{"id":801528,"date":"2025-04-21T11:49:46","date_gmt":"2025-04-21T07:49:46","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=801528"},"modified":"2025-04-21T11:49:46","modified_gmt":"2025-04-21T07:49:46","slug":"ulu-ond%c9%99r-heyd%c9%99r-%c9%99liyev-v%c9%99-ana-dili","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=801528","title":{"rendered":"Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev v\u0259 Ana dili"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>Tarixin yadda\u015f\u0131nda el\u0259 \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259r var ki, onlar\u0131n ad\u0131 sad\u0259c\u0259 bir d\u00f6vr\u00fc deyil, b\u00fct\u00f6v bir mill\u0259tin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131, kimliyini, ruhunu ifad\u0259 edir. Bu \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259rd\u0259n biri d\u0259 m\u00fcasir Az\u0259rbaycan\u0131n memar\u0131, ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevdir. Onun f\u0259aliyy\u0259ti t\u0259kc\u0259 siyasi v\u0259 iqtisadi sah\u0259l\u0259rl\u0259 m\u0259hdudla\u015fm\u0131r, eyni zamanda milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rin, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Az\u0259rbaycan dilinin qorunmas\u0131 v\u0259 inki\u015faf etdirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 d\u0259 silinm\u0259z izl\u0259r buraxm\u0131\u015fd\u0131r.<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan dili bizim \u00fc\u00e7\u00fcn sad\u0259c\u0259 bir \u00fcnsiyy\u0259t vasit\u0259si deyil; bu, tarixin min ill\u0259rd\u0259n s\u00fcz\u00fcl\u00fcb g\u0259l\u0259n s\u0259sidir, xalq\u0131n yadda\u015f\u0131, \u015fairl\u0259rin k\u00f6n\u00fcl p\u0131\u00e7\u0131lt\u0131s\u0131, n\u0259n\u0259l\u0259rin laylas\u0131, q\u0259hr\u0259manlar\u0131n nidas\u0131d\u0131r. Bu dil\u0259 sahib \u00e7\u0131xmaq, onu ya\u015fatmaq is\u0259 b\u00f6y\u00fck bir m\u0259suliyy\u0259t, \u0259slind\u0259, milli borcdur. M\u0259hz Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev bu m\u0259suliyy\u0259ti \u00f6z\u00fcn\u00fcn siyasi amal\u0131na \u00e7evirdi. 1978-ci il \u2013 sovet imperiyas\u0131n\u0131n s\u0259rt qaydalar\u0131n\u0131n h\u00f6km s\u00fcrd\u00fcy\u00fc bir d\u00f6vrd\u0259 Az\u0259rbaycan SSR Konstitusiyas\u0131nda Az\u0259rbaycan dilinin d\u00f6vl\u0259t dili kimi t\u0259sbit olunmas\u0131 \u2013 m\u0259hz Heyd\u0259r \u018fliyevin irad\u0259sinin v\u0259 milli irs\u0259 ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n t\u0259nt\u0259n\u0259sidir. Bu, yaln\u0131z h\u00fcquqi bir madd\u0259 deyildi \u2013 bu, bir xalq\u0131n \u00f6z s\u0259sin\u0259 sahib \u00e7\u0131xmas\u0131 idi.<\/p>\n<p>Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev \u00fc\u00e7\u00fcn ana dilin\u0259 h\u00f6rm\u0259t sad\u0259c\u0259 siyasi bir \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f deyildi. O, d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131nda vur\u011fulay\u0131rd\u0131: \u201cH\u0259r bir xalq\u0131n milli varl\u0131\u011f\u0131, \u0259n b\u00f6y\u00fck s\u0259rv\u0259ti onun dilidir. Dilini itir\u0259n mill\u0259t \u00f6z varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 da itir\u0259r\u201d. M\u0259hz bu d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259nin n\u0259tic\u0259sidir ki, onun t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc v\u0259 r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 m\u00fcst\u0259qillik ill\u0259rind\u0259 Az\u0259rbaycan dilinin r\u0259smi statusu Konstitusiyada yenid\u0259n t\u0259sbit olundu, lat\u0131n qrafikal\u0131 \u0259lifbaya ke\u00e7id h\u0259yata ke\u00e7irildi, dilin t\u0259drisi v\u0259 t\u0259bli\u011fi \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00f6vl\u0259t proqramlar\u0131 haz\u0131rland\u0131. Heyd\u0259r \u018fliyevin irad\u0259si il\u0259 \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda d\u00f6vl\u0259t dili haqq\u0131nda\u201d Qanun q\u0259bul edildi. Bu qanun\u00a0 minillik k\u00f6kl\u0259r\u0259 ba\u011fl\u0131 olan Az\u0259rbaycan dilin\u0259 yeni bir n\u0259f\u0259s verdi.<\/p>\n<p>Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev nitql\u0259rind\u0259 Az\u0259rbaycan dilind\u0259n son d\u0259r\u0259c\u0259 z\u0259riflikl\u0259 v\u0259 ustal\u0131qla istifad\u0259 edirdi. Onun dan\u0131\u015f\u0131q t\u0259rzi, se\u00e7diyi s\u00f6zl\u0259r, verdiyi n\u00fcmun\u0259l\u0259r, istinad etdiyi klassikl\u0259r \u2013 dilin b\u00fct\u00fcn g\u00f6z\u0259llikl\u0259rini \u00f6z\u00fcnd\u0259 \u0259ks etdirirdi. O, h\u0259r \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 il\u0259 g\u0259ncl\u0259r\u0259 v\u0259 ziyal\u0131lara dil\u0259 nec\u0259 h\u00f6rm\u0259tl\u0259 yana\u015fma\u011f\u0131 \u00f6yr\u0259dirdi. \u00c7\u00fcnki o bilirdi ki, dilin\u0259 sahib \u00e7\u0131xmayan xalq g\u0259l\u0259c\u0259yin\u0259 d\u0259 sahib \u00e7\u0131xa bilm\u0259z.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan dili d\u00fcnya az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n\u0131n birliyi v\u0259 b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259t\u0259 t\u0259qdim etdiyi m\u0259d\u0259ni d\u0259y\u0259rl\u0259rin da\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131d\u0131r. Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan dili m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259, universitetl\u0259rd\u0259, televiziyalarda, beyn\u0259lxalq tribunalarda s\u0259sl\u0259nirs\u0259, bunun arxas\u0131nda Heyd\u0259r \u018fliyev uzaqg\u00f6r\u0259nliyinin v\u0259 m\u00fcdrik siyas\u0259tinin b\u00fcn\u00f6vr\u0259si dayan\u0131r. O, dil\u0259 sad\u0259c\u0259 sevgiyl\u0259 yox, d\u00f6vl\u0259t d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259si il\u0259 yana\u015f\u0131rd\u0131. Bu da onu sad\u0259c\u0259 lider yox, milli kimliyin qoruyucusu edirdi.<\/p>\n<p>Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev \u2013 bu ad Az\u0259rbaycan tarixind\u0259 bir mill\u0259tin aya\u011fa qalx\u0131\u015f\u0131, dir\u00e7\u0259li\u015fi v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 inam\u0131 il\u0259 birg\u0259 \u00e7\u0259kilir. Onun Az\u0259rbaycan dilin\u0259 olan sevgisi is\u0259, bir \u00f6m\u00fcrl\u00fck s\u0259daq\u0259tin, v\u0259fan\u0131n v\u0259 v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259rliyin ifad\u0259sidir. H\u0259r d\u0259f\u0259 ana dilimizd\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259nd\u0259, dan\u0131\u015fanda, yazanda \u0259slind\u0259 Onun ruhuna bir t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr p\u0131\u00e7\u0131lday\u0131r\u0131q: \u201cT\u0259\u015f\u0259kk\u00fcrl\u0259r, Ulu \u00d6nd\u0259r, Ana dilimizi ya\u015fatd\u0131\u011f\u0131n \u00fc\u00e7\u00fcn\u2026\u201d<\/p>\n<p><em><strong>Nuran\u0259 Qarayeva,<br \/>\n204 n\u00f6mr\u0259li tam orta m\u0259kt\u0259bin Az\u0259rbaycan dili v\u0259 \u0259d\u0259biyyat m\u00fc\u0259llimi<\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tarixin yadda\u015f\u0131nda el\u0259 \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259r var ki, onlar\u0131n ad\u0131 sad\u0259c\u0259 bir d\u00f6vr\u00fc deyil, b\u00fct\u00f6v bir mill\u0259tin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131, kimliyini, ruhunu ifad\u0259 edir. Bu \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259rd\u0259n biri d\u0259 m\u00fcasir Az\u0259rbaycan\u0131n memar\u0131, ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevdir. Onun f\u0259aliyy\u0259ti t\u0259kc\u0259 siyasi v\u0259 iqtisadi sah\u0259l\u0259rl\u0259 m\u0259hdudla\u015fm\u0131r, eyni zamanda milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rin, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Az\u0259rbaycan dilinin qorunmas\u0131 v\u0259 inki\u015faf etdirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 d\u0259 silinm\u0259z izl\u0259r buraxm\u0131\u015fd\u0131r. Az\u0259rbaycan dili bizim \u00fc\u00e7\u00fcn sad\u0259c\u0259 bir \u00fcnsiyy\u0259t vasit\u0259si deyil; bu, tarixin min ill\u0259rd\u0259n s\u00fcz\u00fcl\u00fcb g\u0259l\u0259n s\u0259sidir, xalq\u0131n yadda\u015f\u0131, \u015fairl\u0259rin k\u00f6n\u00fcl p\u0131\u00e7\u0131lt\u0131s\u0131, n\u0259n\u0259l\u0259rin laylas\u0131, q\u0259hr\u0259manlar\u0131n nidas\u0131d\u0131r. Bu dil\u0259 sahib \u00e7\u0131xmaq, onu ya\u015fatmaq is\u0259 b\u00f6y\u00fck bir&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":801529,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/7ec0dbee169831570034859065310791359.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/7ec0dbee169831570034859065310791359.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/7ec0dbee169831570034859065310791359.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/7ec0dbee169831570034859065310791359-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/7ec0dbee169831570034859065310791359-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/7ec0dbee169831570034859065310791359-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/7ec0dbee169831570034859065310791359.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/7ec0dbee169831570034859065310791359.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/7ec0dbee169831570034859065310791359-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/7ec0dbee169831570034859065310791359.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Tarixin yadda\u015f\u0131nda el\u0259 \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259r var ki, onlar\u0131n ad\u0131 sad\u0259c\u0259 bir d\u00f6vr\u00fc deyil, b\u00fct\u00f6v bir mill\u0259tin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131, kimliyini, ruhunu ifad\u0259 edir. Bu \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259rd\u0259n biri d\u0259 m\u00fcasir Az\u0259rbaycan\u0131n memar\u0131, ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevdir. Onun f\u0259aliyy\u0259ti t\u0259kc\u0259 siyasi v\u0259 iqtisadi sah\u0259l\u0259rl\u0259 m\u0259hdudla\u015fm\u0131r, eyni zamanda milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rin, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Az\u0259rbaycan dilinin qorunmas\u0131 v\u0259 inki\u015faf etdirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 d\u0259 silinm\u0259z izl\u0259r&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/801528"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=801528"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/801528\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":801530,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/801528\/revisions\/801530"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/801529"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=801528"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=801528"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=801528"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}