{"id":800054,"date":"2025-04-15T10:41:47","date_gmt":"2025-04-15T06:41:47","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=800054"},"modified":"2025-04-15T10:41:47","modified_gmt":"2025-04-15T06:41:47","slug":"qlobal-iqtisadi-bohran-riski-sovusdumu-az%c9%99rbaycanin-on-hazirliqlari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=800054","title":{"rendered":"Qlobal iqtisadi b\u00f6hran riski sovu\u015fdumu &#8211; Az\u0259rbaycan\u0131n \u00f6n haz\u0131rl\u0131qlar\u0131"},"content":{"rendered":"<h3><strong>Enerji bazarlar\u0131nda qiym\u0259tl\u0259r \u00f6lk\u0259 b\u00fcdc\u0259sind\u0259 ciddi f\u0259sadlar yarada bil\u0259rmi? &#8211; ekspertin g\u00f6zl\u0259ntil\u0259ri&#8230;<\/strong><\/h3>\n<p><strong>Almaniyan\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259k kansleri Fridrix Merts\u0259 g\u00f6r\u0259, AB\u015e Prezidenti Donald Tramp\u0131n tarif siyas\u0259ti qlobal maliyy\u0259 b\u00f6hran\u0131 riskini art\u0131r\u0131r. O, bu t\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259rin aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas variantlar\u0131 a\u00e7\u0131qlay\u0131b. Bu bar\u0259d\u0259 o, \u201cHandelsblatt\u201d q\u0259zetin\u0259 m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 bildirib.<\/strong><\/p>\n<p>Fridrix Merts AB\u015e v\u0259 Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259ri aras\u0131nda azad ticar\u0259t sazi\u015finin ba\u011flanmas\u0131n\u0131 t\u0259klif edib: \u201cB\u0259li, m\u0259n yeni transatlantik azad ticar\u0259t sazi\u015fin\u0259 \u00fcmid edir\u0259m. B\u00fct\u00fcn m\u0259hsullara s\u0131f\u0131r tarifl\u0259r t\u0259tbiq edilsin. Bu, h\u0259r iki t\u0259r\u0259f \u00fc\u00e7\u00fcn daha yax\u015f\u0131 olard\u0131\u201d.<\/p>\n<p>Fridrix Merts \u0259lav\u0259 edib ki, \u0259g\u0259r AB\u015e qlobal ticar\u0259td\u0259n tamamil\u0259 \u00e7\u0259kilm\u0259k q\u0259rar\u0131na g\u0259l\u0259rs\u0259, Avropa \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00f6lk\u0259 bazarlar\u0131na y\u00f6n\u0259lm\u0259lidir: \u201cPrezident Tramp\u0131n siyas\u0259ti n\u00f6vb\u0259ti maliyy\u0259 b\u00f6hran\u0131n\u0131n g\u00f6zl\u0259nil\u0259nd\u0259n daha tez ba\u015f verm\u0259si riskini art\u0131r\u0131r. Biz, avropal\u0131lar, inand\u0131r\u0131c\u0131 bir cavab verm\u0259liyik\u201d.<\/p>\n<p>&#8220;Bridgewater Associates&#8221; \u015firk\u0259tinin qurucusu, milyarder Rey Dalio is\u0259 hesab edir ki, Donald Tramp\u0131n iqtisadi v\u0259 tarif siyas\u0259ti t\u0259kc\u0259 t\u0259n\u0259zz\u00fcl\u0259 deyil, daha d\u0259rin qlobal b\u00f6hrana s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. NBC-y\u0259 verdiyi m\u00fcsahib\u0259d\u0259 o, AB\u015e-\u0131n \u201ct\u0259n\u0259zz\u00fcl\u0259 \u00e7ox yax\u0131n oldu\u011funu\u201d v\u0259 m\u00f6vcud siyas\u0259tl\u0259rin t\u0259sirinin 2008-ci ilin maliyy\u0259 b\u00f6hran\u0131n\u0131 \u00fcst\u0259l\u0259y\u0259 bil\u0259c\u0259yini deyib.