{"id":800758,"date":"2025-04-17T14:47:43","date_gmt":"2025-04-17T10:47:43","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=800758"},"modified":"2025-04-17T14:47:43","modified_gmt":"2025-04-17T10:47:43","slug":"bir-q%c9%99rin%c9%99-kecdi-soyad-sonlugumuz-h%c9%99l%c9%99-d%c9%99-ov-yevdir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=800758","title":{"rendered":"Bir q\u0259rin\u0259 ke\u00e7di, soyad sonlu\u011fumuz h\u0259l\u0259 d\u0259 \u201cov\u201d-&#8220;yev&#8221;dir"},"content":{"rendered":"<p><strong>Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyinin b\u0259rpas\u0131ndan 33 ild\u0259n art\u0131q vaxt ke\u00e7s\u0259 d\u0259, h\u0259l\u0259 d\u0259 \u00f6lk\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n\u0131n, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 g\u0259nc n\u0259slin 90 faizind\u0259n \u00e7oxunun soyad\u0131n\u0131n sonlu\u011fu rus dilind\u0259n g\u0259l\u0259n \u201c-ov\u201d- \u201cyev\u201d-l\u0259 bitir. \u0130nsanlar 34-35, 50-100 il \u0259vv\u0259l oldu\u011fu kimi yen\u0259 d\u0259 soyadlar\u0131n\u0131n rus soyad sonlu\u011fu il\u0259 bitm\u0259sin\u0259 raz\u0131la\u015f\u0131rlar.<\/strong><\/p>\n<p>S\u0259b\u0259b n\u0259dir: insanlar\u0131n t\u0259nb\u0259lliyi, yoxsa b\u00fcrokratik \u0259ng\u0259ll\u0259r? Ax\u0131 yeni do\u011fulmu\u015f \u00f6vlad\u0131n\u0131n v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131q v\u0259ziyy\u0259tini qeyd\u0259 ald\u0131ran zaman \u201cm\u0259nim \u00f6vlad\u0131m\u0131n soyad\u0131n\u0131 milli \u00fcslubda yaz\u0131n\u201d dem\u0259k \u00e7\u0259tin deyil.<\/p>\n<p><strong>B\u0259s n\u0259 mane olur?<\/strong><\/p>\n<p>Bu sual c\u0259miyy\u0259timizd\u0259 milli kimlik v\u0259 dil m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin\u0259 m\u00fcnasib\u0259ti g\u00f6st\u0259r\u0259n aktual bir problemin \u00fcz\u0259rin\u0259 i\u015f\u0131q sal\u0131r. Cavab is\u0259 \u00e7oxqatl\u0131 v\u0259 kompleksdir.<\/p>\n<p>M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r qeyd edir ki, bu m\u0259s\u0259l\u0259nin bir ne\u00e7\u0259 s\u0259b\u0259bi var. Onlardan biri ad\u0259t v\u0259 v\u0259rdi\u015fin g\u00fcc\u00fcd\u00fcr. \u0130nsanlar\u0131n b\u00f6y\u00fck \u0259ks\u0259riyy\u0259ti uzun ill\u0259rdir \u201c-ov\u201d-&#8220;yev&#8221; soyad sonluqlar\u0131na \u00f6yr\u0259\u015fib. Bu forma art\u0131q bir n\u00f6v ail\u0259 brendi, soy-k\u00f6k simvolu kimi q\u0259bul olunur. Bir \u00e7ox ail\u0259 \u00fczv\u00fc, x\u00fcsusil\u0259 ya\u015fl\u0131 n\u0259sil soyad d\u0259yi\u015fikliyin\u0259 qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131x\u0131r v\u0259 onu ail\u0259 birliyin\u0259 t\u0259hdid kimi g\u00f6r\u00fcr. Bu psixoloji v\u0259 emosional ba\u011fl\u0131l\u0131q b\u0259z\u0259n \u0259n\u0259n\u0259y\u0259 kor-koran\u0259 ita\u0259t\u0259 \u00e7evrilir.<\/p>\n<p><strong>\u0130kincisi is\u0259 b\u00fcrokratik prosedurlar v\u0259 informasiya \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Y\u0259ni r\u0259smi s\u0259n\u0259dl\u0259rd\u0259 soyad d\u0259yi\u015fm\u0259k texniki bax\u0131mdan m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr, amma bu proses sad\u0259 v\u0259 s\u00fcr\u0259tli deyil. Bir s\u0131ra instansiyalara m\u00fcraci\u0259t etm\u0259k, xeyli s\u0259n\u0259d toplamaq v\u0259 vaxt s\u0259rf etm\u0259k laz\u0131md\u0131r. \u0130nsanlar bu prosedurlardan yay\u0131nmaq \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259yi\u015fiklik etm\u0259kd\u0259n \u00e7\u0259kinirl\u0259r. Bundan \u0259lav\u0259, bir \u00e7ox v\u0259t\u0259nda\u015f bu bar\u0259d\u0259 h\u00fcquqlar\u0131ndan, se\u00e7im imkanlar\u0131ndan x\u0259b\u0259rsizdir v\u0259 ya hans\u0131 formada m\u00fcraci\u0259t ed\u0259c\u0259yini bilmir.