{"id":801752,"date":"2025-04-22T09:35:55","date_gmt":"2025-04-22T05:35:55","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=801752"},"modified":"2025-04-22T09:35:55","modified_gmt":"2025-04-22T05:35:55","slug":"biz-qlobal-c%c9%99nubla-qlobal-simal-arasinda-korpul%c9%99rin-qurulmasinda-muhum-rol-oynadiq","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=801752","title":{"rendered":"Biz Qlobal C\u0259nubla Qlobal \u015eimal aras\u0131nda k\u00f6rp\u00fcl\u0259rin qurulmas\u0131nda m\u00fch\u00fcm rol oynad\u0131q"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyev \u00abYeni d\u00fcnya nizam\u0131na do\u011fru\u00bb m\u00f6vzusunda ke\u00e7iril\u0259n beyn\u0259lxalq forumda bir daha Az\u0259rbaycan\u0131n beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259 \u00e7oxt\u0259r\u0259flilik prinsipinin f\u0259al t\u0259r\u0259fdar\u0131 oldu\u011funu \u0259sasl\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131rd\u0131<\/strong><\/em><\/p>\n<p>\u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q m\u0259kan\u0131 kimi tan\u0131nan v\u0259 n\u00fcfuz qazanan Az\u0259rbaycan 120 \u00f6lk\u0259nin s\u0131ralar\u0131nda birl\u0259\u015fdir\u0259n, BMT-d\u0259n \u00a0sonra ikinci b\u00f6y\u00fck siyasi t\u0259sisat olan Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131na 4 ililk s\u0259drliyi il\u0259 qazand\u0131\u011f\u0131 z\u0259ngin t\u0259cr\u00fcb\u0259ni bu g\u00fcn ist\u0259r ev sahibliyi etdiyi beyn\u0259lxalq \u0259h\u0259miyy\u0259tli t\u0259dbirl\u0259rd\u0259, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 \u00fczv\u00fc oldu\u011fu qurumlar\u0131n beyn\u0259lxalq n\u00fcfuzunun art\u0131r\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 atd\u0131\u011f\u0131 add\u0131mlarda \u00f6z\u00fcn\u00fc n\u00fcmayi\u015f etdirir. D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyev bu g\u00fcnl\u0259rd\u0259 ADA Universitetind\u0259 ke\u00e7iril\u0259n \u00abYeni d\u00fcnya nizam\u0131na do\u011fru\u00bb m\u00f6vzusunda beyn\u0259lxalq forumda bir daha diqq\u0259ti Az\u0259rbaycan\u0131n \u00e7oxt\u0259r\u0259flilik prinsipinin f\u0259al t\u0259r\u0259fdar\u0131 olmas\u0131na y\u00f6n\u0259ld\u0259r\u0259k bunu \u0259sasl\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131rd\u0131. \u00a0\u00a0\u00abBiz d\u00f6rd il \u0259rzind\u0259 b\u00fct\u00fcn \u00fczv \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 \u00e7ox yard\u0131m etdik. Biz Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131nda yax\u015f\u0131 irs qoyduq\u00bb s\u00f6yl\u0259y\u0259n c\u0259nab \u0130lham \u018fliyev bildirdi ki, \u00a0\u00e7\u00fcnki m\u00fc\u0259yy\u0259n m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 bu H\u0259r\u0259kat bir q\u0259d\u0259r z\u0259ifl\u0259m\u0259y\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131. Biz yeni dinamika g\u0259tirdik. Parlament Platformas\u0131 v\u0259 G\u0259ncl\u0259r Platformas\u0131 yarad\u0131lmas\u0131 t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f etdik. Bel\u0259likl\u0259, bu, Az\u0259rbaycan\u0131n iki m\u00fch\u00fcm irsidir v\u0259 biz Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n institusional inki\u015faf\u0131 v\u0259 onun t\u0259\u015fkilata potensial transformasiyas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 f\u0259al i\u015fl\u0259dik. S\u0259drliyimiz yekdillikl\u0259 d\u0259st\u0259kl\u0259ndi: \u00abBiz 3 il m\u00fcdd\u0259tin\u0259 se\u00e7ilmi\u015fdik, lakin sonra \u00fczv d\u00f6vl\u0259tl\u0259r s\u0259drliyimizi daha bir il m\u00fcdd\u0259tin\u0259 uzatma\u011f\u0131 q\u0259rara ald\u0131lar ki, bu da h\u0259r\u0259kat\u0131n tarixind\u0259 g\u00f6r\u00fcnm\u0259mi\u015f hadis\u0259dir. Bel\u0259likl\u0259, yenid\u0259n yekdil q\u0259rarla Az\u0259rbaycan\u0131n s\u0259drliyi uzad\u0131ld\u0131. Bu onu g\u00f6st\u0259rir ki, \u00fczv d\u00f6vl\u0259tl\u0259r aras\u0131nda m\u00fc\u0259yy\u0259n ikit\u0259r\u0259fli v\u0259 ya \u00e7oxt\u0259r\u0259fli anla\u015f\u0131lmazl\u0131qlar\u0131n olmas\u0131na baxmayaraq, &#8211; hans\u0131 ki, ba\u015fad\u00fc\u015f\u00fcl\u0259ndir \u2013 \u00e7\u00fcnki 120 \u00f6lk\u0259 var, &#8211; Az\u0259rbaycana m\u00fcnasib\u0259td\u0259 onlar\u0131n ham\u0131s\u0131 bizim rolumuzun qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259sind\u0259 vahid m\u00f6vqed\u0259n \u00e7\u0131x\u0131\u015f etmi\u015fdi.