{"id":799819,"date":"2025-04-14T14:11:26","date_gmt":"2025-04-14T10:11:26","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=799819"},"modified":"2025-04-14T14:11:26","modified_gmt":"2025-04-14T10:11:26","slug":"simonyandan-h%c9%99ddini-asan-qarabag-yalani-turk-dusm%c9%99nini-kim-danisdirir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=799819","title":{"rendered":"Simonyandan h\u0259ddini a\u015fan Qaraba\u011f YALANI \u2013 T\u00fcrk d\u00fc\u015fm\u0259nini kim dan\u0131\u015fd\u0131r\u0131r?"},"content":{"rendered":"<p><strong>Qula\u011f\u0131m\u0131z g\u00fcnd\u0259 bir erm\u0259ni yalan\u0131 v\u0259 ya gopu e\u015fitm\u0259s\u0259, y\u0259qin ki, kar olar. X\u00fcsus\u0259n d\u0259 Moskvada k\u00fcll\u0259nib ham\u0131ya a\u011f\u0131l \u00f6yr\u0259tm\u0259y\u0259, d\u0259rs ke\u00e7m\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fan ba\u015f\u0131 qa\u00e7m\u0131\u015f, s\u0131rt\u0131q erm\u0259ni siyasi \u015farlatanlar\u0131n\u0131n yalan-palan\u0131n\u0131. Onlardan biri d\u0259 Kremlin erm\u0259ni \u0259silli t\u0259bli\u011fat\u00e7\u0131s\u0131 v\u0259 bo\u011faz y\u0131rtan\u0131, T\u00fcrk d\u00fc\u015fm\u0259ni Marqarita Simonyand\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>\u201cSovet \u0130ttifaq\u0131 xalqlar\u0131 mehriban \u015f\u0259raitd\u0259 ya\u015fay\u0131rd\u0131. Lakin SSR\u0130 da\u011f\u0131landan sonra mill\u0259tl\u0259raras\u0131 m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259r ba\u015flad\u0131. Rusiya bunun qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 ala bildi\u201d.<\/p>\n<p>\u201cRussia Today\u201d beyn\u0259lxalq media qrupunun v\u0259 RT televiziya kanal\u0131n\u0131n ba\u015f redaktoru olan Smonyan bu iddian\u0131 d\u00fcn\u0259n \u201cRossiya 1\u201d telekanal\u0131n\u0131n \u201cVladimir Solovyovla ax\u015fam\u201d verili\u015find\u0259 dil\u0259 g\u0259tirib.<\/p>\n<p><strong><em>Onun ba\u015fqa bir sitat\u0131na diqq\u0259t:<\/em><\/strong>\u00a0\u201cHam\u0131 ruslar\u0131n d\u00f6n\u0259mind\u0259 nec\u0259 mehriban ya\u015fad\u0131. Amma SSR\u0130 da\u011f\u0131lan kimi n\u0259 ba\u015flad\u0131? Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259si, Osetiya-inqu\u015f konflikti, Tacikistan m\u00fcnaqi\u015f\u0259si, G\u00fcrc\u00fcstanda v\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259si, Abxaziya m\u00fcnaqi\u015f\u0259si, Osetiya m\u00fcnaqi\u015f\u0259si, Dnestryan\u0131 b\u00f6lg\u0259d\u0259 konflikt. Bu ki, d\u0259h\u015f\u0259t idi. Ruslar\u0131n d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 bu yox idi. Ona g\u00f6r\u0259 ki, ana Rusiya ham\u0131n\u0131 sakitl\u0259\u015fdirirdi, ham\u0131n\u0131 yedizdirirdi. \u00dcmum\u0259n ham\u0131 normal ya\u015fay\u0131rd\u0131\u201d.<\/p>\n<p>\u015e\u00fcbh\u0259 yox ki, bu, Marqonun \u00f6z s\u00f6zl\u0259ri, \u00f6z leksikonu deyil. Kremlin dan\u0131\u015fan dili sad\u0259c\u0259, sifari\u015f yerin\u0259 yetirir. Kimin? V\u0259zif\u0259sind\u0259n g\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, h\u0259l\u0259 d\u0259 SSR\u0130-nin s\u00fcqutunu \u201ch\u0259zm ed\u0259\u201d bilm\u0259y\u0259n, \u201cSSR\u0130-2\u201d \u00fc\u00e7\u00fcn var g\u00fcc\u00fc il\u0259 z\u0259min haz\u0131rlama\u011fa \u00e7al\u0131\u015fan r\u0259smi Kremlin.