{"id":804234,"date":"2025-05-05T21:44:37","date_gmt":"2025-05-05T17:44:37","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=804234"},"modified":"2025-05-05T21:44:37","modified_gmt":"2025-05-05T17:44:37","slug":"t%c9%99hsil-v%c9%99-ail%c9%99-usaqlarin-ail%c9%99-d%c9%99st%c9%99yind%c9%99n-faydalanaraq-ugur-qazanmasi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=804234","title":{"rendered":"T\u0259hsil v\u0259 ail\u0259: U\u015faqlar\u0131n ail\u0259 d\u0259st\u0259yind\u0259n faydalanaraq u\u011fur qazanmas\u0131"},"content":{"rendered":"<p>M\u00fcasir d\u00fcnyada t\u0259hsilin f\u0259rdi v\u0259 ictimai inki\u015faf \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas prioritetl\u0259rd\u0259n biri oldu\u011fu art\u0131q q\u0259bul edilib. Lakin t\u0259kc\u0259 m\u0259kt\u0259b v\u0259 m\u00fc\u0259lliml\u0259rin s\u0259yi il\u0259 y\u00fcks\u0259k n\u0259tic\u0259l\u0259r \u0259ld\u0259 etm\u0259k b\u0259z\u0259n m\u00fcmk\u00fcn olmur. Burada ail\u0259nin \u2013 u\u015fa\u011f\u0131n ilk sosialla\u015fma m\u00fchiti v\u0259 m\u0259n\u0259vi daya\u011f\u0131n\u0131n rolu \u0259v\u0259zolunmazd\u0131r. Ail\u0259 yaln\u0131z \u00f6vlad\u0131n\u0131n yem\u0259k, geyim v\u0259 s\u0131\u011f\u0131nacaq kimi fiziki ehtiyaclar\u0131n\u0131 \u00f6d\u0259y\u0259n bir institut deyil, h\u0259m d\u0259 onun emosional, intellektual v\u0259 sosial inki\u015faf\u0131na y\u00f6n ver\u0259n \u0259n m\u00fch\u00fcm t\u0259sir faktorudur. U\u015fa\u011f\u0131n u\u011furla m\u0259kt\u0259b\u0259 ba\u015flamas\u0131, d\u0259rsl\u0259r\u0259 m\u00fcnasib\u0259ti, m\u00fc\u0259lliml\u0259rl\u0259 v\u0259 h\u0259mya\u015f\u0131dlarla \u00fcnsiyy\u0259ti ail\u0259d\u0259 ald\u0131\u011f\u0131 ilk t\u0259lim v\u0259 t\u0259rbiy\u0259nin davam\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Ara\u015fd\u0131rmalar g\u00f6st\u0259rir ki, ail\u0259 t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259st\u0259kl\u0259n\u0259n u\u015faqlar t\u0259hsil h\u0259yat\u0131nda daha motivasiyal\u0131, \u00f6z\u00fcn\u0259 inaml\u0131 v\u0259 m\u0259suliyy\u0259tli olurlar. \u018fksin\u0259, ail\u0259 m\u00fchitind\u0259 diqq\u0259td\u0259n k\u0259narda qalan v\u0259 ya psixoloji t\u0259zyiql\u0259r\u0259 m\u0259ruz qalan u\u015faqlar m\u0259kt\u0259bd\u0259 \u00f6zl\u0259rini ifad\u0259 etm\u0259kd\u0259 \u00e7\u0259tinlik \u00e7\u0259kir, sosial izolyasiya ya\u015fay\u0131r v\u0259 d\u0259rs m\u00fcv\u0259ff\u0259qiyy\u0259tl\u0259ri z\u0259ifl\u0259yir. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n t\u0259hsilin keyfiyy\u0259ti il\u0259 ail\u0259 d\u0259st\u0259yi aras\u0131nda birba\u015fa \u0259laq\u0259 vard\u0131r.<\/p>\n<p>T\u0259hsild\u0259 u\u011fur qazanan u\u015faqlar daha sonra \u0259m\u0259k bazar\u0131na, ictimai h\u0259yata v\u0259 ail\u0259 h\u0259yat\u0131na daha haz\u0131rl\u0131ql\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 daxil olurlar. Bu bax\u0131mdan ail\u0259, t\u0259kc\u0259 u\u015fa\u011f\u0131n bu g\u00fcn\u00fc \u00fc\u00e7\u00fcn deyil, onun g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 formala\u015faca\u011f\u0131 \u015f\u0259xsiyy\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 m\u00fch\u00fcm m\u0259suliyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r. Birl\u0259\u015fmi\u015f Mill\u0259tl\u0259r T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n t\u00f6vsiy\u0259l\u0259ri d\u0259 g\u00f6st\u0259rir ki, h\u0259r bir u\u015fa\u011f\u0131n inki\u015faf h\u00fcququnu realla\u015fd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn ail\u0259 il\u0259 d\u00f6vl\u0259t v\u0259 m\u0259kt\u0259b qurumlar\u0131 aras\u0131nda s\u0131x \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q vacibdir.