{"id":804505,"date":"2025-05-07T08:53:25","date_gmt":"2025-05-07T04:53:25","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=804505"},"modified":"2025-05-07T08:53:25","modified_gmt":"2025-05-07T04:53:25","slug":"putind%c9%99n-miqrantlarla-bagli-yeni-q%c9%99rar-az%c9%99rbaycanlilar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=804505","title":{"rendered":"Putind\u0259n miqrantlarla ba\u011fl\u0131 yeni q\u0259rar &#8211; az\u0259rbaycanl\u0131lar&#8230;"},"content":{"rendered":"<p><strong>Sabiq nazir: \u201cMiqrants\u0131z Rusiya susuz quyu kimidir\u201d<\/strong><\/p>\n<p>Prezident Vladimir Putin Rusiyada miqrantlara h\u00fcquqi statuslar\u0131n\u0131n nizama sal\u0131nmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn veril\u0259n m\u00fcdd\u0259ti 133 g\u00fcn uzadan s\u0259r\u0259ncam imzalay\u0131b. S\u0259r\u0259ncama \u0259sas\u0259n, \u0259cn\u0259bi v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n v\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131\u011f\u0131 olmayan \u015f\u0259xsl\u0259rin Rusiya \u0259razisind\u0259 h\u00fcquqi statusunun t\u0259nziml\u0259nm\u0259si m\u00fcdd\u0259ti 2025-ci il sentyabr\u0131n 10-d\u0259k uzad\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p><strong>Bu q\u0259rar soyda\u015flar\u0131m\u0131za nec\u0259 t\u0259sir ed\u0259c\u0259k?<\/strong><\/p>\n<p>Rusiyada bundan \u0259vv\u0259lki d\u00f6vrd\u0259 m\u00f6vcud olmu\u015f reall\u0131qlar kontekstind\u0259 s\u0259n\u0259dl\u0259ri yerind\u0259 olmayan, qeydiyyatdan ke\u00e7m\u0259y\u0259n, qeydiyyatla ba\u011fl\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n probleml\u0259ri olan miqrantlar\u0131n say\u0131 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r \u00e7oxdur. Miqrantlar ucuz i\u015f\u00e7i q\u00fcvv\u0259si olaraq \u0259n a\u011f\u0131r sah\u0259l\u0259rd\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 miqrantlar\u0131n \u00f6lk\u0259d\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131 h\u00f6kum\u0259t\u0259 s\u0259rf etmir. Lakin daxili t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u00fc\u00e7\u00fcn miqrantlar\u0131n filtird\u0259n ke\u00e7irilm\u0259si vacibdir. Ehtimal edilir ki, miqrantlarla ba\u011fl\u0131 qaydalar qar\u015f\u0131dak\u0131 m\u00fcdd\u0259td\u0259 bir q\u0259d\u0259r yum\u015fald\u0131lacaq. \u00c7\u00fcnki haz\u0131rk\u0131 t\u0259l\u0259bl\u0259r miqrantlar\u0131n b\u00f6y\u00fck bir hiss\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn icras\u0131 \u00e7\u0259tin olan prosedurdur. Y\u0259qin ki, sentyabr\u0131n 10-dan sonra qaydalarda bir q\u0259d\u0259r yum\u015falma olacaq.<\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, yeni qanuna \u0259sas\u0259n, \u0259cn\u0259bil\u0259rin \u00f6lk\u0259d\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 q\u0259rar q\u0259bul etm\u0259k s\u0259lahiyy\u0259ti birba\u015fa daxili i\u015fl\u0259r orqanlar\u0131na verilib. Ekspertl\u0259r hesab edir ki, yeni qanun \u0259cn\u0259bil\u0259rin h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n pozulmas\u0131na v\u0259 onlar\u0131n k\u00fctl\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131na s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. \u0130nsan h\u00fcquqlar\u0131 t\u0259\u015fkilatlar\u0131 da bu m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 narahatl\u0131qlar\u0131n\u0131 ifad\u0259 edibl\u0259r. Rusiya niy\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 yum\u015falma m\u00f6vqeyin\u0259 ke\u00e7di?