{"id":798839,"date":"2025-04-10T12:35:19","date_gmt":"2025-04-10T08:35:19","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=798839"},"modified":"2025-04-10T12:35:19","modified_gmt":"2025-04-10T08:35:19","slug":"z%c9%99rif%c9%99-xanim-%c9%99liyeva-gozl%c9%99r%c9%99-nur-b%c9%99xs-ed%c9%99n-alim","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=798839","title":{"rendered":"Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyeva &#8211; g\u00f6zl\u0259r\u0259 nur b\u0259x\u015f ed\u0259n alim"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>D\u00fcnya \u015f\u00f6hr\u0259tli oftalmoloq, g\u00f6z\u0259l insan, qay\u011f\u0131ke\u015f h\u0259kim, akademik Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyeva 1923-c\u00fc il aprelin 28-d\u0259 &#8211; ilin \u0259n g\u00f6z\u0259l f\u0259sli olan baharda d\u00fcnyaya g\u00f6z a\u00e7\u0131b v\u0259 \u00f6mr\u00fcn\u00fcn 62-ci bahar\u0131nda, 1985-ci il aprelin 15-d\u0259 d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fib. Akademik Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyevan\u0131n Tan\u0131r\u0131n\u0131n taleyin\u0259 yazd\u0131\u011f\u0131 \u00f6m\u00fcr pay\u0131, t\u0259rc\u00fcmeyi-hal\u0131 \u00e7ox sad\u0259, ba\u015fqalar\u0131ndan f\u0259rql\u0259nm\u0259s\u0259 d\u0259, ne\u00e7\u0259-ne\u00e7\u0259 insan\u0131n d\u00fcnyaya nurlu bax\u0131\u015f\u0131nda ya\u015fayan \u0259m\u0259ll\u0259rinin d\u0259y\u0259ri \u00f6l\u00e7\u00fcy\u0259g\u0259lm\u0259z d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 qiym\u0259tlidir.<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyeva Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n akademiki, tibb elml\u0259ri doktoru, professor, onlarla elmi monoqrafiyan\u0131n m\u00fc\u0259llifi, bir zamanlar k\u00fctl\u0259vi yay\u0131lan qlaukoman\u0131n etimologiyas\u0131, tibbi deontologiya, iridodiadiaqnostika m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri \u00fczr\u0259 h\u0259kim kimi \u00f6z\u00fcn\u00fc t\u0259sdiql\u0259yib.<\/p>\n<p>Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m\u0131n ke\u00e7mi\u015f SSR\u0130 miqyas\u0131nda, Az\u0259rbaycanda M.\u0130.Averbax ad\u0131na Beyn\u0259lxalq M\u00fckafata layiq g\u00f6r\u00fcl\u0259n ilk qad\u0131n oftalmoloq olmu\u015fdur. Az\u0259rbaycan\u0131n tibb tarixind\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus yeri olan t\u0259cr\u00fcb\u0259li h\u0259kim \u018fziz \u018fliyevin ail\u0259sind\u0259 d\u00fcnyaya g\u0259l\u0259n Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m Tanr\u0131n\u0131n Az\u0259rbaycan xalq\u0131na b\u0259x\u015f etdiyi nurlu \u0259ll\u0259r sahibi olmas\u0131n\u0131 q\u0131sa, \u015f\u0259r\u0259fli \u00f6m\u00fcr yolu il\u0259 t\u0259sdiql\u0259mi\u015fdir. Elm al\u0259min\u0259 d\u0259y\u0259rli yenilikl\u0259r g\u0259tirm\u0259kl\u0259 intellektual s\u0259viyy\u0259si, biliyi, fitri istedad\u0131, c\u0259miyy\u0259td\u0259ki m\u00f6vqeyi, \u00e7al\u0131\u015fd\u0131\u011f\u0131 kollektivd\u0259ki s\u0259mimiyy\u0259ti il\u0259 d\u0259 f\u0259rql\u0259n\u0259n Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m\u0131n bar\u0259d\u0259 \u00f6m\u00fcr-g\u00fcn yolda\u015f\u0131 Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin demi\u015fdi: \u201cAz\u0259rbaycan xan\u0131m\u0131n\u0131n m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rini \u00f6z\u00fcnd\u0259 t\u0259c\u0259ss\u00fcm etdir\u0259n Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m bir qad\u0131n, bir h\u0259yat yolda\u015f\u0131, bir ana, bir h\u0259kim, bir alim, bir ictimai xadim olaraq el\u0259 sa\u011fl\u0131\u011f\u0131nda \u0259fsan\u0259vil\u0259\u015fm\u0259yi bacar\u0131b v\u0259 da\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 bu titullar\u0131 m\u0259rh\u0259m\u0259t, \u015f\u0259fq\u0259t, humanizm kimi ali hissl\u0259rl\u0259 b\u00fct\u00f6vl\u0259\u015fdir\u0259r\u0259k \u0259sl insanl\u0131q zirv\u0259sin\u0259 y\u00fcks\u0259lib.