\u00bb<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan d\u00fcnyan\u0131 Bak\u0131ya torplayan COP29 iqlim konfrans\u0131na ev sahibliyi etm\u0259kl\u0259 d\u0259 bu \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f\u0131 s\u0259sl\u0259ndirdi ki, \u0259sas h\u0259d\u0259fimiz az inki\u015faf etmi\u015f, ekzistensial t\u0259hdidl\u0259 \u00fczl\u0259\u015fmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259ri d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259k olacaq. Biz bunu etdik. B\u00fct\u00fcn proses boyu Az\u0259rbaycan\u00a0 inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259rin, x\u00fcsusil\u0259 ki\u00e7ik ada d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin v\u0259 \u0259n az inki\u015faf etmi\u015f d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin ehtiyaclar\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alan n\u0259tic\u0259 \u0259ld\u0259 etm\u0259y\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f etdi. \u00c7\u00fcnki onlar iqlim d\u0259yi\u015fm\u0259l\u0259rinin a\u011f\u0131r y\u00fck\u00fcn\u00fc da\u015f\u0131y\u0131rlar v\u0259 ekzistensial t\u0259hl\u00fck\u0259 il\u0259 \u00fczl\u0259\u015firl\u0259r. \u00d6lk\u0259miz, h\u0259m\u00e7inin m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 idar\u0259\u00e7iliyi il\u0259 daha da a\u011f\u0131rla\u015fan ekoloji probleml\u0259rd\u0259n \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259k\u0259n xalqlar v\u0259 regionlar il\u0259 h\u0259mr\u0259ylik n\u00fcmayi\u015f etdirdi. Az\u0259rbaycan inki\u015faf etmi\u015f v\u0259 inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259r aras\u0131nda k\u00f6rp\u00fcl\u0259rin qurulmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259yl\u0259rini \u0259sirg\u0259m\u0259di v\u0259 bunun n\u0259tic\u0259sind\u0259 d\u00fcnya tarixi Bak\u0131 nailiyy\u0259tin\u0259 \u015fahid oldu. Bak\u0131 COP-da \u0130tki v\u0259 Z\u0259r\u0259r Fondu tam i\u015fl\u0259k v\u0259ziyy\u0259t\u0259 g\u0259tirildi. Biz, h\u0259m\u00e7inin karbon bazar\u0131na dair \u00e7oxdan g\u00f6zl\u0259nil\u0259n 6-c\u0131 madd\u0259nin tam i\u015fl\u0259k v\u0259ziyy\u0259t\u0259 g\u0259tirilm\u0259sin\u0259 nail olduq. \u018fn \u0259sas\u0131, Bak\u0131 COP 2035-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 300 milyard dollar t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn qar\u015f\u0131ya yeni qlobal m\u0259qs\u0259d qoyan Yeni Kollektiv K\u0259miyy\u0259t M\u0259qs\u0259dinin (NCQG) \u015fahidi oldu. Bu raz\u0131la\u015fma inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 iqlim d\u0259yi\u015fm\u0259l\u0259rinin f\u0259sadlar\u0131 il\u0259 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 k\u00f6m\u0259k ed\u0259c\u0259k. Bak\u0131 nailiyy\u0259tini \u00e7oxt\u0259r\u0259fliliyin t\u0259nt\u0259n\u0259si kimi qiym\u0259tl\u0259ndir\u0259n d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyev bildirdi ki, \u00a0COP29 iqlim diplomatiyas\u0131nda d\u00f6n\u00fc\u015f n\u00f6qt\u0259sidir v\u0259 bu irs g\u0259l\u0259c\u0259k qlobal iqlim f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 m\u00fcsb\u0259t t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Bu reall\u0131q da inkaredilm\u0259zdir ki, g\u00fccl\u00fc iqtisadiyyat, g\u00fccl\u00fc ordu, daxili sabitlik, xalq-iqtidar birliyi xarici siyas\u0259timizin \u0259sas amill\u0259ridir. \u00c7\u00fcnki xarici siyas\u0259t daxili siyas\u0259tin davam\u0131d\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 bundan sonra da xarici siyas\u0259timiz \u00e7ox ayd\u0131n, a\u00e7\u0131q olacaq v\u0259 bu g\u00fcn d\u00fcnya ictimaiyy\u0259ti siyas\u0259timizi b\u0259y\u0259nir v\u0259 d\u0259st\u0259kl\u0259yir. \u018fg\u0259r bel\u0259 olmasayd\u0131, 155 \u00f6lk\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131 BMT T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131na \u00fczv se\u00e7m\u0259zdi. \u018fg\u0259r bel\u0259 olmasayd\u0131, 120 \u00f6lk\u0259 bizi Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131na s\u0259dr se\u00e7m\u0259zdi. \u018fg\u0259r bel\u0259 olmasayd\u0131, d\u00fcnya birliyi COP29 Konfrans\u0131n\u0131n Az\u0259rbaycanda ke\u00e7irilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 q\u0259rar q\u0259bul etm\u0259zdi. D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyev Az\u0259rbaycan\u0131n g\u00fccl\u00fc iqtisadiyyat\u0131n\u0131n m\u00fcst\u0259qil xarici siyas\u0259tin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sin\u0259 geni\u015f imkanlar yaratd\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirir. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6lk\u0259mizin son 21 ild\u0259n art\u0131q d\u00f6vrd\u0259 \u00a0qazand\u0131\u011f\u0131 sosial-iqtisadi g\u00f6st\u0259ricil\u0259r\u0259 diqq\u0259t yetirm\u0259k kifay\u0259tdir. \u00a0Bu m\u00fcdd\u0259td\u0259 b\u00fcdc\u0259 g\u0259lirl\u0259ri 30 d\u0259f\u0259d\u0259n, xarici ticar\u0259t d\u00f6vriyy\u0259si is\u0259 10 d\u0259f\u0259d\u0259n \u00e7ox art\u0131b. Bu ill\u0259r \u0259rzind\u0259 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 \u0259lveri\u015fli investisiya m\u00fchiti yarad\u0131l\u0131b. Bel\u0259 ki, Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131na 310 milyard dollardan \u00e7ox s\u0259rmay\u0259 qoyulub ki, bunun da 200 milyard dollara yax\u0131n\u0131 qeyri-enerji sektorunun pay\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcr. Son ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan \u00f6z\u00fcn\u00fcn n\u0259qliyyat infrastrukturuna milyardlarla dollar h\u0259cmind\u0259 s\u0259rmay\u0259 qoyub. \u00d6lk\u0259miz Avrasiyan\u0131n \u015e\u0259rq-Q\u0259rb v\u0259 \u015eimal-C\u0259nub n\u0259qliyyat d\u0259hlizl\u0259ri \u00fcz\u0259rind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n n\u0259qliyyat v\u0259 logistika m\u0259rk\u0259zl\u0259rind\u0259n birin\u0259 \u00e7evrilib.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n beyn\u0259lxalq n\u00fcfuzunun g\u00f6st\u0259ricil\u0259rind\u0259n olan Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131, eyni zamanda, \u00fczv d\u00f6vl\u0259tl\u0259rl\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259rinin y\u00fcks\u0259l\u0259n x\u0259tl\u0259 inki\u015faf\u0131n\u0131 t\u0259sdiql\u0259y\u0259n xeyli sayda faktlar sadalamaq olar. Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131 d\u00fcnyada BMT-d\u0259n sonra da \u0259n b\u00f6y\u00fck beyn\u0259lxalq t\u0259sisatd\u0131r. Prezident \u0130lham \u018fliyevin say\u0259sind\u0259 \u00f6lk\u0259miz bu t\u0259sisata u\u011furla r\u0259hb\u0259rlik etm\u0259kl\u0259 onun beyn\u0259lxalq al\u0259md\u0259 n\u00fcfuzunu v\u0259 rolunu g\u00fccl\u0259ndirib, b\u00f6y\u00fck u\u011fura imza at\u0131b. D\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n s\u0259dri kimi beyn\u0259lxalq m\u00fcst\u0259vid\u0259 davaml\u0131 v\u0259 ard\u0131c\u0131l \u015f\u0259kild\u0259 ir\u0259li s\u00fcrd\u00fcy\u00fc t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs v\u0259 t\u0259klifl\u0259r h\u0259m H\u0259r\u0259kat, h\u0259m d\u0259 dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rin geni\u015f d\u0259st\u0259yini qazan\u0131b. H\u0259l\u0259 2019-cu ild\u0259 \u00f6lk\u0259miz Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n sammitin\u0259 u\u011furla ev sahibliyi etdiyi t\u0259dbird\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyev Az\u0259rbaycan\u0131n \u00f6z s\u0259drliyi d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 beyn\u0259lxalq h\u00fcququ v\u0259 \u0259dal\u0259ti m\u00fcdafi\u0259 ed\u0259c\u0259yini, f\u0259aliyy\u0259tini tarixi \u201cBandunq prinsipl\u0259ri\u201d \u00fcz\u0259rind\u0259 quraca\u011f\u0131n\u0131 b\u0259yan etmi\u015fdi. S\u0259drliyi d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 \u00f6lk\u0259miz H\u0259r\u0259kat \u00fczvl\u0259rinin \u0259dal\u0259tli m\u00f6vqeyini beyn\u0259lxalq m\u00fcst\u0259vid\u0259 m\u00fcdafi\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6z s\u0259yl\u0259rini \u0259sirg\u0259m\u0259di. Bu d\u00f6vrd\u0259 H\u0259r\u0259kat\u0131n parlament v\u0259 g\u0259ncl\u0259r \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259ri yarad\u0131ld\u0131. 2022-ci ild\u0259 \u015eu\u015fa raz\u0131la\u015fmas\u0131 \u0259sas\u0131nda Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n G\u0259ncl\u0259r T\u0259\u015fkilat\u0131 t\u0259sis olundu v\u0259 onun daimi katibliyi Bak\u0131da yerl\u0259\u015f\u0259c\u0259k. T\u0259\u015fkilat\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 kimi m\u00f6t\u0259b\u0259r u\u011furdan \u0259lav\u0259, \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259rinin ad\u0131 da art\u0131q Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n tarixin\u0259 d\u00fc\u015fd\u00fc. Prezident \u0130lham \u018fliyevin Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n s\u0259dri kimi vur\u011fulad\u0131\u011f\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n biri d\u0259 neokolonializml\u0259 m\u00fcbariz\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259sidir. D\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 bildirir ki, dekolonizasiya m\u00fchitind\u0259 yaranm\u0131\u015f Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131 bu m\u00f6vzuya x\u00fcsusi \u00f6n\u0259m ay\u0131rmal\u0131d\u0131r. Prezident \u0130lham \u018fliyev Fransan\u0131 Afrika, C\u0259nub-\u015e\u0259rqi Asiya v\u0259 dig\u0259r \u0259razil\u0259rd\u0259 Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n \u00fczv\u00fc olan \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 ke\u00e7mi\u015fin\u0259, qanl\u0131 m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 cinay\u0259tl\u0259rin\u0259, el\u0259c\u0259 d\u0259 soyq\u0131r\u0131m\u0131 aktlar\u0131na g\u00f6r\u0259 \u00fczr ist\u0259m\u0259y\u0259 v\u0259 m\u0259suliyy\u0259tini etiraf etm\u0259y\u0259 \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n s\u0259drliyi d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n \u00a0n\u00fcfuzu daha da y\u00fcks\u0259ldi, onun beyn\u0259lxalq g\u00fcnd\u0259likd\u0259 duran qlobal m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin h\u0259llind\u0259 rolu daha da artd\u0131. Prezident \u0130lham \u018fliyevin s\u0259drliyi il\u0259 H\u0259r\u0259kat s\u00fcr\u0259tl\u0259 d\u0259yi\u015f\u0259n bug\u00fcnk\u00fc d\u00fcnyada \u00f6z m\u00f6vqeyi v\u0259 yeri olan m\u00f6t\u0259b\u0259r beyn\u0259lxalq t\u0259sisata \u00e7evrilib. Bu g\u00fcn Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131 multilateralizm n\u00fcmun\u0259si kimi q\u0259bul edilir. \u018fslind\u0259, buna nail olmaq he\u00e7 d\u0259 asan deyil. Bel\u0259 ki, Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131 f\u0259rqli etnik, dini, m\u0259d\u0259ni k\u00f6kl\u0259r\u0259, siyasi qurulu\u015flara malik v\u0259 b\u0259z\u0259n h\u0259tta bir-biri il\u0259 k\u0259skin m\u00fcnasib\u0259td\u0259 olan 120 d\u00f6vl\u0259td\u0259n ibar\u0259tdir. Bel\u0259 f\u0259rqli v\u0259 m\u00fcr\u0259kk\u0259b co\u011frafiyada birl\u0259\u015fdirici, effektiv v\u0259 n\u0259tic\u0259y\u00f6n\u00fcml\u00fc s\u0259drlik etm\u0259k m\u0259hz Prezident \u0130lham \u018fliyevin tarixi u\u011furudur. Bu u\u011furlu s\u0259drliyi il\u0259 Az\u0259rbaycan g\u00f6st\u0259rdi ki, b\u00f6y\u00fck \u0259razisi v\u0259 \u0259halisi olmasa da, m\u0259hz g\u00fccl\u00fc Liderin r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda qlobal nailiyy\u0259tl\u0259r\u0259 imza ata bil\u0259r. Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131na s\u0259drliyi v\u0259 bel\u0259 m\u00f6t\u0259b\u0259r t\u0259dbirl\u0259r\u0259 ev sahibliyi etm\u0259k \u00f6lk\u0259mizin multilateralizm\u0259 v\u0259 qlobal h\u0259mr\u0259yliy\u0259 verdiyi \u00f6n\u0259min g\u00f6st\u0259ricisidir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00f6vqeyinin m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259sind\u0259 yerl\u0259\u015fdiyi co\u011frafi m\u0259kan m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r. \u015e\u0259rql\u0259 Q\u0259rbin qovu\u015fa\u011f\u0131nda yerl\u0259\u015f\u0259n \u00f6lk\u0259miz d\u00f6vl\u0259tl\u0259r, xalqlar aras\u0131nda k\u00f6rp\u00fc roluna yeni \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q formatlar\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 il\u0259 \u0259lav\u0259l\u0259r edir. D\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyev \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131nda \u00a0bu m\u0259qama \u00a0da x\u00fcsusi \u00a0diqq\u0259t y\u00f6n\u0259ldir ki, co\u011frafi m\u00f6vqeyind\u0259n istifad\u0259 ed\u0259n v\u0259 m\u00fcasir infrastruktur yaradan Az\u0259rbaycan Avrasiyan\u0131n m\u00fch\u00fcm n\u0259qliyyat v\u0259 logistika m\u0259rk\u0259zl\u0259rind\u0259n birin\u0259 \u00e7evrilib. \u015e\u0259rq-Q\u0259rb v\u0259 \u015eimal-C\u0259nub n\u0259qliyyat d\u0259hlizl\u0259ri bizim \u0259razimizd\u0259n ke\u00e7ir. Bu n\u0259qliyyat yollar\u0131n\u0131n Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259 olan b\u00fct\u00fcn seqmentl\u0259ri u\u011furla f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir. Haz\u0131rk\u0131 m\u0259qamda \u0259razimizd\u0259n y\u00fck ax\u0131n\u0131n\u0131n k\u0259skin artmas\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq, biz bu d\u0259hlizl\u0259rin \u00f6t\u00fcr\u00fcc\u00fcl\u00fck imkanlar\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131na \u0259lav\u0259 v\u0259saitl\u0259r yat\u0131r\u0131r\u0131q.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan n\u0259qliyyat sah\u0259sind\u0259 d\u00fcnyada lider d\u00f6vl\u0259tl\u0259rd\u0259n biridir. \u00d6lk\u0259mizd\u0259 yol-n\u0259qliyyat infrastrukturunun yenil\u0259nm\u0259si, t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si d\u00f6vl\u0259timizin h\u0259yata ke\u00e7irdiyi iqtisadi siyas\u0259tin \u0259sas t\u0259rkib hiss\u0259sidir. Yol iqtisadiyyat, eyni zamanda, \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q \u0259laq\u0259l\u0259rinin co\u011frafiyas\u0131n\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck stimuldur. Bu g\u00fcn t\u0259kc\u0259 i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rimizd\u0259 yarad\u0131lan yol infrastrukturunun timsal\u0131nda Az\u0259rbaycan\u0131n beyn\u0259lxalq n\u0259qliyyat m\u0259rk\u0259zin\u0259 \u00e7evrildiyini b\u00f6y\u00fck \u0259minlikl\u0259 dey\u0259 bil\u0259rik. Bel\u0259 ki, bu torpaqlarda 3 beyn\u0259lxalq hava liman\u0131n\u0131n tikintisi n\u0259z\u0259rd\u0259 tutuldu ki, art\u0131q ikisi &#8211; F\u00fczuli v\u0259 Z\u0259ngilan aeroportlar\u0131 istifad\u0259y\u0259 verilib. La\u00e7\u0131n Beyn\u0259lxalq Hava Liman\u0131n\u0131n is\u0259 bu il \u00a0istifad\u0259y\u0259 verilm\u0259si n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. Bu hava limanlar\u0131n\u0131n beyn\u0259lxalq status qazanmas\u0131 \u00f6z\u00fcnd\u0259 b\u00fct\u00fcn m\u0259qamlar\u0131 ehtiva edir.