<\/p>\n<p><a class=\"azertac-link\" href=\"https:\/\/azertag.az\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">AZ\u018fRTAC<\/a>\u00a0bu yaz\u0131da ail\u0259nin u\u015faqlar\u0131n t\u0259hsil v\u0259 u\u011furlar\u0131nda oynad\u0131\u011f\u0131 rolu, ail\u0259 d\u0259st\u0259yi il\u0259 u\u015fa\u011f\u0131n inki\u015faf\u0131 aras\u0131ndak\u0131 \u0259laq\u0259ni t\u0259hlil edir.<\/p>\n<p><strong>Ail\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri v\u0259 u\u015fa\u011f\u0131n psixososial inki\u015faf\u0131<\/strong><\/p>\n<p>Sa\u011flam ail\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri u\u015fa\u011f\u0131n emosional v\u0259 psixoloji inki\u015faf\u0131nda \u0259sasl\u0131 rol oynay\u0131r. G\u00fcv\u0259n, sevgi, qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 h\u00f6rm\u0259t v\u0259 qay\u011f\u0131 m\u00fchiti olan ail\u0259d\u0259 b\u00f6y\u00fcy\u0259n u\u015faq \u00f6z\u00fcn\u00fc d\u0259y\u0259rli hiss edir. Bel\u0259 bir m\u00fchitd\u0259 yeti\u015f\u0259n u\u015faqlar sosial bax\u0131mdan daha aktiv, t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcskar v\u0259 intellektual inki\u015faf bax\u0131m\u0131ndan daha a\u00e7\u0131q olurlar. \u018fksin\u0259, ail\u0259 daxilind\u0259ki zorak\u0131l\u0131q, laqeydlik, sevgi v\u0259 diqq\u0259t \u0259skikliyi u\u015fa\u011f\u0131n \u00f6z\u00fcn\u0259inam hissinin sars\u0131lmas\u0131na, psixoloji travmalara v\u0259 h\u0259tta aqressiv davran\u0131\u015flara s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r.<\/p>\n<p>Ara\u015fd\u0131rmalar g\u00f6st\u0259rir ki, u\u015fa\u011f\u0131n erk\u0259n d\u00f6vrd\u0259 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ail\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259ri onun b\u00f6y\u00fcy\u0259nd\u0259 formala\u015facaq \u015f\u0259xsiyy\u0259tin\u0259 v\u0259 sosial davran\u0131\u015flar\u0131na d\u0259rin iz burax\u0131r. Sosial \u00f6yr\u0259nm\u0259 n\u0259z\u0259riyy\u0259sin\u0259 \u0259sas\u0259n, valideynl\u0259rin \u00f6z u\u015faqlar\u0131na qar\u015f\u0131 davran\u0131\u015flar\u0131 onlar\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 ba\u015fqalar\u0131na qar\u015f\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rind\u0259 model rolunu oynay\u0131r. \u018fg\u0259r u\u015faq erk\u0259n ya\u015flar\u0131ndan pis r\u0259ftara m\u0259ruz qal\u0131bsa, g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 eyni davran\u0131\u015flar\u0131 ba\u015fqalar\u0131na qar\u015f\u0131 g\u00f6st\u0259rm\u0259 ehtimal\u0131 art\u0131r. Ail\u0259d\u0259 ba\u015f ver\u0259n itkil\u0259r, bo\u015fanmalar v\u0259 ya m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259r is\u0259 u\u015fa\u011f\u0131n emosional sabitliyini sars\u0131daraq, onun akademik v\u0259 sosial h\u0259yat\u0131na m\u0259nfi t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p><strong>Ail\u0259nin m\u0259kt\u0259b u\u011furuna t\u0259siri v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k h\u0259yat \u00fc\u00e7\u00fcn rolu<\/strong><\/p>\n<p>T\u0259hsil yaln\u0131z m\u0259kt\u0259bd\u0259 qazan\u0131lan bilikl\u0259rl\u0259 m\u0259hdudla\u015fm\u0131r. Valideynin u\u015fa\u011fa verdiyi d\u0259st\u0259k, onun d\u0259rsl\u0259r\u0259 m\u00fcnasib\u0259tind\u0259n tutmu\u015f, g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 olan bax\u0131\u015f\u0131na q\u0259d\u0259r h\u0259r \u015feyi formala\u015fd\u0131r\u0131r. Ail\u0259d\u0259 m\u00fcsb\u0259t t\u0259hsil m\u00fchiti yarad\u0131larsa, y\u0259ni, u\u015faq motivasiya edil\u0259rs\u0259, sor\u011fulama v\u0259 \u00f6yr\u0259nm\u0259 ruhu t\u0259\u015fviq olunarsa, bu, onun m\u0259kt\u0259b m\u00fcv\u0259ff\u0259qiyy\u0259tin\u0259 bilavasit\u0259 t\u0259sir edir. T\u0259dqiqatlar g\u00f6st\u0259rir ki, valideynl\u0259rin t\u0259hsil prosesind\u0259 aktiv i\u015ftirak\u0131, \u00f6vladlar\u0131n\u0131n d\u0259rsl\u0259rind\u0259 daha u\u011furlu olmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r.