{"id":802463,"date":"2025-04-25T11:04:55","date_gmt":"2025-04-25T07:04:55","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=802463"},"modified":"2025-04-25T11:04:55","modified_gmt":"2025-04-25T07:04:55","slug":"diqq%c9%99t-ir%c9%99vana","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=802463","title":{"rendered":"D\u0130QQ\u018fT \u0130R\u018fVANA!"},"content":{"rendered":"<p><strong>(ll b\u00f6l\u00fcm)<\/strong><\/p>\n<p><strong>Tarixi kontekst v\u0259 texniki ger\u00e7\u0259klikl\u0259r<\/strong><\/p>\n<p>V\u0259kilovlar\u0131n m\u00fclk\u00fc \u2013 \u0130r\u0259vanda yerl\u0259\u015f\u0259n, y\u00fcks\u0259k z\u00f6vql\u0259 tikilmi\u015f, ayr\u0131-ayr\u0131 b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259n g\u0259tirilmi\u015f se\u00e7m\u0259 materiallarla ucald\u0131lm\u0131\u015f \u00fc\u00e7qatl\u0131 ev v\u0259 yard\u0131m\u00e7\u0131 tikilil\u0259rd\u0259n ibar\u0259t olub.<br \/>\n\u018fsas\u0259n \u0130r\u0259van \u00e7evr\u0259sind\u0259n (yax\u0131nlar\u0131ndan) da\u015f\u0131nm\u0131\u015f materiallardan ba\u015fqa, a\u011fac materiallar (pal\u0131d, qozqara, v\u0259l\u0259s, f\u0131st\u0131q) \u2013 V\u0259kilovlara do\u011fma \u015e\u0259m\u015f\u0259ddil me\u015f\u0259l\u0259rind\u0259n (indiki Tovuz-Qazax b\u00f6lg\u0259si), da\u015flar \u2013 \u0130r\u0259van\u0131n \u0259traf da\u011fl\u0131q v\u0259 b\u0259z\u0259k da\u015flar\u0131 il\u0259 z\u0259ngin \u0259razil\u0259rind\u0259n g\u0259tirilib.<\/p>\n<p>B\u0259zi materiallar at arabalar\u0131 il\u0259, b\u0259zi hallarda (Trans-Qafqaz) d\u0259miryolu il\u0259 da\u015f\u0131n\u0131b.<\/p>\n<p>Nax\u0131\u015fl\u0131 taxta \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r v\u0259 ornamentli da\u015f oymalar \u2013 d\u00f6vr\u00fcn z\u00f6vq\u00fcn\u0259 uy\u011fun yerli ustalar\u0131n \u0259l, a\u011f\u0131l v\u0259 ruhi g\u00fcc\u00fcyl\u0259 i\u015fl\u0259nib.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/4\/4b\/Baku_perevozki.jpg\" alt=\"Az\u0259rbaycanda d\u0259miryolu \u2014 Vikipediya\" \/><\/p>\n<h3><strong>M\u00fcsadir\u0259 v\u0259 yenid\u0259n istifad\u0259 mexanizmi<\/strong><\/h3>\n<p><strong>1920-ci ill\u0259rd\u0259 sovetl\u0259\u015fm\u0259d\u0259n sonra \u0130r\u0259vandak\u0131 bir \u00e7ox az\u0259rbaycanl\u0131lara m\u0259xsus m\u00fclk:<\/strong><\/p>\n<p>\u2022 D\u00f6vl\u0259tl\u0259\u015fdirilib (m\u00fcsadir\u0259 olunub),<\/p>\n<p>\u2022 Da\u011f\u0131d\u0131l\u0131b v\u0259 ya yenid\u0259n istifad\u0259y\u0259 y\u00f6nl\u0259ndirilib.<\/p>\n<p><strong>Memarl\u0131q bax\u0131m\u0131ndan praktika:<\/strong><\/p>\n<p>-S\u00f6k\u00fcl\u0259n binalar\u0131n saxlamal\u0131 v\u0259 k\u00fcnc ba\u011flama da\u015flar\u0131 \u2013 yenid\u0259n istifad\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n yararl\u0131 materiallar say\u0131l\u0131b;<\/p>\n<p>-\u018fn keyfiyy\u0259tli da\u015flar fasadlar\u0131n s\u00fctun bazalar\u0131nda, karniz elementl\u0259rind\u0259, portal giri\u015fl\u0259rd\u0259 istifad\u0259 olunub;<\/p>\n<p>-\u015e\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r v\u0259 b\u0259z\u0259kli a\u011fac elementl\u0259ri \u2013 daha \u00e7ox interyer t\u0259mirind\u0259, p\u0259nc\u0259r\u0259 \u00fcstl\u00fckl\u0259rind\u0259, tavan nax\u0131\u015flar\u0131nda v\u0259 s. t\u0259tbiq edilib.