{"id":800314,"date":"2025-04-16T09:48:08","date_gmt":"2025-04-16T05:48:08","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=800314"},"modified":"2025-04-16T09:48:08","modified_gmt":"2025-04-16T05:48:08","slug":"az%c9%99rbaycanda-dollarin-m%c9%99z%c9%99nn%c9%99si-il%c9%99-bagli-yeni-x%c9%99b%c9%99r-ucuzlasa-bil%c9%99r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=800314","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycanda dollar\u0131n m\u0259z\u0259nn\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 YEN\u0130 X\u018fB\u018fR &#8211; ucuzla\u015fa bil\u0259r&#8230;."},"content":{"rendered":"<h3><strong>\u0130ndiki halda avronun dollar qar\u015f\u0131s\u0131nda bahala\u015fmas\u0131 yax\u015f\u0131 he\u00e7 n\u0259 v\u0259d etmir<\/strong><\/h3>\n<p><strong>AB\u015e Prezidenti Donald Tramp\u0131n t\u0259tbiq etdiyi xarici ticar\u0259t r\u00fcsumlar\u0131ndan sonra dollar avro, funt sterlinq v\u0259 yen daxil olmaqla, b\u0259zi valyutalara nisb\u0259td\u0259 ucuzla\u015f\u0131r. Avronun m\u0259z\u0259nn\u0259si 0,3 faiz artaraq 1,1399, sterlinqin m\u0259z\u0259nn\u0259si is\u0259 0,4 faiz artaraq 1,3143 dollar olub. Bundan \u0259lav\u0259, dollar yen qar\u015f\u0131s\u0131nda 0,7 faiz ucuzla\u015faraq 143,52 yend\u0259n 142,51 yen\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcb.<\/strong><\/p>\n<p>AB\u015e valyutas\u0131n\u0131n d\u00fcnyan\u0131n apar\u0131c\u0131 valyutalar\u0131na n\u0259z\u0259r\u0259n ortaq m\u0259z\u0259nn\u0259 d\u0259y\u0259rini ifad\u0259 ed\u0259n Dollar \u0130ndeksi 2024-c\u00fc ilin sentyabr\u0131ndan b\u0259ri ilk d\u0259f\u0259 olaraq 100 h\u0259ddind\u0259n a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcb.<\/p>\n<p>Dollar\u0131n ucuzla\u015fmas\u0131n\u0131 avro il\u0259 olan m\u0259z\u0259nn\u0259d\u0259ki d\u0259yi\u015fiklikd\u0259n d\u0259 g\u00f6rm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<p>Bir \u00e7ox analitikl\u0259r dollar\u0131n ucuzla\u015fmas\u0131n\u0131 \u00fc\u00e7 b\u00f6y\u00fck iqtisadiyyat aras\u0131nda ba\u015f ver\u0259n ticar\u0259t m\u00fcharib\u0259l\u0259ri il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirir. Bunlardan AB\u015e-la Avropa \u0130ttifaq\u0131 aras\u0131nda m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin soyuqla\u015fmas\u0131 fonunda \u00c7in-AB\u015e m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri itisadi m\u00fcharib\u0259 h\u0259ddin\u0259 q\u0259d\u0259r g\u0259rilib: AB\u015e \u00c7ind\u0259n b\u00fct\u00fcn mallara 145 faiz r\u00fcsum t\u0259tbiq edib (sonradan elektronika mallar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn istisna olunub), \u00c7in d\u0259 AB\u015e-dan b\u00fct\u00fcn idxal\u0131 125 faizlik r\u00fcsuma c\u0259lb edib. Haz\u0131rda iki \u00f6lk\u0259nin qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 ticar\u0259t \u0259laq\u0259l\u0259ri dayanm\u0131\u015f v\u0259ziyy\u0259td\u0259dir. \u00dcst\u0259lik, Pekin Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259ri v\u0259 Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131 AB\u015e-la ticar\u0259t m\u00fcharib\u0259sind\u0259 \u00f6z t\u0259r\u0259fin\u0259 \u00e7\u0259km\u0259k, f\u0259aliyy\u0259tl\u0259ri \u0259laq\u0259l\u0259ndirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn aktiv f\u0259aliyy\u0259tl\u0259r\u0259 ba\u015flay\u0131b.