<\/p>\n<p>Eyni zamanda, ail\u0259 u\u015fa\u011f\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259ki pe\u015f\u0259 se\u00e7imind\u0259n tutmu\u015f h\u0259yatdak\u0131 q\u0259rarlar\u0131na q\u0259d\u0259r bir s\u0131ra istiqam\u0259tl\u0259ndirici funksiyalar yerin\u0259 yetirir. U\u015faqlar ail\u0259d\u0259n ald\u0131qlar\u0131 d\u0259y\u0259rl\u0259rl\u0259 h\u0259yatda qar\u015f\u0131la\u015fd\u0131qlar\u0131 \u00e7\u0259tinlikl\u0259ri a\u015fmaq bacar\u0131\u011f\u0131 qazan\u0131r v\u0259 t\u0259hsil u\u011furunu daha da m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirirl\u0259r. Ail\u0259 daxilind\u0259 demokratik v\u0259 sevgi dolu m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r, u\u015fa\u011f\u0131n m\u0259kt\u0259b u\u011furunun \u0259sas meyarlar\u0131ndan biridir. Ail\u0259nin t\u0259hsild\u0259 rolu t\u0259kc\u0259 f\u0259rdi inki\u015faf deyil, h\u0259m d\u0259 sosial \u0259dal\u0259t v\u0259 davaml\u0131 inki\u015faf bax\u0131m\u0131ndan h\u0259lledici \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r. Valideynl\u0259rin t\u0259hsil\u0259 verdiyi d\u0259st\u0259k u\u015fa\u011f\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259k h\u0259yat keyfiyy\u0259tin\u0259, \u0259m\u0259k bazar\u0131ndak\u0131 yerin\u0259 v\u0259 c\u0259miyy\u0259t\u0259 faydal\u0131 bir f\u0259rd kimi formala\u015fmas\u0131na d\u0259rin t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p>N\u0259tic\u0259 etibaril\u0259, ail\u0259 u\u015fa\u011f\u0131n \u015f\u0259xsiyy\u0259tinin, psixoloji rifah\u0131n\u0131n v\u0259 t\u0259hsil u\u011furunun formala\u015fmas\u0131nda \u0259v\u0259zolunmaz rola malikdir. U\u015fa\u011f\u0131n sa\u011flam psixososial inki\u015faf\u0131 v\u0259 m\u0259kt\u0259bd\u0259ki nailiyy\u0259tl\u0259ri birba\u015fa ail\u0259d\u0259 ald\u0131\u011f\u0131 d\u0259y\u0259rl\u0259r, g\u00f6rd\u00fcy\u00fc m\u00fcnasib\u0259t v\u0259 qazand\u0131\u011f\u0131 h\u0259yat t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259rind\u0259n as\u0131l\u0131d\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 valideynl\u0259rin \u00f6vladlar\u0131na sad\u0259c\u0259 maddi deyil, m\u0259n\u0259vi v\u0259 psixoloji d\u0259st\u0259k g\u00f6st\u0259rm\u0259si h\u0259yati \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir. Ail\u0259 t\u0259hsilin ilk dayaq n\u00f6qt\u0259sidir v\u0259 bu, n\u0259 q\u0259d\u0259r m\u00f6hk\u0259m olsa, u\u015fa\u011f\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259yi d\u0259 bir o q\u0259d\u0259r parlaq olar.<\/p>\n<p><strong><em>Ail\u0259, Qad\u0131n v\u0259 U\u015faq Probleml\u0259ri \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Komit\u0259sinin elan etdiyi m\u00fcsabiq\u0259y\u0259 t\u0259qdim olunur.