{"id":800374,"date":"2025-04-16T10:38:41","date_gmt":"2025-04-16T06:38:41","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=800374"},"modified":"2025-04-16T10:38:41","modified_gmt":"2025-04-16T06:38:41","slug":"daha-cox-d%c9%99rs-daha-cox-elm-yoxsa-stress","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=800374","title":{"rendered":"Daha \u00e7ox d\u0259rs &#8211; daha \u00e7ox elm, yoxsa stress&#8230;"},"content":{"rendered":"<h3><strong>Ekspert: \u201cYaponlar 11 ay oxuyur, bizd\u0259 is\u0259 9 ay y\u00fckl\u0259nib, he\u00e7 n\u0259 \u00f6yr\u0259tmirl\u0259r\u201d<\/strong><\/h3>\n<p><em>\u201cT\u0259hsil m\u00fcdd\u0259tinin 9 ay olmas\u0131 n\u0259 azd\u0131r, n\u0259 d\u0259 \u00e7ox. \u018fsas m\u0259s\u0259l\u0259 bu m\u00fcdd\u0259td\u0259 \u015fagird\u0259 n\u0259 \u00f6yr\u0259tdiyimiz, nec\u0259 \u00f6yr\u0259tdiyimiz v\u0259 onu n\u0259 q\u0259d\u0259r maraqland\u0131ra bildiyimizdir\u201d. \u201cYeni M\u00fcsavat\u201d bildirir ki, bu s\u00f6zl\u0259ri t\u0259hsil eksperti Kamran \u018fs\u0259dov deyib. Ekspert beyn\u0259lxalq t\u0259cr\u00fcb\u0259ni n\u00fcmun\u0259 g\u0259tir\u0259r\u0259k qeyd edir ki, t\u0259hsilin keyfiyy\u0259ti d\u0259rsin say\u0131nda yox, d\u0259rsin d\u0259y\u0259rind\u0259 olmal\u0131d\u0131r: \u201cYaponiyada 11 ay oxuyurlar, amma t\u0259hsilin keyfiyy\u0259ti d\u0259rsin say\u0131nda yox, d\u0259rsin d\u0259y\u0259rind\u0259dir. Bizd\u0259 d\u0259rs \u00e7ox ola bil\u0259r, amma m\u00fchazir\u0259 il\u0259, testl\u0259 m\u0259hdudla\u015fm\u0131\u015fsa, n\u0259tic\u0259 d\u0259yi\u015fmir. \u018fg\u0259r d\u0259rsl\u0259r layih\u0259 \u0259sasl\u0131, yarad\u0131c\u0131 v\u0259 \u00f6yr\u0259dici olmasa, t\u0259dris m\u00fcdd\u0259tini art\u0131rmaq da, azaltmaq da problemi h\u0259ll etm\u0259y\u0259c\u0259k. T\u0259hsilin t\u0259qvimi yox, m\u0259zmunu d\u0259yi\u015fm\u0259lidir\u201d.<\/em><\/p>\n<p><strong>B\u0259s bununla ba\u011fl\u0131 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 hans\u0131 t\u0259hsil proqramlar\u0131na ehtiyac var?<\/strong><\/p>\n<p><strong><img src=\"https:\/\/qafqazinfo.az\/uploads\/1658318393\/1589192278_kamran4.jpg\" alt=\"Kamran \u018fs\u0259dov izl\u0259yicini t\u0259hqir etdi \u2014 Foto\" \/><\/strong><\/p>\n<p><strong>Kamran \u018fs\u0259dov<\/strong><\/p>\n<p><strong>Kamran \u018fs\u0259dov<\/strong>\u00a0qeyd edir ki, Az\u0259rbaycanda t\u0259hsil m\u00fcdd\u0259ti n\u0259 q\u0259d\u0259r uzun olursa olsun, \u0259g\u0259r onun m\u0259zmunu z\u0259if, \u00f6yr\u0259nm\u0259 prosesi passiv, metodoloji \u0259saslar is\u0259 k\u00f6hn\u0259lmi\u015fdirs\u0259, n\u0259tic\u0259 d\u0259yi\u015fm\u0259y\u0259c\u0259k: \u201cHaz\u0131rda \u00f6lk\u0259d\u0259 m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 t\u0259tbiq olunan kurikulum, d\u0259rs b\u00f6lg\u00fcs\u00fc v\u0259 t\u0259dris metodlar\u0131 \u015fagirdin d\u0259rind\u0259n \u00f6yr\u0259nm\u0259sini yox, daha \u00e7ox fakt v\u0259 m\u0259lumat \u0259zb\u0259rl\u0259m\u0259sini t\u0259\u015fviq edir. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 m\u00fczakir\u0259 t\u0259drisin ne\u00e7\u0259 ay davam etm\u0259sind\u0259n \u00e7ox, h\u0259min m\u00fcdd\u0259tin nec\u0259 ke\u00e7diyi, hans\u0131 bacar\u0131qlar\u0131n \u00f6yr\u0259dildiyi v\u0259 \u015fagirdin m\u0259kt\u0259bd\u0259n hans\u0131 t\u0259cr\u00fcb\u0259 il\u0259 \u00e7\u0131xd\u0131\u011f\u0131 suallar\u0131n\u0131n cavabland\u0131r\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 apar\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Haz\u0131rda Az\u0259rbaycanda d\u0259rsl\u0259r sentyabr\u0131n 15-d\u0259n iyunun 15-d\u0259k davam edir. T\u0259qvimd\u0259 \u00fcmumilikd\u0259 9 ay g\u00f6r\u00fcn\u00fcr, amma bayram g\u00fcnl\u0259ri, qeyri-i\u015f g\u00fcnl\u0259ri v\u0259 dig\u0259r fasil\u0259l\u0259ri \u00e7\u0131xmaqla real d\u0259rs g\u00fcn\u00fc say\u0131 170-175 g\u00fcn aras\u0131nda d\u0259yi\u015fir. UNESCO-nun t\u00f6vsiy\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259, bir \u00f6lk\u0259d\u0259 \u00fcmumi t\u0259hsil s\u0259viyy\u0259sind\u0259 t\u0259dris ili minimum 180 d\u0259rs g\u00fcn\u00fcnd\u0259n ibar\u0259t olmal\u0131d\u0131r. Az\u0259rbaycan bu t\u00f6vsiy\u0259y\u0259 t\u0259qrib\u0259n uy\u011fun olsa da, d\u0259rsl\u0259rin nec\u0259 ke\u00e7irildiyi v\u0259 h\u0259min g\u00fcnl\u0259rin pedaqoji d\u0259y\u0259ri daha \u00f6n\u0259mlidir.<\/strong><\/p>\n<p>T\u0259dris m\u00fcdd\u0259ti daha uzun olan \u00f6lk\u0259l\u0259rin t\u0259cr\u00fcb\u0259sin\u0259 baxsaq, Yaponiya n\u00fcmun\u0259si \u00f6n plana \u00e7\u0131x\u0131r. Burada t\u0259hsil ili 11 ay davam edir v\u0259 \u015fagirdl\u0259r ild\u0259 t\u0259xmin\u0259n 220 d\u0259rs g\u00fcn\u00fc al\u0131rlar. Amma bu uzun m\u00fcdd\u0259t yaln\u0131z t\u0259krarlar v\u0259 formal t\u0259drisl\u0259 doldurulmur. \u018fksin\u0259, d\u0259rsl\u0259r praktikaya \u0259saslan\u0131r, \u0259lav\u0259 m\u0259\u015f\u011f\u0259l\u0259l\u0259r, klublar, m\u00fczakir\u0259l\u0259r v\u0259 \u015fagirdin m\u0259kt\u0259bd\u0259nk\u0259nar inki\u015faf\u0131n\u0131 t\u0259\u015fviq ed\u0259n f\u0259aliyy\u0259tl\u0259r m\u00f6vcuddur. Ail\u0259l\u0259r, m\u00fc\u0259lliml\u0259r v\u0259 c\u0259miyy\u0259t t\u0259hsili birg\u0259 da\u015f\u0131y\u0131r. Bu da n\u0259tic\u0259 etibar\u0131 il\u0259 y\u00fcks\u0259k PISA g\u00f6st\u0259ricil\u0259ri il\u0259 \u0259ks olunur. C\u0259nubi Koreya v\u0259 \u00c7ind\u0259 d\u0259 ox\u015far model m\u00f6vcuddur: burada daha \u00e7ox d\u0259rs g\u00fcn\u00fc olsa da, \u0259sas vur\u011fu d\u0259rsl\u0259rin sistemliliyin\u0259 v\u0259 \u015fagirdl\u0259rin m\u0259suliyy\u0259t hissinin formala\u015fmas\u0131na y\u00f6n\u0259lib.<\/p>\n<p>Bununla yana\u015f\u0131, t\u0259dris m\u00fcdd\u0259ti az olan, lakin n\u0259tic\u0259l\u0259ri y\u00fcks\u0259k olan \u00f6lk\u0259l\u0259r d\u0259 m\u00f6vcuddur. M\u0259s\u0259l\u0259n, Finlandiyada d\u0259rs ili t\u0259xmin\u0259n 170 g\u00fcn davam edir, y\u0259ni Az\u0259rbaycanla dem\u0259k olar ki, eyni. Amma bu \u00f6lk\u0259d\u0259 t\u0259hsilin keyfiyy\u0259ti d\u0259rsin intensivliyin\u0259, m\u00fc\u0259llim haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131na v\u0259 \u015fagirdin f\u0259rdi inki\u015faf\u0131na \u0259saslan\u0131r. D\u0259rsl\u0259r t\u0259dqiqat y\u00f6n\u00fcml\u00fcd\u00fcr, sual \u0259sasl\u0131 \u00f6yr\u0259nm\u0259 t\u0259tbiq edilir, \u015fagird \u00f6z fikrini ifad\u0259 etm\u0259kd\u0259 s\u0259rb\u0259stdir. Finlandiya m\u00fc\u0259lliml\u0259ri yaln\u0131z f\u0259nn \u00f6yr\u0259tmir, h\u0259m d\u0259 psixoloji v\u0259 pedaqoji m\u00fc\u015fayi\u0259t funksiyas\u0131 da\u015f\u0131y\u0131r. M\u0259hz bu s\u0259b\u0259bd\u0259n az d\u0259rs g\u00fcn\u00fc il\u0259 y\u00fcks\u0259k n\u0259tic\u0259 \u0259ld\u0259 etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn olur.