\u00a0\u00dcmumilikd\u0259 b\u00fct\u00fcn b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 yol-n\u0259qliyyat \u0259sasd\u0131r. Az\u0259rbaycan bu sah\u0259d\u0259 d\u0259 qazand\u0131\u011f\u0131 u\u011furlar\u0131 il\u0259 beyn\u0259lxalq maliyy\u0259 qurumlar\u0131n\u0131n hesabatlar\u0131nda liderliyini qoruyur. Bu g\u00fcnl\u0259rd\u0259 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 s\u0259f\u0259rd\u0259 olan G\u00fcrc\u00fcstan Prezidenti Mixeil Kavela\u015fvili\u00a0il\u0259 m\u0259tbuata birg\u0259 b\u0259yanat\u0131nda da c\u0259nab \u0130lham \u018fliyev diqq\u0259ti enerji, n\u0259qliyyat layih\u0259l\u0259rin\u0259 y\u00f6n\u0259ld\u0259r\u0259k bildirdi ki, bu layih\u0259l\u0259r \u00a0n\u0259inki C\u0259nubi Qafqaz\u0131n, Avrasiya regionunun n\u0259qliyyat v\u0259 enerji x\u0259rit\u0259sini yenid\u0259n t\u0259rtib ed\u0259n layih\u0259l\u0259rdir.<\/p>\n<p>\u00d6lk\u0259mizi regionun m\u00fch\u00fcm n\u0259qliyyat v\u0259 logistika m\u0259rk\u0259zin\u0259 \u00e7evirm\u0259k strategiyas\u0131n\u0131n t\u0259rkib hiss\u0259si olan, \u015e\u0259rq-Q\u0259rb, \u015eimal-C\u0259nub n\u0259qliyyat d\u0259hlizl\u0259rinin k\u0259si\u015fm\u0259sind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n Bak\u0131 Beyn\u0259lxalq D\u0259niz Ticar\u0259t Liman\u0131 \u00f6lk\u0259nin tranzit imkanlar\u0131n\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259sind\u0259 h\u0259lledici rol oynay\u0131r. Bak\u0131 Beyn\u0259lxalq D\u0259niz Ticar\u0259t Liman\u0131 Bak\u0131-Tbilisi-Qars d\u0259mir yolu x\u0259tti \u00fc\u00e7\u00fcn birba\u015fa y\u00fcktoplama m\u0259nt\u0259q\u0259si funksiyas\u0131n\u0131 yerin\u0259 yetirir. Bu liman \u015fimal, c\u0259nub, \u015f\u0259rq v\u0259 q\u0259rb istiqam\u0259tl\u0259rind\u0259n d\u0259hlizl\u0259r \u00fczr\u0259 \u00f6lk\u0259miz\u0259 daxil olan y\u00fckl\u0259rin toplanmas\u0131n\u0131, onlar\u0131n BTQ \u00fczr\u0259 Avropa istiqam\u0259tind\u0259 v\u0259 ya g\u0259mil\u0259rl\u0259 \u015f\u0259rq istiqam\u0259tind\u0259 da\u015f\u0131nmas\u0131n\u0131 t\u0259min ed\u0259n s\u0259m\u0259r\u0259li v\u0259 davaml\u0131 logistika z\u0259ncirinin formala\u015fmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas amildir.<\/p>\n<p>D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 tarixi Z\u0259f\u0259rimizin reall\u0131qlar\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u0259y\u0259rk\u0259n Az\u0259rbaycan\u0131n tranzit imkanlar\u0131n\u0131n geni\u015fl\u0259nm\u0259sind\u0259 \u00f6z s\u00f6z\u00fcn\u00fc dey\u0259c\u0259k Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizinin a\u00e7\u0131lmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 d\u0259 x\u00fcsusi diqq\u0259t g\u00f6st\u0259rir. Bildirir ki, \u00f6lk\u0259mizin \u0259razisind\u0259n t\u0259kc\u0259 Bak\u0131-Tbilisi-Qars kimi bir yol ke\u00e7m\u0259y\u0259c\u0259k, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizi i\u015f\u0259 sal\u0131nacaq: \u201cBir s\u00f6zl\u0259, b\u00fct\u00fcn bunlar \u0259lav\u0259 y\u00fckl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn dig\u0259r imkanlar yaradacaq. Eyni zamanda, Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259n da\u015f\u0131malar, h\u0259m\u00e7inin G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n d\u0259niz liman\u0131ndan ke\u00e7\u0259c\u0259k. Biz bu sah\u0259d\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n s\u0259rmay\u0259 imkanlar\u0131na b\u00f6y\u00fck maraqla bax\u0131r\u0131q. H\u0259qiq\u0259t\u0259n, da\u015f\u0131malarda \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox faydal\u0131 olacaq v\u0259 eyni zamanda, o da vacibdir ki, bu i\u015fl\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259r aras\u0131nda \u0259laq\u0259l\u0259ri g\u00fccl\u0259ndir\u0259c\u0259k. \u00d6lk\u0259l\u0259r bir-biri il\u0259 daha s\u0131x ba\u011fl\u0131 olacaq, inteqrasiya olacaq.\u201d C\u0259nab \u0130lham \u018fliyev onu da bildirir ki, d\u0259hliz boyunca bir \u00e7ox istehsal sah\u0259l\u0259rini yaratma\u011f\u0131 planla\u015fd\u0131r\u0131r\u0131q. Az\u0259rbaycanda b\u00f6y\u00fck s\u0259naye zonalar\u0131n\u0131 yaratmaq ist\u0259yirik. \u00abZ\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizinin a\u00e7\u0131lmas\u0131 qa\u00e7\u0131lmazd\u0131r\u00bb s\u00f6yl\u0259y\u0259n d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyev onu da \u0259lav\u0259 edir ki, h\u0259r halda bu istiqam\u0259td\u0259 \u00f6z s\u0259yl\u0259rimizi art\u0131raca\u011f\u0131q. Bu d\u0259hlizin a\u00e7\u0131lmas\u0131 b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn yeni imkanlar a\u00e7acaq v\u0259 b\u00f6lg\u0259d\u0259 i\u015fbirliyi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin\u0259 d\u0259 m\u00fcsb\u0259t t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259c\u0259k. Region \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck strateji \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb ed\u0259n Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizi Az\u0259rbaycan\u0131 b\u00f6lg\u0259nin n\u0259qliyyat qov\u015faqlar\u0131n\u0131n m\u0259rk\u0259zin\u0259 \u00e7evir\u0259c\u0259k. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, s\u00f6z\u00fcged\u0259n d\u0259hliz t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u201cM\u0259rk\u0259zi Asiyaya ticar\u0259t qap\u0131s\u0131\u201d rolunu oynayacaq v\u0259 iqtisadi \u0259laq\u0259l\u0259rin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 imkan ver\u0259c\u0259k. Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizinin a\u00e7\u0131lmas\u0131 \u0259b\u0259di dostluq v\u0259 qarda\u015fl\u0131q m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri davam ed\u0259n Az\u0259rbaycan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259, el\u0259c\u0259 d\u0259 Avrasiya \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n m\u00fck\u0259mm\u0259l alternativ yoldur.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n beyn\u0259lxalq n\u00fcfuzu, b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rd\u0259 z\u0259ngin t\u0259cr\u00fcb\u0259y\u0259 malik olmas\u0131, \u0259n \u0259sas\u0131 s\u00fclh\u00fcn, t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin, \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n t\u0259r\u0259fdar\u0131 olmas\u0131 v\u0259 bunu atd\u0131\u011f\u0131 add\u0131mlarda t\u0259sdiql\u0259m\u0259si iqtisadi, siyasi, humanitar, diplomatik m\u0259rk\u0259z kimi n\u00fcfuz qazanmas\u0131nda \u0259h\u0259miyy\u0259tli rol oynay\u0131r. Az\u0259rbaycan\u0131n xarici siyas\u0259tinin \u00e7ox\u015fax\u0259liliyi, tolerant, multikultural d\u0259y\u0259rl\u0259rin inki\u015faf\u0131na davaml\u0131 t\u00f6hf\u0259l\u0259r ver\u0259n \u00f6lk\u0259 kimi tan\u0131nmas\u0131 da \u00f6z\u00fcnd\u0259 m\u00fch\u00fcm m\u0259qamlar\u0131 ehtiva edir. \u00d6lk\u0259miz daim qlobal probleml\u0259rin h\u0259llind\u0259 h\u0259mr\u0259yliyin, birliyin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259sini, vahid m\u00f6vqeyinin ortaya qoyulmas\u0131n\u0131 \u0259sas faktor kimi diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131r. \u00abBiz art\u0131q Qlobal C\u0259nub v\u0259 Qlobal \u015eimal aras\u0131nda iqlim \u00fczr\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa t\u00f6hf\u0259 veririk v\u0259 ist\u0259r iqlim d\u0259yi\u015fikliyi il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 qlobal t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik, beyn\u0259lxalq h\u00fcququn aliliyi, bir-birinin i\u015fl\u0259rin\u0259 qar\u0131\u015fmamaq, qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 h\u00f6rm\u0259t m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rind\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 anla\u015fmaya nail olunmas\u0131na s\u0259y g\u00f6st\u0259r\u0259c\u0259yik\u00bb fikirl\u0259ri il\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n birl\u0259\u015fdirici aktor kimi m\u00f6hk\u0259ml\u0259n\u0259n m\u00f6vqeyin\u0259 i\u015f\u0131q salan d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyev, eyni zamanda.\u00a0 \u00f6lk\u0259mizin beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r sistemind\u0259 artan m\u00f6vqeyini \u015f\u0259rtl\u0259ndir\u0259n amill\u0259ri a\u00e7\u0131qlay\u0131r.<\/p>\n<p>Reall\u0131q budur ki, Az\u0259rbaycan yeni dostlar, t\u0259r\u0259fda\u015flar qazan\u0131b. \u00d6lk\u0259mizin ayr\u0131-ayr\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rl\u0259 ikit\u0259r\u0259fli v\u0259 beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ri y\u00fcks\u0259l\u0259n x\u0259tl\u0259 inki\u015faf edir. \u00d6lk\u0259mizin g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259tirdiyi h\u0259r biri layih\u0259 beyn\u0259lxalq d\u0259st\u0259k qazan\u0131b. Beyn\u0259lxalq birliyin f\u0259al \u00fczv\u00fc kimi Az\u0259rbaycan \u00e7oxsayl\u0131 siyasi, iqtisadi v\u0259 regional inki\u015faf layih\u0259l\u0259rind\u0259 i\u015ftirak edir. Daim \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131nda \u00abBizim \u00fc\u00e7\u00fcn is\u0259 co\u011frafiya f\u00fcrs\u0259t dem\u0259kdir. \u018fsrl\u0259r boyu birg\u0259 ya\u015fay\u0131\u015f v\u0259 t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q tarixin\u0259 malik qon\u015fular\u0131m\u0131z il\u0259 yax\u015f\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r say\u0259sind\u0259 biz co\u011frafi