<\/p>\n<p><strong>Dalionun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, Birl\u0259\u015fmi\u015f \u015etatlar \u00e7oxt\u0259r\u0259fli d\u00fcnya nizam\u0131ndan m\u00fcnaqi\u015f\u0259 v\u0259 sabitliyin pozulmas\u0131n\u0131n h\u00f6km s\u00fcrd\u00fcy\u00fc birt\u0259r\u0259fli nizama ke\u00e7ir. O, tarixin gedi\u015fat\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n ed\u0259n be\u015f \u0259sas q\u00fcvv\u0259nin m\u00f6vcud oldu\u011funu bildirir: iqtisadiyyat, daxili siyasi m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259r, beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r, texnologiya v\u0259 t\u0259bii f\u0259lak\u0259tl\u0259r. Haz\u0131rk\u0131 tarif siyas\u0259ti, onun fikrinc\u0259, da\u011f\u0131d\u0131c\u0131d\u0131r v\u0259 beyn\u0259lxalq g\u0259rginliyi art\u0131r\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>Dalio AB\u015e-\u0131n artan d\u00f6vl\u0259t borcu il\u0259 ba\u011fl\u0131\u00a0 x\u0259b\u0259rdarl\u0131q edib v\u0259 Konqresi b\u00fcdc\u0259 k\u0259sirini \u00dcDM-in 3 faizin\u0259 endirm\u0259y\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131b. O bildirib ki, borc bazar\u0131nda t\u0259l\u0259b v\u0259 t\u0259klif\u0259 eyni vaxtda t\u0259zyiql\u0259r maliyy\u0259 sistemini \u00e7\u00f6kd\u00fcr\u0259 bil\u0259r v\u0259 dollar\u0131n sabitliyini t\u0259hdid edir.<\/p>\n<p>Dollar is\u0259 ucuzla\u015fma\u011fa davam edir. AB\u015e valyutas\u0131n\u0131n h\u0259ft\u0259nin ilk i\u015f g\u00fcn\u00fcnd\u0259 alt\u0131 valyutal\u0131q (avro, \u0130sve\u00e7r\u0259 frank\u0131, yen, Kanada dollar\u0131, funt sterlinq v\u0259 \u0130sve\u00e7 kronu) s\u0259b\u0259t\u0259 qar\u015f\u0131 m\u0259z\u0259nn\u0259sini ifad\u0259 ed\u0259n ICE DXY indeksi 1 faiz\u0259 yax\u0131n azal\u0131b. Son be\u015f sessiyada g\u00f6st\u0259rici 3,6 faiz d\u00fc\u015f\u00fcb.<\/p>\n<p><strong>Ayr\u0131l\u0131qda dollar h\u0259m avro, h\u0259m funt-sterlinq, h\u0259m d\u0259 yapon iyeni qar\u015f\u0131s\u0131nda z\u0259ifl\u0259yib.<\/strong><\/p>\n<p><strong><img src=\"https:\/\/images.oxu.az\/2022\/12\/21\/11\/29\/49\/d8ef25df-221d-4b2e-bb8b-d68015c50f0f\/elman-sadiqov:1200.jpg\" alt=\"Elman Sad\u0131qov: \u201c\u018fsas m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n biri 2026-c\u0131 il\u0259 q\u0259d\u0259r Az\u0259rbaycan  manat\u0131n\u0131 sabit saxlamaqd\u0131r\u201d - Oxu.az\" \/><\/strong><\/p>\n<p><strong>Elman Sad\u0131qov<\/strong><\/p>\n<p>\u0130qtisad\u00e7\u0131-ekspert Elman Sad\u0131qova g\u00f6r\u0259, dollar\u0131n bel\u0259 ucuzla\u015fmas\u0131 D.Tramp\u0131n nail olmaq ist\u0259diyi h\u0259d\u0259fl\u0259rd\u0259n biridir: \u201cDollar\u0131n ucuzla\u015fmas\u0131n\u0131 Tramp\u0131n iqtisadi sah\u0259d\u0259 ist\u0259dikl\u0259rind\u0259n birin\u0259 nail olmas\u0131 dem\u0259kdir. O, se\u00e7ki \u00f6nc\u0259si kampaniyas\u0131 boyu AB\u015e xidm\u0259t v\u0259 m\u0259hsullar\u0131n\u0131n r\u0259qab\u0259t qabiliyy\u0259tini art\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn dollar\u0131n ucuz olmas\u0131n\u0131n vacibliyini qeyd edirdi. M\u00f6vcud v\u0259ziyy\u0259td\u0259 avronun d\u0259y\u0259r qazanmas\u0131 Avropa m\u0259hsullar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lav\u0259 y\u00fckd\u00fcr, maliyy\u0259tdir. Funt sterlinq, yapon yenas\u0131, Kanada dollar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 eyni fikri s\u00f6yl\u0259y\u0259 bil\u0259rik.