<\/p>\n<p><em>Az\u0259rbaycanda is\u0259 t\u0259dris m\u00fcdd\u0259ti n\u0259 q\u0259d\u0259r normal g\u00f6r\u00fcn\u00fcrs\u0259 g\u00f6r\u00fcns\u00fcn, onun s\u0259m\u0259r\u0259liliyi v\u0259 effektivliyi bar\u0259d\u0259 eyni fikri s\u00f6yl\u0259m\u0259k \u00e7\u0259tindir. Haz\u0131rda t\u0259dris g\u00fcnl\u0259rinin b\u00f6y\u00fck bir hiss\u0259si sad\u0259c\u0259 m\u00fchazir\u0259 dinl\u0259m\u0259k, m\u00fc\u0259llimin izah\u0131n\u0131 yazmaq v\u0259 testl\u0259 haz\u0131rl\u0131q ke\u00e7m\u0259k \u00fcz\u0259rind\u0259 qurulub. Layih\u0259 \u0259sasl\u0131 \u00f6yr\u0259nm\u0259, \u015fagirdin t\u0259dqiqat f\u0259aliyy\u0259ti, debat, t\u0259qdimat, qrup i\u015fi v\u0259 yarad\u0131c\u0131 yana\u015fmalar is\u0259 ya \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 yoxdur, ya da formal \u015f\u0259kild\u0259 yerin\u0259 yetirilir. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n t\u0259dris m\u00fcdd\u0259tinin art\u0131r\u0131lmas\u0131 bel\u0259 bu keyfiyy\u0259ti d\u0259yi\u015fdirm\u0259y\u0259c\u0259k, \u0259ksin\u0259, \u015fagird v\u0259 m\u00fc\u0259llim \u00fcz\u0259rind\u0259 daha \u00e7ox zehni v\u0259 fiziki y\u00fckl\u0259nm\u0259 yaradacaq.<\/em><\/p>\n<p>T\u0259dris m\u00fcdd\u0259tinin uzad\u0131lmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259si yaln\u0131z t\u0259qvim bax\u0131m\u0131ndan deyil, h\u0259m d\u0259 psixoloji v\u0259 sosial aspektd\u0259n qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259lidir. Az\u0259rbaycanda art\u0131q m\u00f6vcud olan d\u0259rs y\u00fck\u00fc \u00e7ox vaxt \u015fagirdin zehni rifah\u0131n\u0131 pozur. H\u0259ddind\u0259n art\u0131q test, \u0259lav\u0259 d\u0259rs v\u0259 repetitor basq\u0131s\u0131 il\u0259 y\u00fckl\u0259nmi\u015f \u015fagirdl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn daha \u00e7ox d\u0259rs g\u00fcn\u00fc, sad\u0259c\u0259, daha \u00e7ox stress v\u0259 motivasiya itkisi dem\u0259k olacaq. \u018fg\u0259r bu m\u00fcdd\u0259t \u0259lav\u0259 t\u0259dqiqat, inc\u0259s\u0259n\u0259t, idman v\u0259 yarad\u0131c\u0131l\u0131q \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 olunacaqsa, t\u0259bii ki, faydal\u0131 ola bil\u0259r. Amma m\u00f6vcud sisteml\u0259 h\u0259min m\u00fcdd\u0259tin yaln\u0131z formal d\u0259rsl\u0259 doldurulmas\u0131 ehtimal\u0131 daha y\u00fcks\u0259kdir&#8221;.<\/p>\n<p>Ekspertin fikrinc\u0259, m\u00fc\u0259yy\u0259n d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rin t\u0259tbiqi il\u0259 bu v\u0259ziyy\u0259t m\u00fcsb\u0259t\u0259 do\u011fru d\u0259yi\u015f\u0259 bil\u0259r: M\u00fc\u0259llim haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 metodoloji d\u0259st\u0259k d\u0259 bu prosesin \u0259sas halqalar\u0131ndand\u0131r. \u018fg\u0259r m\u00fc\u0259llim yeni metod v\u0259 yana\u015fmalar\u0131 t\u0259tbiq etm\u0259y\u0259 haz\u0131r deyils\u0259, h\u0259r hans\u0131 kurikulum v\u0259 ya t\u0259dris m\u00fcdd\u0259tind\u0259ki d\u0259yi\u015fiklik n\u0259tic\u0259 verm\u0259y\u0259c\u0259k. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 m\u00fc\u0259lliml\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn davaml\u0131 inki\u015faf proqramlar\u0131 haz\u0131rlanmal\u0131, onlar\u0131n motivasiyas\u0131 v\u0259 metodoloji d\u0259st\u0259yi art\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r&#8221;.