yerl\u0259\u015fm\u0259mizi m\u00fcsb\u0259t ssenariy\u0259 \u00e7evir\u0259 bilmi\u015fik. Bu g\u00fcn biz \u00fcf\u00fcql\u0259rimizi geni\u015fl\u0259ndiririk\u00bb s\u00f6yl\u0259y\u0259n c\u0259nab \u0130lham \u018fliyev bildirir ki, qit\u0259l\u0259raras\u0131 k\u00f6rp\u00fc olma\u011f\u0131m\u0131z c\u0259miyy\u0259timizin inki\u015faf\u0131nda m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r. Az\u0259rbaycan \u0259srl\u0259r boyu \u00e7oxm\u0259d\u0259niyy\u0259tli v\u0259 \u00e7oxkonfessiyal\u0131 c\u0259miyy\u0259t\u0259 malik olub. Otuz ild\u0259n art\u0131q m\u00fcst\u0259qillik d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 h\u0259yat t\u0259rzimizin bu faktorunu g\u00fccl\u0259ndirmi\u015fik. M\u00fcxt\u0259lif xalqlar\u0131n, mill\u0259tl\u0259rin n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri \u00f6lk\u0259mizd\u0259 bir ail\u0259 kimi ya\u015fay\u0131r v\u0259 bir s\u0131ra beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar bunu qeyd edir. BMT Az\u0259rbaycan\u0131n multikulturalizmin t\u0259\u015fviqi sah\u0259sind\u0259ki s\u0259yl\u0259rini tam d\u0259st\u0259kl\u0259yir. \u00d6lk\u0259mizin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 m\u00fct\u0259madi olaraq ke\u00e7iril\u0259n \u00dcmumd\u00fcnya M\u0259d\u0259niyy\u0259tl\u0259raras\u0131 Dialoq Forumu m\u00fcxt\u0259lif sivilizasiyalar\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri aras\u0131nda t\u0259maslar\u0131n daha n\u0259tic\u0259y\u00f6n\u00fcml\u00fc olmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn unikal platformad\u0131r.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n beyn\u0259lxalq n\u00fcfuzunun artmas\u0131na, m\u00f6vqeyinin m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 y\u00f6n\u0259l\u0259n add\u0131mlar\u0131n miqyas\u0131 geni\u015fliyi il\u0259 diqq\u0259td\u0259dir. \u00d6lk\u0259mizin ev sahibliyi etdiyi t\u0259dbirl\u0259r \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n co\u011frafiyas\u0131n\u0131n n\u0259 q\u0259d\u0259r geni\u015f oldu\u011funu t\u0259sdiql\u0259m\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131, Az\u0259rbaycan\u0131n h\u0259r bir sah\u0259d\u0259 z\u0259ngin t\u0259cr\u00fcb\u0259y\u0259 malik olmas\u0131n\u0131 n\u00fcmayi\u015f etdirir. Qalib Az\u0259rbaycan\u0131n bundan sonra daha da m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m t\u0259dbirl\u0259r\u0259 ev sahibliyi ed\u0259c\u0259yi, m\u00fcxt\u0259lif qurumlara \u00fczv q\u0259bul olunaca\u011f\u0131, eyni zamanda, f\u0259xri qonaq qismind\u0259 qat\u0131laca\u011f\u0131 \u015f\u0259ksizdir. \u00a0D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyev bu g\u00fcnl\u0259rd\u0259 \u00abYeni d\u00fcnya nizam\u0131na do\u011fru\u00bb m\u00f6vzusunda ke\u00e7iril\u0259n \u00a0beyn\u0259lxalq forumda bir daha diqq\u0259ti COP29-un n\u0259tic\u0259l\u0259rin\u0259 y\u00f6n\u0259ld\u0259r\u0259k bildirdi ki, biz Qlobal C\u0259nubla Qlobal \u015eimal aras\u0131nda k\u00f6rp\u00fcl\u0259rin qurulmas\u0131nda m\u00fch\u00fcm rol oynad\u0131q. Bu, bizim qar\u015f\u0131m\u0131za qoydu\u011fumuz m\u00fch\u00fcm tap\u015f\u0131r\u0131qlardan biri idi. COVID-l\u0259 apard\u0131\u011f\u0131m\u0131z m\u00fcbariz\u0259, COP-a ev sahibliyi etm\u0259yimiz, bel\u0259likl\u0259, Afrika \u00f6lk\u0259l\u0259ri il\u0259 ikit\u0259r\u0259fli t\u0259maslar\u00a0 g\u00fcnd\u0259liyimizi ayd\u0131n \u015f\u0259kild\u0259 n\u00fcmayi\u015f etdirir. Biz bir \u00e7ox Afrika \u00f6lk\u0259sind\u0259 s\u0259yl\u0259rimiz\u0259 \u00e7ox m\u00fcsb\u0259t reaksiya m\u00fc\u015fahid\u0259 edirik.\u00a0 Afrika \u00f6lk\u0259l\u0259ri il\u0259 daha g\u00fccl\u00fc \u0259laq\u0259l\u0259r qurulmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 xarici siyas\u0259timiz art\u0131q\u00a0 m\u00fc\u0259yy\u0259n edilib v\u0259 t\u0259sdiql\u0259nib.\u00a0 Bu m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 biz daha f\u0259al olmal\u0131y\u0131q.<\/p>\n<p>C\u0259nab \u0130lham \u018fliyev s\u00f6z\u00fcged\u0259n forumda bu m\u0259qam\u0131 da x\u00fcsusi qeyd etdi ki, bu g\u00fcn\u00a0 avropal\u0131lara M\u0259rk\u0259zi Asiya il\u0259 \u0259laq\u0259 qurma\u011fa k\u00f6m\u0259k ed\u0259n m\u00fcxt\u0259lif imkanlar\u0131 yaratm\u0131\u015f\u0131q. G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n d\u0259niz limanlar\u0131, Bak\u0131-Tbilisi-Qars d\u0259mir yolu, Az\u0259rbaycan\u0131n \u018fl\u0259t Liman\u0131, X\u0259z\u0259r da\u015f\u0131malar\u0131,\u00a0 b\u00fct\u00fcn bunlar n\u0259qliyyat sah\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259h\u0259miyy\u0259tlidir. B\u00fct\u00fcn bunlar haqq\u0131nda dan\u0131\u015f\u0131lm\u0131r, bu layih\u0259l\u0259r\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r v\u0259sait yat\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z