{"id":799880,"date":"2025-04-14T15:37:30","date_gmt":"2025-04-14T11:37:30","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=799880"},"modified":"2025-04-14T15:37:30","modified_gmt":"2025-04-14T11:37:30","slug":"valideyn-olanlarin-beyni-daha-f%c9%99rqli-isl%c9%99yir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=799880","title":{"rendered":"Valideyn olanlar\u0131n beyni daha F\u018fRQL\u0130 \u0130\u015eL\u018fY\u0130R"},"content":{"rendered":"<p><strong>U\u015faqlar\u0131n olmas\u0131 valideynl\u0259rin beyin f\u0259aliyy\u0259tini g\u0259nc saxlay\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>Bu bar\u0259d\u0259 &#8220;El Pais&#8221; n\u0259\u015fri m\u0259lumat yay\u0131b.<\/p>\n<p>&#8220;Beynin orta v\u0259 ya\u015fl\u0131 d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 funksiyas\u0131na atal\u0131\u011f\u0131n qoruyucu rolu&#8221; adl\u0131 ara\u015fd\u0131rma &#8220;T\u0259bi\u0259t Elml\u0259ri Akademiyas\u0131n\u0131n \u018fs\u0259rl\u0259ri&#8221; jurnal\u0131nda d\u0259rc olunub. Aliml\u0259r Britaniya Biobank\u0131n\u0131n beyin skanlar\u0131 v\u0259 ail\u0259 m\u0259lumatlar\u0131n\u0131 analiz ed\u0259r\u0259k bel\u0259 n\u0259tic\u0259y\u0259 g\u0259libl\u0259r ki, valideynl\u0259rd\u0259 \u0259sas sensor v\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259ri aras\u0131nda \u0259laq\u0259 daha g\u00fccl\u00fc olur. Bu \u0259laq\u0259l\u0259r ad\u0259t\u0259n ya\u015f artd\u0131qca z\u0259ifl\u0259yir, lakin u\u015faqlar\u0131 olan \u015f\u0259xsl\u0259rd\u0259 bu proses daha yava\u015f gedir.<\/p>\n<p>M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin q\u0259na\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259, bu t\u0259sir kumulyativ (toplanan) xarakter da\u015f\u0131y\u0131r &#8211; y\u0259ni u\u015faqlar\u0131n say\u0131 artd\u0131qca neyron \u0259laq\u0259l\u0259r daha da g\u00fccl\u0259nir.<\/p>\n<p>Rutgers Universitetinin Beyin Sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 \u0130nstitutunun professoru v\u0259 ara\u015fd\u0131rman\u0131n apar\u0131c\u0131 m\u00fc\u0259llifi Avraam Holmson bildirib: &#8220;Bu n\u0259tic\u0259l\u0259r u\u015faqlar\u0131n olmas\u0131n\u0131n \u0259sas\u0259n stress yaratd\u0131\u011f\u0131na dair fikri sual alt\u0131na al\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>O qeyd edib ki, u\u015faqlar\u0131n t\u0259rbiy\u0259si valideynl\u0259rin h\u0259yat m\u00fchitini z\u0259nginl\u0259\u015fdirir v\u0259 bu, beyin sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn faydal\u0131 ola bil\u0259r. S\u00f6hb\u0259t h\u0259m fiziki aktivliyin artmas\u0131ndan, h\u0259m sosial qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 \u0259laq\u0259d\u0259n, h\u0259m d\u0259 intellektual stimulla\u015fmadan gedir.<\/p>\n<p>Bununla yana\u015f\u0131, daha \u0259vv\u0259l AB\u015e-nin Corc Meyson Universitetinin aliml\u0259ri analoji ara\u015fd\u0131rma apararaq, \u0259ks n\u0259tic\u0259l\u0259r\u0259 g\u0259libl\u0259r. Onlar iddia edibl\u0259r ki, h\u0259r do\u011fu\u015fdan sonra qad\u0131nlar\u0131n telomerl\u0259ri (xromosomlar\u0131n uclar\u0131ndak\u0131 qoruyucu hiss\u0259) q\u0131sal\u0131r v\u0259 bu, h\u00fcceyr\u0259 s\u0259viyy\u0259sind\u0259 qocalman\u0131 s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirir. Bu n\u0259tic\u0259 is\u0259 b\u0259zi t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar v\u0259 ictimaiyy\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n naraz\u0131l\u0131qla qar\u015f\u0131lan\u0131b.