{"id":804251,"date":"2025-05-06T08:59:44","date_gmt":"2025-05-06T04:59:44","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=804251"},"modified":"2025-05-06T08:59:44","modified_gmt":"2025-05-06T04:59:44","slug":"az%c9%99rbaycanda-qeys%c9%99riyy%c9%99-q%c9%99tliami-sok-r%c9%99q%c9%99ml%c9%99r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=804251","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycanda qeys\u0259riyy\u0259 \u201cq\u0259tliam\u0131\u201d &#8211; \u015fok r\u0259q\u0259ml\u0259r"},"content":{"rendered":"<p><strong>\u00d6lk\u0259d\u0259 bu \u0259m\u0259liyyat n\u0259tic\u0259sind\u0259 ana v\u0259 u\u015faq \u00f6l\u00fcml\u0259rinin say\u0131 durmadan art\u0131r; professor h\u0259y\u0259can siqnal\u0131 verdi<\/strong><\/p>\n<p><em>Bak\u0131da 18 ya\u015fl\u0131 g\u0259nc qad\u0131n qeys\u0259riyy\u0259 \u0259m\u0259liyyat\u0131ndan sonra v\u0259fat edib. Aprelin 26-da Sumqay\u0131t Tibb M\u0259rk\u0259zind\u0259 qeys\u0259riyy\u0259 \u0259m\u0259liyyat\u0131 olunan K\u00fcrd\u0259mir rayon sakini 2007-ci il t\u0259vv\u0259ll\u00fcdl\u00fc Tahir\u0259 Sahir q\u0131z\u0131 H\u00fcseynovan\u0131n daha sonra hal\u0131 pisl\u0259\u015fib. Bundan sonra o, M\u0259rk\u0259zi Kiliniki X\u0259st\u0259xanaya g\u0259tirilib v\u0259 may\u0131n 1-d\u0259 \u00f6l\u00fcb. Faktla ba\u011fl\u0131 ara\u015fd\u0131rmalar apar\u0131l\u0131r.<\/em><\/p>\n<p><strong>M\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 Ail\u0259, Qad\u0131n v\u0259 U\u015faq Probleml\u0259ri \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Komit\u0259sinin m\u0259tbuat katibi Teymur M\u0259rdano\u011flu Oxu.az-a bildirib ki, erk\u0259n nikahlarla ba\u011fl\u0131 m\u00fcbariz\u0259 t\u0259dbirl\u0259ri g\u00fccl\u0259ndirils\u0259 d\u0259, b\u0259zi valideynl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 bu c\u00fcr hallar\u0131n tam qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq m\u00fcmk\u00fcn olmur:<\/strong>\u00a0\u201cErk\u0259n evlilikl\u0259rin \u0259n a\u011f\u0131r n\u0259tic\u0259l\u0259rind\u0259n biri ana v\u0259 u\u015faq \u00f6l\u00fcml\u0259ridir. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, b\u00fct\u00fcn \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131m\u0131za baxmayaraq, h\u0259l\u0259 d\u0259 \u00f6vladlar\u0131n\u0131 erk\u0259n ya\u015fda ail\u0259 qurma\u011fa vadar ed\u0259n valideynl\u0259r var. Valideynl\u0259r\u0259 bir daha s\u0259sl\u0259nirik &#8211; \u00f6vladlar\u0131n\u0131z\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259yini t\u0259hl\u00fck\u0259y\u0259 atmay\u0131n, onlar\u0131 erk\u0259n nikahdan qoruyun\u201d.<\/p>\n<p>Xat\u0131rladaq ki, bu ilin fevral\u0131nda \u015e\u0259kid\u0259 qeys\u0259riyy\u0259 \u0259m\u0259liyyat\u0131 il\u0259 sa\u011flam u\u015faq d\u00fcnyaya g\u0259tir\u0259n 27 ya\u015fl\u0131 ana da \u00f6l\u00fcb. \u015e\u0259ki Regional Perinatal M\u0259rk\u0259zind\u0259 Zunud k\u0259nd sakini 27 ya\u015fl\u0131 Nigar K\u0259r\u0259m q\u0131z\u0131 Qarayevan\u0131n do\u011fu\u015fdan bir g\u00fcn sonra v\u0259ziyy\u0259ti pisl\u0259\u015fib v\u0259 bo\u011fulmadan d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fib.<\/p>\n<p>Onu da dey\u0259k ki, 2025-ci ilin k\u00f6rp\u0259 \u00f6l\u00fcm\u00fc il\u0259 ba\u011fl\u0131 ilk fakt Zaqatalada qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b. Bu rayonda iki ana do\u011fu\u015f zaman\u0131 k\u00f6rp\u0259sini itirib. \u0130lin \u0259vv\u0259lind\u0259 G\u0259nc\u0259d\u0259 d\u0259 k\u00f6rp\u0259 \u00f6l\u00fcm\u00fc qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b. \u015e\u0259h\u0259r sakini 1997-ci il t\u0259v\u0259ll\u00fcdl\u00fc A.Orucova G\u0259nc\u0259 Birl\u0259\u015fmi\u015f X\u0259st\u0259xanas\u0131n\u0131n Perinatal m\u0259rk\u0259zin\u0259 \u00f6l\u00fc d\u00f6ll\u0259 daxil olub. Dig\u0259r hadis\u0259 Abbas S\u0259hh\u0259t ad\u0131na X\u0259st\u0259xanan\u0131n do\u011fum \u015f\u00f6b\u0259sind\u0259 ba\u015f verib, k\u00f6rp\u0259ni xilas etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn olmay\u0131b.