{"id":803446,"date":"2025-04-30T11:13:56","date_gmt":"2025-04-30T07:13:56","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=803446"},"modified":"2025-04-30T11:13:56","modified_gmt":"2025-04-30T07:13:56","slug":"qlobal-bilik-indeksind%c9%99-az%c9%99rbaycanin-100-cu-yeri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=803446","title":{"rendered":"Qlobal bilik indeksind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n 100-c\u00fc yeri"},"content":{"rendered":"<p><strong>Bilik d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 biliksiz qalmaq t\u0259hl\u00fck\u0259si&#8230;<\/strong><\/p>\n<p><em>Qlobal Bilik \u0130ndeksinin (Global Knowledge Index &#8211; GKI) 2024-c\u00fc il n\u0259tic\u0259l\u0259ri a\u00e7\u0131qlan\u0131b. T\u0259hsil, elm, texnologiya, innovasiya v\u0259 infrastruktur kimi sah\u0259l\u0259ri qiym\u0259tl\u0259ndir\u0259n bu indeks \u00f6lk\u0259l\u0259rin bilik iqtisadiyyat\u0131n\u0131 nec\u0259 inki\u015faf etdirdiyini g\u00f6st\u0259rir. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, Az\u0259rbaycan bu reytinqd\u0259 141 \u00f6lk\u0259 aras\u0131nda 100-c\u00fc yerd\u0259 q\u0259rarla\u015f\u0131b. \u00dcst\u0259lik, qon\u015fu \u00f6lk\u0259l\u0259r &#8211; G\u00fcrc\u00fcstan 53-c\u00fc, Erm\u0259nistan is\u0259 64-c\u00fc yerd\u0259dir. F\u0259rq n\u0259inki b\u00f6y\u00fckd\u00fcr, h\u0259m d\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcc\u00fcd\u00fcr. B\u00fct\u00fcn g\u00f6st\u0259ricil\u0259r \u00fczr\u0259 qon\u015fu v\u0259 ke\u00e7mi\u015f sovet \u00f6lk\u0259l\u0259rinin ham\u0131s\u0131ndan gerilik m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. \u00c7ox ciddi probleml\u0259rl\u0259 \u00fczl\u0259\u015fm\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259si g\u00f6zl\u0259nilir. \u00d6lk\u0259 bilik iqtisadiyyat\u0131n\u0131 inki\u015faf etdirm\u0259kd\u0259 \u00e7\u0259tinlikl\u0259rl\u0259 \u00fczl\u0259\u015fir.<\/em><\/p>\n<p>Reytinq\u0259 liderlik ed\u0259n ilk onluq &#8211; \u0130sve\u00e7 (68.2), Finlandiya (67.99), \u0130sve\u00e7r\u0259(67.91), Danimarka (66.84), Niderland (66.84), L\u00fcksemburq (66.48), Amerika Birl\u0259\u015fmi\u015f \u015etatlar\u0131 (66.24), B\u00f6y\u00fck Britaniya (65.82), Norve\u00e7 (65.77) Avstriyad\u0131r(64.99). Maraql\u0131d\u0131r ki, bu \u00f6lk\u0259l\u0259rin he\u00e7 biri m\u00fcs\u0259lman d\u00f6vl\u0259ti deyil. Halbuki reytinqin sonuncu s\u0131ralar\u0131nda yer alan \u00f6lk\u0259l\u0259rin b\u00f6y\u00fck \u0259ks\u0259riyy\u0259ti ya m\u00fcs\u0259lman \u00f6lk\u0259l\u0259ridir, ya da \u0259halisinin \u00e7oxunu m\u00fcs\u0259lmanlar t\u0259\u015fkil edir. M\u00fcs\u0259lman d\u00fcnyas\u0131n\u0131n bu indeksd\u0259ki z\u0259if m\u00f6vqeyi t\u0259kc\u0259 statistik g\u00f6st\u0259rici deyil &#8211; bu, h\u0259m d\u0259 uzun ill\u0259r \u0259rzind\u0259 elm\u0259, t\u0259hsil\u0259 v\u0259 innovasiyaya \u00f6n\u0259m verilm\u0259m\u0259sinin n\u0259tic\u0259sidir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n v\u0259ziyy\u0259tin\u0259 g\u0259linc\u0259, \u00f6lk\u0259 42.40 bal toplayaraq \u201ct\u0259hl\u00fck\u0259li zona\u201dya yax\u0131nla\u015f\u0131b. T\u0259hsild\u0259, texnologiyada m\u00fc\u0259yy\u0259n ir\u0259lil\u0259yi\u015fl\u0259r m\u00fc\u015fahid\u0259 olunsa da, elm, t\u0259dqiqat v\u0259 innovasiya sah\u0259sind\u0259 v\u0259ziyy\u0259t olduqca z\u0259ifdir. \u00d6lk\u0259 orta s\u0259viyy\u0259d\u0259 g\u00f6st\u0259ricil\u0259r\u0259 malikdir, innovasiya v\u0259 t\u0259dqiqat sah\u0259l\u0259rin\u0259 daha \u00e7ox diqq\u0259t yetirilm\u0259lidir.