<\/strong><\/p>\n<p>B\u0259zi insanlar \u00fc\u00e7\u00fcn soyad, sad\u0259c\u0259, r\u0259smi s\u0259n\u0259dd\u0259ki bir yaz\u0131d\u0131r. Onlar bunun milli kimlik, dil v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259t m\u0259s\u0259l\u0259si oldu\u011funun f\u0259rqind\u0259 olmaya bil\u0259rl\u0259r. Bu da t\u0259hsil sistemind\u0259 v\u0259 mediada maarifl\u0259ndirm\u0259 i\u015fl\u0259rinin yet\u0259rli olmamas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Bu bax\u0131mdan h\u0259m maarifl\u0259ndirm\u0259 i\u015fl\u0259ri g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259li, h\u0259m prosedurlar sad\u0259l\u0259\u015fdirilm\u0259li, h\u0259m d\u0259 milli kimlik m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 c\u0259miyy\u0259tin yana\u015fmas\u0131 d\u0259yi\u015fm\u0259lidir. Milli soyad sonlu\u011funa ke\u00e7id, sad\u0259c\u0259, bir formall\u0131q deyil, milli \u015f\u00fcurun g\u00f6st\u0259ricisidir.<\/strong><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/thumbnails\/532aaf1c52c3c4eacfe9103d662604b9.jpg\" width=\"703\" height=\"479\" \/><\/p>\n<p><strong>Xalid Kaz\u0131ml\u0131<\/strong><\/p>\n<p>M\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00f6z t\u0259cr\u00fcb\u0259sind\u0259n dan\u0131\u015fan \u0259m\u0259kda\u015f\u0131m\u0131z Xalid Kaz\u0131ml\u0131 deyir ki, bu sah\u0259d\u0259ki anormal durumun s\u0259b\u0259bl\u0259rind\u0259n biri yeni s\u0259n\u0259d alan insanlar\u0131n t\u0259nb\u0259lliyidirs\u0259, ikinci s\u0259b\u0259b b\u00fcrokratik \u0259ng\u0259ll\u0259rdir: \u201cM\u0259n \u00f6z\u00fcm h\u0259l\u0259 30 il \u00f6nc\u0259d\u0259n \u00f6vladlar\u0131m\u0131n soyad\u0131n\u0131 milli sonluqla yazd\u0131rm\u0131\u015fam. Ancaq \u00f6z soyad\u0131m do\u011fum \u015f\u0259had\u0259tnam\u0259sind\u0259 &#8220;ov&#8221;la qeyd edilmi\u015fdi dey\u0259 sonradan bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n s\u0259n\u0259dl\u0259r d\u00fcz\u0259ltdir\u0259nd\u0259 probleml\u0259 \u00fczl\u0259\u015fdim. Rayon VVAQ-\u0131ndan aray\u0131\u015f al\u0131nmas\u0131, do\u011fum \u015f\u0259had\u0259tnam\u0259sind\u0259 d\u00fcz\u0259li\u015f edilm\u0259si laz\u0131m g\u0259ldi, daha sonra ASAN xidm\u0259t\u0259 get-g\u0259ll\u0259r oldu, arxiv\u0259 m\u00fcraci\u0259t edildi v\u0259 sair v\u0259 ilax\u0131r. B\u0259lk\u0259 d\u0259 bu, z\u0259ruri h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rdir, qanunla probleml\u0259ri olan \u015f\u0259xsl\u0259rin asanl\u0131qla yeni s\u0259n\u0259dl\u0259r d\u00fcz\u0259ltdir\u0259r\u0259k \u00f6zl\u0259rini \u201ct\u0259miz\u201d g\u00f6st\u0259rm\u0259l\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcb, amma bezdiricidir. Bu bax\u0131mdan bir xeyli insan da \u00f6z\u00fcn\u0259 i\u015f art\u0131rmaq ist\u0259mir, inersiya \u00fczr\u0259 deyir ki, soyad\u0131n\u0131n sonlu\u011fu \u201cov-yev\u201ddirs\u0259, qoy el\u0259c\u0259 d\u0259 qals\u0131n&#8221;.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.globalinfo.az\/2024\/08\/2022-01-21-17-11-357zFMIMkoWxO9oLWZIjHj_file.jpg\" alt=\"Sabir R\u00fcst\u0259mxanl\u0131 sirl\u0259ri a\u00e7d\u0131: &quot;Bunu T\u0259nzil\u0259 xan\u0131ma m\u0259n m\u0259sl\u0259h\u0259t g\u00f6rm\u00fc\u015f\u0259m&quot;  - Globalinfo.az\" width=\"800\" height=\"533\" \/><\/p>\n<p><strong>Sabir R\u00fcst\u0259mxanl\u0131\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>Xalq \u015fairi, sabiq mill\u0259t v\u0259kili Sabir R\u00fcst\u0259mxanl\u0131 is\u0259 \u201cYeni M\u00fcsavat\u201da a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda deyib:<\/strong>\u00a0\u201cDey\u0259k ki, ya\u015fl\u0131 insanlar\u0131n