{"id":800922,"date":"2025-04-17T21:30:15","date_gmt":"2025-04-17T17:30:15","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=800922"},"modified":"2025-04-17T21:30:15","modified_gmt":"2025-04-17T17:30:15","slug":"dunya-banki-az%c9%99rbaycan-emissiyalarla-udm-artimi-arasindaki-%c9%99laq%c9%99l%c9%99rin-qirilmasina-yaxinlasir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=800922","title":{"rendered":"D\u00fcnya Bank\u0131: Az\u0259rbaycan emissiyalarla \u00dcDM art\u0131m\u0131 aras\u0131ndak\u0131 \u0259laq\u0259l\u0259rin q\u0131r\u0131lmas\u0131na yax\u0131nla\u015f\u0131r"},"content":{"rendered":"<p>Avropa v\u0259 M\u0259rk\u0259zi Asiya (AMA) regionunun orta g\u0259lirli \u00f6lk\u0259l\u0259ri (o c\u00fcml\u0259d\u0259n Az\u0259rbaycan) iqtisadi art\u0131m v\u0259 tullant\u0131lar\u0131n artmas\u0131 aras\u0131ndak\u0131 \u0259laq\u0259l\u0259rin q\u0131r\u0131lmas\u0131 kimi m\u00fch\u00fcm bir m\u0259rh\u0259l\u0259y\u0259 yax\u0131nla\u015f\u0131r.<\/p>\n<p>\u201cReport\u201d D\u00fcnya Bank\u0131n\u0131n hesabat\u0131na istinad\u0259n x\u0259b\u0259r verir ki, indiy\u0259d\u0259k bu n\u0259tic\u0259 \u0259sas\u0259n y\u00fcks\u0259k g\u0259lirli \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 \u0259ld\u0259 edilib.<\/p>\n<p>\u201cEnerji s\u0259m\u0259r\u0259liliyinin art\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 karbondan daha az as\u0131l\u0131, daha az emissiyal\u0131 v\u0259 daha \u00e7ox enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin\u0259 malik iqtisadiyyata do\u011fru ke\u00e7id AMA-da davaml\u0131 inki\u015faf\u0131n m\u00fch\u00fcm \u015f\u0259rti olaraq qal\u0131r\u201d, &#8211; hesabatda deyilir.<\/p>\n<p>D\u00fcnya Bank\u0131 AMA \u00f6lk\u0259l\u0259ri aras\u0131nda Xorvatiya, Pol\u015fa v\u0259 Rum\u0131niyan\u0131 y\u00fcks\u0259k g\u0259lirli kimi t\u0259snif edir. Orta g\u0259lirli \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 Az\u0259rbaycan, Albaniya, Erm\u0259nistan, Belarus, Bosniya v\u0259 Herseqovina, Bolqar\u0131stan, G\u00fcrc\u00fcstan, Qazax\u0131stan, Kosovo, Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan, Moldova, Monteneqro, \u015eimali Makedoniya, Rusiya, Serbiya, Tacikistan, T\u00fcrkm\u0259nistan, T\u00fcrkiy\u0259, Ukrayna v\u0259 \u00d6zb\u0259kistan daxildir.<\/p>\n<p>\u201cAMA inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olanlar aras\u0131nda \u0259n \u00e7ox enerji tutumlu regiondur. D\u00fcnyada \u0259n y\u00fcks\u0259k enerji subsidiyalar\u0131ndan biri d\u0259 bu regiondad\u0131r. \u00dcDM vahidin\u0259 enerji istehlak\u0131 \u015e\u0259rqi Asiya v\u0259 Sakit Okean regionu il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 1,5 d\u0259f\u0259, A\u0130 il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 is\u0259 2,5 d\u0259f\u0259 y\u00fcks\u0259kdir. Enerji islahatlar\u0131 k\u00f6hn\u0259lmi\u015f d\u00f6vl\u0259t m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259ri, bazar v\u0259 t\u0259nziml\u0259yici mane\u0259l\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n \u0259ng\u0259ll\u0259nir\u201d, &#8211; hesabatda deyilir.<\/p>\n<p>Qeyd olunur ki, bazar islahatlar\u0131n\u0131n ir\u0259lil\u0259diyi v\u0259 r\u0259qab\u0259tin yarand\u0131\u011f\u0131 AMA \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259, \u00c7in, Avropa v\u0259 AB\u015e-d\u0259 oldu\u011fu kimi, \u201cya\u015f\u0131l\u201d texnologiyalar\u0131n \u00dcDM-in art\u0131m\u0131na v\u0259 m\u0259\u015f\u011fullu\u011fa t\u0259siri n\u0259z\u0259r\u0259 \u00e7arp\u0131r.