<\/p>\n<p><strong>AB\u015e maliyy\u0259 naziri Skott Bessent \u00c7inl\u0259 \u00f6lk\u0259si aras\u0131nda yaranan g\u0259rginliyin b\u00fct\u00fcn iqtisadi \u0259laq\u0259l\u0259rin dayand\u0131r\u0131lmas\u0131 il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259nm\u0259 ehtimal\u0131n\u0131 istisna etm\u0259yib. \u00c7inin son add\u0131mlar\u0131 da g\u00f6st\u0259rir ki, Pekin AB\u015e-\u0131n he\u00e7 bir t\u0259l\u0259bini q\u0259bul etm\u0259k niyy\u0259tind\u0259 deyil. \u018fksin\u0259, \u0259lind\u0259 olan b\u00fct\u00fcn m\u00fcmk\u00fcn r\u0131\u00e7aqlardan AB\u015e-a t\u0259zyiq \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 ed\u0259c\u0259k. Nadir torpaq elementl\u0259ri v\u0259 maqnitl\u0259rin ixrac\u0131n\u0131n tamam\u0259n dayand\u0131r\u0131lmas\u0131, \u00c7in avia\u015firk\u0259tl\u0259rin\u0259 AB\u015e-dan t\u0259yyar\u0259 al\u0131nmas\u0131n\u0131n qada\u011fan olunmas\u0131 kimi add\u0131mlar Pekinin ticar\u0259t sava\u015f\u0131nda ax\u0131ra q\u0259d\u0259r ged\u0259c\u0259yind\u0259n x\u0259b\u0259r verir.<\/strong><\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bu prosesl\u0259r fonunda dollar\u0131n m\u0259z\u0259nn\u0259sind\u0259ki azalma avronun bahala\u015fmas\u0131 il\u0259 m\u00fc\u015fayi\u0259t olunur. &#8220;Bloomberg&#8221; agentliyinin yazd\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259, AB\u015e-\u00c7in ticar\u0259t m\u00fcharib\u0259sinin yaratd\u0131\u011f\u0131 qeyri-m\u00fc\u0259yy\u0259nlik Amerika aktivl\u0259rin\u0259 bazar inams\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcr\u0259tl\u0259 art\u0131r\u0131r. Bu fonda Avropa valyutas\u0131 investorlar \u00fc\u00e7\u00fcn \u201ct\u0259hl\u00fck\u0259siz s\u0131\u011f\u0131nacaq\u201d rolunu oynama\u011fa ba\u015flay\u0131b. Agentliyin yazd\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259, Amerika tarifl\u0259rinin t\u0259tbiqi fonunda avronun art\u0131m tempi 15 il \u0259rzind\u0259 rekord h\u0259dd\u0259 \u00e7at\u0131b. \u00d6t\u0259n noyabrda AB\u015e-da prezident se\u00e7kisind\u0259 Donald Tramp\u0131n q\u0259l\u0259b\u0259sind\u0259n sonra dollar iki ay dalbadal avroya nisb\u0259td\u0259 m\u00f6hk\u0259ml\u0259nib v\u0259 yanvar\u0131n ortalar\u0131nda dem\u0259k olar ki, paritet\u0259 \u00e7atd\u0131. Bir avro indi yanvar ay\u0131ndak\u0131 zirv\u0259d\u0259n t\u0259xmin\u0259n 10 faiz a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u0259r\u0259k 1,13 dollar d\u0259y\u0259rind\u0259dir: \u201c\u0130nvestorlar onun qlobal maliyy\u0259 sistemind\u0259ki rolunu yenid\u0259n qiym\u0259tl\u0259ndirdikc\u0259, avro dollar\u0131n z\u0259ifl\u0259m\u0259sinin \u0259sas benefisiar\u0131na \u00e7evrilir\u201d.