<\/p>\n<p><strong>M\u0259s\u0259l\u0259 buras\u0131ndad\u0131r ki, ticar\u0259t t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131 h\u0259m d\u0259 \u00f6z valyutalar\u0131n\u0131 dollar qar\u015f\u0131s\u0131nda ucuzla\u015fd\u0131raraq, m\u00fcxt\u0259lif ticar\u0259t baryerl\u0259ri t\u0259tbiq ed\u0259r\u0259k AB\u015e-la \u00f6z aralar\u0131nda \u00f6z xeyirl\u0259rin\u0259 m\u00fcsb\u0259t, AB\u015e \u00fc\u00e7\u00fcn is\u0259 b\u00f6y\u00fck h\u0259cmli m\u0259nfi saldolarla m\u0259nf\u0259\u0259t qazana bilmi\u015fdil\u0259r&#8221;.<\/strong><\/p>\n<p>Ekspertin fikrinc\u0259, Tramp\u0131n add\u0131mlar\u0131n\u0131 iki bax\u0131mdan qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr: \u201cAB\u015e t\u0259r\u0259fd\u0259n baxd\u0131qda Tramp haql\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr, bir \u015f\u0259rtl\u0259 ki, tarif t\u0259tbiql\u0259rini daha s\u0259liq\u0259li h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259 bilsin. Dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, qlobal iqtisadiyyat t\u0259r\u0259fd\u0259n baxd\u0131qda is\u0259 sad\u0259c\u0259, yax\u0131nla\u015fmaqda olan b\u00f6y\u00fck bir iqtisadi sunami, f\u0259lak\u0259t g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. AB\u015e is\u0259 deyir ki, zat\u0259n AB\u015e bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 d\u00fcnyan\u0131 qurtar\u0131b, bu d\u0259f\u0259 d\u0259 \u00f6z\u00fcm\u00fc qurtar\u0131m, sonra batmaqda olan iqtisadiyyatlar\u0131 \u00f6z \u015f\u0259rtl\u0259rimi dikt\u0259 ed\u0259r\u0259k qurtaracam. Bunlar\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131b \u015f\u0259rtl\u0259rimi batmazdan \u00f6nc\u0259 q\u0259bul edin! Amma b\u00fct\u00fcn bu gedi\u015fat\u0131n b\u0259zi m\u00fcsb\u0259t v\u0259 m\u0259nfi amill\u0259ri d\u0259 var. AB\u015e milyarderl\u0259ri itkil\u0259r\u0259 m\u0259ruz qald\u0131qlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn narahat v\u0259 naraz\u0131d\u0131rlar.<\/p>\n<p>Fond birjalar\u0131nda k\u00f6p\u00fckl\u0259r da\u011f\u0131l\u0131r, s\u0259hml\u0259r \u0259l d\u0259yi\u015fir.\u00a0 \u0130stiqrazlarla ba\u011fl\u0131 riskli v\u0259ziyy\u0259t formala\u015f\u0131r. Enerji qiym\u0259tl\u0259ri d\u00fc\u015f\u00fcr.<\/p>\n<p><strong>D\u00fcnya iqtisadiyyat\u0131 daha t\u0259hl\u00fck\u0259li olan iqtisadi m\u00fcharib\u0259l\u0259r d\u00f6vr\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259m qoyur&#8221;.<\/strong><\/p>\n<p>E.Sad\u0131qov bildirir ki, Tramp\u0131n b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya il\u0259 bu q\u0259d\u0259r s\u0259rt davranmas\u0131n\u0131n \u0259sas s\u0259b\u0259bi odur ki, d\u00fcnyan\u0131n he\u00e7 bir \u00f6lk\u0259si AB\u015e-\u0131n batmas\u0131n\u0131, defolt olmas\u0131n\u0131 ist\u0259mir: \u201cH\u0259r bir \u00f6lk\u0259y\u0259 d\u0259y\u0259c\u0259k z\u0259r\u0259r bir t\u0259r\u0259f\u0259, sistem \u00e7\u00f6k\u0259r v\u0259 d\u00fcnya \u00f6lk\u0259l\u0259ri bu \u00e7\u00f6k\u0259n sistemin alt\u0131ndan qalxa bilm\u0259zl\u0259r. Tramp proteksionist siyas\u0259t y\u00fcr\u00fctm\u0259kl\u0259 AB\u015e-\u0131 bundan sonrak\u0131 fiskal v\u0259 monetar probleml\u0259rd\u0259n