g\u00f6zard\u0131 edilir. Yaln\u0131z T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 Erm\u0259nistan, Erm\u0259nistan v\u0259 Az\u0259rbaycan aras\u0131nda s\u0259rh\u0259dl\u0259rin a\u00e7\u0131lmas\u0131 haqq\u0131nda dan\u0131\u015f\u0131l\u0131r. Bunun Avropaya n\u0259 aidiyy\u0259ti var? Bu, onlar\u0131n i\u015fi deyil. T\u00fcrkiy\u0259-Erm\u0259nistan, Erm\u0259nistan-Az\u0259rbaycan m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rind\u0259 Avropa \u0130ttifaq\u0131 bu i\u015fl\u0259rd\u0259n n\u0259 q\u0259d\u0259r uzaq dursa, bir o q\u0259d\u0259r yax\u015f\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Yegan\u0259 \u018fliyeva, \u00ab\u0130ki sahil\u00bb<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyev \u00abYeni d\u00fcnya nizam\u0131na do\u011fru\u00bb m\u00f6vzusunda ke\u00e7iril\u0259n beyn\u0259lxalq forumda bir daha Az\u0259rbaycan\u0131n beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259 \u00e7oxt\u0259r\u0259flilik prinsipinin f\u0259al t\u0259r\u0259fdar\u0131 oldu\u011funu \u0259sasl\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131rd\u0131 \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q m\u0259kan\u0131 kimi tan\u0131nan v\u0259 n\u00fcfuz qazanan Az\u0259rbaycan 120 \u00f6lk\u0259nin s\u0131ralar\u0131nda birl\u0259\u015fdir\u0259n, BMT-d\u0259n \u00a0sonra ikinci b\u00f6y\u00fck siyasi t\u0259sisat olan Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131na 4 ililk s\u0259drliyi il\u0259 qazand\u0131\u011f\u0131 z\u0259ngin t\u0259cr\u00fcb\u0259ni bu g\u00fcn ist\u0259r ev sahibliyi etdiyi beyn\u0259lxalq \u0259h\u0259miyy\u0259tli t\u0259dbirl\u0259rd\u0259, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 \u00fczv\u00fc oldu\u011fu qurumlar\u0131n beyn\u0259lxalq n\u00fcfuzunun art\u0131r\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 atd\u0131\u011f\u0131 add\u0131mlarda \u00f6z\u00fcn\u00fc n\u00fcmayi\u015f etdirir. D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyev bu g\u00fcnl\u0259rd\u0259 ADA Universitetind\u0259 ke\u00e7iril\u0259n \u00abYeni d\u00fcnya nizam\u0131na do\u011fru\u00bb&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":801753,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[8],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/0e915db6174418281839761699410245084-1.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/0e915db6174418281839761699410245084-1.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/0e915db6174418281839761699410245084-1.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/0e915db6174418281839761699410245084-1-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/0e915db6174418281839761699410245084-1-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/0e915db6174418281839761699410245084-1-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/0e915db6174418281839761699410245084-1.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/0e915db6174418281839761699410245084-1.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/0e915db6174418281839761699410245084-1-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/0e915db6174418281839761699410245084-1.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=8\" rel=\"category\">\u018fsas s\u0259hif\u0259<\/a>","rttpg_excerpt":"D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyev \u00abYeni d\u00fcnya nizam\u0131na do\u011fru\u00bb m\u00f6vzusunda ke\u00e7iril\u0259n beyn\u0259lxalq forumda bir daha Az\u0259rbaycan\u0131n beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259 \u00e7oxt\u0259r\u0259flilik prinsipinin f\u0259al t\u0259r\u0259fdar\u0131 oldu\u011funu \u0259sasl\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131rd\u0131 \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q m\u0259kan\u0131 kimi tan\u0131nan v\u0259 n\u00fcfuz qazanan Az\u0259rbaycan 120 \u00f6lk\u0259nin s\u0131ralar\u0131nda birl\u0259\u015fdir\u0259n, BMT-d\u0259n \u00a0sonra ikinci b\u00f6y\u00fck siyasi t\u0259sisat olan Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131na 4 ililk s\u0259drliyi il\u0259 qazand\u0131\u011f\u0131 z\u0259ngin t\u0259cr\u00fcb\u0259ni bu&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/801752"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=801752"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/801752\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":801754,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/801752\/revisions\/801754"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/801753"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=801752"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=801752"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=801752"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}