<\/p>\n<p><strong>Avropa \u015firk\u0259tl\u0259rinin dollarla daha az g\u0259lir \u0259ld\u0259 etm\u0259sin\u0259 v\u0259 buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 AB\u015e aktivl\u0259rin\u0259 investisiyalar\u0131n azalmas\u0131na s\u0259b\u0259b ola bil\u0259c\u0259k AB\u015e tarifl\u0259ri il\u0259 yana\u015f\u0131, Almaniyada siyas\u0259tin d\u0259yi\u015fm\u0259si avronun m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259sind\u0259 rol oynay\u0131r. Almaniyan\u0131n may ay\u0131nda i\u015f\u0259 ba\u015flamas\u0131 g\u00f6zl\u0259nil\u0259n yeni h\u00f6kum\u0259ti d\u00f6vl\u0259t x\u0259rcl\u0259rini \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 art\u0131rma\u011f\u0131 planla\u015fd\u0131r\u0131r ki, bu da tarifl\u0259rin Avropa \u0130ttifaq\u0131nda iqtisadi f\u0259aliyy\u0259t\u0259 m\u0259nfi t\u0259sirini yum\u015falda bil\u0259r.<\/strong><\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn ekspertl\u0259r avronun bahala\u015fmas\u0131n\u0131n uzunm\u00fcdd\u0259tli olaca\u011f\u0131na, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Avropa mallar\u0131n\u0131 xarici al\u0131c\u0131lar \u00fc\u00e7\u00fcn bahala\u015fd\u0131raca\u011f\u0131na inanmasalar da, \u201cAvropa valyutas\u0131, \u015f\u00fcbh\u0259siz ki, Amerika iqtisadiyyat\u0131 v\u0259 bununla da dollarla ba\u011fl\u0131 artan \u015f\u00fcbh\u0259l\u0259r fonunda dollar\u0131n \u0259n\u0259n\u0259vi t\u0259hl\u00fck\u0259siz s\u0131\u011f\u0131nacaq rolunu \u00f6z \u00fcz\u0259rin\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u00fcb\u201d. Agentlik qeyd edir ki, avronun bu rolu b\u00f6hran v\u0259ziyy\u0259tl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn qeyri-adidir, \u00e7\u00fcnki bu valyuta \u0259vv\u0259ll\u0259r riskli aktiv hesab olunurdu.<\/p>\n<p>Ekspertl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259, Avropa M\u0259rk\u0259zi Bank\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn avronun yeni rolunu idar\u0259 etm\u0259k, yerli biznesin bahal\u0131 avrodan \u00e7\u0259k\u0259c\u0259yi z\u0259r\u0259ri minimuma endirm\u0259k kimi \u00e7ox ciddi probleml\u0259r formala\u015f\u0131r.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/images.oxu.az\/2022\/12\/21\/11\/29\/49\/d8ef25df-221d-4b2e-bb8b-d68015c50f0f\/elman-sadiqov:1200.jpg\" alt=\"Elman Sad\u0131qov: \u201c\u018fsas m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n biri 2026-c\u0131 il\u0259 q\u0259d\u0259r Az\u0259rbaycan  manat\u0131n\u0131 sabit saxlamaqd\u0131r\u201d - Oxu.az\" \/><\/p>\n<p><strong>Elman Sad\u0131qov<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u0130qtisad\u00e7\u0131-ekspert Elman Sad\u0131qovun \u201cYeni M\u00fcsavat\u201da dediyin\u0259 g\u00f6r\u0259, iqtisadiyyat\u0131n\u0131n indiki v\u0259ziyy\u0259tind\u0259 avronun m\u0259z\u0259nn\u0259sind\u0259ki m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259 Avropa \u0130ttifaq\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn he\u00e7 d\u0259 m\u00fcsb\u0259t proses kimi qiym\u0259tl\u0259ndiril\u0259 bilm\u0259z: \u201cDollar\u0131n ucuzla\u015fmas\u0131 g\u00f6zl\u0259nilm\u0259z proses deyil, AB\u015e \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259nfi proses he\u00e7 deyil. \u00c7\u00fcnki Donald Tramp h\u0259l\u0259 se\u00e7kiqaba\u011f\u0131 t\u0259bli\u011fat \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131nda deyirdi ki, AB\u015e-\u0131n iri ticar\u0259t t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131 