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiy\u0259 d\u0259 bu il 59-cu yerd\u0259 q\u0259rarla\u015faraq 49.20 bal toplay\u0131b. Bir zamanlar islam d\u00fcnyas\u0131nda elm v\u0259 t\u0259hsil g\u00f6st\u0259ricil\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 lider olan T\u00fcrkiy\u0259nin bel\u0259 geril\u0259m\u0259si v\u0259ziyy\u0259tin \u00fcmum\u0259n n\u0259 q\u0259d\u0259r ciddi oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn is\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259r h\u0259m x\u0259b\u0259rdarl\u0131qd\u0131r, h\u0259m d\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f. Elm v\u0259 t\u0259hsil sah\u0259sind\u0259 real islahatlar apar\u0131lmadan, t\u0259dqiqat v\u0259 innovasiya d\u0259st\u0259kl\u0259nm\u0259d\u0259n \u00f6lk\u0259nin \u201cr\u0259q\u0259msal \u0259sr\u0259\u201d ayaq uydurmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmayacaq.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/sfera.az\/file\/articles\/2018\/12\/26\/278152.jpg\" alt=\"Kamran \u018fs\u0259dov diplomu tan\u0131nmayan m\u0259zunlardan dan\u0131\u015fd\u0131 - G\u00fcnah kimd\u0259dir?\" \/><\/p>\n<p><strong>Kamran \u018fs\u0259dov<\/strong><\/p>\n<p><strong>T\u0259hsil eksperti Kamran \u018fs\u0259dov \u201cYeni M\u00fcsavat\u201da a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda bildirib ki, \u00f6lk\u0259mizin 100-c\u00fc yerd\u0259 q\u0259rarla\u015fmas\u0131 v\u0259 42.40 balla \u201ct\u0259hl\u00fck\u0259li zona\u201dya yax\u0131nla\u015fmas\u0131, \u00f6lk\u0259nin bilik \u0259sasl\u0131 c\u0259miyy\u0259t quruculu\u011funda ciddi \u00e7\u0259tinlikl\u0259rl\u0259 \u00fczl\u0259\u015fdiyini a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 g\u00f6st\u0259rir:<\/strong>\u00a0\u201c\u0130ndeksin strukturu, y\u0259ni onun alt indikatorlar\u0131 &#8211; t\u0259hsil, t\u0259dqiqat, innovasiya, informasiya texnologiyalar\u0131, iqtisadi f\u0259aliyy\u0259t, sosial kontekst v\u0259 institusional \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259 \u00fczr\u0259 \u00f6l\u00e7\u00fclm\u0259si biz\u0259 bu geril\u0259m\u0259nin s\u0259b\u0259bl\u0259rini sistemli \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259hlil etm\u0259y\u0259 imkan verir.<\/p>\n<p>\u018fn ba\u015fl\u0131ca s\u0259b\u0259b bilik istehsal\u0131n\u0131n z\u0259ifliyidir. Az\u0259rbaycan universitetl\u0259ri v\u0259 elmi t\u0259dqiqat institutlar\u0131 ist\u0259r elmi m\u0259qal\u0259 say\u0131, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 y\u00fcks\u0259k impakt-faktorlu jurnallarda d\u0259rc olunan elmi i\u015fl\u0259rin say\u0131 bax\u0131m\u0131ndan beyn\u0259lxalq miqyasda son d\u0259r\u0259c\u0259 z\u0259if m\u00f6vqed\u0259dir. M\u0259s\u0259l\u0259n, Web of Science v\u0259 Scopus bazalar\u0131na daxil olan m\u0259qal\u0259l\u0259rin say\u0131na g\u00f6r\u0259 Az\u0259rbaycan h\u0259l\u0259 d\u0259 Qafqaz regionunun \u0259n z\u0259if \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259n biridir. M\u00fcqayis\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn qeyd ed\u0259k ki, Erm\u0259nistan v\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan 2020-2023-c\u00fc ill\u0259r aras\u0131nda elmi n\u0259tic\u0259l\u0259rin beyn\u0259lxalq d\u00f6vriyy\u0259y\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131 bax\u0131m\u0131ndan Az\u0259rbaycandan daha y\u00fcks\u0259k temp n\u00fcmayi\u015f etdiribl\u0259r. Bu is\u0259 bilik c\u0259miyy\u0259tinin \u0259sas s\u00fctunlar\u0131ndan olan \u201celmi istehsal\u201dda struktur z\u0259ifliy\u0259 i\u015far\u0259dir.