qurtarmaq ist\u0259yir. Proteksionist siyas\u0259t C\u0259nub \u015e\u0259rqi Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259rinin (\u00c7in, Yaponiya, C\u0259nubi Koreya, Tayvan v\u0259 sair), Avropada da vaxtil\u0259 Almaniya ba\u015fda olmaqla, bir s\u0131ra \u00f6lk\u0259l\u0259rin t\u0259tbiq etdiyi v\u0259 onlar\u0131n bu g\u00fcn y\u00fcks\u0259k inki\u015faf s\u0259viyy\u0259l\u0259rin\u0259 \u00e7atmalar\u0131na s\u0259b\u0259b olan inc\u0259 v\u0259 d\u0259rin bir siyas\u0259tdir. Bu siyas\u0259tin inc\u0259likl\u0259rini bil\u0259n iqtisad\u00e7\u0131lar Tramp\u0131n bu siyas\u0259tin ad\u0131ndan istifad\u0259 etdiyini, \u0259slind\u0259 is\u0259 t\u0259tbiq etdiyinin proteksionist siyas\u0259t deyil, ticar\u0259t, sonrak\u0131 m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 valyuta v\u0259 iqtisadi m\u00fcharib\u0259l\u0259r oldu\u011funu bilirl\u0259r. Plan budur ki, Yeni D\u00fcnya Nizam\u0131na ke\u00e7idd\u0259 qlobal m\u00fcharib\u0259 n\u00fcv\u0259 silah\u0131 s\u0259b\u0259bind\u0259n m\u00fcmk\u00fcn deyils\u0259, o zaman niy\u0259 qlobal iqtisadi v\u0259 lokal h\u0259rbi toqqu\u015fmalar olmas\u0131n?<\/p>\n<p><strong>Gedi\u015fat g\u00f6st\u0259rdi ki, \u00f6nc\u0259d\u0259n ssenari testl\u0259ri, hesablamalar\u0131n apar\u0131lmamas\u0131 h\u0259r g\u00fcn Tramp\u0131n siyas\u0259tinin tez-tez d\u0259yi\u015fm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olur. M\u0259s\u0259l\u0259n, bu c\u00fcr total tarif t\u0259tbiqinin AB\u015e istiqrazlar\u0131n\u0131n m\u00fcdd\u0259ti bitdikc\u0259 al\u0131nmamas\u0131, riskl\u0259rin artmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 g\u0259lirliyin artmas\u0131, bu d\u0259f\u0259 borclar\u0131n artmas\u0131n\u0131n deyil, borclanma imkanlar\u0131n\u0131n m\u0259hdudla\u015fma riskl\u0259rinin (AB\u015e-\u0131n Yaponiyaya 1 trilyon dollar, \u00c7in\u0259 800 milyard dollara yax\u0131n, dig\u0259r bir s\u0131ra \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 d\u0259 100 milyardlarla \u00f6l\u00e7\u00fcl\u0259n borcu var v\u0259 onlar m\u00fcdd\u0259ti bit\u0259n istiqrazlar\u0131 qaytar\u0131b yenil\u0259rini almasalar, bu d\u0259f\u0259 AB\u015e monetar siyas\u0259t al\u0259tl\u0259rin\u0259 ba\u015f vurmal\u0131 olacaq. Y\u0259ni \u0259lav\u0259 dollar \u00e7ap\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xara bilm\u0259si n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmam\u0131\u015fd\u0131&#8221;.<\/strong><\/p>\n<p>Ekspert hesab edir ki, AB\u015e-\u0131n defolt olmamas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00fcnya \u00f6lk\u0259l\u0259ri \u00f6l\u00e7\u00fcb-bi\u00e7\u0259r\u0259k h\u0259r\u0259k\u0259t ed\u0259c\u0259kl\u0259r: \u201cK\u0259skin h\u0259r\u0259k\u0259t \u0259v\u0259zin\u0259, AB\u015e-\u0131 bat\u0131rmayacaq, amma ciddi sars\u0131dacaq add\u0131mlar ata bil\u0259c\u0259kl\u0259r. Borclar\u0131n ham\u0131s\u0131n\u0131 deyil, bir hiss\u0259sini uzatmamaqla. Bu gedi\u015fat Britaniya, Yaponiya, Avropa Birliyi, C\u0259nubi Koreyaya z\u0259r\u0259r vuracaq, iqtisadi itkil\u0259r olacaq. Amma inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan bir s\u0131ra \u00f6lk\u0259l\u0259ri \u00e7ox ciddi b\u00f6hran v\u0259ziyy\u0259tin\u0259 g\u0259tir\u0259c\u0259k. \u018fslind\u0259 m\u0259qs\u0259d d\u0259 budur. \u00c7\u00f6km\u0259si AB\u015e iqtisadiyyat\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn ciddi z\u0259r\u0259r yaratmayan, lakin \u00e7\u00f6km\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 AB\u015e \u00fc\u00e7\u00fcn yeni bazarlar\u0131n yaranmas\u0131na, onlar\u0131n v\u0259saitl\u0259rin\u0259 \u0259l qoymaqla \u00f6z\u00fcnd\u0259n bird\u0259f\u0259lik as\u0131l\u0131 v\u0259ziyy\u0259t\u0259 salmaqla yenid\u0259n d\u00fcnyada \u00f6z iqtisadi n\u00fcfuz dair\u0259sini art\u0131rmaq! H\u0259r k\u0259si z\u0259ifl\u0259tm\u0259kl\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00fccl\u0259ndirm\u0259k, sonra is\u0259 sizi bu \u015f\u0259rtl\u0259rl\u0259 xilas edir\u0259m siyas\u0259ti y\u00fcr\u00fctm\u0259k. II D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sind\u0259n \u00f6nc\u0259 \u0259n z\u0259if v\u0259ziyy\u0259td\u0259 olan AB\u015e m\u00fcharib\u0259nin sonlar\u0131ndan (1944-c\u00fc ild\u0259n) etibar\u0259n d\u00fcnya d\u00fcz\u0259nini nizamlayan bir n\u00f6mr\u0259li hegemon \u00f6lk\u0259y\u0259 \u00e7evrildi. Ssenari eynidir, sad\u0259c\u0259, bu d\u0259f\u0259 qlobal m\u00fcharib\u0259ni iqtisadi \u00e7\u00f6k\u00fc\u015fl\u0259r \u0259v\u0259zl\u0259y\u0259c\u0259k\u201d!<\/p>\n<p><strong>Qeyd ed\u0259k ki, Tramp\u0131n tarif siyas\u0259tinin do\u011furdu\u011fu n\u0259tic\u0259l\u0259r Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn \u00fc\u00e7 istiqam\u0259td\u0259 probleml\u0259r yarad\u0131r: neft qiym\u0259tl\u0259rinin d\u00fc\u015fm\u0259si bu xammal\u0131n sat\u0131\u015f\u0131ndan valyuta g\u0259lirl\u0259rini azald\u0131r; eyni zamanda s\u0259hm v\u0259 fond bazarlar\u0131ndak\u0131 t\u0259lat\u00fcml\u0259r \u00f6lk\u0259nin \u0259sas valyuta ehtiyatlar\u0131n\u0131n topland\u0131\u011f\u0131 D\u00f6vl\u0259t Neft Fondunun yat\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131 d\u0259y\u0259rsizl\u0259\u015fdirir, z\u0259r\u0259r\u0259 sal\u0131r; qlobal \u0259mt\u0259\u0259 bazarlar\u0131nda qiym\u0259tl\u0259rin artmas\u0131 fonunda \u00f6lk\u0259nin ciddi \u015f\u0259kild\u0259 as\u0131l\u0131 oldu\u011fu idxal bahala\u015f\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>X\u00fcsusil\u0259 AB\u015e-\u0131n \u00c7in\u0259 qar\u015f\u0131 y\u00fcks\u0259k tarifl\u0259r t\u0259tbiq etm\u0259si d\u00fcnyan\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck istehlak\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 ciddi probleml\u0259rl\u0259 \u00fcz-\u00fcz\u0259 qoyur. Bu \u00f6lk\u0259nin illik 700 milyard dollara yax\u0131n olan AB\u015e-a ixrac\u0131n y\u00f6n\u00fcn\u00fc q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259 dig\u0259r bazarlara y\u00f6n\u0259ltm\u0259si m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259 istehsal\u0131n azalmas\u0131 riski b\u00f6y\u00fckd\u00fcr. Bu is\u0259 x\u00fcsusil\u0259 neft bazar\u0131nda qiym\u0259tl\u0259rin haz\u0131rk\u0131 65 dollar civar\u0131ndan daha da a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259sin\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xara bil\u0259r.