{"id":803309,"date":"2025-04-29T16:26:44","date_gmt":"2025-04-29T12:26:44","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=803309"},"modified":"2025-04-29T16:26:44","modified_gmt":"2025-04-29T12:26:44","slug":"az%c9%99rbaycanli-gizli-milyoncular-maltanin-qizil-pasportunu-ala-bilm%c9%99y%c9%99c%c9%99k","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=803309","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycanl\u0131 gizli milyon\u00e7ular Maltan\u0131n &#8220;q\u0131z\u0131l pasportu&#8221;nu ala bilm\u0259y\u0259c\u0259k"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>Malta daha investisiya m\u00fcqabilind\u0259 pasport ver\u0259 bilm\u0259y\u0259c\u0259k.<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Bu bar\u0259d\u0259 Avropa M\u0259hk\u0259m\u0259si q\u0259rar verib.<\/p>\n<p>Q\u0259rarda qeyd olunur ki, &#8220;q\u0131z\u0131l pasportlar&#8221;\u0131n verilm\u0259si mahiyy\u0259tc\u0259 Avropa v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u0259ld\u0259 edilm\u0259sini sad\u0259 kommersiya \u0259m\u0259liyyat\u0131na q\u0259d\u0259r endirir. Y\u0259ni pul \u00f6d\u0259yib pasport almaq olur.<\/p>\n<p><strong>Avropa Komissiyas\u0131 Malta h\u00f6kum\u0259tinin ill\u0259rdir ki, ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fdirdiyi proqramda korrupsiya riskl\u0259rini g\u00f6r\u0259r\u0259k, proqram\u0131n l\u0259\u011fv olunmas\u0131n\u0131 t\u0259l\u0259b edib.<\/strong><\/p>\n<p>&#8220;Financial Times&#8221;\u0131n x\u0259b\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, Avropa M\u0259hk\u0259m\u0259si Maltan\u0131n &#8220;q\u0131z\u0131l pasportlar&#8221; verm\u0259k sxeminin Avropa qanunlar\u0131n\u0131 pozdu\u011funa q\u0259rar verib v\u0259 \u00f6lk\u0259y\u0259 bu t\u0259cr\u00fcb\u0259d\u0259n \u0259l \u00e7\u0259km\u0259yi \u0259mr edib.<\/p>\n<p>&#8220;\u00dczv d\u00f6vl\u0259t \u0259vv\u0259lc\u0259d\u0259n m\u00fc\u0259yy\u0259n edilmi\u015f \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259r v\u0259 ya s\u0259rmay\u0259l\u0259r m\u00fcqabilind\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131q v\u0259 \u0259slind\u0259 Avropa v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131\u011f\u0131 ver\u0259 bilm\u0259z, \u00e7\u00fcnki bu, v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131\u011f\u0131n \u0259ld\u0259 edilm\u0259sini sad\u0259c\u0259 kommersiya \u0259m\u0259liyyat\u0131na \u00e7evirm\u0259k dem\u0259kdir&#8221;, &#8211; m\u0259hk\u0259m\u0259 bildirib.<\/p>\n<p>2023-c\u00fc ild\u0259 Avropa Komissiyas\u0131 Maltan\u0131n investisiya \u00fc\u00e7\u00fcn v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131q proqram\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259hk\u0259m\u0259y\u0259 m\u00fcraci\u0259t etdi. Br\u00fcssel hesab edirdi ki, pasportlar\u0131n sat\u0131\u015f\u0131 \u00fczv \u00f6lk\u0259l\u0259r aras\u0131nda qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 etimada \u0259saslanan &#8220;Avropa \u0130ttifaq\u0131 v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n mahiyy\u0259tini&#8221; sars\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><strong><em>Malta v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u0259ld\u0259 ed\u0259n insanlar ist\u0259nil\u0259n Avropa \u0130ttifaq\u0131 \u00f6lk\u0259sind\u0259 ya\u015famaq v\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259k, h\u0259m\u00e7inin Avropa se\u00e7kil\u0259rind\u0259 s\u0259s verm\u0259k h\u00fcququ qazan\u0131rlar.