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/iravan.preslib.az\/uploads\/ir_373-a.jpg\" alt=\"\u015e\u0259h\u0259rin tarixi | \u0130R\u018fVAN \u015e\u018fH\u018fR\u0130\" width=\"700\" \/><\/p>\n<h3><strong>H\u00f6kum\u0259t binas\u0131nda izl\u0259r\u2026<\/strong><\/h3>\n<p>G\u0259lin bu m\u0259qamda, memarl\u0131q ara\u015fd\u0131rma\u00e7\u0131lar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn maraql\u0131 paralell\u0259r (ritorik suallar) qurma\u011fa \u00e7al\u0131\u015faq:<\/p>\n<p>-H\u00f6kum\u0259t binas\u0131n\u0131n karnizl\u0259rind\u0259ki q\u0259hv\u0259yi v\u0259 a\u00e7\u0131q-boz r\u0259ngli da\u015f par\u00e7alar\u0131, \u00f6nc\u0259ki m\u00fclkl\u0259rd\u0259n da\u015f\u0131nmay\u0131bm\u0131?..<\/p>\n<p>-Yerli tuf da\u015f\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131, g\u00f6z\u0259g\u0259lm\u0259z yerl\u0259rd\u0259 istifad\u0259 olunan materiallar\u0131n ikinci d\u0259r\u0259c\u0259li da\u015flardan olmas\u0131, onlar\u0131n s\u00f6k\u00fclm\u00fc\u015f tikilil\u0259rd\u0259n g\u0259ldiyini g\u00f6st\u0259rmirmi?..<\/p>\n<p>-\u018fg\u0259r az\u0259rbaycanl\u0131 m\u00fclkl\u0259rinin yeni foto\u015f\u0259kill\u0259ri v\u0259 ya planlar\u0131 tap\u0131lsa, H\u00f6kum\u0259t Evi v\u0259 \u00e7evr\u0259d\u0259ki 100 ya\u015fl\u0131 tikilil\u0259rd\u0259 detallar il\u0259 m\u00fcqayis\u0259 aparmaqla b\u0259nz\u0259rlikl\u0259r ortaya \u00e7\u0131xar\u0131la bilm\u0259zmi?..<\/p>\n<p>(XX y\u00fczilin sonlar\u0131nda Qaraba\u011fdan talan\u0131b apar\u0131lm\u0131\u015f ev materiallar\u0131, h\u0259tta q\u0259bristanl\u0131qlardan \u00e7\u0131xar\u0131lm\u0131\u015f m\u0259rm\u0259rl\u0259r erm\u0259ni generallar\u0131n, imkanl\u0131 erm\u0259nil\u0259rin villalar\u0131nda, ba\u011f evl\u0259rind\u0259 istifad\u0259 olunmay\u0131bm\u0131?..)<\/p>\n<p>M\u00fcbali\u011f\u0259y\u0259 n\u0259 hac\u0259t? &#8211; V\u0259kilovlar m\u00fclk\u00fcn\u00fcn a\u011fac i\u015fl\u0259m\u0259l\u0259ri v\u0259 da\u015flar\u0131, h\u0259min d\u00f6n\u0259min iqtisadi \u00e7\u0259tinliyi v\u0259 material \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 ortam\u0131nda, sistematik \u015f\u0259kild\u0259 s\u00f6k\u00fcl\u00fcb, yenid\u0259n istifad\u0259 edilib\u2026 \u00d6z\u0259l boyalar\u0131n \u0259ld\u0259 edilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn Nax\u00e7\u0131van, G\u00f6y\u00e7\u0259, \u0130r\u0259van v\u0259 b. yerl\u0259rd\u0259n y\u0131\u011f\u0131lm\u0131\u015f \u00e7\u00f6l bitkil\u0259rinin, a\u011fac qab\u0131qlar\u0131n\u0131n emal\u0131, habel\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lara m\u0259xsus ev qu\u015flar\u0131n\u0131n bir ne\u00e7\u0259 ayl\u0131q yumurtas\u0131n\u0131n toplanaraq (halal yolla) sat\u0131nal\u0131nmas\u0131 &#8211; onlar\u0131n