<\/p>\n<p>Xorvatiya, Pol\u015fa, Rum\u0131niya v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 regionda g\u00fcn\u0259\u015f v\u0259 k\u00fcl\u0259k enerjisinin inki\u015faf\u0131 \u00fczr\u0259 liderlik edir. Burada elektrik enerjisi istehsal\u0131nda b\u0259rpa olunan enerji m\u0259nb\u0259l\u0259rinin pay\u0131 15 %-\u0259 \u00e7at\u0131b ki, bu da d\u00fcnya \u00fczr\u0259 orta g\u00f6st\u0259riciy\u0259 uy\u011fundur, lakin Almaniya v\u0259 B\u00f6y\u00fck Britaniya kimi lider \u00f6lk\u0259l\u0259rin (30 %) g\u00f6st\u0259ricil\u0259rind\u0259n a\u015fa\u011f\u0131d\u0131r. Bununla bel\u0259, \u0259ks\u0259r AMA \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 innovativ aktivliyin a\u015fa\u011f\u0131 olmas\u0131 s\u0259b\u0259bind\u0259n bel\u0259 texnologiyalar\u0131n t\u0259tbiqi d\u00f6vl\u0259t d\u0259st\u0259yi olmadan m\u00fcmk\u00fcn deyil.<\/p>\n<p>Hesabat m\u00fc\u0259llifl\u0259rinin fikrinc\u0259, direktiv orqanlar \u00c7in, A\u0130 v\u0259 AB\u015e-d\u0259n n\u00fcmun\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u0259r\u0259k texnoloji ke\u00e7idi s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259naye siyas\u0259tind\u0259n istifad\u0259 ed\u0259 bil\u0259rl\u0259r, lakin bununla eyni vaxtda t\u0259hsil\u0259 v\u0259 r\u0259qab\u0259t m\u00fchitinin inki\u015faf\u0131na investisiya il\u0259 d\u0259st\u0259yi balansla\u015fd\u0131rmaq vacibdir.<\/p>\n<p>\u201c\u0130ri d\u00f6vl\u0259t m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259ri sektorda \u00fcst\u00fcnl\u00fck t\u0259\u015fkil etm\u0259kd\u0259 davam edir: onlar elektrik enerjisi \u015f\u0259b\u0259k\u0259sinin 100 %-n\u0259, generasiya g\u00fccl\u0259rinin 80 %-n\u0259 (d\u00fcnya \u00fczr\u0259 orta g\u00f6st\u0259ricid\u0259n iki d\u0259f\u0259 \u00e7ox) v\u0259 paylay\u0131c\u0131 \u015f\u0259b\u0259k\u0259nin 65 %-d\u0259n \u00e7oxuna n\u0259zar\u0259t edirl\u0259r. Eyni zamanda bel\u0259 \u015firk\u0259tl\u0259rin t\u0259xmin\u0259n 30 %-i ziyana i\u015fl\u0259yir ki, bu da orta g\u0259lirli \u00f6lk\u0259l\u0259rl\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 iki d\u0259f\u0259 \u00e7oxdur\u201d, &#8211; Bankdan qeyd edibl\u0259r.<\/p>\n<p>H\u0259m\u00e7inin vur\u011fulan\u0131r ki, \u00f6z\u0259l \u015firk\u0259tl\u0259rin \u0259ks\u0259riyy\u0259ti elektrik \u015f\u0259b\u0259k\u0259sin\u0259 qo\u015fulmaqda \u00e7\u0259tinlik \u00e7\u0259kir \u2013 80 %-d\u0259n \u00e7oxu bunu y\u00fcks\u0259k riskl\u0259rl\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirir. \u0130nfrastruktura \u0259h\u0259miyy\u0259tli investisiyalar olmadan region \u00f6lk\u0259l\u0259ri, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Az\u0259rbaycan g\u00fcn\u0259\u015f v\u0259 k\u00fcl\u0259k enerjisinin potensial\u0131ndan s\u0259m\u0259r\u0259li istifad\u0259 ed\u0259 bilm\u0259y\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>D\u00fcnya Bank\u0131n\u0131n ekspertl\u0259rinin fikrinc\u0259, a\u015fa\u011f\u0131 karbonlu iqtisadiyyata u\u011furlu ke\u00e7id yax\u015f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015f add\u0131mlar ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131n\u0131 t\u0259l\u0259b edir: \u201cEnerji qiym\u0259tl\u0259rinin artmas\u0131 h\u0259ssas ail\u0259 t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlar\u0131na v\u0259 enerji tutumlu biznes\u0259 t\u0259sir ed\u0259, b\u00fcdc\u0259l\u0259r\u0259 t\u0259zyiqi art\u0131ra bil\u0259r. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 ehtiyac\u0131 olanlara \u00fcnvanl\u0131 d\u0259st\u0259k g\u00f6st\u0259rm\u0259k v\u0259 s\u0259m\u0259r\u0259siz t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259rin v\u0259 \u015firk\u0259tl\u0259rin bazara \u00e7\u0131xard\u0131\u011f\u0131 \u201casan h\u0259ll yollar\u0131ndan\u201d qa\u00e7maq vacibdir\u201d.<\/p>\n<p>D\u00fcnya Bank\u0131n\u0131n qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259, qal\u0131q yanacaq subsidiyalar\u0131n\u0131n azald\u0131lmas\u0131 resurslar\u0131n daha s\u0259m\u0259r\u0259li b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcr\u00fclm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn imkanlar a\u00e7acaq v\u0259 enerji ke\u00e7idini s\u00fcr\u0259tl\u0259ndir\u0259c\u0259k.