<\/p>\n<p><strong>\u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, Az\u0259rbaycanda son ill\u0259r qeys\u0259riyy\u0259 \u0259m\u0259liyyat\u0131 d\u0259b hal\u0131n\u0131 al\u0131b. Statistik m\u0259lumatlar da bunu t\u0259sdiq edir. T\u0259kc\u0259 2023-c\u00fc ild\u0259 531 k\u00f6rp\u0259 \u00f6l\u00fc do\u011fulub.<\/strong><\/p>\n<p>H\u0259kiml\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259, qeys\u0259riyy\u0259 \u0259m\u0259liyyatlar\u0131 h\u0259r n\u0259 q\u0259d\u0259r do\u011fu\u015fun alternativ v\u0259 b\u0259zi hallarda yegan\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f yolu olsa da, bu m\u00fcdaxil\u0259 h\u0259m ana, h\u0259m d\u0259 k\u00f6rp\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fc\u0259yy\u0259n riskl\u0259r da\u015f\u0131y\u0131r. Az\u0259rbaycanda bu \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n say\u0131nda art\u0131m fonunda ana v\u0259 k\u00f6rp\u0259 \u00f6l\u00fcml\u0259rinin d\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunmas\u0131 ciddi narahatl\u0131q do\u011furur. Bildirilir ki, \u0259sas risk faktorlar\u0131 kimi bir ne\u00e7\u0259 amil n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Bel\u0259 ki, qeys\u0259riyy\u0259 \u0259m\u0259liyyat\u0131 zaman\u0131 istifad\u0259 olunan \u00fcmumi v\u0259 ya epidural anesteziya b\u0259zi hallarda allergik reaksiyalara, qan t\u0259zyiqinin k\u0259skin d\u00fc\u015fm\u0259sin\u0259 v\u0259 ya t\u0259n\u0259ff\u00fcs probleml\u0259rin\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. \u018fm\u0259liyyat zaman\u0131 v\u0259 ya sonras\u0131nda normadan art\u0131q qan itirilm\u0259si h\u0259yat \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259li v\u0259ziyy\u0259t yarada bil\u0259r. \u018fm\u0259liyyat steril \u015f\u0259raitd\u0259 apar\u0131lmad\u0131qda v\u0259 ya sonrak\u0131 qulluq d\u00fczg\u00fcn olmad\u0131qda infeksiyalar yay\u0131l\u0131b a\u011f\u0131rla\u015fmalara s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. El\u0259c\u0259 d\u0259 hamil\u0259lik zaman\u0131 gizli ged\u0259n v\u0259 ya n\u0259zar\u0259td\u0259 saxlan\u0131lmayan \u015f\u0259k\u0259rli diabet, y\u00fcks\u0259k t\u0259zyiq, qan laxtalanma probleml\u0259ri kimi hallar \u00f6l\u00fcm riskini art\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>B\u0259zi b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 ixtisasla\u015fm\u0131\u015f ginekoloq-c\u0259rrahlar\u0131n \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 ya t\u0259cr\u00fcb\u0259siz h\u0259kiml\u0259rin m\u00fcdaxil\u0259si \u00f6l\u00fcm hallar\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xara bilir. Rayon x\u0259st\u0259xanalar\u0131nda m\u00fcasir tibbi avadanl\u0131qlar\u0131n olmamas\u0131 v\u0259 ya k\u00f6hn\u0259 olmas\u0131 zaman\u0131nda m\u00fcdaxil\u0259y\u0259 mane ola bil\u0259r. Qeys\u0259riyy\u0259 \u0259m\u0259liyyat\u0131ndan sonra v\u0259ziyy\u0259ti pisl\u0259\u015f\u0259n x\u0259st\u0259nin vaxt\u0131nda ixtisasla\u015fm\u0131\u015f tibb m\u00fc\u0259ssis\u0259sin\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lmamas\u0131 \u00f6l\u00fcm riskini art\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>H\u0259kiml\u0259r vur\u011fulay\u0131r ki, 18 ya\u015fdan a\u015fa\u011f\u0131 ana olmaq h\u0259m psixoloji, h\u0259m d\u0259 bioloji bax\u0131mdan b\u00f6y\u00fck riskdir. Yetkinlik d\u00f6vr\u00fcn\u00fc tam ba\u015fa vurmam\u0131\u015f q\u0131zlar\u0131n orqanizmi hamil\u0259liyi v\u0259 do\u011fu\u015fu tam qald\u0131ra bilmir. B\u0259zi hallarda valideynl\u0259rin v\u0259 ya ail\u0259 b\u00f6y\u00fckl\u0259rinin t\u0259zyiqi il\u0259 tez hamil\u0259lik v\u0259 qeys\u0259riyy\u0259y\u0259 q\u0259rar verilir ki, bu da f\u0259sadlara yol a\u00e7\u0131r.