{"id":802234,"date":"2025-04-24T14:35:05","date_gmt":"2025-04-24T10:35:05","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=802234"},"modified":"2025-04-24T14:35:05","modified_gmt":"2025-04-24T10:35:05","slug":"heyd%c9%99r-%c9%99liyev-v%c9%99-az%c9%99rbaycan-dili-milli-kimliyimizin-dayagi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=802234","title":{"rendered":"Heyd\u0259r \u018fliyev v\u0259 Az\u0259rbaycan dili \u2013 Milli kimliyimizin daya\u011f\u0131"},"content":{"rendered":"<div class=\"x11i5rnm xat24cr x1mh8g0r x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\">Az\u0259rbaycan dili bizim milli varl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n, m\u0259d\u0259niyy\u0259timizin, tariximizin v\u0259 d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyimizin \u0259sas s\u00fctunlar\u0131ndan biridir. Bu dil yaln\u0131z bir \u00fcnsiyy\u0259t vasit\u0259si deyil, eyni zamanda xalq\u0131m\u0131z\u0131n yadda\u015f\u0131, d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 t\u0259rzi v\u0259 milli ruhunun da\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131d\u0131r. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259ndir ki, \u00fcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyev Az\u0259rbaycan dilin\u0259 h\u0259r zaman b\u00f6y\u00fck \u00f6n\u0259m vermi\u015f, onu qoruma\u011f\u0131 v\u0259 inki\u015faf etdirm\u0259yi milli v\u0259zif\u0259 kimi qiym\u0259tl\u0259ndirmi\u015fdir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Heyd\u0259r \u018fliyev dil m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 sad\u0259c\u0259 bir m\u0259d\u0259niyy\u0259t elementi kimi deyil, d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259tinin vacib istiqam\u0259ti kimi yana\u015f\u0131rd\u0131. Onun t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 Az\u0259rbaycan dili sovet ideologiyas\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcn oldu\u011fu bir d\u00f6vrd\u0259 bel\u0259 qorundu, inki\u015faf etdirildi v\u0259 r\u0259smi s\u0259viyy\u0259d\u0259 tan\u0131nd\u0131.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Sovet d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 -1970-ci ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan SSR-in r\u0259hb\u0259ri olan Heyd\u0259r \u018fliyev, \u00f6lk\u0259d\u0259 Az\u0259rbaycan dilinin n\u00fcfuzunun art\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn ciddi add\u0131mlar atd\u0131. O d\u00f6vrd\u0259 rus dilinin \u00fcst\u00fcnl\u00fck t\u0259\u015fkil etdiyi bir \u015f\u0259raitd\u0259 Az\u0259rbaycan dilinin h\u00fcquqi statusunu qorumaq b\u00f6y\u00fck siyasi irad\u0259 v\u0259 q\u0259tiyy\u0259t t\u0259l\u0259b edirdi. Bu kontekstd\u0259, 1978-ci ild\u0259 q\u0259bul olunan yeni Konstitusiyada Az\u0259rbaycan dilinin d\u00f6vl\u0259t dili kimi qeyd olunmas\u0131 m\u00fch\u00fcm tarixi hadis\u0259 idi. Bu, t\u0259kc\u0259 h\u00fcquqi s\u0259n\u0259d deyildi \u2013 bu, xalq\u0131n milli m\u0259nliyin\u0259 veril\u0259n \u00f6n\u0259min r\u0259smi t\u0259sdiqi idi.<\/div>\n<div dir=\"auto\">M\u00fcst\u0259qillik d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 sistemli dil siyas\u0259ti<\/div>\n<div dir=\"auto\">Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcst\u0259qilliyini b\u0259rpa etm\u0259sind\u0259n sonra, Heyd\u0259r \u018fliyev d\u00f6vl\u0259t dili siyas\u0259tini daha da g\u00fccl\u0259ndirdi. Onun r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 dilin normativ bazas\u0131 formala\u015fd\u0131r\u0131ld\u0131, r\u0259smi s\u0259n\u0259dl\u0259rd\u0259, t\u0259hsil sistemind\u0259 v\u0259 k\u00fctl\u0259vi informasiya vasit\u0259l\u0259rind\u0259 Az\u0259rbaycan dilinin t\u0259tbiqi geni\u015fl\u0259ndi. 2001-ci il 30 sentyabr tarixind\u0259 imzalad\u0131\u011f\u0131 &#8220;Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n D\u00f6vl\u0259t dili haqq\u0131nda&#8221; Qanun, bu sah\u0259d\u0259 \u0259sas h\u00fcquqi \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259ni m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirdi. H\u0259min qanunla Az\u0259rbaycan dili t\u0259kc\u0259 d\u00f6vl\u0259tin r\u0259smi dili kimi deyil, h\u0259m d\u0259 milli-m\u0259n\u0259vi s\u0259rv\u0259t kimi qorunmal\u0131 v\u0259 inki\u015faf etdirilm\u0259li bir d\u0259y\u0259r kimi q\u0259bul olundu.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Heyd\u0259r \u018fliyevin Az\u0259rbaycan dilin\u0259 verdiyi d\u0259y\u0259r onun nitql\u0259rind\u0259, \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131nda da ayd\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fcrd\u00fc. O, dili yaln\u0131z d\u00fczg\u00fcn v\u0259 ayd\u0131n \u015f\u0259kild\u0259 istifad\u0259 etm\u0259kl\u0259 kifay\u0259tl\u0259nmirdi, eyni zamanda xalq\u0131 da dil\u0259 sahib \u00e7\u0131xma\u011fa, onu sev\u0259r\u0259k \u00f6yr\u0259nm\u0259y\u0259 v\u0259 qoruma\u011fa \u00e7a\u011f\u0131r\u0131rd\u0131. Onun \u0259d\u0259bi dil\u0259 yax\u0131n, z\u0259ngin v\u0259 anla\u015f\u0131lan dan\u0131\u015f\u0131q t\u0259rzi insanlarda dil\u0259 qar\u015f\u0131 sevgi v\u0259 h\u00f6rm\u0259t hissini art\u0131r\u0131rd\u0131.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Az\u0259rbaycan dili \u2013 Ulu \u00d6nd\u0259rin biz\u0259 qoydu\u011fu m\u0259n\u0259vi mirasd\u0131r.