{"id":802483,"date":"2025-04-25T15:05:39","date_gmt":"2025-04-25T11:05:39","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=802483"},"modified":"2025-04-25T15:05:39","modified_gmt":"2025-04-25T11:05:39","slug":"t%c9%99hluk%c9%99-sad%c9%99c%c9%99-m%c9%99lumatlar-yox-s%c9%99n-d%c9%99-izl%c9%99nirs%c9%99n","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=802483","title":{"rendered":"T\u018fHL\u00dcK\u018f: Sad\u0259c\u0259 m\u0259lumatlar yox, s\u0259n d\u0259 izl\u0259nirs\u0259n!"},"content":{"rendered":"<p><strong>Bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcn \u00f6nc\u0259 \u018fm\u0259kdar artist Ayb\u0259niz Ha\u015f\u0131movan\u0131n q\u0131z\u0131, tan\u0131nm\u0131\u015f bloqer Ayni\u015fan Quliyeva \u015f\u0259xsi \u201cInstagram\u201d hesab\u0131nda d\u0259l\u0259duzluq hadis\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 ciddi x\u0259b\u0259rdarl\u0131q yay\u0131mlay\u0131b. Onun payla\u015f\u0131m\u0131nda bildirilir ki, nam\u0259lum bir \u015f\u0259xs onun ad\u0131ndan insanlara yazaraq maddi v\u0259sait t\u0259l\u0259b edib. H\u0259min \u015f\u0259xs bu yolla etibar qazand\u0131\u011f\u0131 insanlar\u0131 aldadaraq onlar\u0131n inam\u0131ndan sui-istifad\u0259 edib.<\/strong><\/p>\n<p>Ayni\u015fan Quliyevan\u0131n s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, d\u0259l\u0259duz yaln\u0131z onun deyil, anas\u0131 Ayb\u0259niz Ha\u015f\u0131movan\u0131n da etimad\u0131n\u0131 qazanma\u011fa nail olub. Bloqerin vur\u011fulad\u0131\u011f\u0131na \u0259sas\u0259n, bu \u015f\u0259xsin onlar\u0131n \u015f\u0259xsi h\u0259yat\u0131na dair kifay\u0259t q\u0259d\u0259r m\u0259lumatl\u0131 olmas\u0131 \u2013 m\u0259s\u0259l\u0259n, onun anas\u0131n\u0131n harada olub-olmamas\u0131 kimi detallar\u0131 bilm\u0259si \u2013 v\u0259ziyy\u0259tin n\u0259 q\u0259d\u0259r t\u0259hl\u00fck\u0259li oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p>Bu kimi hallarda sual yaran\u0131r: D\u0259l\u0259duz bu c\u00fcr \u015f\u0259xsi v\u0259 d\u0259qiq m\u0259lumatlara nec\u0259 yiy\u0259l\u0259nir?<\/p>\n<p>Yenisabah.az m\u0259s\u0259l\u0259ni informasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi \u00fczr\u0259 m\u00fct\u0259x\u0259ssis Asif Rzayevl\u0259 m\u00fczakir\u0259 edib:<\/p>\n<p>\u201cBu c\u00fcr d\u0259l\u0259duzluq hallar\u0131 sosial m\u00fch\u0259ndislik (social engineering) texnikalar\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259lidir. D\u0259l\u0259duzlar insanlar\u0131n g\u00fcv\u0259nini qazanaraq \u015f\u0259xsi m\u0259lumatlar\u0131 \u0259ld\u0259 edirl\u0259r v\u0259 sonra bu m\u0259lumatlardan istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k daha \u00e7ox insan\u0131 aldatma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. Bu v\u0259ziyy\u0259td\u0259 d\u0259, d\u0259l\u0259duz, tan\u0131nm\u0131\u015f \u015f\u0259xsl\u0259rin sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259 hesablar\u0131na daxil olaraq ya da onlara yax\u0131n \u015f\u0259xsl\u0259r haqq\u0131nda m\u0259lumatlar\u0131 toplayaraq etibar qazanmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131b.<\/p>\n<p>Sosial m\u00fch\u0259ndislik texnikas\u0131 insanlar\u0131n g\u00fcv\u0259nind\u0259n istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k m\u0259lumatlar\u0131n\u0131 \u0259ld\u0259 etm\u0259k v\u0259 ya onlar\u0131 aldatmaq m\u0259qs\u0259dil\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n manipulyasiya prosesidir.<\/p>\n<p>D\u0259l\u0259duzlar internetd\u0259 a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 yay\u0131lan m\u0259lumatlardan (sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r, bloglar v\u0259 s.) istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k \u00e7ox vaxt qurbanlar\u0131n\u0131n \u015f\u0259xsi h\u0259yat\u0131 haqq\u0131nda m\u0259lumatlar toplay\u0131r v\u0259 sonra bu m\u0259lumatlar\u0131 aldatmaq \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 edirl\u0259r. Bu c\u00fcr m\u0259lumatlar, \u015f\u0259xsi \u0259laq\u0259l\u0259r, maraqlar, v\u0259rdi\u015fl\u0259r v\u0259 h\u0259tta g\u00fcnd\u0259lik h\u0259yatlar\u0131ndak\u0131 ki\u00e7ik detallar\u0131 \u0259hat\u0259 ed\u0259 bil\u0259r:<\/p>\n<p>Ekspert oxucular\u0131m\u0131za t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik qaydalar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131qlay\u0131b:<\/p>\n<p>&#8220;Sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259, bloglarda v\u0259 dig\u0259r onlayn platformalarda \u015f\u0259xsi m\u0259lumatlar\u0131m\u0131z\u0131 payla\u015fark\u0259n diqq\u0259tli olmal\u0131y\u0131q. M\u00fcmk\u00fcn q\u0259d\u0259r \u015f\u0259xsi m\u0259lumatlar\u0131 m\u0259xfi saxlamaq laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p>Hesablar\u0131m\u0131z\u0131n t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini art\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn iki faktorlu do\u011frulama metodlar\u0131ndan istifad\u0259 ed\u0259k. Bu, hesab\u0131m\u0131za giri\u015f etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259m \u015fifr\u0259, h\u0259m d\u0259 telefonumuza g\u00f6nd\u0259ril\u0259n bir kod t\u0259l\u0259b edir. Daha t\u0259hl\u00fck\u0259siz etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn iki faktorlu autentifikasiya (2FA) kimi istifad\u0259 olunan mobil t\u0259tbiqd\u0259n istifad\u0259 ed\u0259 bil\u0259rik. Bu t\u0259tbiqd\u0259 istifad\u0259\u00e7inin mobil t\u0259tbiqind\u0259 6 r\u0259q\u0259mli, t\u0259sad\u00fcfi bir kod t\u0259qdim edir. Bu kod h\u0259r 30 saniy\u0259d\u0259 bir yenil\u0259nir.