{"id":802592,"date":"2025-04-25T20:02:07","date_gmt":"2025-04-25T16:02:07","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=802592"},"modified":"2025-04-25T20:02:07","modified_gmt":"2025-04-25T16:02:07","slug":"az%c9%99rbaycanda-satilan-quru-meyv%c9%99l%c9%99r%c9%99-qatilan-z%c9%99h%c9%99rl%c9%99r-parlaqliq-sizi-aldatmasin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=802592","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycanda sat\u0131lan quru meyv\u0259l\u0259r\u0259 qat\u0131lan z\u0259h\u0259rl\u0259r: PARLAQLIQ sizi aldatmas\u0131n"},"content":{"rendered":"<p><strong>Az\u0259rbaycanda Quru Meyv\u0259l\u0259rin Sa\u011flaml\u0131q Riskl\u0259ri v\u0259 T\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259ri<\/strong><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanda ki\u015fmi\u015f, qays\u0131, xurma, \u0259rik qurusu, \u0259ncir v\u0259 dig\u0259r quru meyv\u0259l\u0259r h\u0259m dadl\u0131 q\u0259lyanalt\u0131, h\u0259m d\u0259 vitamin-mineral m\u0259nb\u0259yi kimi geni\u015f istifad\u0259 olunur. B\u0259s s\u00fcfr\u0259mizi b\u0259z\u0259y\u0259n bu g\u00f6z\u0259l nem\u0259tl\u0259rin h\u0259r hans\u0131 bir t\u0259hl\u00fck\u0259si ola bil\u0259rmi?<\/p>\n<p>Quru meyv\u0259l\u0259rin cazib\u0259dar g\u00f6rk\u0259minin arxas\u0131nda b\u0259zi gizli t\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259r ola bil\u0259r. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, b\u0259z\u0259n quru meyv\u0259l\u0259r r\u0259ngini qorumaq, uzun m\u00fcdd\u0259t xarab olmamaq v\u0259 ya \u00e7\u0259kisini art\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00fczg\u00fcn olmayan kimy\u0259vi emala m\u0259ruz qal\u0131r v\u0259 ya antisanitar \u015f\u0259raitd\u0259 saxlan\u0131l\u0131r. N\u0259tic\u0259d\u0259 h\u0259ddind\u0259n art\u0131q kimy\u0259vi qatq\u0131lar, kif g\u00f6b\u0259l\u0259kl\u0259rinin toksinl\u0259ri v\u0259 ya bakterial \u00e7irkl\u0259nm\u0259 s\u0259b\u0259bil\u0259 quru meyv\u0259l\u0259rin istehlak\u0131 sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131m\u0131za z\u0259r\u0259r ver\u0259 bil\u0259r. Uzun m\u00fcdd\u0259t kif v\u0259 toksinl\u0259 \u00e7irkl\u0259nmi\u015f m\u0259hsullar\u0131n q\u0259bulunun h\u0259tta qaraciy\u0259r x\u0259r\u00e7\u0259ngin\u0259 yol a\u00e7a bil\u0259c\u0259yi bar\u0259d\u0259 m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r x\u0259b\u0259rdarl\u0131q edir. Bu m\u0259qal\u0259d\u0259 siz\u0259 quru meyv\u0259l\u0259rin potensial t\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259ri, real n\u00fcmun\u0259l\u0259r v\u0259 m\u00fct\u0259x\u0259ssis r\u0259yl\u0259rin\u0259 \u0259saslanaraq faydal\u0131 t\u00f6vsiy\u0259l\u0259r ver\u0259c\u0259yik.<\/p>\n<p><strong>H\u0259ddind\u0259n Art\u0131q Kimy\u0259vi Emal\u0131n T\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259ri (K\u00fck\u00fcrd Dioksidi, Boyalar, Parafin v\u0259 s.)<\/strong><\/p>\n<p>B\u0259zi istehsal\u00e7\u0131lar quru meyv\u0259l\u0259rin c\u0259lbedici g\u00f6r\u00fcnm\u0259si v\u0259 uzun m\u00fcdd\u0259t xarab olmamas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn onlar\u0131 intensiv kimy\u0259vi emaldan ke\u00e7irirl\u0259r. M\u0259s\u0259l\u0259n, \u0259rik qurusu v\u0259 ki\u015fmi\u015f t\u0259bii \u015f\u0259raitd\u0259 qurudulduqda r\u0259ngi t\u00fcndl\u0259\u015fir v\u0259 sol\u011fun olur. Lakin sat\u0131\u015fda tez-tez parlaq nar\u0131nc\u0131 \u0259rik qurular\u0131 v\u0259 a\u00e7\u0131q r\u0259ngli ki\u015fmi\u015fl\u0259r\u0259 rast g\u0259lirik \u2013 bu, meyv\u0259l\u0259rin\u00a0<strong>k\u00fck\u00fcrd dioksidi (SO\u2082)<\/strong>\u00a0qaz\u0131 il\u0259 fumigasiya olunaraq a\u011fard\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n g\u00f6st\u0259ricisidir. K\u00fck\u00fcrd dioksidi quru meyv\u0259l\u0259rd\u0259 qoruyucu\u00a0<strong>E220<\/strong>\u00a0\u0259lav\u0259si kimi istifad\u0259 edilir v\u0259 m\u0259hsulun r\u0259ngini qeyri-t\u0259bii d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 parlaqla\u015fd\u0131r\u0131r. Bu madd\u0259 h\u0259m d\u0259 z\u0259r\u0259rvericil\u0259ri v\u0259 kif g\u00f6b\u0259l\u0259kl\u0259rini \u00f6ld\u00fcr\u0259r\u0259k meyv\u0259nin korlanmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 al\u0131r. Lakin qastroenteroloqlar\u0131n fikrinc\u0259, k\u00fck\u00fcrdl\u0259 i\u015fl\u0259nmi\u015f meyv\u0259l\u0259ri istehlak etm\u0259m\u0259k daha m\u0259sl\u0259h\u0259tdir, \u00e7\u00fcnki SO\u2082 m\u00fc\u0259yy\u0259n dozadan yuxar\u0131 olduqda z\u0259h\u0259rlidir. Suda asan h\u0259ll olunan k\u00fck\u00fcrd dioksid m\u0259d\u0259d\u0259 k\u00fck\u00fcrd tur\u015fusuna \u00e7evrilib h\u0259zm sisteminin selikli qi\u015fas\u0131n\u0131 z\u0259d\u0259l\u0259yir. X\u00fcsusil\u0259 m\u0259d\u0259-ba\u011f\u0131rsaq x\u0259st\u0259liyi olanlar \u00fc\u00e7\u00fcn bel\u0259 m\u0259hsullar t\u0259hl\u00fck\u0259li ola bil\u0259r. Bundan \u0259lav\u0259, k\u00fck\u00fcrd dioksid astma v\u0259 allergiya x\u0259st\u0259l\u0259rind\u0259 k\u0259skin reaksiyalara s\u0259b\u0259b ola bil\u0259n g\u00fccl\u00fc allergendir.<\/p>\n<p>Kimy\u0259vi emal t\u0259kc\u0259 k\u00fck\u00fcrdl\u0259 m\u0259hdudla\u015fm\u0131r. Quru meyv\u0259l\u0259r\u0259 qeyri-t\u0259bii parlaq r\u0259ng verm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn b\u0259z\u0259n\u00a0<strong>sintetik qida boyalar\u0131<\/strong>\u00a0da \u0259lav\u0259 olunur. M\u0259s\u0259l\u0259n, \u0259rik qurusu normada a\u00e7\u0131q nar\u0131nc\u0131 v\u0259 ya t\u00fcnd q\u0259hv\u0259yi \u00e7alarda olmal\u0131d\u0131r. \u018fg\u0259r \u0259rik qurusu \u00e7ox a\u00e7\u0131q sar\u0131, h\u0259tta q\u0131rm\u0131z\u0131mt\u0131l r\u0259ngd\u0259dirs\u0259, dem\u0259li o, t\u0259bii yolla deyil, kimy\u0259vi boyalarla emal edilib. Bu c\u00fcr parlaq v\u0259 c\u0259lbedici r\u0259ng, m\u0259hsulun orqanizm\u0259 faydas\u0131n\u0131 \u015f\u00fcbh\u0259 alt\u0131na al\u0131r, \u00e7\u00fcnki boyalar\u0131n bir qismi toksik ola bil\u0259r. Eynil\u0259, a\u00e7\u0131q q\u0131z\u0131l\u0131 r\u0259ngd\u0259 ki\u015fmi\u015f (a\u011f \u00fcz\u00fcm qurusu) g\u00f6r\u00fcr\u00fcks\u0259, bilin ki, o, k\u00fck\u00fcrd dioksid v\u0259 ya dig\u0259r kimy\u0259vi \u00fcsulla s\u00fcni a\u011fard\u0131laraq \u0259ld\u0259 edilib.