{"id":801969,"date":"2025-04-23T09:09:21","date_gmt":"2025-04-23T05:09:21","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=801969"},"modified":"2025-04-23T09:09:21","modified_gmt":"2025-04-23T05:09:21","slug":"dunyanin-d%c9%99rin-dovl%c9%99ti-vatikanla-bakini-n%c9%99-birl%c9%99sdirir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=801969","title":{"rendered":"D\u00fcnyan\u0131n \u201cd\u0259rin d\u00f6vl\u0259ti\u201d &#8211; Vatikanla Bak\u0131n\u0131 n\u0259 birl\u0259\u015fdirir?"},"content":{"rendered":"<p><strong>V\u0259fat ed\u0259n Roma Papas\u0131 Qaraba\u011f m\u0259s\u0259l\u0259sind\u0259 bit\u0259r\u0259f rol tutma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131b; 1 milyard yar\u0131ma yax\u0131n insan\u0131n qibl\u0259si Vatikan d\u00fcnyada geopolitik siyas\u0259t\u0259 ciddi t\u0259sir g\u00fcc\u00fcn\u0259 malikdir<\/strong><\/p>\n<p><em>Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n Br\u00fcsseld\u0259ki r\u0259smi orqanlar\u0131 Roma Papas\u0131 Fransiskin (Xorxe Mario Berqolyo) v\u0259fat\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar bayraqlar\u0131 yar\u0131ya q\u0259d\u0259r endiribl\u0259r. Roma Papas\u0131n\u0131n v\u0259t\u0259ni Argentinada bir h\u0259ft\u0259lik, \u0130spaniyada is\u0259 \u00fc\u00e7 g\u00fcnl\u00fck mat\u0259m elan edilib. Braziliyada da bir h\u0259ft\u0259lik mat\u0259m elan olunub. Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyev Roma Papas\u0131 Fransiskin v\u0259fat\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 M\u00fcq\u0259dd\u0259s Roma Kils\u0259sinin Kamerlenqosu Kardinal Kevin Farrell\u0259 ba\u015fsa\u011fl\u0131\u011f\u0131 m\u0259ktubu \u00fcnvanlay\u0131b.<\/em><\/p>\n<p>Vatikan dedikd\u0259 h\u0259m kils\u0259, h\u0259m d\u0259 d\u00f6vl\u0259t n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur v\u0259 bu ikili m\u00f6vqe d\u0259\u00a0 ona\u00a0 dini h\u0259yatda v\u0259 d\u00fcnya siyas\u0259tind\u0259 x\u00fcsusi rol oynama\u011fa imkan verir.<\/p>\n<p><strong>Birincisi, Katolik Kils\u0259sinin r\u0259hb\u0259rliyi var &#8211; Papa (Roma yepiskopu) v\u0259 Roma Kuriyas\u0131 (m\u00fcxt\u0259lif \u015f\u00f6b\u0259l\u0259r) t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259msil olunan M\u00fcq\u0259dd\u0259s Taxt-Tac. Bu, kils\u0259nin m\u0259rk\u0259zi idar\u0259etm\u0259 orqan\u0131, beyn\u0259lxalq h\u00fcquq n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rind\u0259n m\u00fcst\u0259qil suverenliy\u0259, h\u00fcquqi \u015f\u0259xs statusuna malik olan, ona BMT-d\u0259 daimi m\u00fc\u015fahid\u0259\u00e7i olma\u011fa, m\u00fcqavil\u0259l\u0259r ba\u011flama\u011fa, diplomatik \u0259laq\u0259l\u0259r qurma\u011fa v\u0259 diplomatik n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259r q\u0259bul etm\u0259y\u0259 imkan ver\u0259n bir qurumdur (diplomatik n\u00fcmay\u0259nd\u0259likl\u0259r M\u00fcq\u0259dd\u0259s Taxt-Tacda akkredit\u0259 olunur). M\u00fcq\u0259dd\u0259s Taxt-Tac \u00f6m\u00fcrl\u00fck se\u00e7il\u0259n Papan\u0131n r\u0259hb\u0259rlik etdiyi teokratik se\u00e7kili monarxiyad\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>\u0130kincisi, M\u00fcq\u0259dd\u0259s Taxt-Taca m\u0259xsus suveren \u0259razi olan Vatikan D\u00f6vl\u0259ti var. Onun \u0259sas\u0131 601-ci