<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Br\u00fcsselin t\u0259zyiqi il\u0259 Bolqar\u0131stan v\u0259 Kipr daha \u0259vv\u0259l &#8220;q\u0131z\u0131l pasport&#8221; proqramlar\u0131n\u0131 l\u0259\u011fv etmi\u015fdil\u0259r. Malta is\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131\u011f\u0131n bir ild\u0259n \u00fc\u00e7 il\u0259d\u0259k rezident statusundan sonra \u0259ld\u0259 oluna bil\u0259c\u0259yini bildir\u0259r\u0259k, yaln\u0131z \u015f\u0259rtl\u0259ri s\u0259rtl\u0259\u015fdirm\u0259y\u0259 q\u0259rar verdi.<\/p>\n<p>Avropa \u0130ttifaq\u0131 r\u0259smil\u0259ri hesab edir ki, bu c\u00fcr sxeml\u0259r korrupsiya, \u00e7irkli pullar\u0131n yuyulmas\u0131 v\u0259 vergid\u0259n yay\u0131nma riskl\u0259ri yarad\u0131r.<\/p>\n<p>Malta 2019-cu ild\u0259 &#8220;q\u0131z\u0131l pasport&#8221; alm\u0131\u015f 3 min xarici \u00f6lk\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131n\u0131n adlar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131qlam\u0131\u015fd\u0131. Siyah\u0131da \u0259sas\u0259n postsovet m\u0259kan\u0131ndan olanlar \u00fcst\u00fcnl\u00fck t\u0259\u015fkil edirdi. Buna kimi Malta h\u00f6kum\u0259ti s\u0259rmay\u0259 m\u00fcqabilind\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131q verdiyi \u015f\u0259xsl\u0259rin adlar\u0131n\u0131 m\u0259xfi saxlay\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>2019-cu ild\u0259 Malta v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131\u011f\u0131 alan m\u0259\u015fhur oliqarxlardan biri d\u0259 &#8220;Forbes&#8221;\u0131n milyarderl\u0259r siyah\u0131s\u0131nda yer alan &#8220;Texnonikol&#8221;un yarad\u0131c\u0131s\u0131 Sergey Kolesnikovdur.<\/p>\n<p>Varl\u0131 ruslar aras\u0131nda Malta pasportuna sahib olanlardan Adriana Melnikova, Sergey Boqdan\u00e7ikov, Vedernikov, Anton Strekalov, Andrey Zinovyev v\u0259 g\u00fcrc\u00fc Georgi \u00c7umburidzenin adlar\u0131 vard\u0131.<\/p>\n<p>Siyah\u0131da\u00a0&#8220;q\u0131z\u0131l pasport&#8221; alanlar aras\u0131nda h\u0259mv\u0259t\u0259nl\u0259rimiz d\u0259 vard\u0131.\u00a0<strong><em>Maltan\u0131n &#8220;q\u0131z\u0131l pasportu&#8221;na sahib az\u0259rbaycanl\u0131lar s\u0131ras\u0131nda Ayxan M\u0259mm\u0259db\u0259yli, B\u0259\u015fir Cabbarov, B\u0259yl\u0259r M\u0259mm\u0259dov v\u0259 Yusif Cabbarov vard\u0131. Sonradan a\u00e7\u0131qlanan siyah\u0131larda da az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n ad\u0131na rast g\u0259linirdi.<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong>Qeyd ed\u0259k ki,<\/strong>\u00a0Malta \u00f6z pasportunu \u0259cn\u0259bil\u0259r\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n \u015f\u0259rtl\u0259rl\u0259 verir. Bel\u0259 ki, Malta v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 olmaq ist\u0259y\u0259nl\u0259r \u0259v\u0259lc\u0259 h\u0259min \u00f6lk\u0259nin Milli \u0130nvestisiya Fonduna 650 min avro v\u0259sait k\u00f6\u00e7\u00fcrm\u0259li, iqtisadiyyat\u0131na is\u0259 150 min avro s\u0259rmay\u0259 yat\u0131rmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Bununla yana\u015f\u0131, Malta pasportunu da\u015f\u0131maq \u00fc\u00e7\u00fcn 350 min avro da \u0259mlaka x\u0259rcl\u0259nm\u0259li, yaxud ild\u0259 16 min avro pul verib, 5 illik kiray\u0259 m\u00fcqavil\u0259si imzalanmal\u0131d\u0131r. 2020-ci ilin oktyabr\u0131ndan sonra is\u0259 Malta v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 rezident formas\u0131nda 1 ild\u0259n 3 il\u0259 kimi verilirdi v\u0259 art\u0131q &#8220;q\u0131z\u0131l pasport&#8221;a sahib olma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fanlar d\u0259rin h\u00fcquqi yoxlamalara da m\u0259ruz qal\u0131rd\u0131lar.