V\u0259kilovlar m\u00fclk\u00fcn\u00fcn tikintisind\u0259, s\u00fcs\u00fcnd\u0259, boyanmas\u0131nda inc\u0259d\u0259n inc\u0259 istifad\u0259si d\u0259 bu m\u0259qamda xat\u0131rlanmal\u0131d\u0131r\u2026<\/p>\n<p>Bax, onlar\u0131n izi \u2013 art\u0131q yoxa \u00e7\u0131xm\u0131\u015f bir saray\u0131n ruhu kimi, Erm\u0259nistan H\u00f6kum\u0259t Evinin, \u00e7evr\u0259d\u0259ki 100 ya\u015fl\u0131 tikilil\u0259rin t\u0259m\u0259lind\u0259, divarlar\u0131nda v\u0259 s. \u201csusub\u201d ya\u015fay\u0131r\u2026 Ya\u015fay\u0131r ki, do\u011fma s\u0259s duysun, do\u011fma s\u00f6z e\u015fitsin, do\u011fma \u00fcz g\u00f6rs\u00fcn v\u0259 bir g\u00fcn yenid\u0259n do\u011fma ruha k\u00f6kl\u0259nsin\u2026<\/p>\n<h3><strong><img src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/thumbnails\/32cc17caf88ce5a2519e3096eda9f17e.jpeg\" width=\"700\" \/><\/strong><\/h3>\n<h3><strong>Poz\u011funlar\u0131n pozuculu\u011fu<\/strong><\/h3>\n<p>\u0130r\u0259van\u0131n tarixd\u0259ki ilk erm\u0259ni d\u00f6vl\u0259tinin paytaxt\u0131 elan edildiyi zaman V\u0259kilovlar\u0131n v\u0259 dig\u0259r yerli \u0130r\u0259vanl\u0131lar\u0131n m\u00fclkl\u0259rinin yadellil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n \u201cmillil\u0259\u015fdirilm\u0259\u201dsi, daha do\u011frusu, m\u00fcsadir\u0259si m\u00fclki h\u00fcquq pozuntusudur.<\/p>\n<p>\u018fg\u0259r bu m\u00fclkl\u0259r yaxud m\u00fclk yeri sonradan d\u00f6vl\u0259t binas\u0131 kimi istifad\u0259y\u0259 verilibs\u0259, bu, h\u00fcquqi t\u0259zminat iddias\u0131 bax\u0131m\u0131ndan \u00f6n\u0259m da\u015f\u0131y\u0131r.<\/p>\n<p>B\u0259s, bu bilgil\u0259r g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 tarixi m\u00fclkiyy\u0259t iddias\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn (m\u00fclki v\u0259 uluslararas\u0131) h\u00fcquq tribunallar\u0131nda istifad\u0259 edil\u0259 bil\u0259rmi? &#8211; \u018flb\u0259tt\u0259, h\u00fcquq uzmanlar\u0131 bu suala daha detall\u0131 cavab ver\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p><strong>M\u00f6vzu \u00fczr\u0259 ba\u015fqa bir istiqam\u0259t arxitektonika v\u0259 ail\u0259 soyk\u00f6k\u00fc il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r:<\/strong><\/p>\n<p>Pa\u015fa b\u0259y \u2192 K\u0259rim b\u0259y \u2192 M\u0259h\u0259mm\u0259d b\u0259y \u2192 K\u0259rim b\u0259y, Q\u0259dim b\u0259y, Yusif b\u0259y v\u0259 b. \u2013 bu n\u0259sil a\u011fac\u0131 h\u0259m tarixi tan\u0131ql\u0131q, h\u0259m d\u0259 miras h\u00fcququnun izl\u0259rini g\u00f6st\u0259rm\u0259k bax\u0131m\u0131ndan vacib say\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Sizc\u0259, bu ail\u0259nin \u00fczvl\u0259rinin \u0130r\u0259vandak\u0131 m\u00fclkiyy\u0259t b\u0259lg\u0259l\u0259ri, \u015f\u0259kill\u0259ri, m\u0259ktublar\u0131 v\u0259 ya istinad edil\u0259 bil\u0259c\u0259k qaynaqlar\u0131 varsa, bunlar \u0259n g\u00fccl\u00fc h\u00fcquqi s\u00fcbut say\u0131lmazm\u0131?.. &#8211; \u201c\u00c7\u0131raqov v\u0259 dig\u0259rl\u0259ri Erm\u0259nistana qar\u015f\u0131\u201d (Chiragov and Others v. Armenia) adl\u0131 &#8211; 10 il \u00f6nc\u0259 q\u0259rara ba\u011flanan i\u015fi yad\u0131m\u0131za salaq. \u2014 Avropa \u0130nsan H\u00fcquqlar\u0131 Konvensiyas\u0131n\u0131n 8-ci, 13-c\u00fc, 14-c\u00fc madd\u0259l\u0259rinin, Konvensiyaya dair 1 sayl\u0131 Protokolun 1-ci madd\u0259sinin pozuntusu haqq\u0131nda Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131 Elxan \u00c7\u0131raqov, Ad\u0131\u015firin \u00c7\u0131raqov, Ramiz C\u0259bray\u0131lov, Akif H\u0259s\u0259nov, F\u0259xr\u0259ddin Pa\u015fayev v\u0259 Qaraca C\u0259bray\u0131lovun bundan 20 il \u00f6nc\u0259 &#8211; 06.04.2005-ci ild\u0259 verilmi\u015f iddias\u0131 \u00fczr\u0259 Avropa \u0130nsan Haqlar\u0131 M\u0259hk\u0259m\u0259si 16.06.2015-ci ild\u0259 q\u0259rar q\u0259bul edib.<\/p>\n<p><strong><img src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/images\/%C4%B0QBAL\/WhatsApp%20Image%202025-04-24%20at%2010.26.08%20%282%29.jpeg\" width=\"500\" \/><\/strong><\/p>\n<p><strong>Bel\u0259likl\u0259, g\u0259lin V\u0259kilovlar\u0131n \u0130r\u0259van m\u00fclkl\u0259ri, torpaqlar\u0131 v\u0259 s. il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fcmk\u00fcn uluslararas\u0131 h\u00fcquq istinadlar\u0131n\u0131 s\u0131ralama\u011fa \u00e7al\u0131\u015faq:<\/strong><\/p>\n<p><strong>a.)<\/strong>\u00a0M\u00fclkiyy\u0259t h\u00fcququnun toxunulmazl\u0131\u011f\u0131 prinsipi:<\/p>\n<p>\u201cNo one shall be arbitrarily deprived of his property\u201d.<br \/>\n(Universal Declaration of Human Rights, Article 17(2));<br \/>\n<strong><br \/>\nb.)<\/strong>\u00a0\u0130rsi m\u00fclkiyy\u0259tin qorunmas\u0131:<br \/>\n\u201cEvery person has the right to the peaceful enjoyment of his possessions\u201d.<br \/>\n(Protocol No. 1 to the European Convention on Human Rights, Article 1);<\/p>\n<p><strong>c.)<\/strong>\u00a0Tarixi m\u00fclkl\u0259rin m\u00fcharib\u0259 v\u0259 k\u00f6\u00e7 sonucunda m\u00fcsadir\u0259si hallar\u0131nda h\u00fcquqi m\u0259suliyy\u0259t:<br \/>\n\u201cExpropriation without due process or compensation constitutes a breach of customary international law\u201d.<br \/>\n(UN Sub-Commission on Prevention of Discrimination and Protection of Minorities, 1993 Report).<\/p>\n<p><strong>V\u0259kilovlar\u0131n milli h\u00fcquqla uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131la bil\u0259c\u0259k istinadlar\u0131 (Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 M\u00fclki M\u0259c\u0259ll\u0259si kontekstind\u0259):<\/strong><\/p>\n<p><strong>a.)<\/strong>\u00a0\u018fmlak h\u00fcququ:<\/p>\n<p>\u201c\u018fmlak h\u00fcququ \u2014 m\u00fclkiyy\u0259t\u00e7inin \u0259\u015fyaya sahiblik, ondan istifad\u0259 v\u0259 ona dair s\u0259r\u0259ncam h\u00fcququdur\u201d.<br \/>\n(Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 M\u00fclki M\u0259c\u0259ll\u0259si, Madd\u0259 148.1);<\/p>\n<p><strong>b.)