ild\u0259 qoyulmu\u015f, 1870-ci ild\u0259 l\u0259\u011fv edilmi\u015f v\u0259 1929-cu ilin fevral\u0131nda M\u00fcq\u0259dd\u0259s Taxt-Tac il\u0259 Fa\u015fist \u0130taliyas\u0131 aras\u0131nda ba\u011flanm\u0131\u015f Lateran sazi\u015fl\u0259ri n\u0259tic\u0259sind\u0259 b\u0259rpa edilmi\u015fdir. Onun M\u00fcq\u0259dd\u0259s Taxt-Tacdan f\u0259rqli suveren knyazl\u0131q-d\u00f6vl\u0259t statusu beyn\u0259lxalq h\u00fcquqla da tan\u0131n\u0131r. D\u00fcnyan\u0131n \u0259n ki\u00e7ik d\u00f6vl\u0259ti olsa da, onun d\u0259y\u0259ri ondad\u0131r ki, o, M\u00fcq\u0259dd\u0259s Taxt-Tac\u0131n ist\u0259nil\u0259n d\u00fcny\u0259vi d\u00f6vl\u0259td\u0259n m\u00fcst\u0259qilliyini t\u0259min edir.<\/p>\n<p>Qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, Vatikanda \u00e7ox geni\u015f qurumlar v\u0259 inzibati xidm\u0259tl\u0259r \u015f\u0259b\u0259k\u0259si var, \u00f6z\u00fcn\u00fcn qeyri-kommersiya planl\u0131 iqtisadiyyat\u0131 v\u0259 xaricd\u0259 179 daimi diplomatik n\u00fcmay\u0259nd\u0259liyi var. N\u0259zar\u0259ti alt\u0131nda 1,5 milyard katolik olmaqla, 100-d\u0259n \u00e7ox fond v\u0259 birlikl\u0259r vasit\u0259sil\u0259 onlara n\u0259zar\u0259t edir. Bununla bel\u0259, \u0259n effektiv n\u0259zar\u0259t sistemi m\u0259xfi xidm\u0259tl\u0259r s\u0259viyy\u0259sind\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilir. Bunlara Vatikan\u0131n m\u0259xfi xidm\u0259tl\u0259ri (M\u00fcq\u0259dd\u0259s Alyans v\u0259 Sodalitium Pianum) v\u0259 Dini \u0130\u015fl\u0259r \u0130nstitutu (IRA) adlanan Vatikan Bank\u0131 daxildir.<\/p>\n<p><strong>Vatikan Bank\u0131 r\u0259smi qurum deyil, m\u00fc\u0259yy\u0259n m\u0259nada onun yegan\u0259 s\u0259hmdar\u0131 olan v\u0259 ona tam n\u0259zar\u0259t ed\u0259n Papan\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fcn bank\u0131d\u0131r. Bunun say\u0259sind\u0259 bank he\u00e7 bir audit yoxlamas\u0131na m\u0259ruz qalm\u0131r v\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 asanl\u0131qla xaric\u0259 v\u0259sait k\u00f6\u00e7\u00fcr\u0259 bilir ki, bu da m\u00fcxt\u0259lif f\u0131r\u0131ldaq n\u00f6vl\u0259rin\u0259 imkan yarad\u0131r. Bel\u0259likl\u0259, Vatikan formal olaraq of\u015for yurisdiksiya olmadan f\u0259al \u015f\u0259kild\u0259 off\u015for \u0259m\u0259liyyatlar\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irir. M\u0259lumdur ki, Vatikan B\u00f6y\u00fck Britaniya, Fransa v\u0259 AB\u015e-dak\u0131 Rot\u015fild strukturlar\u0131 vasit\u0259sil\u0259 b\u00f6y\u00fck s\u0259rmay\u0259l\u0259r yat\u0131r\u0131r v\u0259 iri korporasiyalarda, x\u00fcsus\u0259n \u201cShell\u201d, \u201cGeneral Motors\u201dv\u0259 s. s\u0259hml\u0259r\u0259 sahibdir. Bel\u0259 geni\u015f investisiya praktikas\u0131 il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olark\u0259n, Vatikan \u00f6z maliyy\u0259 f\u0259aliyy\u0259tinin real g\u00f6st\u0259ricil\u0259rini\u00a0 gizl\u0259tm\u0259y\u0259 davam edir.