<\/p>\n<p>Dig\u0259r bir hiyl\u0259 is\u0259 quru meyv\u0259l\u0259rin \u00fcz\u0259rin\u0259\u00a0<strong>parafin, keyfiyy\u0259tsiz ya\u011f v\u0259 ya qliserin<\/strong>\u00a0\u00e7\u0259km\u0259kdir. Bu madd\u0259l\u0259r meyv\u0259l\u0259rin s\u0259thin\u0259 parlaq g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f v\u0259 yap\u0131\u015f\u0131qs\u0131z, yum\u015faq tekstura verir. M\u0259s\u0259l\u0259n, qara gaval\u0131 (quru gaval\u0131) b\u0259z\u0259n bitki ya\u011f\u0131 il\u0259 ya\u011flan\u0131r v\u0259 ya qliserinl\u0259 i\u015fl\u0259nir ki, par\u0131lt\u0131l\u0131 g\u00f6r\u00fcns\u00fcn. Halbuki t\u0259bii quru meyv\u0259l\u0259rin s\u0259thi mat olur, i\u015ftaha\u00e7an par\u0131lt\u0131s\u0131 olmur. \u00dcz\u0259ri h\u0259ddind\u0259n art\u0131q parlaq olan gaval\u0131, \u0259rik, \u0259ncir kimi meyv\u0259l\u0259r\u0259 ehtiyatla yana\u015fmaq laz\u0131md\u0131r \u2013 bu onlar\u0131n ya kimy\u0259vi madd\u0259l\u0259rl\u0259 emal olundu\u011funu, ya da \u00fcz\u0259ril\u0259rin\u0259 parafin tipli bir qat\u0131q \u00e7\u0259kildiyini g\u00f6st\u0259rir. Bel\u0259 \u0259lav\u0259l\u0259r quru meyv\u0259nin faydas\u0131n\u0131 azaltmaqla yana\u015f\u0131, b\u0259d\u0259n\u0259 d\u0259 z\u0259r\u0259rli ola bil\u0259r.<\/p>\n<p>Kimy\u0259vi emal\u0131n ba\u015fqa bir n\u00f6v\u00fc meyv\u0259l\u0259ri qurudark\u0259n t\u0259tbiq edilir. B\u0259zi istehsal\u00e7\u0131lar t\u0259bii g\u00fcn\u0259\u015f v\u0259 ya k\u00f6lg\u0259 \u0259v\u0259zin\u0259 meyv\u0259l\u0259ri\u00a0<strong>qaz v\u0259 ya benzin sobalar\u0131nda y\u00fcks\u0259k temperaturda<\/strong>\u00a0qurudurlar. Bu, prosesi s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirs\u0259 d\u0259, m\u0259hsulun keyfiyy\u0259tini k\u0259skin a\u015fa\u011f\u0131 sal\u0131r. Misal \u00fc\u00e7\u00fcn, gaval\u0131, \u0259rik qurusu v\u0259 ki\u015fmi\u015f bu c\u00fcr sobada qurudulduqda b\u0259z\u0259n dizel v\u0259 ya benzin iyi hopur, qab\u0131\u011f\u0131 \u00e7atlay\u0131r v\u0259 \u00fcz\u0259rind\u0259 kanserogen hiss\u0259cikl\u0259r \u00e7\u00f6k\u0259 bilir. Bel\u0259 meyv\u0259l\u0259rin dad\u0131 q\u0259rib\u0259 (bir az yan\u0131q v\u0259 ya yanacaq dad\u0131) olur v\u0259 t\u0259rkibind\u0259ki vitaminl\u0259r, fermentl\u0259r dem\u0259k olar m\u0259hv olur. H\u0259kiml\u0259rin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, a\u00e7\u0131q-a\u015fkar benzin iyi g\u0259l\u0259n quru meyv\u0259l\u0259rd\u0259n q\u0259ti sur\u0259td\u0259 uzaq durmaq laz\u0131md\u0131r. Bu, onlar\u0131n d\u00fczg\u00fcn texnologiya il\u0259 yox, t\u0259hl\u00fck\u0259li \u00fcsullarla haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p><strong>YADDA SAXLAYIN:<\/strong>\u00a0Keyfiyy\u0259tli quru meyv\u0259 c\u0259lbedici parlaq r\u0259ngd\u0259 olmur. \u018fksin\u0259, bir q\u0259d\u0259r tutqun, tozlu v\u0259 t\u0259bii g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fl\u00fc olur. \u00c7ox parlaq nar\u0131nc\u0131, ya da floresan r\u0259ngli meyv\u0259l\u0259r b\u00f6y\u00fck ehtimalla kimy\u0259vi konservantlar v\u0259 ya boyalarla emal edilib. Bel\u0259 m\u0259hsullar\u0131 almamaq \u0259n do\u011frusudur. \u018fg\u0259r al\u0131n\u0131bsa, istehlakdan \u0259vv\u0259l onlar\u0131 otaq temperaturunda suda 10-20 d\u0259qiq\u0259 islatmaq v\u0259 sonra bol axar suyla yax\u015f\u0131 yumaq t\u00f6vsiy\u0259 edilir. \u0130slatma n\u0259tic\u0259sind\u0259 suda h\u0259ll olan k\u00fck\u00fcrd dioksid v\u0259 dig\u0259r qatq\u0131lar\u0131n bir qismi meyv\u0259d\u0259n \u00e7\u0131xar v\u0259 risk azal\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Quru Meyv\u0259l\u0259rd\u0259 Kif v\u0259 Aflatoksin Riskl\u0259ri \u2013 Saxlanma v\u0259 Da\u015f\u0131nman\u0131n Rolu<\/strong><\/p>\n<p>T\u0259bii qurudulmu\u015f meyv\u0259l\u0259rd\u0259 r\u00fctub\u0259t s\u0259viyy\u0259si 18-25%-\u0259 q\u0259d\u0259r endiyi \u00fc\u00e7\u00fcn normalda mikroorqanizml\u0259r orada \u00e7oxala bilmir. Lakin d\u00fczg\u00fcn qurudulmayan, normadan art\u0131q n\u0259mlik saxlayan v\u0259 ya sonradan islanm\u0131\u015f \u2013 qat\u0131la\u015fan quru meyv\u0259l\u0259rd\u0259 kifl\u0259nm\u0259 ba\u015f ver\u0259 bil\u0259r. Kif g\u00f6b\u0259l\u0259kl\u0259ri (m\u0259s\u0259l\u0259n,\u00a0<em>Aspergillus<\/em>\u00a0n\u00f6vl\u0259ri) qida m\u0259hsullar\u0131nda \u00e7oxald\u0131qda\u00a0<strong>mikotoksin<\/strong>\u00a0adlanan z\u0259h\u0259rli madd\u0259l\u0259r ifraz edir. Quru meyv\u0259l\u0259rd\u0259 \u0259n t\u0259hl\u00fck\u0259li mikotoksinl\u0259rd\u0259n biri\u00a0<strong>aflatoksin<\/strong>\u00a0hesab olunur. Aflatoksin kif g\u00f6b\u0259l\u0259kl\u0259rinin istehsal etdiyi, y\u00fcks\u0259k d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 toksik bir birl\u0259\u015fm\u0259dir v\u0259 x\u00fcsusil\u0259 n\u0259mi\u015fliyin y\u00fcks\u0259k oldu\u011fu \u015f\u0259raitd\u0259 saxlanan yerf\u0131nd\u0131\u011f\u0131, qar\u011f\u0131dal\u0131, tax\u0131l v\u0259\u00a0<strong>quru meyv\u0259l\u0259r<\/strong>d\u0259 \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lir. T\u0259dqiqatlar g\u00f6st\u0259rir ki, aflatoksinl\u0259 \u00e7irkl\u0259nmi\u015f qidalar\u0131n uzun m\u00fcdd\u0259t istehlak\u0131 insanlarda qaraciy\u0259rin z\u0259d\u0259l\u0259nm\u0259sin\u0259, h\u0259tta qaraciy\u0259r x\u0259r\u00e7\u0259ngin\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. U\u015faqlarda bu madd\u0259 b\u00f6y\u00fcm\u0259nin l\u0259ngim\u0259si v\u0259 immun sisteminin z\u0259ifl\u0259m\u0259sin\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xara bil\u0259r. Y\u0259ni, quru meyv\u0259d\u0259 kif inki\u015faf edibs\u0259, t\u0259kc\u0259 xo\u015fag\u0259lm\u0259z dad-qoxu yaratm\u0131r, eyni zamanda g\u00f6zl\u0259 g\u00f6r\u00fcnm\u0259y\u0259n \u00f6l\u00fcmc\u00fcl toksinl\u0259rl\u0259 orqanizm\u0259 ziyan verir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanda qida t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259ri x\u0259b\u0259rdarl\u0131q edirl\u0259r ki, quru meyv\u0259nin \u00fcz\u0259rind\u0259 \u0259n ki\u00e7ik\u00a0<strong>kif \u0259lam\u0259ti<\/strong>\u00a0varsa (a\u011f, ya\u015f\u0131l v\u0259 ya boz kif l\u0259k\u0259l\u0259ri, kif iyi v\u0259 ya fermentl\u0259\u015fmi\u015f spirt qoxusu), h\u0259min m\u0259hsulu q\u0259tiyy\u0259n yem\u0259k olmaz. Quru meyv\u0259nin \u00fcz\u0259rind\u0259 spirt iyi g\u0259lm\u0259si onun art\u0131q q\u0131cq\u0131rma\u011fa (fermentasiya olma\u011fa) ba\u015flamas\u0131n\u0131n g\u00f6st\u0259ricisidir v\u0259 bu da sa\u011flaml\u0131q \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259lidir. Bel\u0259 m\u0259hsullar\u0131 istehlak etm\u0259k qida z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259sin\u0259, ciddi allergik reaksiyalara v\u0259 uzun m\u00fcdd\u0259td\u0259 h\u0259tta xroniki x\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259 yol a\u00e7a bil\u0259r.