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/pravda.az\/cdn\/2022\/august\/06\/adilqeybulla.jpg\" alt=\"Adil Qeybulla istefa verdi Pravda.az\" \/><\/p>\n<p><strong>Adil Qeybulla\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>H\u0259kim-c\u0259rrah, professor Adil Qeybulla m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u201cYeni M\u00fcsavat\u201da deyib ki, nikaha daxil olma\u011f\u0131n m\u00fc\u0259yy\u0259n ya\u015f h\u00fcdudu qanunla t\u0259nziml\u0259ns\u0259 d\u0259, burada h\u0259m d\u0259 fizioloji proses, tibbi g\u00f6st\u0259ri\u015fl\u0259r n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131n\u0131r:<\/strong>\u00a0\u201c\u018fvv\u0259la nikaha gir\u0259n bir \u015f\u0259xsin h\u0259m psixoloji, h\u0259m d\u0259 fizioloji yetkinliyi olmal\u0131d\u0131r. Bunun n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmas\u0131 is\u0259 bizim \u00f6lk\u0259miz \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox ciddi problemdir. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, \u00f6lk\u0259mizd\u0259 probleml\u0259rd\u0259n biri d\u0259 yax\u0131n qohum nikahlar\u0131d\u0131r. Bunu da tam l\u0259\u011fv etm\u0259k olmaz, amma buna qar\u015f\u0131 t\u0259bli\u011fat m\u00fc\u0259yy\u0259n n\u0259tic\u0259sini verib. Dig\u0259r m\u0259s\u0259l\u0259 is\u0259 hamil\u0259liyin planlanmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259sidir. \u00c7ox t\u0259\u0259ss\u00fcfl\u0259r olsun ki, bizd\u0259 hamil\u0259liyin planlanmas\u0131nda q\u00fcsurlar var. Qad\u0131nlar hamil\u0259lik d\u00f6n\u0259mind\u0259 aylarla h\u0259kim\u0259 getmirl\u0259r. Do\u011fu\u015fa az qalm\u0131\u015f h\u0259kim axtarma\u011fa ba\u015flay\u0131rlar. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 bel\u0259 f\u0259sadlar ya\u015fan\u0131r. Hamil\u0259liyin gedi\u015fi monitorinq olunmal\u0131d\u0131r, n\u0259zar\u0259t alt\u0131na al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Hamil\u0259liyin h\u0259r trimestrind\u0259 bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 yoxlanma olmal\u0131d\u0131r. He\u00e7 olmasa ayda bir d\u0259f\u0259 m\u00fcayin\u0259 olunmal\u0131d\u0131r v\u0259 ona uy\u011fun olaraq da q\u0259rar verilm\u0259lidir. H\u0259m bu yoxlamalar olmad\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259, h\u0259m d\u0259 yana\u015f\u0131 x\u0259st\u0259likl\u0259r t\u0259sir ed\u0259 bil\u0259r. M\u0259s\u0259l\u0259n, qaraciy\u0259rd\u0259 virus hepatitl\u0259ri olur. Yaxud ba\u015fqa dig\u0259r yana\u015f\u0131 x\u0259st\u0259likl\u0259ri, b\u00f6yr\u0259k \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131\u00a0 olur v\u0259 sair . Hamil\u0259lik kimi ciddi fizioloji d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rin fonunda f\u0259sadlar, a\u011f\u0131rla\u015fmalar olur. \u00d6l\u00fcml\u0259rin \u0259ks\u0259riy\u0259tinin s\u0259b\u0259bi bununla ba\u011fl\u0131d\u0131r. D\u00fczd\u00fcr, tibbi s\u0259b\u0259bl\u0259ri d\u0259 var, \u0259m\u0259liyyat zaman\u0131 burax\u0131lan s\u0259hvl\u0259r v\u0259 s. H\u0259r halda, bunlar\u0131n h\u0259r biri ara\u015fd\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. Buna uy\u011fun da m\u0259suliyy\u0259t