<\/p>\n<p>Bunu slavyan ruslar\u0131n dinda\u015f Ukraynada dinc \u0259haliy\u0259, o s\u0131rada u\u015faqlara, qad\u0131nlara qar\u015f\u0131 g\u00fcn\u00fc bu g\u00fcn d\u0259 bitm\u0259y\u0259n v\u0259h\u015filikl\u0259ri bir daha s\u00fcbut edir. N\u0259 oldu, Simonyan\u0131n \u201cbar\u0131\u015fd\u0131r\u0131c\u0131\u201d, \u201cyedizdir\u0259n\u201d, \u201ch\u0259lim\u201d ruslar\u0131 harda qald\u0131 b\u0259s?..<\/p>\n<p><strong>Sonra.<\/strong>\u00a0Simonyan u\u015faq deyil, babat ya\u015f\u0131 var. O zaman sovet qo\u015funlar\u0131n\u0131n \u00f6t\u0259n \u0259srin sonlar\u0131nda Bak\u0131da, Tiflisd\u0259, Viln\u00fcsd\u0259, Almat\u0131da azadl\u0131qsev\u0259r insanlar\u0131, \u00f6z v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n\u0131 (!) nec\u0259 qan\u0131na q\u0259ltan etdiyini, bu \u0259srin \u0259vv\u0259lind\u0259 \u00e7e\u00e7en xalq\u0131n\u0131 nec\u0259 qan g\u00f6l\u00fcnd\u0259 bo\u011fdu\u011funu g\u0259r\u0259k ki, yax\u015f\u0131 xat\u0131rlaya. Bu zat onu da bilm\u0259lidir ki, SSR\u0130-nin sonuncu (1977) Konstitusiyas\u0131na g\u00f6r\u0259 (madd\u0259 72), h\u0259r bir m\u00fctt\u0259fiq respublikan\u0131n ittifaq t\u0259rkibind\u0259n \u00e7\u0131xmaq h\u00fcququ var idi.<\/p>\n<p>Eyni h\u00fcquq SSR\u0130-nin 1924 v\u0259 1936-c\u0131 il Konstitusiyalar\u0131nda da m\u00f6vcud olub. \u00dcst\u0259g\u0259l, 1977-ci il Konstitusiyas\u0131n\u0131n 76-c\u0131 madd\u0259sind\u0259 h\u0259r bir respublikan\u0131n suveren d\u00f6vl\u0259t olmas\u0131 qeyd edilirdi. 80-ci madd\u0259d\u0259 is\u0259 qeyd olunurdu ki, \u201ch\u0259r bir respublika xarici \u00f6lk\u0259l\u0259rl\u0259 \u0259laq\u0259 qura, beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar\u0131n \u00fczv\u00fc ola bil\u0259r\u201d. T\u0259sad\u00fcfi deyil ki, sovet d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Ukrayna da SSR\u0130 kimi BMT-nin \u00fczv\u00fc idi (Amma indi utanmazcas\u0131na iddia edirl\u0259r ki, sanki Ukrayna ad\u0131nda d\u00f6vl\u0259t olmay\u0131b).<\/p>\n<p><strong>S\u00f6z\u00fc ona g\u0259tiririk ki, Simonyan\u0131n t\u0259rif ya\u011fd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 ruslar, m\u0259rk\u0259zi hakimiyy\u0259t s\u0131rf \u201cq\u0131rm\u0131z\u0131 imperiya\u201dn\u0131n qalmas\u0131 namin\u0259 dig\u0259r xalqlara d\u00f6z\u00fcm g\u00f6st\u0259rib, \u201cxo\u015f\u201d m\u00fcnasib\u0259t b\u0259sl\u0259yib.<\/strong>\u00a0H\u0259qiq\u0259td\u0259 is\u0259 \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, SSR\u0130 bir \u015f\u0259r imperiyas\u0131, a\u00e7\u0131q s\u0259ma alt\u0131nda \u201cxalqlar h\u0259bsxanas\u0131\u201d idi. O s\u0259b\u0259b\u0259 onun da\u011f\u0131lmas\u0131, \u201ctiki\u015fl\u0259r \u00fczr\u0259\u201d s\u00f6k\u00fclm\u0259si qa\u00e7\u0131lmaz idi. \u201cZ\u00fclml\u0259 abad olan bir g\u00fcn b\u0259rbad olar\u201d, \u201ck\u0259l\u0259kl\u0259 g\u0259l\u0259n k\u00fcl\u0259kl\u0259 ged\u0259r\u201d deyib m\u00fcdrikl\u0259r&#8230;<\/p>\n<p>Konkret Qaraba\u011f konfliktin\u0259 g\u0259linc\u0259, Erm\u0259nistanda bel\u0259 arzuolunmaz \u015f\u0259xs elan edil\u0259n Marqo yen\u0259 g\u00f6z\u00fcn\u00fcn i\u00e7in\u0259 kimi yalan dan\u0131\u015f\u0131r. Getsin \u00f6nc\u0259 o, qula\u011f\u0131n\u0131n dibind\u0259ki Rusiya arxivl\u0259rin\u0259 baxs\u0131n. O zaman \u0259min olar ki, bu m\u00fcnaqi\u015f\u0259ni el\u0259 Moskvan\u0131n \u00f6z\u00fc, s\u00fcni \u015f\u0259kild\u0259 yarad\u0131b \u2013 uzaq 1923-c\u00fc ilin iyulunda, he\u00e7 bir \u0259sas olmadan Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fda bir ovuc erm\u0259niy\u0259 muxtariyy\u0259t verib Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin alt\u0131na gec partlayan mina qoymaqla.