<\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, art\u0131q Az\u0259rbaycan kimi neft ixrac\u0131ndan as\u0131l\u0131 olan v\u0259 b\u00fcdc\u0259si 70 dollarl\u0131q qiym\u0259tl\u0259 hesablanan Qazax\u0131standa h\u00f6kum\u0259t neftin 55 dollar v\u0259 daha a\u015fa\u011f\u0131 qiym\u0259tin\u0259 haz\u0131rl\u0131qlara ba\u015flay\u0131b, x\u00fcsusi i\u015f\u00e7i qruplar formala\u015fd\u0131r\u0131b. Az\u0259rbaycanda bu sah\u0259d\u0259 hans\u0131 i\u015fl\u0259rin g\u00f6r\u00fcld\u00fcy\u00fcn\u0259 dair h\u00f6kum\u0259t he\u00e7 bir a\u00e7\u0131qlama verm\u0259yib.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/pravda.az\/cdn\/2024\/november\/16\/eldeniz11.jpg\" alt=\"\u0130qtisad\u00e7\u0131-ekspert Eld\u0259niz \u018fmirov - FOTOBAZA Pravda.az\" \/><\/p>\n<p><strong>Eld\u0259niz \u018fmirov<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u0130qtisad\u00e7\u0131 Eld\u0259niz \u018fmirova g\u00f6r\u0259, haz\u0131rda neft qiym\u0259tinin b\u00fcdc\u0259d\u0259 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan 70 dollardan a\u015fa\u011f\u0131 olmas\u0131 haql\u0131 narahatl\u0131q yarad\u0131r:<\/strong>\u00a0\u201cAmma m\u00f6vcud v\u0259ziyy\u0259t 2 s\u0259b\u0259bd\u0259n el\u0259 d\u0259 qorxulu deyil.\u00a0 Birincisi, 2025-ci ilin 1-ci r\u00fcb\u00fcnd\u0259 Az\u0259rbaycan neftinin orta ixrac qiym\u0259ti 77 dollar olub. Bu o dem\u0259kdir ki, \u0259g\u0259r 2-ci r\u00fcbd\u0259 orta qiym\u0259t 63 dollar olarsa, yar\u0131millik orta qiym\u0259t el\u0259 b\u00fcdc\u0259d\u0259 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan 70 dollara b\u0259rab\u0259r olacaq. Y\u0259ni ilin ilk yar\u0131s\u0131nda maliyy\u0259 tarazl\u0131\u011f\u0131 h\u0259l\u0259 ki pozulmayacaq.<\/p>\n<p>\u0130kincisi, AB\u015e-da Tramp\u0131n tarif siyas\u0259tinin u\u011furlu olmad\u0131\u011f\u0131 art\u0131q \u00f6z t\u0259sdiqini tapd\u0131\u011f\u0131 kimi, onun neft qiym\u0259tl\u0259rini a\u015fa\u011f\u0131 salmaq \u00fc\u00e7\u00fcn atd\u0131\u011f\u0131 add\u0131mlar\u0131n da uzunm\u00fcdd\u0259tli effekt verm\u0259y\u0259c\u0259yi art\u0131q g\u00f6r\u00fcnm\u0259kd\u0259dir.<\/p>\n<p>Bu bax\u0131mdan, enerji bazarlar\u0131nda qiym\u0259tl\u0259rin Az\u0259rbaycan b\u00fcdc\u0259sind\u0259 ciddi f\u0259sadlar yaradacaq s\u0259viyy\u0259d\u0259 k\u0259skin v\u0259 davaml\u0131 ucuzla\u015faca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zl\u0259mir\u0259m&#8221;.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Enerji bazarlar\u0131nda qiym\u0259tl\u0259r \u00f6lk\u0259 b\u00fcdc\u0259sind\u0259 ciddi f\u0259sadlar yarada bil\u0259rmi? &#8211; ekspertin g\u00f6zl\u0259ntil\u0259ri&#8230; Almaniyan\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259k kansleri Fridrix Merts\u0259 g\u00f6r\u0259, AB\u015e Prezidenti Donald Tramp\u0131n tarif siyas\u0259ti qlobal maliyy\u0259 b\u00f6hran\u0131 riskini art\u0131r\u0131r. O, bu t\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259rin aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas variantlar\u0131 a\u00e7\u0131qlay\u0131b. Bu bar\u0259d\u0259 o, \u201cHandelsblatt\u201d q\u0259zetin\u0259 