<\/p>\n<p>Quru meyv\u0259l\u0259rd\u0259 aflatoksin yaranmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn\u00a0<strong>saxlanma v\u0259 da\u015f\u0131nma \u015f\u0259rtl\u0259rin\u0259<\/strong>\u00a0ciddi \u0259m\u0259l olunmal\u0131d\u0131r. \u0130stehsal\u00e7\u0131lar v\u0259 sat\u0131c\u0131lar meyv\u0259 qurusunu r\u00fctub\u0259tsiz, s\u0259rin v\u0259 t\u0259miz m\u00fchitd\u0259 saxlamal\u0131d\u0131rlar. M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r bildirir ki, quru meyv\u0259l\u0259r ideal olaraq +5\u2026+20\u00b0C temperaturda, nisbi r\u00fctub\u0259tin 70%-d\u0259n a\u015fa\u011f\u0131 oldu\u011fu \u015f\u0259raitd\u0259, g\u00fcn\u0259\u015f \u015f\u00fcalar\u0131ndan uzaq saxlanmal\u0131d\u0131r. Bu \u015f\u0259rtl\u0259rd\u0259 quru meyv\u0259l\u0259rin \u00f6mr\u00fc 6-12 ay civar\u0131nda olur. \u018fg\u0259r da\u015f\u0131nma zaman\u0131 m\u0259hsul n\u0259ml\u0259n\u0259rs\u0259 (m\u0259s\u0259l\u0259n, ya\u011f\u0131\u015f suyu d\u0259ym\u0259si, konteynerd\u0259 kondensasiya y\u0131\u011f\u0131lmas\u0131 v\u0259 s.), d\u0259rhal qurudulub \u00e7e\u015fidl\u0259nm\u0259zs\u0259, kif g\u00f6b\u0259l\u0259kl\u0259ri s\u00fcr\u0259tl\u0259 artaraq toksin ifraz ed\u0259 bil\u0259r.\u00a0<strong>Da\u015f\u0131nma<\/strong>\u00a0prosesind\u0259 y\u00fcks\u0259k temperatur da risk yarad\u0131r \u2013 q\u0131zmar havada konteyner v\u0259 ya n\u0259qliyyat vasit\u0259l\u0259ri i\u00e7ind\u0259 \u201cistil\u0259m\u0259\u201d ba\u015f verib meyv\u0259l\u0259rin t\u0259rl\u0259m\u0259sin\u0259, n\u0259m \u00e7\u0259km\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r ki, bu da kif inki\u015faf\u0131n\u0131 s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirir.<\/p>\n<p>Real n\u00fcmun\u0259l\u0259r g\u00f6st\u0259rir ki, d\u00fczg\u00fcn qurudulmay\u0131b b\u00fcz\u00fc\u015f\u00fck qalan, yaxud art\u0131q m\u00fcdd\u0259tind\u0259n \u00e7ox saxlan\u0131lan qays\u0131, \u0259ncir, xurma qurular\u0131 b\u0259z\u0259n i\u00e7\u0259risind\u0259 g\u00f6zl\u0259 g\u00f6r\u00fcnm\u0259y\u0259n a\u011f kif saplar\u0131 il\u0259 \u00f6rt\u00fcl\u00fcr. Bel\u0259 hallarda meyv\u0259nin r\u0259ngi d\u0259 bir q\u0259d\u0259r t\u00fcndl\u0259\u015fib bulan\u0131q olur. \u0130stehlak\u00e7\u0131 olaraq quru meyv\u0259ni alark\u0259n diqq\u0259t etm\u0259liyik: \u0259g\u0259r meyv\u0259 qurusunun daxilind\u0259 v\u0259 ya s\u0259thind\u0259 xarakterik olmayan a\u011fappaq toz v\u0259 ya pamb\u0131qvari t\u0259b\u0259q\u0259 g\u00f6r\u00fcr\u00fcks\u0259, bu, b\u00f6y\u00fck ehtimalla kifdir v\u0259 m\u0259hsul istifad\u0259y\u0259 yarars\u0131zd\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n, xurma qurusunun \u00fcz\u0259rind\u0259 olan\u00a0<strong>a\u011f toz<\/strong>\u00a0is\u0259 istisna t\u0259\u015fkil edir \u2013 o, kif deyil, meyv\u0259nin \u00f6z t\u0259bii \u015f\u0259k\u0259rinin kristalla\u015fmas\u0131d\u0131r (y\u0259ni \u015f\u0259k\u0259r tozu qatman\u0131) v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259li deyil. Ancaq h\u0259r bir halda, quru meyv\u0259d\u0259 \u015f\u00fcbh\u0259li l\u0259k\u0259 v\u0259 ya pis qoxu varsa, onu yem\u0259kd\u0259n imtina etm\u0259k laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Yadda saxlay\u0131n:<\/strong>\u00a0Kifl\u0259nmi\u015f qidalar\u0131 yem\u0259k olmaz. \u018fg\u0259r bir \u0259d\u0259d quru meyv\u0259d\u0259 kif \u0259lam\u0259ti g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fczs\u0259, onu sad\u0259c\u0259 k\u0259nara qoymaqla i\u015f bitmir \u2013 h\u0259min partiyadan olan b\u00fct\u00fcn meyv\u0259l\u0259r art\u0131q sporlarla \u00e7irkl\u0259nmi\u015f ola bil\u0259r. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n, bel\u0259 m\u0259hsullar\u0131 \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 almama\u011f\u0131n\u0131z v\u0259 ya varsa, ham\u0131s\u0131n\u0131 atma\u011f\u0131n\u0131z t\u00f6vsiy\u0259 olunur. Aflatoksin kimi mikotoksinl\u0259r y\u00fcks\u0259k temperaturda bel\u0259 tam m\u0259hv olmur, yuyulmaqla is\u0259 q\u0259ti \u00e7\u0131xm\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259, quru meyv\u0259l\u0259ri sat\u0131n alark\u0259n kifl\u0259nmi\u015f n\u00fcmun\u0259l\u0259rin olub-olmamas\u0131na diqq\u0259tl\u0259 bax\u0131n v\u0259 saxlayark\u0259n quru yerd\u0259, qapal\u0131 qabda saxlay\u0131n.<\/p>\n<p><strong>Antisanitar Qabla\u015fd\u0131rma v\u0259 Sat\u0131\u015f \u015e\u0259raitinin Sa\u011flaml\u0131q Riskl\u0259ri<\/strong><\/p>\n<p>Quru meyv\u0259l\u0259rin sa\u011flaml\u0131\u011fa t\u0259sirind\u0259 t\u0259kc\u0259 kimy\u0259vi madd\u0259l\u0259r deyil, onlar\u0131n\u00a0<strong>qabla\u015fd\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 v\u0259 sat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u015f\u0259rait<\/strong>\u00a0d\u0259 m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r. Gigiyena qaydalar\u0131na \u0259m\u0259l edilm\u0259d\u0259n qabla\u015fd\u0131r\u0131lan, a\u00e7\u0131q \u015f\u0259raitd\u0259 \u00e7irk i\u00e7ind\u0259 saxlan\u0131lan v\u0259 ya \u00e7oxlu insan\u0131n toxundu\u011fu m\u0259hsullar m\u00fcxt\u0259lif mikroblarla \u00e7irkl\u0259n\u0259 bil\u0259r. X\u00fcsusil\u0259 a\u00e7\u0131q bazarlarda v\u0259 k\u00fc\u00e7\u0259 ticar\u0259tind\u0259 quru meyv\u0259l\u0259r b\u0259z\u0259n \u00fcst\u00fca\u00e7\u0131q qablarda, toz-torpa\u011f\u0131n i\u00e7ind\u0259 sat\u0131\u015fa \u00e7\u0131xar\u0131l\u0131r. N\u0259tic\u0259d\u0259 havadak\u0131 toz hiss\u0259cikl\u0259ri, torpaq v\u0259 h\u0259\u015f\u0259rat qal\u0131qlar\u0131 bu meyv\u0259l\u0259rin \u00fcz\u0259rin\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcr, h\u0259m\u00e7inin h\u0259r m\u00fc\u015ft\u0259ri \u0259li il\u0259 qar\u0131\u015fd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u00fcz\u0259rind\u0259 bakteriyalar toplan\u0131r.