bil\u0259r\u0259kd\u0259n \u00f6z valyutalar\u0131n\u0131 ucuzla\u015fd\u0131rmaqla ixrac\u0131 stimulla\u015fd\u0131r\u0131b AB\u015e-a z\u0259r\u0259r vurublar. Bu fikrin reall\u0131q pay\u0131 \u00e7oxdur, \u00e7\u00fcnki AB\u015e-\u0131n ixracat\u00e7\u0131dan daha \u00e7ox idxal\u00e7\u0131ya \u00e7evrilm\u0259sind\u0259 avro, yen, yuan, funt kimi valyutalar\u0131n onlar\u0131n h\u00f6kum\u0259tl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n ucuzla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131b. Xat\u0131rlay\u0131rs\u0131n\u0131zsa, avro yeni t\u0259dav\u00fcl\u0259 burax\u0131landa v\u0259 ondan sonrak\u0131 ilk ill\u0259rd\u0259 baha idi. Sonrak\u0131 ill\u0259rd\u0259 30 faiz\u0259 q\u0259d\u0259r ucuzla\u015fd\u0131, bu, Avropa \u0130ttifaq\u0131, x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 Almaniya iqtisadiyyat\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131na t\u0259kan verdi, ixrac\u0131n k\u0259skin art\u0131m\u0131na s\u0259b\u0259b oldu. \u0130ndiki halda dollar\u0131n 1,2 avronu ke\u00e7m\u0259si Avropa \u00fc\u00e7\u00fcn ixrac\u0131n azalmas\u0131 bax\u0131m\u0131ndan \u00e7ox b\u00f6y\u00fck probleml\u0259r yarada bil\u0259r\u201d.<\/strong><\/p>\n<p>Ekspert bildirir ki, ged\u0259n proses avronun bahala\u015fmas\u0131 deyil, m\u0259hz dollar\u0131n ucuzla\u015fmas\u0131d\u0131r: \u201cBu prosesin avronu d\u00fcnyan\u0131n ehtiyat valyutas\u0131na \u00e7evir\u0259c\u0259yini real hesab etmir\u0259m. \u00c7\u00fcnki vaxtil\u0259 1 dollar\u0131n 1,45-1,60 avroya q\u0259d\u0259r bahala\u015fd\u0131\u011f\u0131 d\u00f6vrl\u0259r olub. Bu, he\u00e7 d\u0259 d\u00fcnyada dollar\u0131n ehtiyat valyuta m\u00f6vqeyini avronun xeyrin\u0259 itirm\u0259si il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259nm\u0259yib. H\u0259tta AB\u015e-dak\u0131 maliyy\u0259 b\u00f6hran\u0131 da bununla n\u0259tic\u0259l\u0259nm\u0259yib. \u0130ndiki halda avronun dollar qar\u015f\u0131s\u0131nda bahala\u015fmas\u0131 Avropa \u00fc\u00e7\u00fcn yax\u015f\u0131 he\u00e7 n\u0259 v\u0259d etmir. Bu valyutan\u0131n idar\u0259etm\u0259si yaln\u0131z Avropa M\u0259rk\u0259zi Bank\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259yata ke\u00e7irilir. Avropan\u0131n vahid maliyy\u0259 nazirliyi bel\u0259 yoxdur. \u00dcst\u0259lik, Avropa \u0130ttifaq\u0131 daxilind\u0259 \u00f6lk\u0259l\u0259rin inki\u015faf s\u0259viyy\u0259l\u0259ri aras\u0131nda k\u0259skin f\u0259rql\u0259nm\u0259 var. Dollar\/avro m\u0259z\u0259nn\u0259sinin m\u00fcxt\u0259lif s\u0259viyy\u0259l\u0259ri bu \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 f\u0259rqli t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir. Eyni zamanda onlar\u0131n h\u0259r birinin ayr\u0131-ayr\u0131 probleml\u0259ri, \u00e7\u0259tinlikl\u0259ri var. Bel\u0259 bir \u015f\u0259raitd\u0259 avronun d\u00fcnyan\u0131n \u0259n g\u00fccl\u00fc ehtiyat valyutas\u0131 olmas\u0131, bu i\u015fin \u00f6hd\u0259sind\u0259n g\u0259linm\u0259si m\u00fcmk\u00fcn deyil. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, \u00c7inin AB\u015e-la m\u00fcbariz\u0259d\u0259 Avropa \u0130ttifaq\u0131na yax\u0131nla\u015fmas\u0131 birlik \u00fc\u00e7\u00fcn ciddi t\u0259hdidl\u0259r formala\u015fd\u0131r\u0131r: Amerikaya getm\u0259y\u0259n ucuz \u00c7in mallar\u0131 Avropa bazarlar\u0131na k\u00fctl\u0259vi axa bil\u0259r. \u0130ndiy\u0259d\u0259k Avropa \u0130ttifaq\u0131 bu ax\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 r\u00fcsumlardan \u0259lav\u0259, idxal h\u0259cml\u0259rin\u0259 limit qoymaqla ala bilib. Bundan sonra daha da artan t\u0259zyiq\u0259 nec\u0259 davam g\u0259tiril\u0259c\u0259k &#8211; bu, \u00e7ox ciddi m\u0259s\u0259l\u0259dir\u201d.<\/p>\n<p><strong>Dollar\u0131n ucuzla\u015fmas\u0131n\u0131n xammal bazarlar\u0131na qiym\u0259tart\u0131r\u0131c\u0131 t\u0259siri h\u0259mi\u015f\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunub. AB\u015e-\u00c7in ticar\u0259t m\u00fcharib\u0259si v\u0259 Tramp\u0131n r\u00fcsum siyas\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 60 dollara q\u0259d\u0259r azalan neft qiym\u0259tl\u0259rinin 64-65 dollar h\u0259ddin\u0259 y\u00fcks\u0259lm\u0259sinin \u0259sas s\u0259b\u0259bi olaraq m\u0259hz dollar\u0131n ucuzla\u015fmas\u0131 g\u00f6st\u0259rilir. E.Sad\u0131qovun fikrinc\u0259, bu t\u0259sir davaml\u0131 deyil:<\/strong>\u00a0\u201cAB\u015e haz\u0131rda \u00e7ox inc\u0259 siyas\u0259t y\u00fcr\u00fctm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r: dollar\u0131n ucuzla\u015fmas\u0131 b\u00fct\u00fcn istiqam\u0259tl\u0259rd\u0259 t\u0259sirini g\u00f6st\u0259rs\u0259 d\u0259, enerji bazar\u0131nda bu t\u0259sir \u00e7ox c\u00fczi hiss olunur. AB\u015e enerji qiym\u0259tl\u0259rinin haz\u0131rk\u0131 s\u0259viyy\u0259d\u0259n yuxar\u0131 qalxmas\u0131na imkan verm\u0259k ist\u0259mir. Dollar alt\u0131l\u0131q s\u0259b\u0259t\u0259 qar\u015f\u0131 20 faiz ucuzla\u015fsa bel\u0259, AB\u015e enerji qiym\u0259tl\u0259rinin qalxmas\u0131na imkan verm\u0259y\u0259c\u0259k. \u00c7\u00fcnki bu, AB\u015e-da inflyasiyan\u0131n s\u00fcr\u0259tl\u0259nm\u0259sinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 al\u0131r. Haz\u0131rda d\u00fcnyada bazara kifay\u0259t q\u0259d\u0259r neft \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131 imkanlar\u0131 var, AB\u015e kimins\u0259 onu q\u0259sd\u0259n bazardan \u00e7\u0259km\u0259sin\u0259 yol verm\u0259z. \u00c7\u00fcnki bu halda y\u00fcr\u00fcd\u00fcl\u0259n tarif siyas\u0259tinin effekti olmaz. D\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcr\u0259m ki, hans\u0131sa \u0259r\u0259b \u00f6lk\u0259si indiki durumda Tramp\u0131n irad\u0259sin\u0259 qar\u015f\u0131 gedib bazara \u00e7\u0131xard\u0131\u011f\u0131 neftin h\u0259cmini azalts\u0131n\u201d.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/thumbnails\/ef2b7da97d7ad11fbfe645d59eec82c3.jpg\" \/><\/p>\n<p>T\u0259cr\u00fcb\u0259 g\u00f6st\u0259rir ki, Az\u0259rbaycanda dollar\u0131n m\u0259z\u0259nn\u0259si birba\u015fa neft bazar\u0131ndak\u0131 qiym\u0259t v\u0259 ixrac h\u0259cml\u0259rind\u0259n as\u0131l\u0131d\u0131r. Birinci r\u00fcb\u00fcn yekununda Az\u0259rbaycan neftinin orta qiym\u0259ti 77 dollar t\u0259\u015fkil edib. Bu, d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sind\u0259 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulandan 7 dollar yuxar\u0131d\u0131r. Apreld\u0259n is\u0259 qiym\u0259t 65-67 dollar aras\u0131nda d\u0259yi\u015fir. Bu v\u0259ziyy\u0259tin 5-6 ay davam etm\u0259si Az\u0259rbaycan b\u00fcdc\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn probleml\u0259r yarada, eyni zamanda \u00f6lk\u0259d\u0259 dollar \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131na s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. Buna h\u0259m d\u0259 \u00f6lk\u0259nin neft ixrac\u0131ndak\u0131 azalma t\u0259kan ver\u0259c\u0259k. Bel\u0259 ki, r\u0259smi statistikaya \u0259sas\u0259n, birinci r\u00fcbd\u0259 Az\u0259rbaycanda 6,9 milyon ton neft (kondensatla birlikd\u0259) hasil edilib. Hasilat\u0131n 4 milyon tonu \u201cAz\u0259ri-\u00c7\u0131raq-G\u00fcn\u0259\u015fli\u201dnin, 1 milyon tonu (kondensat) \u201c\u015eahd\u0259niz\u201din, 0,14 milyon tonu (kondensat) \u201cAb\u015feron\u201d yata\u011f\u0131n\u0131n pay\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcb. SOCAR \u00fczr\u0259 neft (kondensatla birlikd\u0259) hasilat\u0131 1,8 milyon ton t\u0259\u015fkil edib.<\/p>\n<p>R\u00fcb \u0259rzind\u0259 5,7 milyon ton neft (kondensatla birlikd\u0259) ixraca n\u0259ql olunub. Bunun 4,9 milyon tonu konsorsiumlar\u0131n, 0,7 milyon tonu SOCAR-\u0131n, 0,14 milyon tonu is\u0259 \u201cAb\u015feron\u201d yata\u011f\u0131n\u0131n pay\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcb.<\/p>\n<p><strong>Bel\u0259likl\u0259, birinci r\u00fcbd\u0259 Az\u0259rbaycanda neft hasilat\u0131 illik ifad\u0259d\u0259 400 min ton azal\u0131b. Bunun 200 min tonu \u201cAz\u0259ri-\u00c7\u0131raq-G\u00fcn\u0259\u015fli\u201dd\u0259, 100 min tonu (kondensat) \u201c\u015eahd\u0259niz\u201dd\u0259,\u00a0 100 min tonu is\u0259 SOCAR \u00fczr\u0259 qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b.<\/strong><\/p>\n<p>\u0130xracda 300 min ton A\u00c7G, 100 min ton SOCAR \u00fczr\u0259 azalma var.\u00a0 Neft ixrac\u0131ndak\u0131 azalma fonunda qaz ixrac\u0131n\u0131n da d\u00fc\u015fm\u0259si m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. Bu ilin 3 ay\u0131nda xaric\u0259 6 milyard kubmetr qaz sat\u0131l\u0131b ki, bu da 2024-c\u00fc ilin\u00a0 eyni d\u00f6vr\u00fcnd\u0259ki 6,4 milyard kubmetrd\u0259n 0,4 milyard kubmetr azd\u0131r. Qaz ixrac\u0131ndak\u0131 azalma neft ixrac\u0131ndan azalan g\u0259lirl\u0259rin kompensasiya olunmamas\u0131na s\u0259b\u0259b olur.<\/p>\n<p>Ekspertl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259, neft qiym\u0259tl\u0259ri ikinci r\u00fcb\u00fcn sonunad\u0259k 70 dollardan a\u015fa\u011f\u0131 olarsa, bu, b\u00fcdc\u0259 g\u0259lirl\u0259rinin t\u0259minat\u0131nda problem\u0259 s\u0259b\u0259b olmayacaq. Lakin prosesin 3-c\u00fc r\u00fcbd\u0259 d\u0259 davam etm\u0259si h\u0259m b\u00fcdc\u0259nin icras\u0131nda, h\u0259m d\u0259 \u00f6lk\u0259nin artan idxal\u0131n\u0131n valyuta t\u0259minat\u0131nda ciddi probleml\u0259r yarada, dollar q\u0131tl\u0131\u011f\u0131na s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130ndiki halda avronun dollar qar\u015f\u0131s\u0131nda bahala\u015fmas\u0131 yax\u015f\u0131 he\u00e7 n\u0259 v\u0259d etmir AB\u015e Prezidenti Donald Tramp\u0131n