifay\u0259t q\u0259d\u0259r olmas\u0131 bitkil\u0259rin c\u00fcc\u0259rm\u0259sin\u0259 v\u0259 m\u0259hsuldarl\u0131\u011fa \u00e7ox yax\u015f\u0131 t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir. Lakin m\u0259hsuldarl\u0131q t\u0259kc\u0259 ya\u011f\u0131\u015f v\u0259 qar\u0131n olmas\u0131ndan as\u0131l\u0131 deyil. \u018fkin\u0259 aqrokimy\u0259vi qulluq laz\u0131md\u0131r. G\u00fcbr\u0259l\u0259m\u0259 v\u0259 d\u0259rmanlama \u00e7ox vacibdir.\u00a0\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>\u00d6lk\u0259mizd\u0259 \u0259n maraql\u0131 sah\u0259 d\u0259nli bitkil\u0259rin \u0259kinl\u0259ridir. Ke\u00e7\u0259n il d\u0259nli bitkil\u0259rin, m\u0259s\u0259l\u0259n, bu\u011fdan\u0131n, arpan\u0131n, d\u0259nlik qar\u011f\u0131dal\u0131n\u0131n sat\u0131\u015f qiym\u0259ti a\u015fa\u011f\u0131 olub. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 fermerl\u0259rimiz m\u00fc\u0259yy\u0259n q\u0259d\u0259r \u00e7\u0259tinlikl\u0259 rastla\u015fd\u0131lar. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n \u0259kin sah\u0259l\u0259ri bir q\u0259d\u0259r azal\u0131b. Bu il \u0259kin\u0259 qulluq yax\u015f\u0131 olarsa, narahat olma\u011fa he\u00e7 bir \u0259sas yoxdur.\u00a0 H\u0259r \u015fey fermerin maarifl\u0259ndirilm\u0259sind\u0259n, fermerl\u0259rl\u0259 t\u0259chizat\u00e7\u0131 \u015firk\u0259tl\u0259r aras\u0131ndak\u0131 \u0259laq\u0259d\u0259n as\u0131l\u0131d\u0131r.\u00a0 K\u0259nd T\u0259s\u0259rr\u00fcaft\u0131 Nazirliyi bilgil\u0259ndirm\u0259y\u0259 \u00e7ox fikir verm\u0259lidir.\u00a0 \u00d6z\u0259l sektorla d\u00f6vl\u0259t birl\u0259\u015fib \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rm\u0259k laz\u0131md\u0131r. Bir hektar ba\u011f\u0131n sal\u0131nmas\u0131na 20-40 min v\u0259sait s\u0259rf olunur. Dem\u0259li, yax\u015f\u0131 m\u0259hsuldarl\u0131q \u0259ld\u0259 etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, qoyulan investisiya geri d\u00f6ns\u00fcn. M\u00fcasir texnologiyadan, g\u00fcbr\u0259l\u0259m\u0259d\u0259n v\u0259 d\u0259rmanlamadan istifad\u0259 etm\u0259y\u0259n fermer m\u0259hsul g\u00f6t\u00fcr\u0259 bil\u0259rmi? Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 h\u0259r \u015fey aqrotexniki qulluqdan as\u0131l\u0131d\u0131r&#8221;.<\/p>\n<p>Xat\u0131rladaq ki, 2024-c\u00fc ilin erk\u0259n yaz aylar\u0131ndan ba\u015flayaraq, b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259 \u0259razisind\u0259 qeyd\u0259 al\u0131nan ya\u011f\u0131\u015fl\u0131, k\u00fcl\u0259kli hava \u015f\u0259raiti meyv\u0259 istehsal\u0131na a\u011f\u0131r z\u0259rb\u0259 vurmu\u015fdu. Bu, \u00f6t\u0259n il meyv\u0259l\u0259rin qiym\u0259tind\u0259 ciddi art\u0131mlara s\u0259b\u0259b oldu. X\u00fcsusil\u0259 gilas, albal\u0131 v\u0259 dig\u0259r gil\u0259meyv\u0259l\u0259rd\u0259 qiym\u0259t art\u0131m\u0131 daha y\u00fcks\u0259k idi. Ya\u011f\u0131nt\u0131lar\u0131n yay aylar\u0131nda da davam etm\u0259si is\u0259 pay\u0131zl\u0131q meyv\u0259l\u0259rin m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 k\u0259skin a\u015fa\u011f\u0131 sald\u0131. N\u0259tic\u0259d\u0259 \u00f6lk\u0259y\u0259 meyv\u0259 idxal\u0131nda ciddi art\u0131m ba\u015f verib. D\u00f6vl\u0259t G\u00f6mr\u00fck Komit\u0259sinin statistikas\u0131na \u0259sas\u0259n, 2024-c\u00fc ild\u0259 Az\u0259rbaycana erk\u0259n meyv\u0259 v\u0259 gil\u0259meyv\u0259l\u0259rd\u0259n 2687,13 ton \u0259rik (\u00d6zb\u0259kistan, Tacikistan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259d\u0259n), 966,43 ton t\u0259z\u0259 tur\u015f albal\u0131 (\u0130ran, Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan), 104,18 ton\u00a0 T\u0259z\u0259 albal\u0131 v\u0259 gilas, dig\u0259rl\u0259ri (\u00d6zb\u0259kistan, \u00c7ili, Argentina, \u0130ran v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259), 295,52 ton nektarinl\u0259r daxil olmaqla t\u0259z\u0259 \u015faftal\u0131 (T\u00fcrkiy\u0259, \u0130ran, Rusiya v\u0259 sair) idxal edilib.