\u00a0<strong>M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin\u00a0<\/strong>m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, bazardan al\u0131nan quru meyv\u0259l\u0259r \u00e7ox zaman toz, mikroorqanizm v\u0259 bakteriyalarla \u00e7irkl\u0259nmi\u015f olur, \u00e7\u00fcnki onlara m\u00fcxt\u0259lif al\u0131c\u0131lar toxunur v\u0259 a\u00e7\u0131q m\u00fchitd\u0259 saxlan\u0131l\u0131r. Bel\u0259 m\u0259hsullar yuyulmadan yeyildikd\u0259 ba\u011f\u0131rsaq infeksiyalar\u0131 t\u00f6r\u0259d\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>Antisanitar \u015f\u0259raitd\u0259 qabla\u015fd\u0131r\u0131lan quru meyv\u0259l\u0259rd\u0259\u00a0<strong>E. coli, Salmonella, stafilokok<\/strong>\u00a0kimi qida z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259si yaradan mikroblar a\u015fkar oluna bil\u0259r. D\u00fczd\u00fcr, quru meyv\u0259l\u0259rin r\u00fctub\u0259ti az oldu\u011fundan bakteriyalar\u0131n \u00e7oxalmas\u0131 m\u0259hduddur, lakin onlar uzun m\u00fcdd\u0259t ya\u015faya v\u0259 passiv halda qala bil\u0259rl\u0259r. M\u0259s\u0259l\u0259n, ara\u015fd\u0131rmalar g\u00f6st\u0259rib ki, b\u0259zi patogen bakteriyalar (m\u0259s.,\u00a0<em>Salmonella<\/em>\u00a0v\u0259\u00a0<em>Listeria<\/em>) quru \u0259rik \u00fcz\u0259rind\u0259 aylarla sa\u011f qala bilir. D\u00fczg\u00fcn dezinfeksiya olunmam\u0131\u015f qablar (x\u00fcsusil\u0259 t\u0259krar istifad\u0259 edil\u0259n kis\u0259, ye\u015fik v\u0259 ya bankalar) da t\u0259hl\u00fck\u0259 m\u0259nb\u0259yidir. \u018fg\u0259r quru meyv\u0259 \u0259vv\u0259ld\u0259n yoluxucu mikroblarla bula\u015f\u0131bsa, sonradan onu sad\u0259c\u0259 qurutmaq v\u0259 ya qabla\u015fd\u0131rmaqla bu mikroblar \u00f6lm\u00fcr.\u00a0<strong>Cronobacter<\/strong>\u00a0kimi b\u0259zi bakteriyalar is\u0259 quru, a\u015fa\u011f\u0131 n\u0259mlikli m\u00fchitd\u0259 bel\u0259 sa\u011f qalaraq x\u00fcsusil\u0259 k\u00f6rp\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn risk yarada bil\u0259r.<\/p>\n<p>Bununla yana\u015f\u0131, gigiyenik olmayan istehsal \u015f\u0259raitind\u0259 quru meyv\u0259l\u0259r\u0259\u00a0<strong>heyvan ekskrementl\u0259ri<\/strong>\u00a0(si\u00e7an n\u0259cisi, h\u0259\u015f\u0259rat qal\u0131qlar\u0131) d\u00fc\u015f\u0259 bil\u0259r ki, bu da parazit v\u0259 dig\u0259r x\u0259st\u0259likl\u0259rin yay\u0131lmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur. M\u0259s\u0259l\u0259n, qurutma zaman\u0131 a\u00e7\u0131q havada \u00fcz\u0259rind\u0259 mil\u00e7\u0259k qonarsa, sonradan meyv\u0259nin s\u0259thind\u0259 mikrob yuvalar\u0131 qala bil\u0259r. Qabla\u015fd\u0131rma i\u015f\u00e7il\u0259rinin \u015f\u0259xsi t\u0259mizliy\u0259 riay\u0259t etm\u0259m\u0259si d\u0259 (\u0259lc\u0259ksiz, nat\u0259miz \u0259ll\u0259 toxunma) m\u0259hsulu t\u0259hl\u00fck\u0259li edir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanda Qida T\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi Agentliyi (AQTA) quru meyv\u0259 sat\u0131\u015f\u0131 ed\u0259n obyektl\u0259r\u0259 dair t\u0259l\u0259bl\u0259rind\u0259 vur\u011fulay\u0131r ki, sat\u0131\u015f yeri m\u00fctl\u0259q gigiyenik qaydalara uy\u011fun olmal\u0131, m\u0259hsullar pi\u015ftaxta \u00fcz\u0259rind\u0259 a\u00e7\u0131qda deyil, \u015f\u00fc\u015f\u0259 vitrind\u0259 v\u0259 ya qapal\u0131 qabda saxlan\u0131lmal\u0131d\u0131r. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, reall\u0131qda b\u0259zi bazarlarda buna \u0259m\u0259l olunmur \u2013 quru meyv\u0259l\u0259r \u00fcst\u00fc a\u00e7\u0131q vedr\u0259l\u0259rd\u0259, qutularda sat\u0131l\u0131r v\u0259 \u201cb\u00fct\u00fcn bazar el\u0259 sat\u0131r, m\u0259n niy\u0259 f\u0259rqli edim\u201d kimi sat\u0131c\u0131 arqumentl\u0259ri il\u0259 qar\u015f\u0131la\u015f\u0131r\u0131q. N\u0259tic\u0259d\u0259, istehlak\u00e7\u0131 antisanitar v\u0259ziyy\u0259td\u0259 qalm\u0131\u015f m\u0259hsulu alm\u0131\u015f olur. Bel\u0259 n\u0259zar\u0259tsiz sat\u0131\u015f qada\u011fan olunsa da, istehlak\u00e7\u0131lar \u00f6zl\u0259ri ehtiyatl\u0131 davranmal\u0131d\u0131rlar.<\/p>\n<p><strong>N\u0259 etm\u0259k laz\u0131md\u0131r?<\/strong>\u00a0Quru meyv\u0259ni haradan al\u0131rs\u0131n\u0131zsa al\u0131n, yeyilm\u0259zd\u0259n \u0259vv\u0259l m\u00fctl\u0259q yuyun! Bu ara\u015fd\u0131rmada biz\u0259 yard\u0131m\u00e7\u0131 olan AQTA t\u00f6vsiy\u0259 edir ki, quru meyv\u0259l\u0259r il\u0131q su il\u0259 yax\u015f\u0131ca yuyulmal\u0131d\u0131r, \u00e7\u00fcnki t\u0259kc\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u0259n toz deyil, g\u00f6zl\u0259 g\u00f6r\u00fcnm\u0259y\u0259n bakteriyalar da bel\u0259likl\u0259 t\u0259mizl\u0259n\u0259c\u0259k. Qaynar sudan istifad\u0259 etm\u0259k olmaz \u2013 bu, vitaminl\u0259ri \u00f6ld\u00fcr\u0259 bil\u0259r. X\u00fcsusil\u0259 a\u00e7\u0131q bazardan al\u0131nan ki\u015fmi\u015f, qays\u0131, \u0259ncir qurusu \u0259vv\u0259lc\u0259 suda 15-20 d\u0259qiq\u0259 islad\u0131lmal\u0131, sonra axar su alt\u0131nda yuyulmal\u0131d\u0131r. Bu \u00fcsul meyv\u0259l\u0259rin \u00fcz\u0259rind\u0259ki toz, mikroblar v\u0259 h\u0259tta b\u0259zi kimy\u0259vi qal\u0131qlar\u0131 uzaqla\u015fd\u0131rma\u011fa k\u00f6m\u0259k edir. Qabla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f m\u0259hsul alsan\u0131z bel\u0259, qab\u0131n t\u0259mizliyin\u0259 diqq\u0259t edin \u2013 b\u0259z\u0259n ma\u011fazalarda a\u00e7\u0131l\u0131b-qapanan konteynerl\u0259rd\u0259 sat\u0131lan quru meyv\u0259l\u0259rin qapa\u011f\u0131na \u00e7oxlu sayda insan toxunur, toz y\u0131\u011f\u0131l\u0131r. H\u0259min konteyneri a\u00e7d\u0131qda o mikroblar i\u00e7\u0259ri d\u00fc\u015f\u0259 bil\u0259r. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 h\u0259r bir halda evd\u0259 yenid\u0259n yumaq \u0259n do\u011fru \u00fcsuldur.