t\u0259tbiq etdiyi xarici ticar\u0259t r\u00fcsumlar\u0131ndan sonra dollar avro, funt sterlinq v\u0259 yen daxil olmaqla, b\u0259zi valyutalara nisb\u0259td\u0259 ucuzla\u015f\u0131r. Avronun m\u0259z\u0259nn\u0259si 0,3 faiz artaraq 1,1399, sterlinqin m\u0259z\u0259nn\u0259si is\u0259 0,4 faiz artaraq 1,3143 dollar olub. Bundan \u0259lav\u0259, dollar yen qar\u015f\u0131s\u0131nda 0,7 faiz ucuzla\u015faraq 143,52 yend\u0259n 142,51 yen\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcb. AB\u015e valyutas\u0131n\u0131n d\u00fcnyan\u0131n apar\u0131c\u0131 valyutalar\u0131na n\u0259z\u0259r\u0259n ortaq m\u0259z\u0259nn\u0259 d\u0259y\u0259rini ifad\u0259 ed\u0259n Dollar \u0130ndeksi 2024-c\u00fc ilin sentyabr\u0131ndan b\u0259ri ilk d\u0259f\u0259 olaraq 100 h\u0259ddind\u0259n a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcb. Dollar\u0131n ucuzla\u015fmas\u0131n\u0131 avro il\u0259 olan&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":800315,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/8f09a5056bd36ebfa97f50453872a9a4.jpg",859,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/8f09a5056bd36ebfa97f50453872a9a4.jpg",859,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/8f09a5056bd36ebfa97f50453872a9a4.jpg",859,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/8f09a5056bd36ebfa97f50453872a9a4-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/8f09a5056bd36ebfa97f50453872a9a4-627x365.jpg",627,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/8f09a5056bd36ebfa97f50453872a9a4-840x489.jpg",640,373,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/8f09a5056bd36ebfa97f50453872a9a4.jpg",859,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/8f09a5056bd36ebfa97f50453872a9a4.jpg",859,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/8f09a5056bd36ebfa97f50453872a9a4-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/8f09a5056bd36ebfa97f50453872a9a4.jpg",859,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"\u0130ndiki halda avronun dollar qar\u015f\u0131s\u0131nda bahala\u015fmas\u0131 yax\u015f\u0131 he\u00e7 n\u0259 v\u0259d etmir AB\u015e Prezidenti Donald Tramp\u0131n t\u0259tbiq etdiyi xarici ticar\u0259t r\u00fcsumlar\u0131ndan sonra dollar avro, funt sterlinq v\u0259 yen daxil olmaqla, b\u0259zi valyutalara nisb\u0259td\u0259 ucuzla\u015f\u0131r. Avronun m\u0259z\u0259nn\u0259si 0,3 faiz artaraq 1,1399, sterlinqin m\u0259z\u0259nn\u0259si is\u0259 0,4 faiz artaraq 1,3143 dollar olub. Bundan \u0259lav\u0259, dollar yen qar\u015f\u0131s\u0131nda 0,7 faiz&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/800314"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=800314"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/800314\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":800317,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/800314\/revisions\/800317"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/800315"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=800314"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=800314"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=800314"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}