<\/strong>\u00a0\u00d6nc\u0259ki h\u00fcquqi rejim\u0259 \u0259saslanan m\u00fclkiyy\u0259tin b\u0259rpas\u0131:<br \/>\n\u201c\u018fg\u0259r m\u00fclkiyy\u0259t h\u00fcququ qanunsuz olaraq m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131bsa, o b\u0259rpa olunmal\u0131 v\u0259 z\u0259r\u0259r\u00e7\u0259kmi\u015f \u015f\u0259xs\u0259 kompensasiya \u00f6d\u0259nilm\u0259lidir\u201d.<br \/>\n(Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 M\u00fclki M\u0259c\u0259ll\u0259si, Madd\u0259 157.2);<\/p>\n<p><strong>c.)<\/strong>\u00a0\u0130rs h\u00fcququ:<\/p>\n<p>\u201cV\u0259siyy\u0259t v\u0259 ya qanun \u00fczr\u0259 irs \u0259mlak\u0131n varis\u0259 ke\u00e7m\u0259si h\u00fcququnu m\u00fc\u0259yy\u0259n edir\u201d.<br \/>\n(Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 M\u00fclki M\u0259c\u0259ll\u0259si, Madd\u0259 1143 v\u0259 davam\u0131)\u2026<\/p>\n<p><strong>Ha\u015fiy\u0259-2:<\/strong><\/p>\n<p>\u018fg\u0259r \u0130r\u0259vanda V\u0259kilovlara m\u0259xsus m\u00fclk 1920\u20131930-cu ill\u0259rd\u0259 m\u00fcsadir\u0259 olunubsa, bu zaman h\u0259min prosesin \u0259sasland\u0131\u011f\u0131 qanunverici akt SSR\u0130-nin \u015f\u0259h\u0259rsalma v\u0259 yenid\u0259nqurma planlar\u0131 (\u00f6z\u0259llikl\u0259 \u0130r\u0259van\u0131n sovetl\u0259\u015fdirilm\u0259si planlar\u0131; 1924\u20131935) ola bil\u0259r. M\u0259hz bu planlarla t\u00fcrk-m\u00fcs\u0259lman irsi sistemli \u015f\u0259kild\u0259 s\u00f6k\u00fcl\u00fcb, \u0259v\u0259zind\u0259 \u201csovet monumentalizmi\u201d qondar\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p>B\u0259li, 1920-ci ild\u0259n sonra Qafqazda Sovet hakimiyy\u0259tinin qurulmas\u0131 il\u0259 m\u00fclkiyy\u0259t m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri radikal \u015f\u0259kild\u0259 d\u0259yi\u015fib. \u00d6nc\u0259ki h\u00fcquq sisteminin \u2013 \u00c7ar Rusiyas\u0131 d\u00f6n\u0259mind\u0259 qanuni q\u00fcvv\u0259y\u0259 malik olan tapular\u0131n v\u0259 m\u00fclkiyy\u0259t aktlar\u0131n\u0131n h\u00fcquqi q\u00fcvv\u0259si aradan qald\u0131r\u0131l\u0131b v\u0259 \u201cxalq m\u00fclkiyy\u0259ti\u201d konsepti ir\u0259li s\u00fcr\u00fcl\u00fcb. SSR\u0130-nin formala\u015fma d\u00f6n\u0259mind\u0259 f\u0259rdi m\u00fclkiyy\u0259t h\u00fcququ sistemli \u015f\u0259kild\u0259 l\u0259\u011fv edil\u0259r\u0259k, geni\u015fmiqyasl\u0131 millil\u0259\u015fdirm\u0259 siyas\u0259ti t\u0259tbiq olunub. Bu, \u00f6z\u0259llikl\u0259 \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rd\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n \u0259mlaklara, o c\u00fcml\u0259d\u0259n \u0130r\u0259van az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131na xas m\u00fclkl\u0259r\u0259 \u015famil edilib.<\/p>\n<p><strong>V\u0259kilovlara m\u0259xsus m\u00fclk\u00fcn m\u00fcsadir\u0259si d\u0259 m\u0259hz bu \u201ch\u00fcquq rejimi\u201dnin (h\u00fcquqsuzlu\u011fun!) t\u0259rkib hiss\u0259si kimi h\u0259yata ke\u00e7irilib. Lakin diqq\u0259t\u00e7\u0259k\u0259n m\u0259qam odur ki:<\/strong><\/p>\n<p>-Millil\u0259\u015fdirm\u0259 aktlar\u0131 \u00e7ox vaxt f\u0259rdi m\u00fclkiyy\u0259tin h\u00fcquqi sahibin\u0259 bilgi verilm\u0259d\u0259n, formal raz\u0131l\u0131q al\u0131nmadan h\u0259yata ke\u00e7irilib;<\/p>\n<p>-\u018fks\u0259r hallarda bu m\u00fcsadir\u0259 prosesi yaz\u0131l\u0131 aktlar v\u0259 qanuni \u0259sas olmadan icra edilib;<\/p>\n<p>-V\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n m\u0259hk\u0259m\u0259y\u0259 m\u00fcraci\u0259t v\u0259 ya kompensasiya t\u0259l\u0259b etm\u0259k h\u00fcququ real olaraq t\u0259min olunmay\u0131b v\u0259 s.