<\/p>\n<p><strong>Saxta v\u0259 Keyfiyy\u0259tsiz Quru Meyv\u0259l\u0259ri Tan\u0131ma Yollar\u0131<\/strong><\/p>\n<p>B\u0259z\u0259n bazarda el\u0259 quru meyv\u0259l\u0259r\u0259 rast g\u0259lirik ki, zahir\u0259n \u00e7ox g\u00f6z\u0259l v\u0259 \u201corijinal\u201d g\u00f6r\u00fcns\u0259 d\u0259, \u0259slind\u0259 keyfiyy\u0259tsiz v\u0259 ya saxta olur. Saxta dedikd\u0259, m\u0259s\u0259l\u0259n, meyv\u0259 qurusunun\u00a0<strong>kimy\u0259vi m\u00fcdaxil\u0259l\u0259rl\u0259 \u201cb\u0259z\u0259nib-d\u00fcz\u0259nm\u0259si\u201d<\/strong>\u00a0v\u0259 ya bahal\u0131 n\u00f6vl\u0259rin ucuz alternativl\u0259rinin \u0259v\u0259zl\u0259nm\u0259si ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcl\u0259 bil\u0259r. \u0130stehlak\u00e7\u0131lar \u00fc\u00e7\u00fcn bel\u0259 m\u0259hsullar\u0131 tan\u0131maq \u00e7ox vacibdir. A\u015fa\u011f\u0131da\u00a0<strong>keyfiyy\u0259tli<\/strong>\u00a0v\u0259\u00a0<strong>saxta, yarars\u0131z<\/strong>\u00a0quru meyv\u0259l\u0259rin f\u0259rql\u0259ndirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn b\u0259zi ipuclar\u0131n\u0131 t\u0259qdim edirik:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>R\u0259ngin\u0259 Diqq\u0259t Edin:<\/strong>\u00a0T\u0259bii qurudulmu\u015f meyv\u0259nin r\u0259ngi ad\u0259t\u0259n t\u00fcnd v\u0259 sol\u011fun olur. M\u0259s\u0259l\u0259n, \u0259rik qurusu t\u0259bii \u00fcsulla qurudulduqda t\u00fcnd nar\u0131nc\u0131-q\u0259hv\u0259yi r\u0259ng al\u0131r. \u018fg\u0259r r\u0259ng qeyri-t\u0259bii d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 parlaqd\u0131rsa \u2013 \u00e7ox a\u00e7\u0131q nar\u0131nc\u0131, limon sar\u0131s\u0131 v\u0259 ya q\u0131rm\u0131z\u0131mt\u0131l tonlardad\u0131rsa \u2013 bu, b\u00f6y\u00fck ehtimalla k\u00fck\u00fcrd dioksidi v\u0259 ya s\u00fcni boyalarla emal olundu\u011funu g\u00f6st\u0259rir.\u00a0<strong>Keyfiyy\u0259tli qays\u0131<\/strong>\u00a0a\u00e7\u0131q nar\u0131nc\u0131 olur; \u0259g\u0259r \u0259lvan, \u201cneon\u201d \u00e7alarda r\u0259ng g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fczs\u0259, t\u0259hl\u00fck\u0259lidir. H\u0259m\u00e7inin,\u00a0<strong>ki\u015fmi\u015f<\/strong>\u00a0(quru \u00fcz\u00fcm) t\u0259bii quruduqda t\u00fcnd q\u0131z\u0131l\u0131-q\u0259hv\u0259yi olmal\u0131d\u0131r \u2013 \u00e7ox a\u00e7\u0131q sar\u0131 ki\u015fmi\u015f kimy\u0259vi a\u011fard\u0131lman\u0131n \u0259lam\u0259tidir.<\/li>\n<li><strong>Parlaql\u0131\u011f\u0131 v\u0259 G\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fc:<\/strong>\u00a0T\u0259bii quru meyv\u0259l\u0259r mat olur, onlarda g\u00fccl\u00fc par\u0131lt\u0131 olmur. \u018fg\u0259r quru meyv\u0259nin s\u0259thi g\u00fcn\u0259\u015f kimi par\u0131lday\u0131rsa, dem\u0259li ya \u00fcz\u0259rin\u0259 ya\u011f, qliserin s\u00fcrt\u00fcl\u00fcb, ya da \u015f\u0259k\u0259r \u015f\u0259rb\u0259tin\u0259 bat\u0131r\u0131l\u0131b. M\u0259s\u0259l\u0259n, qurudulmu\u015f \u0259ncir v\u0259 ya gaval\u0131 \u0259linizd\u0259 ya\u011fl\u0131 iz burax\u0131rsa, bu, onun \u00fcz\u0259rin\u0259 bitki ya\u011f\u0131 \u0259lav\u0259 olundu\u011funu g\u00f6st\u0259rir. \u00c7ox vaxt saxtakarlar m\u0259hsulun saxlanma m\u00fcdd\u0259tini art\u0131rmaq v\u0259 cazib\u0259dar g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f verm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn meyv\u0259l\u0259ri ql\u00fckoza siropuna bat\u0131r\u0131rlar. Bu is\u0259 meyv\u0259ni daha a\u011f\u0131r edir, \u00e7\u0259kiy\u0259 salaraq al\u0131c\u0131ya eyni qiym\u0259t\u0259 az m\u0259hsul verir.\u00a0<strong>Yadda saxlay\u0131n:<\/strong>\u00a0\u018fn keyfiyy\u0259tli quru meyv\u0259l\u0259rin \u00fcz\u0259ri tutqun olur, t\u0259bii r\u0259ngind\u0259 qal\u0131r v\u0259 \u0259linizd\u0259 yap\u0131\u015fqan iz buraxm\u0131r.<\/li>\n<li><strong>Tekstura v\u0259 Forma:<\/strong>\u00a0Keyfiyy\u0259tli quru meyv\u0259 n\u0259 \u00e7ox b\u0259rk, n\u0259 d\u0259 \u00e7ox yum\u015faq olmur \u2013 barmaqla basd\u0131qda bir az elastiklik hiss edilm\u0259lidir. \u018fg\u0259r meyv\u0259 da\u015fa d\u00f6nm\u00fc\u015f kimi b\u0259rkidirs\u0259, bu, ya \u00e7ox k\u00f6hn\u0259dir, ya da qurudulma prosesind\u0259 s\u0259hv\u0259 yol verilib. \u018fksin\u0259, \u0259linizd\u0259 \u0259zil\u0259c\u0259k q\u0259d\u0259r yum\u015faqsa v\u0259 ya yap\u0131\u015fqanl\u0131qdad\u0131rsa, b\u0259lk\u0259 d\u0259 \u015f\u0259rb\u0259t\u0259 qoyulub. Quru meyv\u0259nin h\u0259ddind\u0259n art\u0131q\u00a0<strong>b\u00fcz\u00fc\u015f\u00fcb q\u0131r\u0131\u015fmas\u0131<\/strong>\u00a0da yax\u015f\u0131 hal deyil \u2013 bu, meyv\u0259nin \u00e7ox y\u00fcks\u0259k temperaturda v\u0259 ya uzun m\u00fcdd\u0259t quruduldu\u011funa, n\u0259tic\u0259d\u0259 keyfiyy\u0259tinin a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fcn\u0259 i\u015far\u0259dir. H\u0259m\u00e7inin meyv\u0259 qurusunun \u00fcz\u0259rind\u0259 z\u0259r\u0259rvericil\u0259rin di\u015fl\u0259k izl\u0259ri, de\u015fikl\u0259r, q\u0259rib\u0259 qara n\u00f6qt\u0259l\u0259r varsa, ondan uzaq durun \u2013 i\u00e7ind\u0259 qurd ola bil\u0259r.<\/li>\n<li><strong>Qoxu v\u0259 Dad:<\/strong>\u00a0Quru meyv\u0259ni alark\u0259n m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcrs\u0259, onun qoxusuna bax\u0131n. T\u0259bii \u00fcsulla qurudulan meyv\u0259l\u0259rin aromas\u0131 xo\u015f v\u0259 meyv\u0259y\u0259 xas olur \u2013 m\u0259s\u0259l\u0259n, quru \u0259ncir meyv\u0259vari \u015firin iy verir, quru \u0259rik \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus \u0259rik \u0259trini saxlay\u0131r. \u018fg\u0259r meyv\u0259d\u0259n\u00a0<strong>benzin, dizel, kerozin<\/strong>\u00a0iyi kimi yand\u0131r\u0131c\u0131 qoxular g\u0259lirs\u0259, bu, onun qurudulma zaman\u0131 yanacaq oca\u011f\u0131nda his\u0259 verildiyini g\u00f6st\u0259rir. Bel\u0259 qoxu ald\u0131\u011f\u0131n\u0131z anda h\u0259min m\u0259hsulu almaqdan vaz ke\u00e7in. H\u0259m\u00e7inin, qoxusu \u00e7ox k\u0259skin kimy\u0259vi (m\u0259s\u0259l\u0259n, k\u00fck\u00fcrd-dioksid\u0259 xas k\u0259skin qoxu) olan meyv\u0259l\u0259r d\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259lidir. Dad\u0131na baxmaq imkan\u0131 varsa, a\u011fz\u0131n\u0131zda kimy\u0259vi ac\u0131l\u0131q, sabunab\u0259nz\u0259r bir hiss yarad\u0131b-yaratmad\u0131\u011f\u0131na fikir verin \u2013 t\u0259bii quru meyv\u0259 sad\u0259c\u0259 \u015firin v\u0259 ya tur\u015fm\u0259z\u0259 dadmal\u0131, ba\u015fqa xo\u015fag\u0259lm\u0259z tam g\u0259lm\u0259m\u0259lidir.