\u201d<\/p>\n<p>Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m\u0131n h\u0259yat yolu, elmi axtar\u0131\u015flar\u0131, s\u0259hiyy\u0259nin oftalmologiya sah\u0259sin\u0259 g\u0259tirdiyi yenilikl\u0259r bu g\u00fcn d\u0259 n\u00fcmun\u0259 g\u00f6st\u0259ril\u0259 bil\u0259c\u0259k q\u0259d\u0259r d\u0259y\u0259rli, z\u0259ngin olub. Se\u00e7diyi pe\u015f\u0259sini humanizm il\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259nin v\u0259hd\u0259tind\u0259 t\u0259kmill\u0259\u015fdir\u0259n, x\u0259st\u0259l\u0259rin\u0259 ana, bac\u0131 kimi qay\u011f\u0131 g\u00f6st\u0259r\u0259n, \u0259n ba\u015fl\u0131cas\u0131 is\u0259 qad\u0131n \u015f\u0259fq\u0259ti, ana n\u0259vazi\u015fi il\u0259 yana\u015fan Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m B\u00f6y\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sin\u0259 t\u0259sad\u00fcf ed\u0259n t\u0259l\u0259b\u0259lik ill\u0259rind\u0259 bel\u0259 Bak\u0131dak\u0131 h\u0259rbi hospitallarda m\u00fcalic\u0259 olunan x\u0259st\u0259l\u0259r\u0259, yaral\u0131lara yard\u0131m g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir. Onu tan\u0131yanlar deyirdil\u0259r ki, Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m t\u0259kc\u0259 savad\u0131 il\u0259 deyil, m\u0259rh\u0259m\u0259ti, n\u0259vazi\u015fi il\u0259 d\u0259 x\u0259st\u0259l\u0259r\u0259 h\u0259yat, ya\u015fam u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259d\u0259 yard\u0131m\u00e7\u0131 olurdu.<\/p>\n<p>Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyeva alimlik d\u0259r\u0259c\u0259si almaq \u00fc\u00e7\u00fcn apard\u0131\u011f\u0131 t\u0259dqiqatlara \u0259sas\u0259n yazd\u0131\u011f\u0131 \u00abTraxoman\u0131n dig\u0259r terapiya \u00fcsullar\u0131 il\u0259 birlikd\u0259 sintomitsinl\u0259 m\u00fcalic\u0259\u00bb adl\u0131 namiz\u0259dlik dissertasiyas\u0131ndak\u0131 n\u0259z\u0259ri bilikl\u0259ri il\u0259 x\u0259st\u0259likl\u0259 m\u00fcbariz\u0259 yollar\u0131n\u0131 tibb ictimaiyy\u0259tinin diqq\u0259tin\u0259 \u00e7atd\u0131rd\u0131. O, eyni zamanda qlaukoma x\u0259st\u0259liyinin \u00f6yr\u0259nilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 ara\u015fd\u0131rmalar\u0131n\u0131 davam etdirirdi. Pe\u015f\u0259 il\u0259 \u0259laq\u0259dar yaranan g\u00f6z x\u0259st\u0259likl\u0259rinin ara\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 oftalmologiyada dem\u0259k olar ki, yeni bir sah\u0259 kimi onun diqq\u0259tini c\u0259lb edir. \u018fld\u0259 etdiyi nailiyy\u0259tl\u0259r onun v\u0259zif\u0259d\u0259 d\u0259 y\u00fcks\u0259lm\u0259sin\u0259 imkan yaratd\u0131. O, \u0259vv\u0259lc\u0259 Az\u0259rbaycan Elmi-T\u0259dqiqat H\u0259kiml\u0259ri T\u0259kmill\u0259\u015fdirm\u0259 \u0130nstitutunun oftalmologiya kafedras\u0131n\u0131n professoru, sonra is\u0259 kafedra m\u00fcdiri oldu.<\/p>\n<p>G\u00f6rm\u0259 orqan\u0131n\u0131n pe\u015f\u0259 patologiyas\u0131n\u0131n \u00f6yr\u0259nilm\u0259si \u00fczr\u0259 ilk elmi- t\u0259dqiqat laboratoriyas\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fcn\u00fc qald\u0131ran da Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m olmu\u015fdu. G\u00f6z\u00fcn z\u0259d\u0259l\u0259nm\u0259sinin profilaktikas\u0131, g\u00f6rm\u0259 orqanlar\u0131nda b\u0259dxass\u0259li \u015fi\u015fl\u0259rin diaqnostikas\u0131 v\u0259 \u00f6yr\u0259nilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 elmi axtar\u0131\u015flar\u0131n\u0131 davam etdir\u0259n Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m\u0131n Bak\u0131da M\u0259i\u015f\u0259t Kondinsionerl\u0259ri Zavodunda yaratd\u0131\u011f\u0131 laboratoriya d\u00fcnyada yegan\u0259 olmaqla, h\u0259m d\u0259 onun ikinci i\u015f yeri idi. Burada apard\u0131\u011f\u0131 t\u0259dqiqatlar daha \u00e7ox s\u0259m\u0259r\u0259 verirdi. M\u00fc\u0259ssis\u0259d\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n bu laboratoriya t\u0259kc\u0259 kondisionerl\u0259r zavodunun deyil, h\u0259m\u00e7inin h\u0259min vaxtlarda paytaxt\u0131m\u0131z\u0131n s\u0259naye m\u0259rk\u0259zi say\u0131lan N\u0259rimanov rayonunda yerl\u0259\u015f\u0259n dig\u0259r zavod v\u0259 fabrikl\u0259rin \u0259m\u0259k\u00e7il\u0259rinin xidm\u0259tind\u0259 idi. Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m v\u0259 onun r\u0259hb\u0259rlik etdiyi kollektiv y\u00fczl\u0259rl\u0259 \u0259m\u0259k\u00e7inin g\u00f6zl\u0259rini\u00a0 m\u00fcalic\u0259 edib v\u0259 onlar\u0131n g\u00f6zl\u0259rin\u0259 s\u00f6z\u00fcn \u0259si m\u0259nas\u0131nda nuru qaytar\u0131b.<\/p>\n<p>Zavodda \u00e7al\u0131\u015fanlar aras\u0131nda qad\u0131nlar \u00e7oxluq t\u0259\u015fkil etdiyind\u0259n daha art\u0131q diqq\u0259t t\u0259l\u0259b olunurdu. Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m ayd\u0131n ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc ki, istehsalatda \u00e7al\u0131\u015fan qad\u0131nlar h\u0259m d\u0259 ana kimi ail\u0259nin qay\u011f\u0131s\u0131n\u0131 \u00e7\u0259km\u0259li, c\u0259miyy\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn layiqli \u00f6vlad yeti\u015fdirib, t\u0259rbiy\u0259 etm\u0259lidirl\u0259r. Bu bax\u0131mdan ham\u0131 onu qad\u0131nlar\u0131n hamisi adland\u0131r\u0131rd\u0131. Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m\u0131 tan\u0131yanlar\u0131n, onun haqq\u0131nda xatir\u0259l\u0259rini s\u00f6yl\u0259y\u0259nl\u0259rin ilk s\u00f6z\u00fc bu olur: Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m g\u00f6z\u0259llik, m\u0259rh\u0259m\u0259t ilah\u0259si idi.<\/p>\n<p>Ana kimi \u00f6vladlar\u0131n\u0131 V\u0259t\u0259n\u0259 m\u0259h\u0259bb\u0259t ruhunda b\u00f6y\u00fctm\u00fc\u015f, Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131 d\u00fcnyada tan\u0131dan, ad\u0131 m\u0259\u015fhur liderl\u0259rl\u0259 qo\u015fa \u00e7\u0259kil\u0259n Prezident \u0130lham \u018fliyev kimi lideri xalq\u0131m\u0131za b\u0259x\u015f ed\u0259n Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u0259n s\u0259mimi s\u00f6zl\u0259r\u0259, h\u00f6rm\u0259t\u0259 layiq Az\u0259rbaycan qad\u0131n\u0131 kimi \u00f6lk\u0259mizd\u0259n k\u0259narlarda bel\u0259 ad\u2013san qazan\u0131b. M\u0259sul v\u0259zif\u0259l\u0259rd\u0259 \u00e7al\u0131\u015fan Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev\u0259 layiq h\u0259yat yolda\u015f\u0131 olmaq, onunla \u00e7iyin-\u00e7iyin\u0259 add\u0131mlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n az\u0131 onun y\u00fcks\u0259ldiyi zirv\u0259nin yar\u0131s\u0131n\u0131 q\u0259t etm\u0259k bacar\u0131\u011f\u0131na malik olmaq laz\u0131m idi. Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m davran\u0131\u015f\u0131, s\u0259mimiyy\u0259ti, qay\u011f\u0131ke\u015fliyi il\u0259 bu zirv\u0259ni d\u0259 f\u0259th etdi. Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m d\u0259yan\u0259ti il\u0259 \u015e\u0259rq qad\u0131nlar\u0131na m\u0259xsus keyfiyy\u0259tl\u0259ri \u015f\u0259xsind\u0259 birl\u0259\u015fdir\u0259n \u00f6m\u00fcr-g\u00fcn yolda\u015f\u0131 oldu\u011funu s\u0259daq\u0259til\u0259 bildirib. Bu c\u00fcr qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259 bir ana, h\u0259yat yolda\u015f\u0131 kimi Z\u0259rif\u0259 xan\u0131ma veril\u0259n d\u0259y\u0259rdir.