<\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u00fcasir d\u00fcnyada t\u0259hsilin f\u0259rdi v\u0259 ictimai inki\u015faf \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas prioritetl\u0259rd\u0259n biri oldu\u011fu art\u0131q q\u0259bul edilib. Lakin t\u0259kc\u0259 m\u0259kt\u0259b v\u0259 m\u00fc\u0259lliml\u0259rin s\u0259yi il\u0259 y\u00fcks\u0259k n\u0259tic\u0259l\u0259r \u0259ld\u0259 etm\u0259k b\u0259z\u0259n m\u00fcmk\u00fcn olmur. Burada ail\u0259nin \u2013 u\u015fa\u011f\u0131n ilk sosialla\u015fma m\u00fchiti v\u0259 m\u0259n\u0259vi daya\u011f\u0131n\u0131n rolu \u0259v\u0259zolunmazd\u0131r. Ail\u0259 yaln\u0131z \u00f6vlad\u0131n\u0131n yem\u0259k, geyim v\u0259 s\u0131\u011f\u0131nacaq kimi fiziki ehtiyaclar\u0131n\u0131 \u00f6d\u0259y\u0259n bir institut deyil, h\u0259m d\u0259 onun emosional, intellektual v\u0259 sosial inki\u015faf\u0131na y\u00f6n ver\u0259n \u0259n m\u00fch\u00fcm t\u0259sir faktorudur. U\u015fa\u011f\u0131n u\u011furla m\u0259kt\u0259b\u0259 ba\u015flamas\u0131, d\u0259rsl\u0259r\u0259 m\u00fcnasib\u0259ti, m\u00fc\u0259lliml\u0259rl\u0259 v\u0259 h\u0259mya\u015f\u0131dlarla \u00fcnsiyy\u0259ti ail\u0259d\u0259 ald\u0131\u011f\u0131 ilk t\u0259lim v\u0259 t\u0259rbiy\u0259nin davam\u0131d\u0131r. Ara\u015fd\u0131rmalar g\u00f6st\u0259rir ki, ail\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":804235,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[23],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/17464566701335424115_1200x630.jpg",922,630,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/17464566701335424115_1200x630.jpg",922,630,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/17464566701335424115_1200x630.jpg",922,630,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/17464566701335424115_1200x630-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/17464566701335424115_1200x630-534x365.jpg",534,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/17464566701335424115_1200x630-840x574.jpg",640,437,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/17464566701335424115_1200x630.jpg",922,630,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/17464566701335424115_1200x630.jpg",922,630,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/17464566701335424115_1200x630-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/17464566701335424115_1200x630-922x620.jpg",922,620,true]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=23\" rel=\"category\">T\u0259hsil<\/a>","rttpg_excerpt":"M\u00fcasir d\u00fcnyada t\u0259hsilin f\u0259rdi v\u0259 ictimai inki\u015faf \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas prioritetl\u0259rd\u0259n biri oldu\u011fu art\u0131q q\u0259bul edilib. Lakin t\u0259kc\u0259 m\u0259kt\u0259b v\u0259 m\u00fc\u0259lliml\u0259rin s\u0259yi il\u0259 y\u00fcks\u0259k n\u0259tic\u0259l\u0259r \u0259ld\u0259 etm\u0259k b\u0259z\u0259n m\u00fcmk\u00fcn olmur. Burada ail\u0259nin \u2013 u\u015fa\u011f\u0131n ilk sosialla\u015fma m\u00fchiti v\u0259 m\u0259n\u0259vi daya\u011f\u0131n\u0131n rolu \u0259v\u0259zolunmazd\u0131r. Ail\u0259 yaln\u0131z \u00f6vlad\u0131n\u0131n yem\u0259k, geyim v\u0259 s\u0131\u011f\u0131nacaq kimi fiziki ehtiyaclar\u0131n\u0131 \u00f6d\u0259y\u0259n bir institut deyil,&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/804234"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=804234"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/804234\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":804236,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/804234\/revisions\/804236"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/804235"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=804234"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=804234"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=804234"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}