<\/li>\n<li><strong>Qiym\u0259t v\u0259 M\u0259lumat Etiketl\u0259ri:<\/strong>\u00a0Saxta v\u0259 keyfiyy\u0259tsiz m\u0259hsullar ad\u0259t\u0259n \u00f6z\u00fcn\u00fc\u00a0<strong>qiym\u0259tind\u0259n b\u00fcruz\u0259 verir<\/strong>. \u018fg\u0259r bazarda h\u0259r yerd\u0259 \u0259rik qurusu 8-10 manata sat\u0131l\u0131rsa, amma bir yerd\u0259 onun \u201c\u00e7ox g\u00f6z\u0259l v\u0259 iri\u201d g\u00f6rk\u0259mlisi 4 manata t\u0259klif olunursa, \u015f\u00fcbh\u0259l\u0259nm\u0259k laz\u0131md\u0131r. Ucuz mal\u0131n arxas\u0131nda ya keyfiyy\u0259tsiz emal, ya da tamam f\u0259rqli m\u0259hsul dura bil\u0259r. M\u0259s\u0259l\u0259n, 2025-ci ilin \u0259vv\u0259lind\u0259 sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 yay\u0131lan bir videoda\u00a0<strong>ke\u015fyu f\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131n (anakard qozunun) saxta versiyas\u0131n\u0131n<\/strong>\u00a0haz\u0131rlanmas\u0131 g\u00f6st\u0259rilirdi. Ucuz ni\u015fastal\u0131 xammaldan haz\u0131rlanan bu \u201cke\u015fyu\u201dlar orijinal kimi qabla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b sat\u0131l\u0131rd\u0131. Xo\u015fb\u0259xtlikd\u0259n, d\u00f6vl\u0259t orqanlar\u0131n\u0131n apard\u0131\u011f\u0131 yoxlamalarda h\u0259min saxta \u00e7\u0259r\u0259zin \u00f6lk\u0259 bazar\u0131nda geni\u015f yay\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 bildirildi. Lakin bu misal g\u00f6st\u0259rir ki, istehlak\u00e7\u0131 yaln\u0131z qiym\u0259t\u0259 v\u0259 g\u00f6r\u00fcnt\u00fcy\u0259 aldanmamal\u0131, m\u0259hsulun etiketind\u0259ki m\u0259lumatlara da baxmal\u0131d\u0131r. Qabla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f quru meyv\u0259nin \u00fcz\u0259rind\u0259 istehsal\u00e7\u0131 ad\u0131, \u00fcnvan\u0131, istehsal v\u0259 son istifad\u0259 tarixi, t\u0259rkibi, konservant varsa E-kodu v\u0259 s. tam qeyd olunmal\u0131d\u0131r. Etiketd\u0259 \u201ck\u00fck\u00fcrd dioksid il\u0259 i\u015fl\u0259nmi\u015fdir\u201d kimi qeydl\u0259r olarsa, bilin ki, o m\u0259hsul kimy\u0259vi emala m\u0259ruz qal\u0131b. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131n\u0131z markalar\u0131n ucuz qabla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f meyv\u0259l\u0259rind\u0259 uy\u011funsuzluqlar (etiketd\u0259 m\u0259lumat azl\u0131\u011f\u0131, saxlama \u015f\u0259raiti g\u00f6st\u0259rilm\u0259yibs\u0259 v\u0259 s.) g\u00f6rs\u0259niz, ondan imtina etm\u0259k daha yax\u015f\u0131d\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>U\u015faqlar v\u0259 Hamil\u0259 Qad\u0131nlar \u00dc\u00e7\u00fcn Riskl\u0259r \u2013 H\u0259ssas \u0130nsanlara T\u00f6vsiy\u0259l\u0259r<\/strong><\/p>\n<p>Quru meyv\u0259l\u0259r h\u0259r n\u0259 q\u0259d\u0259r faydal\u0131 qida say\u0131lsa da, b\u0259zi kateqoriya insanlar \u2013 x\u00fcsusil\u0259 u\u015faqlar, hamil\u0259 qad\u0131nlar, allergiya v\u0259 astma x\u0259st\u0259l\u0259ri \u2013 onlar\u0131 istehlak ed\u0259rk\u0259n daha ehtiyatl\u0131 olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><strong>U\u015faqlar \u00fc\u00e7\u00fcn:<\/strong>\u00a0Bir \u00e7ox valideyn quru meyv\u0259l\u0259ri u\u015faqlar \u00fc\u00e7\u00fcn konfet\u0259 sa\u011flam alternativ kimi g\u00f6r\u00fcr. Do\u011frudur, qays\u0131, ki\u015fmi\u015f, xurma qurusu u\u015faqlar\u0131n z\u00f6vql\u0259 yediyi, lif v\u0259 vitamin q\u0259bulunu art\u0131ran qidalard\u0131r. Ancaq u\u015faqlar \u00fc\u00e7\u00fcn porsiya \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc ki\u00e7ik olmal\u0131d\u0131r. H\u0259kim qastroenteroloqlar\u0131n t\u00f6vsiy\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259,\u00a0<strong>g\u00fcnd\u0259 c\u0259mi 30 qram<\/strong>\u00a0(t\u0259xmin\u0259n ki\u00e7ik bir ovuc ki\u015fmi\u015f v\u0259 ya 2-3 \u0259d\u0259d xurma qurusu) quru meyv\u0259 yet\u0259rlidir. \u00c7\u00fcnki qurudulmu\u015f meyv\u0259l\u0259rd\u0259 \u015f\u0259k\u0259rin v\u0259 lifin konsentrasiyas\u0131 y\u00fcks\u0259k olur \u2013 h\u0259ddind\u0259n art\u0131q yeyildikd\u0259 u\u015faqlarda \u015fi\u015fkinlik, ishal, qar\u0131n a\u011fr\u0131s\u0131 ver\u0259 bil\u0259r. K\u00f6rp\u0259 ya\u015fda (1 ya\u015fdan ki\u00e7ik) u\u015faqlara birba\u015fa quru meyv\u0259 verm\u0259k m\u0259sl\u0259h\u0259t g\u00f6r\u00fclm\u00fcr. 1 ya\u015f\u0131ndan sonra is\u0259 \u0259vv\u0259lc\u0259 kompot \u015f\u0259klind\u0259 s\u0131namaq, u\u015faq reaksiyan\u0131 normal ke\u00e7ir\u0259rs\u0259, az miqdarda yax\u015f\u0131 yuyulub do\u011franm\u0131\u015f quru meyv\u0259ni s\u0131y\u0131qlara, p\u00fcrel\u0259r\u0259 \u0259lav\u0259 etm\u0259k olar. U\u015faqlara veril\u0259n quru meyv\u0259l\u0259r m\u00fctl\u0259q yuyulmu\u015f, m\u00fcmk\u00fcn q\u0259d\u0259r t\u0259bii (qatq\u0131s\u0131z) olmal\u0131d\u0131r. Parlaq r\u0259ngli, \u00fcz\u0259rind\u0259 toz \u015f\u0259k\u0259ri kimi par\u0131lt\u0131 olan meyv\u0259l\u0259rd\u0259n u\u015faqlar\u0131 uzaq tutun. Eyni zamanda, ki\u015fmi\u015f, quru gaval\u0131 kimi m\u0259hsullar\u0131 3-4 ya\u015fdan ki\u00e7ik u\u015faqlara b\u00fct\u00f6v verm\u0259k bo\u011fulma riski da\u015f\u0131y\u0131r \u2013 onlar\u0131 x\u0131rda do\u011fray\u0131b verm\u0259k laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Hamil\u0259 v\u0259 laktasiya d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 olan qad\u0131nlar:<\/strong>\u00a0Hamil\u0259lik zaman\u0131 qad\u0131n\u0131n immun sistemi nisb\u0259t\u0259n z\u0259ifl\u0259diyind\u0259n infeksiyalara qar\u015f\u0131 daha h\u0259ssas olur. Bu d\u00f6vrd\u0259 ist\u0259nil\u0259n qida t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi m\u0259s\u0259l\u0259si ikiqat \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r. Hamil\u0259 qad\u0131nlar quru meyv\u0259 se\u00e7\u0259rk\u0259n x\u00fcsusi diqq\u0259tli olmal\u0131d\u0131rlar: yaln\u0131z g\u00fcv\u0259nil\u0259n m\u0259nb\u0259d\u0259n al\u0131nm\u0131\u015f, t\u0259miz v\u0259 keyfiyy\u0259tli meyv\u0259l\u0259r istehlak etm\u0259lidirl\u0259r. Kifl\u0259nmi\u015f, \u015f\u00fcbh\u0259li qoxulu v\u0259 ya h\u0259dd\u0259n art\u0131q kimy\u0259vi i\u015far\u0259li (m\u0259s\u0259l\u0259n, parlaq r\u0259ngli) quru meyv\u0259l\u0259rd\u0259n uzaq durmaq laz\u0131md\u0131r, \u00e7\u00fcnki onlar\u0131n t\u0259rkibind\u0259ki toksinl\u0259r plasenta baryerini ke\u00e7\u0259r\u0259k d\u00f6l\u0259 z\u0259r\u0259r ver\u0259 bil\u0259r. M\u0259s\u0259l\u0259n, aflatoksin kimi madd\u0259l\u0259rin hamil\u0259l\u0259rin qaraciy\u0259rin\u0259 t\u0259siri il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259dqiqatlar m\u0259hdud olsa da, heyvan modell\u0259rind\u0259 d\u00f6l\u00fcn inki\u015faf\u0131na m\u0259nfi t\u0259sirl\u0259ri g\u00f6st\u0259rilib. Ona g\u00f6r\u0259 \u201cehtiyat igidin bac\u0131s\u0131d\u0131r\u201d prinsipi il\u0259 hamil\u0259l\u0259r h\u0259r c\u00fcr \u015f\u00fcbh\u0259li qidadan \u00e7\u0259kinm\u0259lidir. H\u0259m\u00e7inin, k\u00fck\u00fcrd dioksidl\u0259 emal olunmu\u015f meyv\u0259l\u0259r hamil\u0259l\u0259rd\u0259 m\u0259d\u0259 tur\u015fulu\u011funu art\u0131r\u0131b yanma (\u00fcr\u0259kbulanma) ver\u0259 bil\u0259r.