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cB\u00f6lg\u0259l\u0259rimizd\u0259 aktiv k\u00fcl\u0259yin normadan art\u0131q olmas\u0131 ziyand\u0131r\u201d Az\u0259rbaycanda havalar aprelin 8-d\u0259n etibar\u0259n t\u0259z\u0259d\u0259n soyuma\u011fa ba\u015flay\u0131b. \u00d6lk\u0259d\u0259 \u015fimal v\u0259 q\u0259rb rayonlar\u0131ndan ba\u015flayaraq, 12-si g\u00fcnd\u00fcz\u0259d\u0259k hava \u015f\u0259raitinin fasil\u0259l\u0259rl\u0259 ya\u011f\u0131nt\u0131l\u0131 olaca\u011f\u0131, \u015fim\u015f\u0259k \u00e7axaca\u011f\u0131 g\u00f6zl\u0259nilir. Yaz f\u0259slind\u0259, a\u011faclar\u0131n \u00e7i\u00e7\u0259kl\u0259ndiyi v\u0259 tozlanman\u0131n ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6vrd\u0259 havalar\u0131n t\u0259z\u0259d\u0259n k\u0259skin soyumas\u0131 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131nda m\u0259hsuldarl\u0131\u011fa neqativ t\u0259sir ed\u0259 bil\u0259rmi? R\u0259c\u0259b Orucov Nax\u00e7\u0131van MR-in ke\u00e7mi\u015f k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 naziri, aqrar sah\u0259 \u00fczr\u0259 ekspert R\u0259c\u0259b Orucov \u201cYeni M\u00fcsavat\u201da a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda deyib ki, havalar\u0131n soyumas\u0131 v\u0259 ya\u011f\u0131nt\u0131lar\u0131n artmas\u0131 lokal xarakter da\u015f\u0131y\u0131r. Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, \u00f6lk\u0259nin b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259 iqliml\u0259 ba\u011fl\u0131 v\u0259ziyy\u0259t eyni deyil: \u201cB\u0259zi b\u00f6lg\u0259l\u0259rimizd\u0259 aktiv&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":798776,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/66ea9fb183ad331acd8b438255442789.jpg",637,400,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/66ea9fb183ad331acd8b438255442789.jpg",637,400,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/66ea9fb183ad331acd8b438255442789.jpg",637,400,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/66ea9fb183ad331acd8b438255442789-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/66ea9fb183ad331acd8b438255442789-581x365.jpg",581,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/66ea9fb183ad331acd8b438255442789.jpg",637,400,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/66ea9fb183ad331acd8b438255442789.jpg",637,400,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/66ea9fb183ad331acd8b438255442789.jpg",637,400,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/66ea9fb183ad331acd8b438255442789-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/66ea9fb183ad331acd8b438255442789.jpg",637,400,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"\u201cB\u00f6lg\u0259l\u0259rimizd\u0259 aktiv k\u00fcl\u0259yin normadan art\u0131q olmas\u0131 ziyand\u0131r\u201d Az\u0259rbaycanda havalar aprelin 8-d\u0259n etibar\u0259n t\u0259z\u0259d\u0259n soyuma\u011fa ba\u015flay\u0131b. \u00d6lk\u0259d\u0259 \u015fimal v\u0259 q\u0259rb rayonlar\u0131ndan ba\u015flayaraq, 12-si g\u00fcnd\u00fcz\u0259d\u0259k hava \u015f\u0259raitinin fasil\u0259l\u0259rl\u0259 ya\u011f\u0131nt\u0131l\u0131 olaca\u011f\u0131, \u015fim\u015f\u0259k \u00e7axaca\u011f\u0131 g\u00f6zl\u0259nilir. Yaz f\u0259slind\u0259, a\u011faclar\u0131n \u00e7i\u00e7\u0259kl\u0259ndiyi v\u0259 tozlanman\u0131n ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6vrd\u0259 havalar\u0131n t\u0259z\u0259d\u0259n k\u0259skin soyumas\u0131 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131nda m\u0259hsuldarl\u0131\u011fa neqativ t\u0259sir ed\u0259 bil\u0259rmi? R\u0259c\u0259b Orucov Nax\u00e7\u0131van MR-in ke\u00e7mi\u015f&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/798775"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=798775"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/798775\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":798778,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/798775\/revisions\/798778"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/798776"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=798775"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=798775"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=798775"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}