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/ikisahil.az\/upload\/\/2022\/11\/04\/\/-df0e09d6166753660685957461710761132.jpeg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p><em><strong>\u0130srafil K\u0259rimov,<br \/>\nAz\u0259rbaycan Jurnalistl\u0259r Birliyinin \u00fczv\u00fc<\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D\u00fcnya \u015f\u00f6hr\u0259tli oftalmoloq, g\u00f6z\u0259l insan, qay\u011f\u0131ke\u015f h\u0259kim, akademik Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyeva 1923-c\u00fc il aprelin 28-d\u0259 &#8211; ilin \u0259n g\u00f6z\u0259l f\u0259sli olan baharda d\u00fcnyaya g\u00f6z a\u00e7\u0131b v\u0259 \u00f6mr\u00fcn\u00fcn 62-ci bahar\u0131nda, 1985-ci il aprelin 15-d\u0259 d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fib. Akademik Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyevan\u0131n Tan\u0131r\u0131n\u0131n taleyin\u0259 yazd\u0131\u011f\u0131 \u00f6m\u00fcr pay\u0131, t\u0259rc\u00fcmeyi-hal\u0131 \u00e7ox sad\u0259, ba\u015fqalar\u0131ndan f\u0259rql\u0259nm\u0259s\u0259 d\u0259, ne\u00e7\u0259-ne\u00e7\u0259 insan\u0131n d\u00fcnyaya nurlu bax\u0131\u015f\u0131nda ya\u015fayan \u0259m\u0259ll\u0259rinin d\u0259y\u0259ri \u00f6l\u00e7\u00fcy\u0259g\u0259lm\u0259z d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 qiym\u0259tlidir. Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyeva Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n akademiki, tibb elml\u0259ri doktoru, professor, onlarla elmi monoqrafiyan\u0131n m\u00fc\u0259llifi, bir zamanlar k\u00fctl\u0259vi yay\u0131lan qlaukoman\u0131n etimologiyas\u0131, tibbi deontologiya, iridodiadiaqnostika m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri \u00fczr\u0259 h\u0259kim kimi&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":798840,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/f44ec26e174427079176152994910517416.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/f44ec26e174427079176152994910517416.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/f44ec26e174427079176152994910517416.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/f44ec26e174427079176152994910517416-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/f44ec26e174427079176152994910517416-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/f44ec26e174427079176152994910517416-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/f44ec26e174427079176152994910517416.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/f44ec26e174427079176152994910517416.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/f44ec26e174427079176152994910517416-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/f44ec26e174427079176152994910517416.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"D\u00fcnya \u015f\u00f6hr\u0259tli oftalmoloq, g\u00f6z\u0259l insan, qay\u011f\u0131ke\u015f h\u0259kim, akademik Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyeva 1923-c\u00fc il aprelin 28-d\u0259 &#8211; ilin \u0259n g\u00f6z\u0259l f\u0259sli olan baharda d\u00fcnyaya g\u00f6z a\u00e7\u0131b v\u0259 \u00f6mr\u00fcn\u00fcn 62-ci bahar\u0131nda, 1985-ci il aprelin 15-d\u0259 d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fib. Akademik Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyevan\u0131n Tan\u0131r\u0131n\u0131n taleyin\u0259 yazd\u0131\u011f\u0131 \u00f6m\u00fcr pay\u0131, t\u0259rc\u00fcmeyi-hal\u0131 \u00e7ox sad\u0259, ba\u015fqalar\u0131ndan f\u0259rql\u0259nm\u0259s\u0259 d\u0259, ne\u00e7\u0259-ne\u00e7\u0259 insan\u0131n d\u00fcnyaya nurlu bax\u0131\u015f\u0131nda&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/798839"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=798839"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/798839\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":798841,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/798839\/revisions\/798841"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/798840"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=798839"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=798839"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=798839"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}