<\/p>\n<p>Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, t\u0259hsil sistemi &#8211; x\u00fcsus\u0259n ali v\u0259 pe\u015f\u0259 t\u0259hsili &#8211; \u0259m\u0259k bazar\u0131n\u0131n t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 adekvat \u015f\u0259kild\u0259 yenil\u0259nmir. \u018fg\u0259r GKI-nin \u201ct\u0259hsil v\u0259 t\u0259lim\u201d b\u00f6lm\u0259sind\u0259 \u00f6lk\u0259 nisb\u0259t\u0259n orta n\u0259tic\u0259 g\u00f6st\u0259rirs\u0259 d\u0259, \u201ct\u0259dqiqat, inki\u015faf v\u0259 innovasiya\u201d sah\u0259sind\u0259 \u00e7ox z\u0259if n\u0259tic\u0259 g\u00f6st\u0259rm\u0259si, yaln\u0131z bilik \u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259si il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful oldu\u011fumuzu, lakin bu bilikd\u0259n iqtisadi v\u0259 texnoloji \u00fcst\u00fcnl\u00fck yaratmaq bacar\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rir. R\u0259q\u0259msal texnologiyalardan istifad\u0259, s\u00fcni intellekt v\u0259 data analitikas\u0131 kimi yeni sah\u0259l\u0259rin t\u0259hsil sistemin\u0259 inteqrasiyas\u0131 \u00e7ox z\u0259ifdir, bu is\u0259 h\u0259m universitetl\u0259rin proqramlar\u0131nda, h\u0259m m\u00fc\u0259llim haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131nda, h\u0259m d\u0259 d\u00f6vl\u0259t strategiyalar\u0131nda g\u00f6r\u00fcn\u00fcr&#8221;.<\/p>\n<p><strong>Ekspert bildirir ki, institusional z\u0259iflik d\u0259 diqq\u0259td\u0259n qa\u00e7mamal\u0131d\u0131r:<\/strong>\u00a0\u201c\u0130ndeksd\u0259ki &#8220;institusional \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259&#8221; v\u0259 \u201ciqtisadi performans\u201d komponentl\u0259ri g\u00f6st\u0259rir ki, q\u0259rar q\u0259bul etm\u0259 prosesind\u0259 \u015f\u0259ffafl\u0131q, hesabatl\u0131l\u0131q v\u0259 planl\u0131 yana\u015fma yoxdur. Elmi-t\u0259dqiqat fondlar\u0131n\u0131n m\u0259hdudlu\u011fu, layih\u0259 \u0259sasl\u0131 maliyy\u0259l\u0259\u015fm\u0259nin yoxlu\u011fu, elmi ideyalar\u0131n kommersiyala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 mexanizml\u0259rinin olmamas\u0131 h\u0259m akademik, h\u0259m d\u0259 texnoloji inki\u015faf\u0131 tormozlay\u0131r. D\u00f6vl\u0259tin elmi-t\u0259dqiqat x\u0259rcl\u0259ri \u00dcDM-in 0.2%-i s\u0259viyy\u0259sind\u0259dir ki, bu da inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259ki ortalama 2-3% g\u00f6st\u0259ricid\u0259n on d\u0259f\u0259 azd\u0131r.<\/p>\n<p>Dig\u0259r bir s\u0259b\u0259b d\u0259 beyn\u0259lxalq \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n z\u0259ifliyidir. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, Az\u0259rbaycan universitetl\u0259ri v\u0259 elmi m\u0259rk\u0259zl\u0259ri h\u0259l\u0259 d\u0259 geni\u015f beyn\u0259lxalq \u015f\u0259b\u0259k\u0259y\u0259 inteqrasiya oluna bilm\u0259yib. \u0130kili diplom proqramlar\u0131, birg\u0259 t\u0259dqiqat layih\u0259l\u0259ri, beyn\u0259lxalq laboratoriyalar, elmi m\u00fcbadil\u0259 mexanizml\u0259ri \u00e7ox z\u0259ifdir v\u0259 \u0259sas\u0259n formald\u0131r. G\u00fcrc\u00fcstan v\u0259 Erm\u0259nistan is\u0259 Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n \u201cHorizon Europe\u201d, \u201cErasmus+\u201d kimi proqramlar\u0131nda daha f\u0259al i\u015ftirak ed\u0259r\u0259k h\u0259m maliyy\u0259, h\u0259m d\u0259 bilik d\u0259st\u0259yi \u0259ld\u0259 edir&#8221;.