\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanla Vatikan D\u00f6vl\u0259ti aras\u0131nda diplomatik m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r 1992-ci ilin may\u0131nda yarad\u0131l\u0131b. Diplomatik m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin yarad\u0131lmas\u0131na baxmayaraq, ikit\u0259r\u0259fli m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259 aktivlik n\u0259z\u0259r\u0259 \u00e7arpmay\u0131b. Prezident Heyd\u0259r \u018fliyev 1997-ci il sentyabr\u0131n 26-da Vatikana r\u0259smi s\u0259f\u0259r edib. 2002-ci il may\u0131n 22-d\u0259 Vatikan d\u00f6vl\u0259tinin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131, 264-c\u00fc Roma Papas\u0131 II \u0130ohann Pavel ilk d\u0259f\u0259 olaraq Az\u0259rbaycana r\u0259smi s\u0259f\u0259r\u0259 g\u0259lib.<\/p>\n<p><strong>Eyni zamanda Heyd\u0259r \u018fliyev Fondu v\u0259 Roma Katolik dini icmas\u0131 aras\u0131nda anla\u015fma memorandumu m\u00f6vcuddur. S\u0259n\u0259dd\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilmi\u015f sah\u0259l\u0259r \u00fczr\u0259 inki\u015faf, yenid\u0259nqurma layih\u0259l\u0259rinin ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fdirilm\u0259si, sosial v\u0259 dini t\u0259yinatl\u0131 obyektl\u0259r\u0259 yard\u0131mla yana\u015f\u0131, Az\u0259rbaycanda m\u0259skunla\u015fan xalqlar\u0131n etnom\u0259d\u0259ni inki\u015faf\u0131na y\u00f6n\u0259l\u0259n t\u0259dbirl\u0259rin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur.<\/strong><\/p>\n<p>2016-c\u0131 ilin oktyabr\u0131nda\u00a0 Fransisk Az\u0259rbaycanda s\u0259f\u0259rd\u0259 olub. V\u0259fat ed\u0259n Roma\u00a0 Papas\u0131\u00a0 Qaraba\u011f m\u0259s\u0259l\u0259sind\u0259 bit\u0259r\u0259f rol tutma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131b. Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, aprelin 10-da M\u00fcq\u0259dd\u0259s Taxt-Tac\u0131n Vatikan Qriqorian Pontifik Universitetind\u0259\u00a0 \u201cAz\u0259rbaycanda xristianl\u0131q: tarix v\u0259 m\u00fcasirlik\u201d m\u00f6vzusunda elmi konfrans erm\u0259ni kils\u0259sind\u0259 v\u0259 lobbi\u00e7il\u0259rind\u0259 ciddi narahatl\u0131q yaratm\u0131\u015fd\u0131.\u00a0 E\u00e7mi\u0259dzin kils\u0259si b\u0259yanat ver\u0259r\u0259k Vatikan\u0131 g\u00fcnahland\u0131rmaqdan bel\u0259 \u00e7\u0259kinm\u0259mi\u015fdi. Roma erm\u0259ni icmas\u0131 \u015furas\u0131 da Qriqorian Universitetind\u0259 \u201cbel\u0259 bir antierm\u0259ni t\u0259dbirin ke\u00e7irilm\u0259si fakt\u0131ndan m\u0259yus olub\u201d. Roma Erm\u0259ni \u0130cmas\u0131 \u015euras\u0131 h\u0259tta Vatikana v\u0259 x\u0259st\u0259hal Papaya da l\u0259k\u0259 yaxaraq iddia edib ki, guya Bak\u0131 r\u0259smi Vatikana v\u0259 universitet\u0259 k\u00fclli miqdarda pul v\u0259d edib.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/sherg.az\/\/storage\/posts\/July2024\/I41JABnFdZDqR4AgaOug.jpg\" alt=\"\u0130lyas H\u00fcseynov: Partiyam\u0131z\u0131n namiz\u0259di kimi n\u00f6vb\u0259ti se\u00e7kil\u0259rd\u0259 i\u015ftirak ed\u0259c\u0259m\" \/><\/p>\n<p><strong>\u00a0\u0130lyas H\u00fcseynov\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Sosial T\u0259dqiqatlar M\u0259rk\u0259zinin sektor m\u00fcdiri \u0130lyas H\u00fcseynov \u201cYeni M\u00fcsavat\u201da bildirdi ki, d\u00fcnyan\u0131n ayr\u0131-ayr\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259n, regionlar\u0131ndan oldu\u011fu kimi,\u00a0 Vatikandan da Az\u0259rbaycana m\u0259n\u0259vi-siyasi bax\u0131\u015f m\u00fcsb\u0259t \u00e7alarlarla z\u0259ngindir: \u201cBu is\u0259 t\u0259sad\u00fcfi deyil v\u0259 bir s\u0131ra amill\u0259rl\u0259 \u015f\u0259rtl\u0259nir. \u018fvv\u0259la, Az\u0259rbaycanda dini etiqad v\u0259 vicdan azadl\u0131\u011f\u0131 tam t\u0259min edilib, \u00f6lk\u0259d\u0259 \u00e7oxlu sayda dini icma f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir, h\u0259r k\u0259sin dini ayinl\u0259ri s\u0259rb\u0259st \u015f\u0259kild\u0259 yerin\u0259 yetirm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259ruri \u015f\u0259rait t\u0259min olunub. M\u00fcxt\u0259lif dini d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 malik olan insanlar \u00f6z vicdan v\u0259 etiqad azadl\u0131qlar\u0131ndan s\u0259rb\u0259st istifad\u0259 edirl\u0259r. Az\u0259rbaycanda milli, dini m\u00fcxt\u0259liflik insanlar aras\u0131nda f\u0259rq yaradan amil kimi deyil, c\u0259miyy\u0259tin \u00fcst\u00fcn d\u0259y\u0259ri kimi \u00e7\u0131x\u0131\u015f edir. Az\u0259rbaycanda multikulturalizm, dinl\u0259r\u0259 v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259tl\u0259r\u0259 tolerant yana\u015fma c\u0259miyy\u0259tin h\u0259yat t\u0259rzidir, b\u00fct\u00fcn dinl\u0259r\u0259 h\u00f6rm\u0259tl\u0259 yana\u015f\u0131l\u0131r. Respublikam\u0131zda \u0130slam dinin\u0259 aid tarixi-dini abid\u0259l\u0259rin b\u0259rpas\u0131na d\u00f6vl\u0259t v\u0259saiti ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kimi, dig\u0259r dinl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 da eyni yana\u015fma t\u0259tbiq olunur. Bu amil Vatikan-Az\u0259rbaycan m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 olmas\u0131nda x\u00fcsusi rol oynay\u0131r. Vatikan D\u00f6vl\u0259ti il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259r\u0259 Az\u0259rbaycan daim \u00f6n\u0259m verib. Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyev d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 Vatikana s\u0259f\u0259r edib v\u0259 y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 qar\u015f\u0131lan\u0131b. El\u0259c\u0259 d\u0259 Papa \u0130ohan Pavelin v\u0259 Papa Fransiskin Az\u0259rbaycana s\u0259f\u0259rl\u0259ri olub. Bel\u0259 s\u0131x \u0259laq\u0259l\u0259r v\u0259 etimada s\u00f6yk\u0259n\u0259n g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259r Az\u0259rbaycanla Vatikan aras\u0131nda m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin d\u0259rinliyinin g\u00f6st\u0259ricisidir.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/lent.az\/storage\/news\/2025\/april\/21\/big\/68060afb5175668060afb51757174522649168060afb5175468060afb51755.webp\" alt=\"X\u0259b\u0259r lenti- G\u00fcn\u00fcn b\u00fct\u00fcn x\u0259b\u0259rl\u0259ri\" \/><\/p>\n<p>Vatikan-Az\u0259rbaycan \u0259laq\u0259l\u0259ri u\u011furla inki\u015faf edir.\u00a0 Az\u0259rbaycanda 2000 katolik var. Bak\u0131dak\u0131 Bakir\u0259 M\u00fcq\u0259dd\u0259s M\u0259ry\u0259m katolik kils\u0259si \u00f6lk\u0259d\u0259 yegan\u0259 bel\u0259 kils\u0259dir. 6 iyul 2011-ci ild\u0259 Vatikan t\u0259r\u0259find\u0259n ratifikasiyadan sonra katolik icmas\u0131n\u0131n d\u00f6vl\u0259t qeydiyyat\u0131ndan ke\u00e7ib.