{"id":801466,"date":"2025-04-21T09:19:07","date_gmt":"2025-04-21T05:19:07","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=801466"},"modified":"2025-04-21T09:19:07","modified_gmt":"2025-04-21T05:19:07","slug":"x%c9%99rc%c9%99ngin-mualic%c9%99sind%c9%99-yeni-bitki-sohr%c9%99ti-abs-y%c9%99-q%c9%99d%c9%99r-yayildi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=801466","title":{"rendered":"X\u0259r\u00e7\u0259ngin m\u00fcalic\u0259sind\u0259 yeni bitki &#8211; \u015e\u00f6hr\u0259ti AB\u015e-y\u0259 q\u0259d\u0259r yay\u0131ld\u0131"},"content":{"rendered":"<p><strong>\u015e\u0259rqi Anadolunun y\u00fcks\u0259k yaylalar\u0131ndan toplanan v\u0259 xalq aras\u0131nda &#8220;\u0131\u015fk\u0131n&#8221;, &#8220;\u0131rg\u0131n&#8221; v\u0259 ya &#8220;u\u00e7kun&#8221; kimi tan\u0131nan bu bitki, x\u0259r\u00e7\u0259ngin m\u00fcalic\u0259sind\u0259 perspektivli t\u0259siri il\u0259 d\u00fcnya tibb ictimaiyy\u0259tinin diqq\u0259tini c\u0259lb edib. T\u0259bii \u015f\u0259raitd\u0259 yeti\u015f\u0259n bu bitki art\u0131q yaln\u0131z regional d\u0259y\u0259r deyil &#8211; beyn\u0259lxalq sa\u011flaml\u0131q resursuna \u00e7evrilm\u0259kd\u0259dir. Bu bitkinin lat\u0131n dilind\u0259 ad\u0131 &#8220;Rheum ribes&#8221;dir.<\/strong><\/p>\n<p>Atlanta Universitetind\u0259 apar\u0131lan t\u0259dqiqatlar \u0131\u015fk\u0131n\u0131n t\u0259rkibind\u0259ki madd\u0259l\u0259rin x\u0259r\u00e7\u0259ngl\u0259 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 t\u0259sirli ola bil\u0259c\u0259yini g\u00f6st\u0259rib. Bu n\u0259tic\u0259l\u0259r bitkinin yaln\u0131z xalq t\u0259bab\u0259tind\u0259 deyil, h\u0259m d\u0259 m\u00fcasir tibbd\u0259 istifad\u0259 olunma ehtimal\u0131n\u0131 g\u00fccl\u0259ndirib. H\u0259min ara\u015fd\u0131rma \u0131\u015fk\u0131n\u0131 qlobal sa\u011flaml\u0131q g\u00fcnd\u0259min\u0259 g\u0259tirib v\u0259 onun AB\u015e d\u0259 daxil olmaqla bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259d\u0259 maraqla qar\u015f\u0131lanmas\u0131na s\u0259b\u0259b olub.<\/p>\n<p><strong>Sa\u011flaml\u0131\u011fa faydalar\u0131 n\u0259dir?<\/strong><\/p>\n<p>I\u015fk\u0131n y\u00fcks\u0259k miqdarda C vitamini il\u0259 yana\u015f\u0131, A, B1, B2, E v\u0259 K vitaminl\u0259ri il\u0259 d\u0259 z\u0259ngindir. Bu bitki t\u0259rav\u0259tli \u015f\u0259kild\u0259 istehlak edildikd\u0259 h\u0259zmi asanla\u015fd\u0131r\u0131r, \u00fcr\u0259kbulanman\u0131 aradan qald\u0131r\u0131r v\u0259 immun sistemini g\u00fccl\u0259ndirir. Qripal infeksiyalar v\u0259 h\u0259rar\u0259t\u0259 qar\u015f\u0131 da faydal\u0131 t\u0259sirl\u0259ri il\u0259 tan\u0131n\u0131r. Yerli \u0259hali ill\u0259rdir m\u00fcxt\u0259lif x\u0259st\u0259likl\u0259rin m\u00fcalic\u0259sind\u0259 bu bitkid\u0259n istifad\u0259 edir v\u0259 son ara\u015fd\u0131rmalar bu \u0259n\u0259n\u0259vi bilikl\u0259rin elmi \u0259saslar\u0131n\u0131 ortaya qoyub.<\/p>\n<p><strong>T\u0259l\u0259bat art\u0131r, qiym\u0259tl\u0259r d\u0259yi\u015fir<\/strong><\/p>\n<p>\u018frzincanda uzun ill\u0259rdir da\u011flardan \u0131\u015fk\u0131n toplay\u0131b satan yerli sakinl\u0259rd\u0259n biri, \u0130sa Kurt bildirir ki, bu bitkiy\u0259 son d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 maraq \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 art\u0131b. T\u0259kc\u0259 \u015e\u0259rqi Anadolu b\u00f6lg\u0259sind\u0259n deyil, T\u00fcrkiy\u0259nin q\u0259rb b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259n d\u0259 al\u0131c\u0131lar g\u0259lir. T\u0259l\u0259bat artd\u0131qca, sat\u0131\u015flar da art\u0131r, amma yax\u0131n vaxtlarda m\u0259hsul bollu\u011fu s\u0259b\u0259bil\u0259 qiym\u0259tl\u0259rin nisb\u0259t\u0259n a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u0259c\u0259yi g\u00f6zl\u0259nilir.<\/p>\n<p><strong>Sa\u011flaml\u0131q sirl\u0259rinin s\u0259rh\u0259dl\u0259ri a\u015fmas\u0131<\/strong><\/p>\n<p>Bir vaxtlar yaln\u0131z da\u011f k\u0259ndl\u0259rinin t\u0259bii s\u0259rv\u0259ti olan \u0131\u015fk\u0131n, indi beyn\u0259lxalq tibb dair\u0259l\u0259rinin maraq g\u00f6st\u0259rdiyi bir m\u00fcalic\u0259 vasit\u0259sin\u0259 \u00e7evrilib. X\u0259r\u00e7\u0259ng m\u00fcalic\u0259sind\u0259 potensial\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 apar\u0131lan ara\u015fd\u0131rmalar bu bitkini sad\u0259c\u0259 lokal deyil, qlobal bir sa\u011flaml\u0131q \u00fcmidin\u0259 \u00e7evirib. Haz\u0131rda yerli \u0259hali \u0131\u015fk\u0131n\u0131 daha intensiv \u015f\u0259kild\u0259 y\u0131\u011faraq h\u0259m iqtisadi, h\u0259m d\u0259 tibbi bax\u0131mdan bu f\u00fcrs\u0259td\u0259n yararlanma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.