\/BAKU.WS<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>U\u015faqlar\u0131n olmas\u0131 valideynl\u0259rin beyin f\u0259aliyy\u0259tini g\u0259nc saxlay\u0131r. Bu bar\u0259d\u0259 &#8220;El Pais&#8221; n\u0259\u015fri m\u0259lumat yay\u0131b. &#8220;Beynin orta v\u0259 ya\u015fl\u0131 d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 funksiyas\u0131na atal\u0131\u011f\u0131n qoruyucu rolu&#8221; adl\u0131 ara\u015fd\u0131rma &#8220;T\u0259bi\u0259t Elml\u0259ri Akademiyas\u0131n\u0131n \u018fs\u0259rl\u0259ri&#8221; jurnal\u0131nda d\u0259rc olunub. Aliml\u0259r Britaniya Biobank\u0131n\u0131n beyin skanlar\u0131 v\u0259 ail\u0259 m\u0259lumatlar\u0131n\u0131 analiz ed\u0259r\u0259k bel\u0259 n\u0259tic\u0259y\u0259 g\u0259libl\u0259r ki, valideynl\u0259rd\u0259 \u0259sas sensor v\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259ri aras\u0131nda \u0259laq\u0259 daha g\u00fccl\u00fc olur. Bu \u0259laq\u0259l\u0259r ad\u0259t\u0259n ya\u015f artd\u0131qca z\u0259ifl\u0259yir, lakin u\u015faqlar\u0131 olan \u015f\u0259xsl\u0259rd\u0259 bu proses daha yava\u015f gedir. M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin q\u0259na\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259, bu t\u0259sir kumulyativ (toplanan) xarakter da\u015f\u0131y\u0131r &#8211; y\u0259ni u\u015faqlar\u0131n say\u0131 artd\u0131qca neyron \u0259laq\u0259l\u0259r daha da&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":799881,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/31c3920fb373acf5fc7a1725670644e7.jpg",870,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/31c3920fb373acf5fc7a1725670644e7.jpg",870,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/31c3920fb373acf5fc7a1725670644e7.jpg",870,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/31c3920fb373acf5fc7a1725670644e7-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/31c3920fb373acf5fc7a1725670644e7-635x365.jpg",635,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/31c3920fb373acf5fc7a1725670644e7-840x483.jpg",640,368,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/31c3920fb373acf5fc7a1725670644e7.jpg",870,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/31c3920fb373acf5fc7a1725670644e7.jpg",870,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/31c3920fb373acf5fc7a1725670644e7-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/31c3920fb373acf5fc7a1725670644e7.jpg",870,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"U\u015faqlar\u0131n olmas\u0131 valideynl\u0259rin beyin f\u0259aliyy\u0259tini g\u0259nc saxlay\u0131r. Bu bar\u0259d\u0259 &#8220;El Pais&#8221; n\u0259\u015fri m\u0259lumat yay\u0131b. &#8220;Beynin orta v\u0259 ya\u015fl\u0131 d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 funksiyas\u0131na atal\u0131\u011f\u0131n qoruyucu rolu&#8221; adl\u0131 ara\u015fd\u0131rma &#8220;T\u0259bi\u0259t Elml\u0259ri Akademiyas\u0131n\u0131n \u018fs\u0259rl\u0259ri&#8221; jurnal\u0131nda d\u0259rc olunub. Aliml\u0259r Britaniya Biobank\u0131n\u0131n beyin skanlar\u0131 v\u0259 ail\u0259 m\u0259lumatlar\u0131n\u0131 analiz ed\u0259r\u0259k bel\u0259 n\u0259tic\u0259y\u0259 g\u0259libl\u0259r ki, valideynl\u0259rd\u0259 \u0259sas sensor v\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259ri aras\u0131nda \u0259laq\u0259 daha&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/799880"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=799880"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/799880\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":799882,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/799880\/revisions\/799882"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/799881"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=799880"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=799880"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=799880"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}