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Avropa v\u0259 M\u0259rk\u0259zi Asiya (AMA) regionunun orta g\u0259lirli \u00f6lk\u0259l\u0259ri (o c\u00fcml\u0259d\u0259n Az\u0259rbaycan) iqtisadi art\u0131m v\u0259 tullant\u0131lar\u0131n artmas\u0131 aras\u0131ndak\u0131 \u0259laq\u0259l\u0259rin q\u0131r\u0131lmas\u0131 kimi m\u00fch\u00fcm bir m\u0259rh\u0259l\u0259y\u0259 yax\u0131nla\u015f\u0131r. \u201cReport\u201d D\u00fcnya Bank\u0131n\u0131n hesabat\u0131na istinad\u0259n x\u0259b\u0259r verir ki, indiy\u0259d\u0259k bu n\u0259tic\u0259 \u0259sas\u0259n y\u00fcks\u0259k g\u0259lirli \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 \u0259ld\u0259 edilib. \u201cEnerji s\u0259m\u0259r\u0259liliyinin art\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 karbondan daha az as\u0131l\u0131, daha az emissiyal\u0131 v\u0259 daha \u00e7ox enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin\u0259 malik iqtisadiyyata do\u011fru ke\u00e7id AMA-da davaml\u0131 inki\u015faf\u0131n m\u00fch\u00fcm \u015f\u0259rti olaraq qal\u0131r\u201d, &#8211; hesabatda deyilir. D\u00fcnya Bank\u0131 AMA \u00f6lk\u0259l\u0259ri aras\u0131nda Xorvatiya, Pol\u015fa v\u0259 Rum\u0131niyan\u0131 y\u00fcks\u0259k g\u0259lirli kimi t\u0259snif edir. Orta g\u0259lirli \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 Az\u0259rbaycan,&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":800923,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/2a5b4ea71af6b9ebb7544d1de3275eec.jpg",850,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/2a5b4ea71af6b9ebb7544d1de3275eec.jpg",850,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/2a5b4ea71af6b9ebb7544d1de3275eec.jpg",850,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/2a5b4ea71af6b9ebb7544d1de3275eec-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/2a5b4ea71af6b9ebb7544d1de3275eec-621x365.jpg",621,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/2a5b4ea71af6b9ebb7544d1de3275eec-840x494.jpg",640,376,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/2a5b4ea71af6b9ebb7544d1de3275eec.jpg",850,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/2a5b4ea71af6b9ebb7544d1de3275eec.jpg",850,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/2a5b4ea71af6b9ebb7544d1de3275eec-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/2a5b4ea71af6b9ebb7544d1de3275eec.jpg",850,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Avropa v\u0259 M\u0259rk\u0259zi Asiya (AMA) regionunun orta g\u0259lirli \u00f6lk\u0259l\u0259ri (o c\u00fcml\u0259d\u0259n Az\u0259rbaycan) iqtisadi art\u0131m v\u0259 tullant\u0131lar\u0131n artmas\u0131 aras\u0131ndak\u0131 \u0259laq\u0259l\u0259rin q\u0131r\u0131lmas\u0131 kimi m\u00fch\u00fcm bir m\u0259rh\u0259l\u0259y\u0259 yax\u0131nla\u015f\u0131r. \u201cReport\u201d D\u00fcnya Bank\u0131n\u0131n hesabat\u0131na istinad\u0259n x\u0259b\u0259r verir ki, indiy\u0259d\u0259k bu n\u0259tic\u0259 \u0259sas\u0259n y\u00fcks\u0259k g\u0259lirli \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 \u0259ld\u0259 edilib. \u201cEnerji s\u0259m\u0259r\u0259liliyinin art\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 karbondan daha az as\u0131l\u0131, daha az emissiyal\u0131 v\u0259 daha&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/800922"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=800922"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/800922\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":800924,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/800922\/revisions\/800924"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/800923"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=800922"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=800922"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=800922"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}