<\/p>\n<p>Halbuki erm\u0259nil\u0259rin \u00f6z respublikalar\u0131 art\u0131q m\u00f6vcud idi \u2013 Erm\u0259nistan Respublikas\u0131. Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, erm\u0259nil\u0259r SSR\u0130 t\u0259rkibind\u0259 yegan\u0259 toplum idi ki, h\u0259m m\u00fctt\u0259fiq respublikaya malik idil\u0259r, h\u0259m d\u0259 muxtar vilay\u0259t\u0259. \u0130kinci bel\u0259 xalq yox idi&#8230;<\/p>\n<p><strong>Bu da sirr deyil ki, Rusiya \u0259l\u0259lx\u00fcsus milli ucqarlarda \u00f6z imperialist siyas\u0259tini daim m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259r yaratmaqla, \u201cpar\u00e7ala, h\u00f6km s\u00fcr\u201d \u0259n\u0259n\u0259vi taktikas\u0131 il\u0259, xalqlar\u0131 bir-birin\u0259 qar\u015f\u0131 qoymaqla s\u00fcrd\u00fcr\u00fcb.<\/strong>\u00a0Ke\u00e7mi\u015f Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f ixtilaf\u0131n\u0131n on ill\u0259rl\u0259 h\u0259ll olunmam\u0131\u015f qalmas\u0131n\u0131n \u0259sas baiskar\u0131 da yen\u0259 m\u0259hz Moskva idi. T\u0259f\u0259rr\u00fcata n\u0259 ehtiyac.<\/p>\n<p>Rusiya Qaraba\u011fda erm\u0259ni separatizmin\u0259 v\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fcn yaratd\u0131\u011f\u0131 xunta rejimin\u0259 son ana kimi h\u0259r c\u00fcr d\u0259st\u0259k verdi. Qalmayan oyunlardan \u00e7\u0131xd\u0131. B\u00fct\u00fcn bunlar \u0259srl\u0259r \u00f6nc\u0259 yox, c\u0259mi bir ne\u00e7\u0259 il qabaq, d\u00fcnyan\u0131n g\u00f6z\u00fc \u00f6n\u00fcnd\u0259 ya\u015fan\u0131b. Da\u015fnak xisl\u0259tli Simonyan onlar\u0131 g\u00f6rm\u0259zd\u0259n g\u0259l\u0259 bilm\u0259z. \u018fg\u0259r t\u0259bii ki, g\u00f6z\u00fcnd\u0259ki \u201c\u00e7\u0259hray\u0131 eyn\u0259yi\u201d \u00e7\u0131xarma\u011fa c\u0259sar\u0259ti \u00e7atsa.<\/p>\n<p>N\u0259hay\u0259t, Pa\u015finyan\u0131n Qaraba\u011f\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259rkib hiss\u0259si elan el\u0259m\u0259sind\u0259n \u0259n \u00e7ox t\u0259la\u015fa d\u00fc\u015f\u0259n d\u0259 yen\u0259 Kreml oldu. He\u00e7 Fransa da deyil.\u00a0<strong>G\u00f6r\u0259s\u0259n niy\u0259? S\u0259nin \u201cbar\u0131\u015fd\u0131r\u0131c\u0131\u201d, aran\u0131 \u201csakitl\u0259\u015fdir\u0259n\u201d rusun harda qald\u0131, Marqo?..<\/strong><\/p>\n<div class=\"news-author text-left\"><a href=\"https:\/\/musavat.com\/author\/zahid-seferoglu_2\"><img class=\"img-responsive img-author\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/authors\/thumbnails\/7dceba561e27f2296f5e82d34d1dd6bd.jpg\" \/>Zahid S\u018fF\u018fRO\u011eLU<\/a><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Qula\u011f\u0131m\u0131z g\u00fcnd\u0259 bir erm\u0259ni yalan\u0131 v\u0259 ya gopu e\u015fitm\u0259s\u0259, y\u0259qin ki, kar olar. X\u00fcsus\u0259n d\u0259 Moskvada k\u00fcll\u0259nib ham\u0131ya a\u011f\u0131l \u00f6yr\u0259tm\u0259y\u0259, d\u0259rs ke\u00e7m\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fan ba\u015f\u0131 qa\u00e7m\u0131\u015f, s\u0131rt\u0131q erm\u0259ni siyasi \u015farlatanlar\u0131n\u0131n yalan-palan\u0131n\u0131. Onlardan