<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/thumbnails\/4b1d529b105a53bc6d8986353518902b.jpg\" alt=\"fikret.jpeg (167 KB)\" width=\"1280\" height=\"800\" \/><\/p>\n<p><strong>Fikr\u0259t Yusifov<\/strong><\/p>\n<p><strong>Sabiq maliyy\u0259 naziri, siyasi v\u0259 iqtisadi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r \u00fczr\u0259 \u015f\u0259rh\u00e7i Fikr\u0259t Yusifov Rusiya \u0259halisi il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u201cYeni M\u00fcsavat\u201dda diqq\u0259t\u00e7\u0259k\u0259n statistika a\u00e7\u0131qlad\u0131:<\/strong>\u00a0\u201cApar\u0131lan hesablamalara g\u00f6r\u0259, 2024-c\u00fc ilin sonunda Rusiyan\u0131n \u0259halisi 146 milyon 202 min 878 n\u0259f\u0259r olub. Statistika g\u00f6st\u0259rir ki, 2024-c\u00fc ild\u0259 Rusiya \u0259halisi t\u0259xmin\u0259n 59 919 n\u0259f\u0259r art\u0131b. Ancaq \u0259sl reall\u0131q n\u0259d\u0259n ibar\u0259tdir? \u018fhalinin t\u0259xmin\u0259n 60 min n\u0259f\u0259r art\u0131m\u0131 hans\u0131 hesaba ba\u015f verib? G\u0259lin baxaq. 2024-c\u00fc il \u0259rzind\u0259 Rusiyada 1 milyon 857 min 477 u\u015faq do\u011fulub. H\u0259min ild\u0259 \u00f6l\u0259nl\u0259rin say\u0131 2 milyon 25 min 541 n\u0259f\u0259r t\u0259\u015fkil edib. Bu statistika il\u0259 \u0259halinin say\u0131 bir il \u0259rzind\u0259 168 min 64 n\u0259f\u0259r azal\u0131b. B\u0259s bel\u0259 olan halda \u0259halinin say\u0131n\u0131n 60 min n\u0259f\u0259r\u0259 q\u0259d\u0259r art\u0131m\u0131 hans\u0131 hesaba ba\u015f verib? \u018flb\u0259tt\u0259 ki, 2024-c\u00fc il \u0259rzind\u0259 Rusiyaya g\u0259l\u0259n 227 min 983 n\u0259f\u0259r\u00a0 miqrant\u0131n hesab\u0131na&#8230; Bu q\u0259d\u0259r miqrant hesab\u0131na Rusiya \u0259halisinin n\u0259inki t\u0259bii azalmas\u0131n\u0131n (168 min 64 n\u0259f\u0259r) qar\u015f\u0131s\u0131 al\u0131n\u0131b, h\u0259tta \u0259halinin say\u0131nda 60 min n\u0259f\u0259r\u0259 q\u0259d\u0259r &#8220;t\u0259bii art\u0131m&#8221; qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b. Rusiyada demoqrafik v\u0259ziyy\u0259tin ger\u00e7\u0259k durumu budur.<\/p>\n<p>\u018fg\u0259r Rusiyan\u0131n demoqrafik durumundak\u0131 bir ba\u015fqa m\u0259nz\u0259r\u0259l\u0259r\u0259 n\u0259z\u0259r salsaq, v\u0259ziyy\u0259tin g\u00f6st\u0259rdiyimiz m\u0259nz\u0259r\u0259d\u0259n daha ac\u0131nacaql\u0131 oldu\u011funu g\u00f6r\u0259 bil\u0259rik. Bax\u0131n, bu g\u00fcn Rusiyada ki\u015fil\u0259r (67,7 milyon n\u0259f\u0259r) \u00fcmumi \u0259halinin 46,3%-ni, qad\u0131nlar is\u0259 (78, 5 milyon n\u0259f\u0259r) \u00fcmumi \u0259halinin 53,7%-ni t\u0259\u015fkil edir. Bu \u00f6lk\u0259d\u0259 qad\u0131nlar ki\u015fil\u0259rd\u0259n 10,8 milyon n\u0259f\u0259r v\u0259 ya 7,4% \u00e7oxdur. Ukraynaya qar\u015f\u0131 Rusiyan\u0131n a\u00e7d\u0131\u011f\u0131 m\u00fcharib\u0259 il\u0259 \u0259halinin strukturunda ki\u015fil\u0259rin say\u0131 v\u0259 t\u0259bii ki, x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi bir q\u0259d\u0259r d\u0259 azalacaqd\u0131r. N\u0259z\u0259riniz\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131ram ki, bu m\u00fcharib\u0259d\u0259 Rusiya t\u0259r\u0259fd\u0259n \u00f6l\u0259n ki\u015fil\u0259rin say\u0131 art\u0131q 1 milyon n\u0259f\u0259r \u0259traf\u0131ndad\u0131r&#8221;.