<\/p>\n<p><strong>Az\u0259rbaycan\u0131n dini tolerantl\u0131\u011f\u0131 inzibati idar\u0259etm\u0259y\u0259 \u0259saslanm\u0131r. Bu \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q minillik tarixd\u0259n boy al\u0131r. Allah\u0131n m\u00fcq\u0259dd\u0259s k\u0259lamlar\u0131nda h\u0259mi\u015f\u0259 vur\u011fulad\u0131\u011f\u0131 qarda\u015fl\u0131q bu diyarda h\u0259mi\u015f\u0259 var olub. Bunun m\u00f6hk\u0259m \u00f6z\u00fcl\u00fc Prezident \u0130lham \u018fliyevin ard\u0131c\u0131l siyasi prioritetl\u0259rin\u0259 s\u00f6yk\u0259nir. D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 b\u0259yan edib ki, \u00f6lk\u0259mizd\u0259 etiqad azadl\u0131\u011f\u0131n\u0131n, d\u00f6vl\u0259t-din m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin m\u00fct\u0259r\u0259qqi tarixi \u0259n\u0259n\u0259y\u0259 v\u0259 beyn\u0259lxalq h\u00fcquq normalar\u0131na uy\u011fun t\u0259min edilm\u0259si, milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rimizin t\u0259bli\u011fi v\u0259 t\u0259\u015fviqi d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259timizin \u0259sas prioritetl\u0259rind\u0259ndir.<\/strong><\/p>\n<p>Papa Fransisk is\u0259 Prezidentl\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 bildirmi\u015fdi ki, d\u00fcnyan\u0131n bir \u00e7ox yerl\u0259rind\u0259 g\u0259rginlik v\u0259 m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259rin artd\u0131\u011f\u0131, b\u0259zi dair\u0259l\u0259rin dini amild\u0259n istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k \u0259dav\u0259ti v\u0259 nifaq\u0131 daha da yayma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fd\u0131\u011f\u0131 bir vaxtda Az\u0259rbaycan \u0259sl tolerantl\u0131q n\u00fcmun\u0259sidir&#8221;.<\/p>\n<p><strong>Ekspert deyib ki, 1 milyard 300 milyon katolikin qibl\u0259si olan Vatikan d\u00fcnyada y\u00fcr\u00fcd\u00fcl\u0259n geopolitik siyas\u0259t\u0259 ciddi t\u0259sir g\u00fcc\u00fcn\u0259 malikdir:<\/strong>\u00a0\u201cB\u0259\u015f\u0259riyy\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n h\u0259ssas v\u0259 tarixi d\u00f6n\u0259ml\u0259rd\u0259, siyasi m\u00fczakir\u0259l\u0259rd\u0259, beyn\u0259lxalq probleml\u0259rin h\u0259llind\u0259 Roma Papas\u0131n\u0131n m\u00f6vqeyi h\u0259mi\u015f\u0259 n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131n\u0131r. Vatikan\u0131n mesajlar\u0131 cahanda s\u00fclh v\u0259 dinc birg\u0259ya\u015fay\u0131\u015f \u00fc\u00e7\u00fcn vacib indikator say\u0131l\u0131r. Bu bax\u0131mdan da yana\u015fsaq, Vatikan d\u00f6vl\u0259ti il\u0259 Az\u0259rbaycan aras\u0131nda etimada s\u00f6yk\u0259n\u0259n \u0259laq\u0259l\u0259r s\u00fclh\u0259 v\u0259 b\u00f6lg\u0259d\u0259 tolerantl\u0131q prinsipl\u0259rinin t\u0259bli\u011fi \u00fc\u00e7\u00fcn unikal imkand\u0131r. Bu prinsipl\u0259r iki \u00f6lk\u0259 aras\u0131nda etibarl\u0131 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q platformas\u0131 yarad\u0131b\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>V\u0259fat ed\u0259n Roma Papas\u0131 Qaraba\u011f m\u0259s\u0259l\u0259sind\u0259 bit\u0259r\u0259f rol tutma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131b; 1 milyard yar\u0131ma yax\u0131n insan\u0131n qibl\u0259si Vatikan d\u00fcnyada geopolitik siyas\u0259t\u0259 ciddi t\u0259sir g\u00fcc\u00fcn\u0259 malikdir Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n Br\u00fcsseld\u0259ki r\u0259smi orqanlar\u0131 Roma Papas\u0131 Fransiskin (Xorxe Mario Berqolyo) v\u0259fat\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar bayraqlar\u0131 yar\u0131ya q\u0259d\u0259r endiribl\u0259r. Roma Papas\u0131n\u0131n v\u0259t\u0259ni Argentinada bir h\u0259ft\u0259lik, \u0130spaniyada is\u0259 \u00fc\u00e7 g\u00fcnl\u00fck mat\u0259m elan edilib. Braziliyada da bir h\u0259ft\u0259lik mat\u0259m elan olunub. Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyev Roma Papas\u0131 Fransiskin v\u0259fat\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 M\u00fcq\u0259dd\u0259s Roma Kils\u0259sinin Kamerlenqosu Kardinal Kevin Farrell\u0259 ba\u015fsa\u011fl\u0131\u011f\u0131 m\u0259ktubu \u00fcnvanlay\u0131b. Vatikan dedikd\u0259 h\u0259m kils\u0259, h\u0259m d\u0259 d\u00f6vl\u0259t n\u0259z\u0259rd\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":801970,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[4],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/d049a5d04f97cf3189b18f5ebf52c68e.jpg",870,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/d049a5d04f97cf3189b18f5ebf52c68e.jpg",870,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/d049a5d04f97cf3189b18f5ebf52c68e.jpg",870,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/d049a5d04f97cf3189b18f5ebf52c68e-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/d049a5d04f97cf3189b18f5ebf52c68e-635x365.jpg",635,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/d049a5d04f97cf3189b18f5ebf52c68e-840x483.jpg",640,368,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/d049a5d04f97cf3189b18f5ebf52c68e.jpg",870,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/d049a5d04f97cf3189b18f5ebf52c68e.jpg",870,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/d049a5d04f97cf3189b18f5ebf52c68e-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/d049a5d04f97cf3189b18f5ebf52c68e.jpg",870,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=4\" rel=\"category\">Siyas\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"V\u0259fat ed\u0259n Roma Papas\u0131 Qaraba\u011f m\u0259s\u0259l\u0259sind\u0259 bit\u0259r\u0259f rol tutma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131b; 1 milyard yar\u0131ma yax\u0131n insan\u0131n qibl\u0259si Vatikan d\u00fcnyada geopolitik siyas\u0259t\u0259 ciddi t\u0259sir g\u00fcc\u00fcn\u0259 malikdir Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n Br\u00fcsseld\u0259ki r\u0259smi orqanlar\u0131 Roma Papas\u0131 Fransiskin (Xorxe Mario Berqolyo) v\u0259fat\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar bayraqlar\u0131 yar\u0131ya q\u0259d\u0259r endiribl\u0259r. Roma Papas\u0131n\u0131n v\u0259t\u0259ni Argentinada bir h\u0259ft\u0259lik, \u0130spaniyada is\u0259 \u00fc\u00e7 g\u00fcnl\u00fck mat\u0259m elan edilib.&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/801969"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=801969"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/801969\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":801973,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/801969\/revisions\/801973"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/801970"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=801969"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=801969"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=801969"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}