<\/p>\n<p>SSR\u0130-nin h\u00fcquq sistemind\u0259 m\u00fclkiyy\u0259t h\u00fcququ formal olsa da, onun faktiki qorunmas\u0131 ideoloji v\u0259 siyasi \u015f\u0259rtl\u0259r\u0259 tabe idi. Bel\u0259likl\u0259, M\u0259h\u0259mm\u0259d a\u011fa V\u0259kilovun tapulu m\u00fclk\u00fcn\u00fcn m\u00fcsadir\u0259si yaln\u0131z ideoloji t\u0259m\u0259l\u0259 deyil, h\u0259m d\u0259 milli m\u0259nsubiyy\u0259t\u0259 \u0259saslanan t\u0259zyiq siyas\u0259tin\u0259 s\u00f6yk\u0259nib\u2026<br \/>\nV\u0259kilovlar\u0131n m\u00fclk\u00fcn\u00fcn Erm\u0259nistan h\u00f6kum\u0259ti n\u0259fin\u0259 ke\u00e7irilm\u0259si SSR\u0130 qanunlar\u0131 il\u0259 \u201cformaca\u201d \u0259sasland\u0131r\u0131lsa da, bug\u00fcnk\u00fc beyn\u0259lxalq h\u00fcquq v\u0259 insan h\u00fcquqlar\u0131 konvensiyalar\u0131 bax\u0131m\u0131ndan m\u00fclkiyy\u0259t h\u00fcququnun pozulmas\u0131d\u0131r. &#8211; Bu, \u0259mlak\u0131n qaytar\u0131lmas\u0131 v\u0259 ya kompensasiya t\u0259l\u0259b etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn h\u00fcquq z\u0259mini yarad\u0131r.<\/p>\n<p><strong><em>(Davam\u0131 var)<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>D\u00d6VL\u018fT\u0130M\u0130Z ZAVAL G\u00d6RM\u018fS\u0130N!<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>\u018fkb\u0259r QO\u015eALI<\/em><\/strong><\/p>\n<div class=\"news-author text-left\"><a href=\"https:\/\/musavat.com\/author\/ekber-qosali_162\"><img class=\"img-responsive img-author\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/authors\/thumbnails\/21ee5cb180be420cce517c09206dce5f.jpg\" \/>\u018fkb\u0259r Qo\u015fal\u0131<\/a><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>(ll b\u00f6l\u00fcm) Tarixi kontekst v\u0259 texniki ger\u00e7\u0259klikl\u0259r V\u0259kilovlar\u0131n m\u00fclk\u00fc \u2013 \u0130r\u0259vanda yerl\u0259\u015f\u0259n, y\u00fcks\u0259k z\u00f6vql\u0259 tikilmi\u015f, ayr\u0131-ayr\u0131 b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259n g\u0259tirilmi\u015f se\u00e7m\u0259 materiallarla ucald\u0131lm\u0131\u015f \u00fc\u00e7qatl\u0131 ev v\u0259 yard\u0131m\u00e7\u0131 tikilil\u0259rd\u0259n ibar\u0259t olub. \u018fsas\u0259n \u0130r\u0259van \u00e7evr\u0259sind\u0259n (yax\u0131nlar\u0131ndan) da\u015f\u0131nm\u0131\u015f materiallardan ba\u015fqa, a\u011fac materiallar (pal\u0131d, qozqara, v\u0259l\u0259s, f\u0131st\u0131q) \u2013 V\u0259kilovlara do\u011fma \u015e\u0259m\u015f\u0259ddil me\u015f\u0259l\u0259rind\u0259n (indiki Tovuz-Qazax b\u00f6lg\u0259si), da\u015flar \u2013 \u0130r\u0259van\u0131n \u0259traf da\u011fl\u0131q v\u0259 b\u0259z\u0259k da\u015flar\u0131 il\u0259 z\u0259ngin \u0259razil\u0259rind\u0259n g\u0259tirilib. B\u0259zi materiallar at arabalar\u0131 il\u0259, b\u0259zi hallarda (Trans-Qafqaz) d\u0259miryolu il\u0259 da\u015f\u0131n\u0131b. Nax\u0131\u015fl\u0131 taxta \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r v\u0259 ornamentli da\u015f oymalar \u2013 d\u00f6vr\u00fcn z\u00f6vq\u00fcn\u0259 uy\u011fun yerli ustalar\u0131n \u0259l, a\u011f\u0131l v\u0259 ruhi g\u00fcc\u00fcyl\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":802464,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/eba09126a1ade2c2d1ec181f8d8706d2.jpg",870,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/eba09126a1ade2c2d1ec181f8d8706d2.jpg",870,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/eba09126a1ade2c2d1ec181f8d8706d2.jpg",870,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/eba09126a1ade2c2d1ec181f8d8706d2-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/eba09126a1ade2c2d1ec181f8d8706d2-635x365.jpg",635,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/eba09126a1ade2c2d1ec181f8d8706d2-840x483.jpg",640,368,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/eba09126a1ade2c2d1ec181f8d8706d2.jpg",870,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/eba09126a1ade2c2d1ec181f8d8706d2.jpg",870,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/eba09126a1ade2c2d1ec181f8d8706d2-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/eba09126a1ade2c2d1ec181f8d8706d2.jpg",870,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"(ll b\u00f6l\u00fcm) Tarixi kontekst v\u0259 texniki ger\u00e7\u0259klikl\u0259r V\u0259kilovlar\u0131n m\u00fclk\u00fc \u2013 \u0130r\u0259vanda yerl\u0259\u015f\u0259n, y\u00fcks\u0259k z\u00f6vql\u0259 tikilmi\u015f, ayr\u0131-ayr\u0131 b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259n g\u0259tirilmi\u015f se\u00e7m\u0259 materiallarla ucald\u0131lm\u0131\u015f \u00fc\u00e7qatl\u0131 ev v\u0259 yard\u0131m\u00e7\u0131 tikilil\u0259rd\u0259n ibar\u0259t olub. \u018fsas\u0259n \u0130r\u0259van \u00e7evr\u0259sind\u0259n (yax\u0131nlar\u0131ndan) da\u015f\u0131nm\u0131\u015f materiallardan ba\u015fqa, a\u011fac materiallar (pal\u0131d, qozqara, v\u0259l\u0259s, f\u0131st\u0131q) \u2013 V\u0259kilovlara do\u011fma \u015e\u0259m\u015f\u0259ddil me\u015f\u0259l\u0259rind\u0259n (indiki Tovuz-Qazax b\u00f6lg\u0259si), da\u015flar \u2013 \u0130r\u0259van\u0131n \u0259traf da\u011fl\u0131q v\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/802463"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=802463"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/802463\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":802465,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/802463\/revisions\/802465"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/802464"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=802463"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=802463"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=802463"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}