\u00a0 Malta v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn 2,5 milyon manata q\u0259d\u0259r pul x\u0259rcl\u0259m\u0259k laz\u0131m g\u0259lirdi.<\/p>\n<p>Malta 2014-c\u00fc ilin yanvar\u0131ndan v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131\u011f\u0131n sat\u0131\u015f\u0131na ba\u015flay\u0131b. &#8220;\u0130nvestisiya \u0259v\u0259zind\u0259 Malta v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131\u011f\u0131&#8221; proqram\u0131n\u0131 h\u00f6kum\u0259t 2013-c\u00fc ilin noyabr\u0131nda q\u0259bul edib v\u0259 Avropa Komissiyas\u0131 da onu t\u0259sdiql\u0259yib. Proqrama g\u00f6r\u0259, Malta (el\u0259c\u0259 d\u0259 bu \u00f6lk\u0259nin 2004-c\u00fc ild\u0259n \u00fczv oldu\u011fu Avropa Birliyi) v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131\u00a0650 min avro\u00a0\u00f6d\u0259m\u0259kl\u0259 almaq olar. Bu m\u0259bl\u0259\u011fin 70 faizi Maltan\u0131n Milli \u0130nki\u015faf v\u0259 Sosial Siyas\u0259t Fonduna, qalan\u0131 is\u0259 birba\u015fa d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sin\u0259 gedir.<\/p>\n<p>O zaman bir ild\u0259 \u00f6lk\u0259nin d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sin\u0259\u00a0500 milyonluq\u00a0g\u0259lir g\u0259ldiyi qeyd olunurdu.<\/p>\n<p>Xat\u0131rladaq ki, Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n\u0131n ikili v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131\u011f\u0131 qada\u011fan edilib. &#8220;Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131\u011f\u0131 haqq\u0131nda&#8221; qanunun 10-cu madd\u0259sind\u0259 ikili v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131qla ba\u011fl\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 konkret yana\u015fma \u0259ks olunub.<\/p>\n<p>Bel\u0259 ki, Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 olan \u015f\u0259xsin ikili v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131\u011f\u0131 olduqda (Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131, dig\u0259r d\u00f6vl\u0259tin &#8211; d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 olduqda) h\u0259min \u015f\u0259xsin xarici d\u00f6vl\u0259tin v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131\u011f\u0131na m\u0259nsubiyy\u0259ti, \u00f6lk\u0259mizin beyn\u0259lxalq m\u00fcqavil\u0259l\u0259rind\u0259 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015f v\u0259 ya Konstitusiyam\u0131z\u0131n 109-cu madd\u0259sinin 32-ci b\u0259ndin\u0259 m\u00fcvafiq sur\u0259td\u0259 h\u0259ll edilmi\u015f hallar istisna olmaqla tan\u0131nm\u0131r.<\/p>\n<p>10-cu madd\u0259nin ikinci hiss\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259, xarici d\u00f6vl\u0259tin v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 q\u0259bul etmi\u015f Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 Xarici \u0130\u015fl\u0259r Nazirliyi (AR X\u0130N) v\u0259 D\u00f6vl\u0259t Miqrasiya Xidm\u0259tin\u0259 (AR DMX) 1 ay m\u00fcdd\u0259tind\u0259 yaz\u0131l\u0131 m\u0259lumat verm\u0259lidir. Bel\u0259 m\u0259lumat\u0131 verm\u0259y\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259r Cinay\u0259t M\u0259c\u0259ll\u0259si il\u0259 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015f qaydada m\u0259suliyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131rlar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Malta daha investisiya m\u00fcqabilind\u0259 pasport ver\u0259 bilm\u0259y\u0259c\u0259k. Bu bar\u0259d\u0259 Avropa M\u0259hk\u0259m\u0259si q\u0259rar verib. Q\u0259rarda qeyd olunur ki, &#8220;q\u0131z\u0131l pasportlar&#8221;\u0131n verilm\u0259si mahiyy\u0259tc\u0259 Avropa v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u0259ld\u0259 