m\u00fc\u0259yy\u0259n edilm\u0259lidir\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00d6lk\u0259d\u0259 bu \u0259m\u0259liyyat n\u0259tic\u0259sind\u0259 ana v\u0259 u\u015faq \u00f6l\u00fcml\u0259rinin say\u0131 durmadan art\u0131r; professor h\u0259y\u0259can siqnal\u0131 verdi Bak\u0131da 18 ya\u015fl\u0131 g\u0259nc qad\u0131n qeys\u0259riyy\u0259 \u0259m\u0259liyyat\u0131ndan sonra v\u0259fat edib. Aprelin 26-da Sumqay\u0131t Tibb M\u0259rk\u0259zind\u0259 qeys\u0259riyy\u0259 \u0259m\u0259liyyat\u0131 olunan K\u00fcrd\u0259mir rayon sakini 2007-ci il t\u0259vv\u0259ll\u00fcdl\u00fc Tahir\u0259 Sahir q\u0131z\u0131 H\u00fcseynovan\u0131n daha sonra hal\u0131 pisl\u0259\u015fib. Bundan sonra o, M\u0259rk\u0259zi Kiliniki X\u0259st\u0259xanaya g\u0259tirilib v\u0259 may\u0131n 1-d\u0259 \u00f6l\u00fcb. Faktla ba\u011fl\u0131 ara\u015fd\u0131rmalar apar\u0131l\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 Ail\u0259, Qad\u0131n v\u0259 U\u015faq Probleml\u0259ri \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Komit\u0259sinin m\u0259tbuat katibi Teymur M\u0259rdano\u011flu Oxu.az-a bildirib ki, erk\u0259n nikahlarla ba\u011fl\u0131 m\u00fcbariz\u0259 t\u0259dbirl\u0259ri g\u00fccl\u0259ndirils\u0259 d\u0259, b\u0259zi valideynl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":804253,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/4a02bc3c7e66d3253873fa77e147bbc5.jpg",870,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/4a02bc3c7e66d3253873fa77e147bbc5.jpg",870,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/4a02bc3c7e66d3253873fa77e147bbc5.jpg",870,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/4a02bc3c7e66d3253873fa77e147bbc5-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/4a02bc3c7e66d3253873fa77e147bbc5-635x365.jpg",635,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/4a02bc3c7e66d3253873fa77e147bbc5-840x483.jpg",640,368,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/4a02bc3c7e66d3253873fa77e147bbc5.jpg",870,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/4a02bc3c7e66d3253873fa77e147bbc5.jpg",870,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/4a02bc3c7e66d3253873fa77e147bbc5-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/4a02bc3c7e66d3253873fa77e147bbc5.jpg",870,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"\u00d6lk\u0259d\u0259 bu \u0259m\u0259liyyat n\u0259tic\u0259sind\u0259 ana v\u0259 u\u015faq \u00f6l\u00fcml\u0259rinin say\u0131 durmadan art\u0131r; professor h\u0259y\u0259can siqnal\u0131 verdi Bak\u0131da 18 ya\u015fl\u0131 g\u0259nc qad\u0131n qeys\u0259riyy\u0259 \u0259m\u0259liyyat\u0131ndan sonra v\u0259fat edib. Aprelin 26-da Sumqay\u0131t Tibb M\u0259rk\u0259zind\u0259 qeys\u0259riyy\u0259 \u0259m\u0259liyyat\u0131 olunan K\u00fcrd\u0259mir rayon sakini 2007-ci il t\u0259vv\u0259ll\u00fcdl\u00fc Tahir\u0259 Sahir q\u0131z\u0131 H\u00fcseynovan\u0131n daha sonra hal\u0131 pisl\u0259\u015fib. Bundan sonra o, M\u0259rk\u0259zi Kiliniki X\u0259st\u0259xanaya g\u0259tirilib v\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/804251"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=804251"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/804251\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":804254,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/804251\/revisions\/804254"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/804253"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=804251"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=804251"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=804251"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}