\u00a0<strong>M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r<\/strong>\u00a0hamil\u0259 qad\u0131nlar\u0131n qida rasionu bar\u0259d\u0259 t\u00f6vsiy\u0259sind\u0259 bildirir ki, hamil\u0259likd\u0259 quru meyv\u0259l\u0259r faydal\u0131 olsa da, onlar\u0131n tam gigiyenik v\u0259 sa\u011flam olmas\u0131 \u015f\u0259rtdir v\u0259 q\u0259bul edilm\u0259zd\u0259n \u0259vv\u0259l m\u00fctl\u0259q yuyulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Allergiya v\u0259 astma x\u0259st\u0259l\u0259ri:<\/strong>\u00a0Bu kateqoriyadan olan insanlar quru meyv\u0259 se\u00e7imind\u0259 x\u00fcsusil\u0259 diqq\u0259tli olmal\u0131d\u0131r. Bildiyimiz kimi, sulfitle (k\u00fck\u00fcrd dioksidl\u0259) emal edilmi\u015f meyv\u0259l\u0259r astmal\u0131 b\u0259zi insanlarda h\u0259tta az miqdarda bel\u0259 ciddi allergik tutmalara, bronxospazma s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. \u018fg\u0259r sizd\u0259 astma, allergik rinit, d\u0259ri s\u0259pgil\u0259ri kimi reaksiya meyll\u0259ri varsa, quru meyv\u0259 alanda etiketind\u0259 \u201csulfitsiz\u201d, \u201cunsulfured\u201d (y\u0259ni k\u00fck\u00fcrdl\u0259 i\u015fl\u0259nm\u0259mi\u015f) olanlar\u0131 se\u00e7in. T\u0259bii qurudulmu\u015f orqanik meyv\u0259l\u0259r bu bax\u0131mdan daha t\u0259hl\u00fck\u0259sizdir. H\u0259m\u00e7inin kif\u0259 qar\u015f\u0131 allergiyas\u0131 olan \u015f\u0259xsl\u0259r diqq\u0259tli olmal\u0131d\u0131r: bir q\u0259d\u0259r kifl\u0259nmi\u015f quru meyv\u0259 bel\u0259 h\u0259min insanlarda allergik rinit, asq\u0131rma, g\u00f6z ya\u015farmas\u0131 v\u0259 astma tutmalar\u0131na yol a\u00e7a bil\u0259r. \u0130mmun sistemi z\u0259if, xroniki x\u0259st\u0259liyi olan \u015f\u0259xsl\u0259r (m\u0259s\u0259l\u0259n, onkoloji x\u0259st\u0259l\u0259r, ya\u015fl\u0131lar) da quru meyv\u0259 yey\u0259rk\u0259n \u201ct\u0259mizlik v\u0259 t\u0259bii olma\u201d prinsipin\u0259 \u0259m\u0259l etm\u0259lidirl\u0259r. Onlar \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259r hans\u0131 \u0259lav\u0259 kimy\u0259vi y\u00fck v\u0259 ya mikrobioloji risk arzuolunmazd\u0131r.<\/p>\n<p>N\u0259hay\u0259t,\u00a0<strong>m\u0259tb\u0259xd\u0259 istifad\u0259<\/strong>: U\u015faqlar v\u0259 h\u0259ssas insanlar \u00fc\u00e7\u00fcn quru meyv\u0259l\u0259ri istifad\u0259 etm\u0259nin \u0259n t\u0259hl\u00fck\u0259siz yollar\u0131ndan biri onlar\u0131 yem\u0259zd\u0259n \u0259vv\u0259l suda qaynatmaqd\u0131r (kompot bi\u015firm\u0259k, s\u0131y\u0131\u011fa \u0259lav\u0259 etm\u0259d\u0259n \u00f6nc\u0259 bir ne\u00e7\u0259 d\u0259qiq\u0259 qaynar suda saxlamaq kimi). Bu, h\u0259m meyv\u0259l\u0259ri yum\u015fald\u0131r, h\u0259m d\u0259 \u00fcz\u0259rind\u0259ki mikroblar\u0131 b\u00f6y\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcd\u0259 \u00f6ld\u00fcr\u00fcr. Lakin unutmayaq ki, qaynatmaq b\u0259zi vitaminl\u0259ri azalda bil\u0259r, buna g\u00f6r\u0259 balansl\u0131 yana\u015fmaq laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Sosial Mediada \u0130stifad\u0259\u00e7i \u015eikay\u0259tl\u0259ri v\u0259 Ekspert R\u0259yl\u0259ri<\/strong><\/p>\n<p>Son d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 h\u0259m sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259, h\u0259m d\u0259 x\u0259b\u0259r portallar\u0131nda quru meyv\u0259l\u0259rin keyfiyy\u0259ti il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fczakir\u0259l\u0259r artmaqdad\u0131r. \u0130stehlak\u00e7\u0131lar aras\u0131nda \u0259n \u00e7ox rast g\u0259lin\u0259n \u015fikay\u0259tl\u0259r quru meyv\u0259l\u0259rin\u00a0<strong>\u00e7ox k\u0259skin kimy\u0259vi iyi<\/strong>\u00a0g\u0259lm\u0259si, qeyri-t\u0259bii parlaq r\u0259ngd\u0259 olmas\u0131, benzin dadmas\u0131 \u00a0v\u0259 ya i\u00e7ind\u0259n \u00e7\u0131xan yad cisiml\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n, Facebook v\u0259 Instagram kimi platformalarda b\u0259zi istifad\u0259\u00e7il\u0259r ald\u0131\u011f\u0131 quru \u0259rikl\u0259rin o q\u0259d\u0259r parlaq r\u0259ngd\u0259 oldu\u011funu yaz\u0131r ki, \u201csanki boya il\u0259 r\u0259ngl\u0259nib\u201d. Dig\u0259rl\u0259ri ki\u015fmi\u015fin \u00fcz\u0259rind\u0259 yap\u0131\u015fqan ya\u011fl\u0131 bir qat oldu\u011funu, toxunanda barmaqlar\u0131n\u0131n qara r\u0259ng\u0259 bula\u015fd\u0131\u011f\u0131n\u0131 qeyd edir ki, bu da yuxar\u0131da b\u0259hs etdiyimiz qliserin ya da ya\u011fla i\u015fl\u0259nm\u0259nin \u0259lam\u0259tidir. Bel\u0259 payla\u015f\u0131mlar y\u00fczl\u0259rl\u0259 insan t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00fczakir\u0259 olunur, h\u0259r k\u0259s \u00f6z t\u0259cr\u00fcb\u0259sini b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcr \u2013 kiminin \u00f6vlad\u0131 bel\u0259 meyv\u0259d\u0259n sonra allergiya olub, kiminin ald\u0131\u011f\u0131 xurman\u0131n i\u00e7ind\u0259n qurd \u00e7\u0131x\u0131b v\u0259 s. Bu c\u00fcr geribildiriml\u0259r istehlak\u00e7\u0131lar\u0131n maarifl\u0259nm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn vacibdir.