soyad\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fm\u0259si m\u00fc\u0259yy\u0259n \u00e7\u0259tinlikl\u0259r yarad\u0131r. Y\u0259ni V\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131q V\u0259ziyy\u0259ti Aktlar\u0131n\u0131n Qeydiyyat\u0131 (VVAQ) idar\u0259sin\u0259 getm\u0259li, \u015f\u0259had\u0259tnam\u0259 d\u0259yi\u015fdirilm\u0259lidir v\u0259 bunun \u0259sas\u0131nda b\u00fct\u00fcn dig\u0259r s\u0259n\u0259dl\u0259r d\u0259 yenil\u0259nm\u0259lidir. Amma \u0259slind\u0259 bunlar\u0131n ham\u0131s\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr,\u00a0 sad\u0259c\u0259, t\u0259nb\u0259llik edilir. Burada el\u0259 d\u0259 ciddi \u00e7\u0259tinlik yoxdur. H\u0259r k\u0259s bunu ed\u0259 bil\u0259r. He\u00e7 bir v\u0259sait d\u0259 t\u0259l\u0259b olunmur. Sad\u0259c\u0259, insanlar ist\u0259mirl\u0259r &#8211; b\u0259zil\u0259ri t\u0259nb\u0259llikd\u0259n, b\u0259zil\u0259ri q\u0259sd\u0259n, dig\u0259rl\u0259ri is\u0259 milli \u015f\u00fcurun z\u0259ifliyind\u0259n. Art\u0131q 30 ildir bu bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015f\u0131r\u0131q v\u0259 dan\u0131\u015fmaqdan yorulmu\u015fuq.<\/p>\n<p><strong>B\u0259s yeni do\u011fulan u\u015faqlar nec\u0259? Onlara h\u0259l\u0259 do\u011fum \u015f\u0259had\u0259tnam\u0259si verilir, s\u0259n\u0259dl\u0259r yenic\u0259 haz\u0131rlan\u0131r. 30 ildir bu bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 halda, niy\u0259 \u018fdliyy\u0259 Nazirliyinin m\u00fcvafiq idar\u0259l\u0259ri, VVAQ \u015f\u00f6b\u0259l\u0259ri, do\u011fum \u015f\u0259had\u0259tnam\u0259si ver\u0259n qurumlar yen\u0259 d\u0259 yeni do\u011fulan u\u015faqlar\u0131n soyadlar\u0131n\u0131 \u201c-ov\u201d, \u201cyev\u201d sonluqlar\u0131 il\u0259 yaz\u0131rlar? Bu, ya bil\u0259r\u0259kd\u0259n edil\u0259n bir q\u0259sddir &#8211; Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n milli \u015f\u00fcurunun inki\u015faf\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 alma\u011fa y\u00f6n\u0259lmi\u015f add\u0131md\u0131r, ya da, sad\u0259c\u0259, \u015f\u00fcursuzluqdur. Ba\u015fqa izah\u0131 yoxdur. \u018fg\u0259r bir mill\u0259t \u00f6z d\u0259y\u0259rini, kimliyini qiym\u0259tl\u0259ndirmirs\u0259, istismar v\u0259 i\u015f\u011fal d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn qal\u0131qlar\u0131 olan bu soyad sonluqlar\u0131ndan imtina etmirs\u0259, buna he\u00e7 kim zorla m\u0259cbur ed\u0259 bilm\u0259z.<\/strong><\/p>\n<p>Hesab edir\u0259m ki, g\u00fcn\u00fcn birind\u0259 Prezident bu m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 ciddi q\u0259rar ver\u0259c\u0259k v\u0259 problem bird\u0259f\u0259lik h\u0259ll olunacaq. \u018fg\u0259r bu 30 il \u0259rzind\u0259 yeni do\u011fulan u\u015faqlara milli soyad formas\u0131 verils\u0259ydi, y\u0259ni soyadlara uy\u011fun \u015f\u0259kil\u00e7i d\u00fczg\u00fcn se\u00e7ils\u0259ydi, bu g\u00fcn \u0259halinin az\u0131 80 faizi \u201c-ov\u201d v\u0259 \u201cyev\u201dd\u0259n azad olmu\u015f olard\u0131. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, sanki bu proses q\u0259sd\u0259n l\u0259ngidilir. D\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 \u018fdliyy\u0259 Nazirliyinin m\u00fcvafiq strukturlar\u0131 il\u0259 bu bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015fm\u0131\u015f\u0131q. Amma g\u00f6r\u00fcr\u00fck ki, bu g\u00fcn birinci sinf\u0259 ged\u0259n u\u015faqlar\u0131n, yeni do\u011fulan k\u00f6rp\u0259l\u0259rin soyadlar\u0131 h\u0259l\u0259 d\u0259 \u201c-ov\u201d v\u0259 \u201c-yev\u201dl\u0259 bitir. Ax\u0131 niy\u0259 bel\u0259 edirl\u0259r? Yenid\u0259n Rusiyan\u0131n t\u0259rkibin\u0259 qay\u0131daca\u011f\u0131qm\u0131?!