edilm\u0259sini sad\u0259 kommersiya \u0259m\u0259liyyat\u0131na q\u0259d\u0259r endirir. Y\u0259ni pul \u00f6d\u0259yib pasport almaq olur. Avropa Komissiyas\u0131 Malta h\u00f6kum\u0259tinin ill\u0259rdir ki, ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fdirdiyi proqramda korrupsiya riskl\u0259rini g\u00f6r\u0259r\u0259k, proqram\u0131n l\u0259\u011fv olunmas\u0131n\u0131 t\u0259l\u0259b edib. &#8220;Financial Times&#8221;\u0131n x\u0259b\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, Avropa M\u0259hk\u0259m\u0259si Maltan\u0131n &#8220;q\u0131z\u0131l pasportlar&#8221; verm\u0259k sxeminin Avropa qanunlar\u0131n\u0131 pozdu\u011funa q\u0259rar verib v\u0259 \u00f6lk\u0259y\u0259 bu t\u0259cr\u00fcb\u0259d\u0259n \u0259l \u00e7\u0259km\u0259yi \u0259mr edib. &#8220;\u00dczv d\u00f6vl\u0259t \u0259vv\u0259lc\u0259d\u0259n m\u00fc\u0259yy\u0259n edilmi\u015f \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259r v\u0259 ya s\u0259rmay\u0259l\u0259r m\u00fcqabilind\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131q v\u0259 \u0259slind\u0259 Avropa&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":803310,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/f049ffe7d286f645b25279406764fac0.jpg",834,469,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/f049ffe7d286f645b25279406764fac0.jpg",834,469,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/f049ffe7d286f645b25279406764fac0.jpg",834,469,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/f049ffe7d286f645b25279406764fac0-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/f049ffe7d286f645b25279406764fac0-649x365.jpg",649,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/f049ffe7d286f645b25279406764fac0.jpg",640,360,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/f049ffe7d286f645b25279406764fac0.jpg",834,469,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/f049ffe7d286f645b25279406764fac0.jpg",834,469,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/f049ffe7d286f645b25279406764fac0-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/f049ffe7d286f645b25279406764fac0.jpg",834,469,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Malta daha investisiya m\u00fcqabilind\u0259 pasport ver\u0259 bilm\u0259y\u0259c\u0259k. Bu bar\u0259d\u0259 Avropa M\u0259hk\u0259m\u0259si q\u0259rar verib. Q\u0259rarda qeyd olunur ki, &#8220;q\u0131z\u0131l pasportlar&#8221;\u0131n verilm\u0259si mahiyy\u0259tc\u0259 Avropa v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u0259ld\u0259 edilm\u0259sini sad\u0259 kommersiya \u0259m\u0259liyyat\u0131na q\u0259d\u0259r endirir. Y\u0259ni pul \u00f6d\u0259yib pasport almaq olur. Avropa Komissiyas\u0131 Malta h\u00f6kum\u0259tinin ill\u0259rdir ki, ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fdirdiyi proqramda korrupsiya riskl\u0259rini g\u00f6r\u0259r\u0259k, proqram\u0131n l\u0259\u011fv olunmas\u0131n\u0131 t\u0259l\u0259b edib. &#8220;Financial Times&#8221;\u0131n x\u0259b\u0259rin\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/803309"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=803309"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/803309\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":803311,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/803309\/revisions\/803311"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/803310"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=803309"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=803309"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=803309"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}