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ekspert: \u201cYaponlar 11 ay oxuyur, bizd\u0259 is\u0259 9 ay y\u00fckl\u0259nib, he\u00e7 n\u0259 \u00f6yr\u0259tmirl\u0259r\u201d \u201cT\u0259hsil m\u00fcdd\u0259tinin 9 ay olmas\u0131 n\u0259 azd\u0131r, n\u0259 d\u0259 \u00e7ox. \u018fsas m\u0259s\u0259l\u0259 bu m\u00fcdd\u0259td\u0259 \u015fagird\u0259 n\u0259 \u00f6yr\u0259tdiyimiz, nec\u0259 \u00f6yr\u0259tdiyimiz v\u0259 onu n\u0259 q\u0259d\u0259r maraqland\u0131ra bildiyimizdir\u201d. \u201cYeni M\u00fcsavat\u201d bildirir ki, bu s\u00f6zl\u0259ri t\u0259hsil eksperti Kamran \u018fs\u0259dov deyib. Ekspert beyn\u0259lxalq t\u0259cr\u00fcb\u0259ni n\u00fcmun\u0259 g\u0259tir\u0259r\u0259k qeyd edir ki, t\u0259hsilin keyfiyy\u0259ti d\u0259rsin say\u0131nda yox, d\u0259rsin d\u0259y\u0259rind\u0259 olmal\u0131d\u0131r: \u201cYaponiyada 11 ay oxuyurlar, amma t\u0259hsilin keyfiyy\u0259ti d\u0259rsin say\u0131nda yox, d\u0259rsin d\u0259y\u0259rind\u0259dir. Bizd\u0259 d\u0259rs \u00e7ox ola bil\u0259r, amma m\u00fchazir\u0259 il\u0259, testl\u0259 m\u0259hdudla\u015fm\u0131\u015fsa, n\u0259tic\u0259 d\u0259yi\u015fmir. \u018fg\u0259r&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":800375,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/ef316fbc017c2064baa87f6d17d1e20f.jpg",870,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/ef316fbc017c2064baa87f6d17d1e20f.jpg",870,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/ef316fbc017c2064baa87f6d17d1e20f.jpg",870,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/ef316fbc017c2064baa87f6d17d1e20f-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/ef316fbc017c2064baa87f6d17d1e20f-635x365.jpg",635,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/ef316fbc017c2064baa87f6d17d1e20f-840x483.jpg",640,368,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/ef316fbc017c2064baa87f6d17d1e20f.jpg",870,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/ef316fbc017c2064baa87f6d17d1e20f.jpg",870,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/ef316fbc017c2064baa87f6d17d1e20f-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/ef316fbc017c2064baa87f6d17d1e20f.jpg",870,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Ekspert: \u201cYaponlar 11 ay oxuyur, bizd\u0259 is\u0259 9 ay y\u00fckl\u0259nib, he\u00e7 n\u0259 \u00f6yr\u0259tmirl\u0259r\u201d \u201cT\u0259hsil m\u00fcdd\u0259tinin 9 ay olmas\u0131 n\u0259 azd\u0131r, n\u0259 d\u0259 \u00e7ox. \u018fsas m\u0259s\u0259l\u0259 bu m\u00fcdd\u0259td\u0259 \u015fagird\u0259 n\u0259 \u00f6yr\u0259tdiyimiz, nec\u0259 \u00f6yr\u0259tdiyimiz v\u0259 onu n\u0259 q\u0259d\u0259r maraqland\u0131ra bildiyimizdir\u201d. \u201cYeni M\u00fcsavat\u201d bildirir ki, bu s\u00f6zl\u0259ri t\u0259hsil eksperti Kamran \u018fs\u0259dov deyib. Ekspert beyn\u0259lxalq t\u0259cr\u00fcb\u0259ni n\u00fcmun\u0259 g\u0259tir\u0259r\u0259k qeyd&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/800374"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=800374"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/800374\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":800376,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/800374\/revisions\/800376"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/800375"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=800374"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=800374"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=800374"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}