<\/p>\n<p>M\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 ekspertl\u0259r v\u0259 aidiyy\u0259ti qurumlar da bigan\u0259 deyil. M\u0259tbuatda \u00e7\u0131xan x\u0259b\u0259rl\u0259r g\u00f6st\u0259rir ki, m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259\u00a0<strong>quru meyv\u0259l\u0259rin z\u0259r\u0259rl\u0259ri<\/strong>\u00a0bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015f\u0131b, d\u00fczg\u00fcn se\u00e7imin vacibliyini vur\u011fulay\u0131blar. M\u0259s\u0259l\u0259n, Bak\u0131da f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n tan\u0131nm\u0131\u015f qastroenteroloqlardan biri media m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 bildirib ki, b\u0259zi vicdans\u0131z istehsal\u00e7\u0131lar quru meyv\u0259l\u0259ri \u015firin \u015f\u0259k\u0259r \u015f\u0259rb\u0259tin\u0259 bat\u0131r\u0131r, \u00fcst\u0259lik normadan art\u0131q sulfit qat\u0131rlar ki, n\u0259tic\u0259d\u0259 h\u0259min m\u0259hsul \u201cvitamin bombas\u0131\u201d \u0259v\u0259zin\u0259 sa\u011flaml\u0131q \u00fc\u00e7\u00fcn\u00a0<strong>\u201cz\u0259r\u0259r bombas\u0131\u201d<\/strong>\u00a0na \u00e7evrilir. Bu c\u00fcr emal olunmu\u015f quru meyv\u0259l\u0259rin h\u0259dd\u0259n art\u0131q istifad\u0259si piyl\u0259nm\u0259, diabet\u0259 meyillilik, m\u0259d\u0259-ba\u011f\u0131rsaq poz\u011funluqlar\u0131 yarada bil\u0259r. H\u0259kim Yekaterina Ka\u015fuxun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, quru meyv\u0259l\u0259rin g\u00fcnd\u0259lik normadan art\u0131q q\u0259bulu (yuxar\u0131da qeyd etdiyimiz 30 qramdan \u00e7ox) h\u0259tta sa\u011flam insanlarda bel\u0259 meteorizm v\u0259 ishal t\u00f6r\u0259d\u0259 bil\u0259r. O h\u0259m\u00e7inin \u0259lav\u0259 edir ki, k\u00fck\u00fcrd dioksid bir \u00e7ox insanda ki\u00e7ik dozada bel\u0259 ba\u011f\u0131rsaq poz\u011funlu\u011fu v\u0259 allergik reaksiya ver\u0259 bildiyi \u00fc\u00e7\u00fcn quru meyv\u0259l\u0259ri \u00e7ox yem\u0259k d\u00fczg\u00fcn deyil.<\/p>\n<p>\u00dcmumilikd\u0259, h\u0259m sosial mediada istifad\u0259\u00e7i \u015fikay\u0259tl\u0259ri, h\u0259m d\u0259 ekspert r\u0259yl\u0259ri eyni n\u0259tic\u0259y\u0259 g\u0259lir:\u00a0<strong>quru meyv\u0259 alark\u0259n v\u0259 istehlak ed\u0259rk\u0259n diqq\u0259tli olun.<\/strong>\u00a0Ald\u0131\u011f\u0131n\u0131z m\u0259hsulun g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fcn\u0259, qoxusuna, qabla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na v\u0259 qiym\u0259tin\u0259 x\u00fcsusi fikir verin. Unutmay\u0131n ki, faydal\u0131 hesab etdiyimiz meyv\u0259 qurular\u0131 b\u0259zi hallarda d\u00fczg\u00fcn haz\u0131rlanm\u0131r v\u0259 \u201cfayda\u201d yerin\u0259 z\u0259r\u0259r ver\u0259 bil\u0259r. Do\u011fru se\u00e7im meyarlar\u0131n\u0131 bildiyiniz t\u0259qdird\u0259 is\u0259 quru meyv\u0259l\u0259r rasionumuzun d\u0259y\u0259rli bir hiss\u0259si olaraq qalacaq. M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin t\u00f6vsiy\u0259l\u0259rin\u0259 \u0259m\u0259l edin, keyfiyy\u0259tsiz m\u0259hsullardan uzaq durun v\u0259 sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 qoruyun.\/Lent.az<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycanda Quru Meyv\u0259l\u0259rin Sa\u011flaml\u0131q Riskl\u0259ri v\u0259 T\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259ri Az\u0259rbaycanda ki\u015fmi\u015f, qays\u0131, xurma, \u0259rik qurusu, \u0259ncir v\u0259 dig\u0259r quru meyv\u0259l\u0259r h\u0259m dadl\u0131 q\u0259lyanalt\u0131, h\u0259m d\u0259 vitamin-mineral m\u0259nb\u0259yi kimi geni\u015f istifad\u0259 olunur. B\u0259s s\u00fcfr\u0259mizi b\u0259z\u0259y\u0259n bu g\u00f6z\u0259l nem\u0259tl\u0259rin h\u0259r hans\u0131 bir t\u0259hl\u00fck\u0259si ola bil\u0259rmi? Quru meyv\u0259l\u0259rin cazib\u0259dar g\u00f6rk\u0259minin arxas\u0131nda b\u0259zi gizli t\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259r ola bil\u0259r. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, b\u0259z\u0259n quru meyv\u0259l\u0259r r\u0259ngini qorumaq, uzun m\u00fcdd\u0259t xarab olmamaq v\u0259 ya \u00e7\u0259kisini art\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00fczg\u00fcn olmayan kimy\u0259vi emala m\u0259ruz qal\u0131r v\u0259 ya antisanitar \u015f\u0259raitd\u0259 saxlan\u0131l\u0131r. N\u0259tic\u0259d\u0259 h\u0259ddind\u0259n art\u0131q kimy\u0259vi qatq\u0131lar, kif g\u00f6b\u0259l\u0259kl\u0259rinin toksinl\u0259ri v\u0259 ya bakterial \u00e7irkl\u0259nm\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":802593,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/d0fd404eb4f63d1fdc52537c6824b20d.jpg",740,493,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/d0fd404eb4f63d1fdc52537c6824b20d.jpg",740,493,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/d0fd404eb4f63d1fdc52537c6824b20d.jpg",740,493,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/d0fd404eb4f63d1fdc52537c6824b20d-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/d0fd404eb4f63d1fdc52537c6824b20d-548x365.jpg",548,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/d0fd404eb4f63d1fdc52537c6824b20d.jpg",640,426,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/d0fd404eb4f63d1fdc52537c6824b20d.jpg",740,493,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/d0fd404eb4f63d1fdc52537c6824b20d.jpg",740,493,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/d0fd404eb4f63d1fdc52537c6824b20d-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/d0fd404eb4f63d1fdc52537c6824b20d.jpg",740,493,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Az\u0259rbaycanda Quru Meyv\u0259l\u0259rin Sa\u011flaml\u0131q Riskl\u0259ri v\u0259 T\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259ri Az\u0259rbaycanda ki\u015fmi\u015f, qays\u0131, xurma, \u0259rik qurusu, \u0259ncir v\u0259 dig\u0259r quru meyv\u0259l\u0259r h\u0259m dadl\u0131 q\u0259lyanalt\u0131, h\u0259m d\u0259 vitamin-mineral m\u0259nb\u0259yi kimi geni\u015f istifad\u0259 olunur. B\u0259s s\u00fcfr\u0259mizi b\u0259z\u0259y\u0259n bu g\u00f6z\u0259l nem\u0259tl\u0259rin h\u0259r hans\u0131 bir t\u0259hl\u00fck\u0259si ola bil\u0259rmi? Quru meyv\u0259l\u0259rin cazib\u0259dar g\u00f6rk\u0259minin arxas\u0131nda b\u0259zi gizli t\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259r ola bil\u0259r. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, b\u0259z\u0259n quru&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/802592"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=802592"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/802592\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":802594,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/802592\/revisions\/802594"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/802593"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=802592"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=802592"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=802592"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}