m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 bildirib. Fridrix Merts AB\u015e v\u0259 Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259ri aras\u0131nda azad ticar\u0259t sazi\u015finin ba\u011flanmas\u0131n\u0131 t\u0259klif edib: \u201cB\u0259li, m\u0259n yeni transatlantik azad ticar\u0259t sazi\u015fin\u0259 \u00fcmid edir\u0259m. B\u00fct\u00fcn m\u0259hsullara s\u0131f\u0131r tarifl\u0259r t\u0259tbiq edilsin. Bu, h\u0259r iki t\u0259r\u0259f \u00fc\u00e7\u00fcn daha yax\u015f\u0131 olard\u0131\u201d. Fridrix Merts \u0259lav\u0259 edib ki, \u0259g\u0259r AB\u015e qlobal ticar\u0259td\u0259n&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":800055,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/ad87b21c4501a8c8b45881ca1745f94d.jpg",450,300,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/ad87b21c4501a8c8b45881ca1745f94d.jpg",450,300,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/ad87b21c4501a8c8b45881ca1745f94d.jpg",450,300,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/ad87b21c4501a8c8b45881ca1745f94d-450x280.jpg",450,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/ad87b21c4501a8c8b45881ca1745f94d.jpg",450,300,false],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/ad87b21c4501a8c8b45881ca1745f94d.jpg",450,300,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/ad87b21c4501a8c8b45881ca1745f94d.jpg",450,300,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/ad87b21c4501a8c8b45881ca1745f94d.jpg",450,300,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/ad87b21c4501a8c8b45881ca1745f94d-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/ad87b21c4501a8c8b45881ca1745f94d.jpg",450,300,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Enerji bazarlar\u0131nda qiym\u0259tl\u0259r \u00f6lk\u0259 b\u00fcdc\u0259sind\u0259 ciddi f\u0259sadlar yarada bil\u0259rmi? &#8211; ekspertin g\u00f6zl\u0259ntil\u0259ri&#8230; Almaniyan\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259k kansleri Fridrix Merts\u0259 g\u00f6r\u0259, AB\u015e Prezidenti Donald Tramp\u0131n tarif siyas\u0259ti qlobal maliyy\u0259 b\u00f6hran\u0131 riskini art\u0131r\u0131r. O, bu t\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259rin aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas variantlar\u0131 a\u00e7\u0131qlay\u0131b. Bu bar\u0259d\u0259 o, \u201cHandelsblatt\u201d q\u0259zetin\u0259 m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 bildirib. Fridrix Merts AB\u015e v\u0259 Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259ri aras\u0131nda azad ticar\u0259t sazi\u015finin&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/800054"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=800054"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/800054\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":800056,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/800054\/revisions\/800056"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/800055"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=800054"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=800054"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=800054"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}