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan dili m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259timizin r\u0259mzl\u0259rind\u0259n biridir. D\u00fcnyan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 ya\u015fayan milyonlarla soyda\u015f\u0131m\u0131z m\u0259hz bu dild\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr, dan\u0131\u015f\u0131r, yaz\u0131r. Az\u0259rbaycan dili bizi birl\u0259\u015fdir\u0259n, k\u00f6kl\u0259rimiz\u0259 ba\u011flayan g\u00fccl\u00fc bir vasit\u0259dir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Bu d\u0259y\u0259rin bug\u00fcnk\u00fc s\u0259viyy\u0259y\u0259 \u00e7atmas\u0131nda Heyd\u0259r \u018fliyevin tarixi rolu dan\u0131lmazd\u0131r. Onun m\u00fc\u0259yy\u0259n etdiyi dil siyas\u0259ti bu g\u00fcn d\u0259 davam etdirilir, z\u0259nginl\u0259\u015fdirilir v\u0259 yeni n\u0259sill\u0259r\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcr.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Az\u0259rbaycan dili \u2013 Heyd\u0259r \u018fliyevin xalq\u0131na \u0259man\u0259t etdiyi \u0259n b\u00f6y\u00fck m\u0259n\u0259vi s\u0259rv\u0259tl\u0259rd\u0259n biridir. Bu dild\u0259 dan\u0131\u015fmaq, bu dili qorumaq v\u0259 ya\u015fatmaq \u2013 h\u0259r birimizin borcudur.<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"x11i5rnm xat24cr x1mh8g0r x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\">Teymur H\u0259midov &#8211; B\u0259rd\u0259 \u015f\u0259h\u0259r \u015e\u0259hid Al\u0131 ad\u0131na 5 n\u00f6mr\u0259li tam orta m\u0259kt\u0259bin direktoru<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan dili bizim milli varl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n, m\u0259d\u0259niyy\u0259timizin, tariximizin v\u0259 d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyimizin \u0259sas s\u00fctunlar\u0131ndan biridir. Bu dil yaln\u0131z bir \u00fcnsiyy\u0259t vasit\u0259si deyil, eyni zamanda xalq\u0131m\u0131z\u0131n yadda\u015f\u0131, d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 t\u0259rzi v\u0259 milli ruhunun da\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131d\u0131r. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259ndir ki, \u00fcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyev Az\u0259rbaycan dilin\u0259 h\u0259r zaman b\u00f6y\u00fck \u00f6n\u0259m vermi\u015f, onu qoruma\u011f\u0131 v\u0259 inki\u015faf etdirm\u0259yi milli v\u0259zif\u0259 kimi qiym\u0259tl\u0259ndirmi\u015fdir. Heyd\u0259r \u018fliyev dil m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 sad\u0259c\u0259 bir m\u0259d\u0259niyy\u0259t elementi kimi deyil, d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259tinin vacib istiqam\u0259ti kimi yana\u015f\u0131rd\u0131. Onun t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 Az\u0259rbaycan dili sovet ideologiyas\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcn oldu\u011fu bir d\u00f6vrd\u0259 bel\u0259 qorundu, inki\u015faf etdirildi v\u0259 r\u0259smi s\u0259viyy\u0259d\u0259 tan\u0131nd\u0131. Sovet d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 -1970-ci&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":802235,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[2],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/492247092_633319522996065_3171938424366229604_n.jpg",643,438,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/492247092_633319522996065_3171938424366229604_n.jpg",643,438,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/492247092_633319522996065_3171938424366229604_n.jpg",643,438,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/492247092_633319522996065_3171938424366229604_n-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/492247092_633319522996065_3171938424366229604_n-536x365.jpg",536,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/492247092_633319522996065_3171938424366229604_n.jpg",640,436,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/492247092_633319522996065_3171938424366229604_n.jpg",643,438,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/492247092_633319522996065_3171938424366229604_n.jpg",643,438,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/492247092_633319522996065_3171938424366229604_n-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/492247092_633319522996065_3171938424366229604_n.jpg",643,438,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=2\" rel=\"category\">Region X\u0259b\u0259rl\u0259ri<\/a>","rttpg_excerpt":"Az\u0259rbaycan dili bizim milli varl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n, m\u0259d\u0259niyy\u0259timizin, tariximizin v\u0259 d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyimizin \u0259sas s\u00fctunlar\u0131ndan biridir. Bu dil yaln\u0131z bir \u00fcnsiyy\u0259t vasit\u0259si deyil, eyni zamanda xalq\u0131m\u0131z\u0131n yadda\u015f\u0131, d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 t\u0259rzi v\u0259 milli ruhunun da\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131d\u0131r. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259ndir ki, \u00fcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyev Az\u0259rbaycan dilin\u0259 h\u0259r zaman b\u00f6y\u00fck \u00f6n\u0259m vermi\u015f, onu qoruma\u011f\u0131 v\u0259 inki\u015faf etdirm\u0259yi milli v\u0259zif\u0259 kimi qiym\u0259tl\u0259ndirmi\u015fdir. Heyd\u0259r \u018fliyev dil&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/802234"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=802234"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/802234\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":802236,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/802234\/revisions\/802236"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/802235"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=802234"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=802234"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=802234"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}