biri d\u0259 Kremlin erm\u0259ni \u0259silli t\u0259bli\u011fat\u00e7\u0131s\u0131 v\u0259 bo\u011faz y\u0131rtan\u0131, T\u00fcrk d\u00fc\u015fm\u0259ni Marqarita Simonyand\u0131r. \u201cSovet \u0130ttifaq\u0131 xalqlar\u0131 mehriban \u015f\u0259raitd\u0259 ya\u015fay\u0131rd\u0131. Lakin SSR\u0130 da\u011f\u0131landan sonra mill\u0259tl\u0259raras\u0131 m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259r ba\u015flad\u0131. Rusiya bunun qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 ala bildi\u201d. \u201cRussia Today\u201d beyn\u0259lxalq media qrupunun v\u0259 RT televiziya kanal\u0131n\u0131n ba\u015f redaktoru olan Smonyan bu iddian\u0131 d\u00fcn\u0259n \u201cRossiya 1\u201d telekanal\u0131n\u0131n \u201cVladimir Solovyovla ax\u015fam\u201d verili\u015find\u0259 dil\u0259 g\u0259tirib. Onun ba\u015fqa bir&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":799820,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/793b01ac02f7295bf410182ddeb49691.jpg",870,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/793b01ac02f7295bf410182ddeb49691.jpg",870,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/793b01ac02f7295bf410182ddeb49691.jpg",870,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/793b01ac02f7295bf410182ddeb49691-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/793b01ac02f7295bf410182ddeb49691-635x365.jpg",635,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/793b01ac02f7295bf410182ddeb49691-840x483.jpg",640,368,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/793b01ac02f7295bf410182ddeb49691.jpg",870,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/793b01ac02f7295bf410182ddeb49691.jpg",870,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/793b01ac02f7295bf410182ddeb49691-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/793b01ac02f7295bf410182ddeb49691.jpg",870,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Qula\u011f\u0131m\u0131z g\u00fcnd\u0259 bir erm\u0259ni yalan\u0131 v\u0259 ya gopu e\u015fitm\u0259s\u0259, y\u0259qin ki, kar olar. X\u00fcsus\u0259n d\u0259 Moskvada k\u00fcll\u0259nib ham\u0131ya a\u011f\u0131l \u00f6yr\u0259tm\u0259y\u0259, d\u0259rs ke\u00e7m\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fan ba\u015f\u0131 qa\u00e7m\u0131\u015f, s\u0131rt\u0131q erm\u0259ni siyasi \u015farlatanlar\u0131n\u0131n yalan-palan\u0131n\u0131. Onlardan biri d\u0259 Kremlin erm\u0259ni \u0259silli t\u0259bli\u011fat\u00e7\u0131s\u0131 v\u0259 bo\u011faz y\u0131rtan\u0131, T\u00fcrk d\u00fc\u015fm\u0259ni Marqarita Simonyand\u0131r. \u201cSovet \u0130ttifaq\u0131 xalqlar\u0131 mehriban \u015f\u0259raitd\u0259 ya\u015fay\u0131rd\u0131. Lakin SSR\u0130 da\u011f\u0131landan sonra mill\u0259tl\u0259raras\u0131&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/799819"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=799819"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/799819\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":799821,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/799819\/revisions\/799821"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/799820"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=799819"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=799819"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=799819"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}