<\/p>\n<p>\u015e\u00fcbh\u0259li mesajlara diqq\u0259t etm\u0259k laz\u0131md\u0131r. H\u0259tta tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m\u0131z birind\u0259n g\u0259l\u0259n mesajlar \u015f\u00fcbh\u0259li ola bil\u0259r. Buna g\u00f6r\u0259 ist\u0259nil\u0259n maliyy\u0259 t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 cavab verm\u0259zd\u0259n \u0259vv\u0259l, g\u00f6nd\u0259ricinin \u015f\u0259xsiyy\u0259tini t\u0259sdiql\u0259m\u0259k laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p>\u015e\u00fcbh\u0259li linkl\u0259r\u0259 klikl\u0259m\u0259m\u0259k laz\u0131md\u0131r\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcn \u00f6nc\u0259 \u018fm\u0259kdar artist Ayb\u0259niz Ha\u015f\u0131movan\u0131n q\u0131z\u0131, tan\u0131nm\u0131\u015f bloqer Ayni\u015fan Quliyeva \u015f\u0259xsi \u201cInstagram\u201d hesab\u0131nda d\u0259l\u0259duzluq hadis\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 ciddi x\u0259b\u0259rdarl\u0131q yay\u0131mlay\u0131b. Onun payla\u015f\u0131m\u0131nda bildirilir ki, nam\u0259lum bir \u015f\u0259xs onun ad\u0131ndan insanlara yazaraq maddi v\u0259sait t\u0259l\u0259b edib. H\u0259min \u015f\u0259xs bu yolla etibar qazand\u0131\u011f\u0131 insanlar\u0131 aldadaraq onlar\u0131n inam\u0131ndan sui-istifad\u0259 edib. Ayni\u015fan Quliyevan\u0131n s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, d\u0259l\u0259duz yaln\u0131z onun deyil, anas\u0131 Ayb\u0259niz Ha\u015f\u0131movan\u0131n da etimad\u0131n\u0131 qazanma\u011fa nail olub. Bloqerin vur\u011fulad\u0131\u011f\u0131na \u0259sas\u0259n, bu \u015f\u0259xsin onlar\u0131n \u015f\u0259xsi h\u0259yat\u0131na dair kifay\u0259t q\u0259d\u0259r m\u0259lumatl\u0131 olmas\u0131 \u2013 m\u0259s\u0259l\u0259n, onun anas\u0131n\u0131n harada olub-olmamas\u0131 kimi detallar\u0131 bilm\u0259si \u2013 v\u0259ziyy\u0259tin&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":802484,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/75da6b7b6bbbabe6ece7c862ef4e86c9.jpg",750,422,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/75da6b7b6bbbabe6ece7c862ef4e86c9.jpg",750,422,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/75da6b7b6bbbabe6ece7c862ef4e86c9.jpg",750,422,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/75da6b7b6bbbabe6ece7c862ef4e86c9-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/75da6b7b6bbbabe6ece7c862ef4e86c9-649x365.jpg",649,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/75da6b7b6bbbabe6ece7c862ef4e86c9.jpg",640,360,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/75da6b7b6bbbabe6ece7c862ef4e86c9.jpg",750,422,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/75da6b7b6bbbabe6ece7c862ef4e86c9.jpg",750,422,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/75da6b7b6bbbabe6ece7c862ef4e86c9-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/75da6b7b6bbbabe6ece7c862ef4e86c9.jpg",750,422,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcn \u00f6nc\u0259 \u018fm\u0259kdar artist Ayb\u0259niz Ha\u015f\u0131movan\u0131n q\u0131z\u0131, tan\u0131nm\u0131\u015f bloqer Ayni\u015fan Quliyeva \u015f\u0259xsi \u201cInstagram\u201d hesab\u0131nda d\u0259l\u0259duzluq hadis\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 ciddi x\u0259b\u0259rdarl\u0131q yay\u0131mlay\u0131b. Onun payla\u015f\u0131m\u0131nda bildirilir ki, nam\u0259lum bir \u015f\u0259xs onun ad\u0131ndan insanlara yazaraq maddi v\u0259sait t\u0259l\u0259b edib. H\u0259min \u015f\u0259xs bu yolla etibar qazand\u0131\u011f\u0131 insanlar\u0131 aldadaraq onlar\u0131n inam\u0131ndan sui-istifad\u0259 edib. Ayni\u015fan Quliyevan\u0131n s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, d\u0259l\u0259duz&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/802483"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=802483"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/802483\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":802486,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/802483\/revisions\/802486"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/802484"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=802483"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=802483"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=802483"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}