<\/p>\n<p><strong>K.\u018fs\u0259dovun fikrinc\u0259, bu v\u0259ziyy\u0259td\u0259n \u00e7\u0131xmaq \u00fc\u00e7\u00fcn is\u0259 yaln\u0131z formal islahatlar yet\u0259rli deyil, sistemli v\u0259 \u00e7oxpill\u0259li transformasiya t\u0259l\u0259b olunur:<\/strong>\u00a0&#8220;\u018fvv\u0259la, elmi-t\u0259dqiqat institutlar\u0131 il\u0259 universitetl\u0259rin f\u0259aliyy\u0259tind\u0259 koordinasiya g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259li, layih\u0259 \u0259sasl\u0131 maliyy\u0259l\u0259\u015fm\u0259 modeli t\u0259tbiq olunmal\u0131, g\u0259ncl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259dqiqat fondlar\u0131 v\u0259 inkubasiya m\u0259rk\u0259zl\u0259ri yarad\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sind\u0259n elmi-t\u0259dqiqatlara ayr\u0131lan v\u0259sait 3-5 qat art\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Ali t\u0259hsil sistemi t\u0259m\u0259lind\u0259n yenil\u0259nm\u0259lidir: yaln\u0131z diplom ver\u0259n deyil, bilik v\u0259 bacar\u0131q yaradan, t\u0259dqiqat aparan, innovasiya inki\u015faf etdir\u0259n struktura \u00e7evrilm\u0259lidir. T\u0259hsil proqramlar\u0131nda interdisiplinar yana\u015fma t\u0259tbiq olunmal\u0131, t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rin praktiki bacar\u0131q v\u0259 layih\u0259 \u0259sasl\u0131 \u00f6yr\u0259nm\u0259si sistem\u0259 sal\u0131nmal\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>R\u0259q\u0259msal transformasiya s\u00fcr\u0259tl\u0259nm\u0259lidir. Universitetl\u0259r v\u0259 t\u0259dqiqat m\u0259rk\u0259zl\u0259ri bulud texnologiyalar\u0131ndan, s\u00fcni intellektd\u0259n, b\u00f6y\u00fck veril\u0259nl\u0259r bazas\u0131ndan istifad\u0259 etm\u0259li, yeni texnoloji platformalar yarad\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bu proses yaln\u0131z texniki vasit\u0259l\u0259rl\u0259 deyil, idar\u0259etm\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259si il\u0259 d\u0259 d\u0259st\u0259kl\u0259nm\u0259lidir. M\u0259s\u0259l\u0259n, universitet r\u0259hb\u0259rlikl\u0259ri akademik nailiyy\u0259t\u0259 v\u0259 elmi n\u0259tic\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259lidir.<\/p>\n<p>Beyn\u0259lxalq \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q strategiyas\u0131 k\u00f6kl\u00fc \u015f\u0259kild\u0259 yenil\u0259nm\u0259lidir. Avropa v\u0259 Asiyan\u0131n qabaqc\u0131l universitetl\u0259ri il\u0259 birg\u0259 doktorantura v\u0259 magistratura proqramlar\u0131, ortaq laboratoriyalar, postdok proqramlar\u0131 qurulmal\u0131, Az\u0259rbaycan elminin xaricd\u0259 tan\u0131d\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00f6vl\u0259t d\u0259st\u0259yi sistemli hala g\u0259tirilm\u0259lidir&#8221;.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bilik d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 biliksiz qalmaq t\u0259hl\u00fck\u0259si&#8230; Qlobal Bilik \u0130ndeksinin (Global Knowledge Index &#8211; GKI) 2024-c\u00fc il n\u0259tic\u0259l\u0259ri a\u00e7\u0131qlan\u0131b. T\u0259hsil, elm, texnologiya, innovasiya v\u0259 infrastruktur kimi sah\u0259l\u0259ri qiym\u0259tl\u0259ndir\u0259n bu indeks \u00f6lk\u0259l\u0259rin bilik iqtisadiyyat\u0131n\u0131 nec\u0259 inki\u015faf etdirdiyini g\u00f6st\u0259rir. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, Az\u0259rbaycan bu reytinqd\u0259 141 \u00f6lk\u0259 aras\u0131nda 100-c\u00fc yerd\u0259 q\u0259rarla\u015f\u0131b. \u00dcst\u0259lik, qon\u015fu \u00f6lk\u0259l\u0259r &#8211; G\u00fcrc\u00fcstan 53-c\u00fc, Erm\u0259nistan is\u0259 64-c\u00fc yerd\u0259dir. F\u0259rq n\u0259inki b\u00f6y\u00fckd\u00fcr, h\u0259m d\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcc\u00fcd\u00fcr. B\u00fct\u00fcn g\u00f6st\u0259ricil\u0259r \u00fczr\u0259 qon\u015fu v\u0259 ke\u00e7mi\u015f sovet \u00f6lk\u0259l\u0259rinin ham\u0131s\u0131ndan gerilik m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. \u00c7ox ciddi probleml\u0259rl\u0259 \u00fczl\u0259\u015fm\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259si g\u00f6zl\u0259nilir. \u00d6lk\u0259 bilik iqtisadiyyat\u0131n\u0131 inki\u015faf etdirm\u0259kd\u0259 \u00e7\u0259tinlikl\u0259rl\u0259 \u00fczl\u0259\u015fir. Reytinq\u0259 liderlik ed\u0259n&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":803443,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[23],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/2d0be796e008ae1e68d4cfcf35ffda88.png",870,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/2d0be796e008ae1e68d4cfcf35ffda88.png",870,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/2d0be796e008ae1e68d4cfcf35ffda88.png",870,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/2d0be796e008ae1e68d4cfcf35ffda88-500x280.png",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/2d0be796e008ae1e68d4cfcf35ffda88-635x365.png",635,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/2d0be796e008ae1e68d4cfcf35ffda88-840x483.png",640,368,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/2d0be796e008ae1e68d4cfcf35ffda88.png",870,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/2d0be796e008ae1e68d4cfcf35ffda88.png",870,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/2d0be796e008ae1e68d4cfcf35ffda88-240x172.png",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/2d0be796e008ae1e68d4cfcf35ffda88.png",870,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=23\" rel=\"category\">T\u0259hsil<\/a>","rttpg_excerpt":"Bilik d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 biliksiz qalmaq t\u0259hl\u00fck\u0259si&#8230; Qlobal Bilik \u0130ndeksinin (Global Knowledge Index &#8211; GKI) 2024-c\u00fc il n\u0259tic\u0259l\u0259ri a\u00e7\u0131qlan\u0131b. T\u0259hsil, elm, texnologiya, innovasiya v\u0259 infrastruktur kimi sah\u0259l\u0259ri qiym\u0259tl\u0259ndir\u0259n bu indeks \u00f6lk\u0259l\u0259rin bilik iqtisadiyyat\u0131n\u0131 nec\u0259 inki\u015faf etdirdiyini g\u00f6st\u0259rir. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, Az\u0259rbaycan bu reytinqd\u0259 141 \u00f6lk\u0259 aras\u0131nda 100-c\u00fc yerd\u0259 q\u0259rarla\u015f\u0131b. \u00dcst\u0259lik, qon\u015fu \u00f6lk\u0259l\u0259r &#8211; G\u00fcrc\u00fcstan 53-c\u00fc, Erm\u0259nistan is\u0259 64-c\u00fc&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/803446"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=803446"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/803446\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":803447,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/803446\/revisions\/803447"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/803443"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=803446"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=803446"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=803446"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}