&#8221;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyinin b\u0259rpas\u0131ndan 33 ild\u0259n art\u0131q vaxt ke\u00e7s\u0259 d\u0259, h\u0259l\u0259 d\u0259 \u00f6lk\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n\u0131n, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 g\u0259nc n\u0259slin 90 faizind\u0259n \u00e7oxunun soyad\u0131n\u0131n sonlu\u011fu rus dilind\u0259n g\u0259l\u0259n \u201c-ov\u201d- \u201cyev\u201d-l\u0259 bitir. \u0130nsanlar 34-35, 50-100 il \u0259vv\u0259l oldu\u011fu kimi yen\u0259 d\u0259 soyadlar\u0131n\u0131n rus soyad sonlu\u011fu il\u0259 bitm\u0259sin\u0259 raz\u0131la\u015f\u0131rlar. S\u0259b\u0259b n\u0259dir: insanlar\u0131n t\u0259nb\u0259lliyi, yoxsa b\u00fcrokratik \u0259ng\u0259ll\u0259r? Ax\u0131 yeni do\u011fulmu\u015f \u00f6vlad\u0131n\u0131n v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131q v\u0259ziyy\u0259tini qeyd\u0259 ald\u0131ran zaman \u201cm\u0259nim \u00f6vlad\u0131m\u0131n soyad\u0131n\u0131 milli \u00fcslubda yaz\u0131n\u201d dem\u0259k \u00e7\u0259tin deyil. B\u0259s n\u0259 mane olur? Bu sual c\u0259miyy\u0259timizd\u0259 milli kimlik v\u0259 dil m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin\u0259 m\u00fcnasib\u0259ti g\u00f6st\u0259r\u0259n aktual bir problemin \u00fcz\u0259rin\u0259 i\u015f\u0131q sal\u0131r.&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":800759,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/5f0c2e845cd3d569d29e29ef694f8122.jpg",728,400,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/5f0c2e845cd3d569d29e29ef694f8122.jpg",728,400,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/5f0c2e845cd3d569d29e29ef694f8122.jpg",728,400,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/5f0c2e845cd3d569d29e29ef694f8122-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/5f0c2e845cd3d569d29e29ef694f8122-660x363.jpg",660,363,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/5f0c2e845cd3d569d29e29ef694f8122.jpg",640,352,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/5f0c2e845cd3d569d29e29ef694f8122.jpg",728,400,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/5f0c2e845cd3d569d29e29ef694f8122.jpg",728,400,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/5f0c2e845cd3d569d29e29ef694f8122-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/5f0c2e845cd3d569d29e29ef694f8122.jpg",728,400,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyinin b\u0259rpas\u0131ndan 33 ild\u0259n art\u0131q vaxt ke\u00e7s\u0259 d\u0259, h\u0259l\u0259 d\u0259 \u00f6lk\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n\u0131n, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 g\u0259nc n\u0259slin 90 faizind\u0259n \u00e7oxunun soyad\u0131n\u0131n sonlu\u011fu rus dilind\u0259n g\u0259l\u0259n \u201c-ov\u201d- \u201cyev\u201d-l\u0259 bitir. \u0130nsanlar 34-35, 50-100 il \u0259vv\u0259l oldu\u011fu kimi yen\u0259 d\u0259 soyadlar\u0131n\u0131n rus soyad sonlu\u011fu il\u0259 bitm\u0259sin\u0259 raz\u0131la\u015f\u0131rlar. S\u0259b\u0259b n\u0259dir: insanlar\u0131n t\u0259nb\u0259lliyi, yoxsa b\u00fcrokratik \u0259ng\u0259ll\u0259r? Ax\u0131 yeni do\u011fulmu\u015f&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/800758"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=800758"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/800758\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":800760,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/800758\/revisions\/800760"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/800759"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=800758"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=800758"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=800758"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}