\/E-saglam.az<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u015e\u0259rqi Anadolunun y\u00fcks\u0259k yaylalar\u0131ndan toplanan v\u0259 xalq aras\u0131nda &#8220;\u0131\u015fk\u0131n&#8221;, &#8220;\u0131rg\u0131n&#8221; v\u0259 ya &#8220;u\u00e7kun&#8221; kimi tan\u0131nan bu bitki, x\u0259r\u00e7\u0259ngin m\u00fcalic\u0259sind\u0259 perspektivli t\u0259siri il\u0259 d\u00fcnya tibb ictimaiyy\u0259tinin diqq\u0259tini c\u0259lb edib. T\u0259bii \u015f\u0259raitd\u0259 yeti\u015f\u0259n bu bitki art\u0131q yaln\u0131z regional d\u0259y\u0259r deyil &#8211; beyn\u0259lxalq sa\u011flaml\u0131q resursuna \u00e7evrilm\u0259kd\u0259dir. Bu bitkinin lat\u0131n dilind\u0259 ad\u0131 &#8220;Rheum ribes&#8221;dir. Atlanta Universitetind\u0259 apar\u0131lan t\u0259dqiqatlar \u0131\u015fk\u0131n\u0131n t\u0259rkibind\u0259ki madd\u0259l\u0259rin x\u0259r\u00e7\u0259ngl\u0259 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 t\u0259sirli ola bil\u0259c\u0259yini g\u00f6st\u0259rib. Bu n\u0259tic\u0259l\u0259r bitkinin yaln\u0131z xalq t\u0259bab\u0259tind\u0259 deyil, h\u0259m d\u0259 m\u00fcasir tibbd\u0259 istifad\u0259 olunma ehtimal\u0131n\u0131 g\u00fccl\u0259ndirib. H\u0259min ara\u015fd\u0131rma \u0131\u015fk\u0131n\u0131 qlobal sa\u011flaml\u0131q g\u00fcnd\u0259min\u0259 g\u0259tirib v\u0259 onun AB\u015e d\u0259 daxil&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":801468,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/875b46b4e01ca8d33561580a6ce0e01c.jpg",870,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/875b46b4e01ca8d33561580a6ce0e01c.jpg",870,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/875b46b4e01ca8d33561580a6ce0e01c.jpg",870,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/875b46b4e01ca8d33561580a6ce0e01c-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/875b46b4e01ca8d33561580a6ce0e01c-635x365.jpg",635,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/875b46b4e01ca8d33561580a6ce0e01c-840x483.jpg",640,368,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/875b46b4e01ca8d33561580a6ce0e01c.jpg",870,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/875b46b4e01ca8d33561580a6ce0e01c.jpg",870,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/875b46b4e01ca8d33561580a6ce0e01c-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/875b46b4e01ca8d33561580a6ce0e01c.jpg",870,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"\u015e\u0259rqi Anadolunun y\u00fcks\u0259k yaylalar\u0131ndan toplanan v\u0259 xalq aras\u0131nda &#8220;\u0131\u015fk\u0131n&#8221;, &#8220;\u0131rg\u0131n&#8221; v\u0259 ya &#8220;u\u00e7kun&#8221; kimi tan\u0131nan bu bitki, x\u0259r\u00e7\u0259ngin m\u00fcalic\u0259sind\u0259 perspektivli t\u0259siri il\u0259 d\u00fcnya tibb ictimaiyy\u0259tinin diqq\u0259tini c\u0259lb edib. T\u0259bii \u015f\u0259raitd\u0259 yeti\u015f\u0259n bu bitki art\u0131q yaln\u0131z regional d\u0259y\u0259r deyil &#8211; beyn\u0259lxalq sa\u011flaml\u0131q resursuna \u00e7evrilm\u0259kd\u0259dir. Bu bitkinin lat\u0131n dilind\u0259 ad\u0131 &#8220;Rheum ribes&#8221;dir. Atlanta Universitetind\u0259 apar\u0131lan t\u0259dqiqatlar \u0131\u015fk\u0131n\u0131n&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/801466"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=801466"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/801466\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":801469,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/801466\/revisions\/801469"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/801468"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=801466"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=801466"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=801466"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}