<\/p>\n<p><strong>Sabiq nazir bir m\u0259s\u0259l\u0259ni d\u0259 x\u00fcsusi qeyd etdi:<\/strong>\u00a0\u201cRusiyada d\u00fcnyaya g\u0259tiril\u0259n u\u015faqlar\u0131n b\u00f6y\u00fck \u0259ks\u0259riyy\u0259ti orada ya\u015fayan 30 milyona q\u0259d\u0259r m\u00fcs\u0259lman\u0131n sahib oldu\u011fu ail\u0259l\u0259rin pay\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcr. Y\u0259ni ger\u00e7\u0259k olan budur ki, Rusiya h\u00f6kum\u0259tinin b\u00fct\u00fcn h\u0259v\u0259sl\u0259ndirici t\u0259dbirl\u0259rin\u0259 baxmayaraq, rus ail\u0259si d\u00fcnyaya u\u015faq g\u0259tirm\u0259k ist\u0259mir. Bir s\u00f6zl\u0259, bu \u00f6lk\u0259d\u0259 demoqrafik v\u0259ziyy\u0259ti t\u0259nziml\u0259y\u0259n v\u0259 onu d\u0259rin demoqrafik b\u00f6hrandan \u00e7\u0131xaran miqrantlar v\u0259 orada v\u0259t\u0259nda\u015f kimi ya\u015fayan m\u00fcs\u0259lman ail\u0259l\u0259rdir.<\/p>\n<p><strong>Bel\u0259 bir \u00f6lk\u0259d\u0259 miqrantlara qar\u015f\u0131 basq\u0131 etm\u0259k, onlar\u0131 k\u00fctl\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259n \u00e7\u0131xartmaq d\u00f6vl\u0259ti bir cinay\u0259tdir &#8211; m\u0259n bu s\u00f6zl\u0259ri tam m\u0259suliyy\u0259tl\u0259 deyir\u0259m. Rusiyada bu g\u00fcn b\u00fct\u00fcn \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rd\u0259 v\u0259 dig\u0259r ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259rind\u0259 tikinti sah\u0259sind\u0259, kommunal v\u0259 n\u0259qliyyat sferalar\u0131nda v\u0259 bir \u00e7ox dig\u0259r sferalarda \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n 90%-d\u0259n \u00e7oxu miqrantlard\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>Miqrantlar\u0131 Ukrayna il\u0259 m\u00fcharib\u0259y\u0259 c\u0259lb etm\u0259k ist\u0259y\u0259n Rusiya m\u00fcharib\u0259y\u0259 getm\u0259k ist\u0259m\u0259y\u0259nl\u0259ri \u00f6lk\u0259d\u0259n \u00e7\u0131xarmaq q\u0259rar\u0131na g\u0259ldi. V\u0259 Rusiya h\u00f6kum\u0259tinin bu add\u0131mlar\u0131n\u0131n geni\u015f t\u0259bli\u011fat\u0131 apar\u0131ld\u0131. \u018fslind\u0259 bu bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fc idi. Real olaraq Rusiya hakimiyy\u0259tinin ba\u015f\u0131nda dayananlar v\u0259 onu idar\u0259 ed\u0259nl\u0259r \u00e7ox yax\u015f\u0131 anlay\u0131rlar ki, miqrants\u0131z Rusiya susuz quyu kimidir. Miqrants\u0131z Rusiyada iqtisadiyyat v\u0259 b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 \u00f6lk\u0259 s\u00fcr\u0259tl\u0259 \u00e7\u00f6k\u0259r&#8221;.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sabiq nazir: \u201cMiqrants\u0131z Rusiya susuz quyu kimidir\u201d Prezident Vladimir Putin Rusiyada miqrantlara h\u00fcquqi statuslar\u0131n\u0131n nizama sal\u0131nmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn veril\u0259n m\u00fcdd\u0259ti 133 g\u00fcn uzadan s\u0259r\u0259ncam imzalay\u0131b. S\u0259r\u0259ncama \u0259sas\u0259n, \u0259cn\u0259bi v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n v\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131\u011f\u0131 olmayan \u015f\u0259xsl\u0259rin Rusiya \u0259razisind\u0259 h\u00fcquqi statusunun t\u0259nziml\u0259nm\u0259si m\u00fcdd\u0259ti 2025-ci il sentyabr\u0131n 10-d\u0259k uzad\u0131l\u0131b. Bu q\u0259rar soyda\u015flar\u0131m\u0131za nec\u0259 t\u0259sir ed\u0259c\u0259k? Rusiyada bundan \u0259vv\u0259lki d\u00f6vrd\u0259 m\u00f6vcud olmu\u015f reall\u0131qlar kontekstind\u0259 s\u0259n\u0259dl\u0259ri yerind\u0259 olmayan, qeydiyyatdan ke\u00e7m\u0259y\u0259n, qeydiyyatla ba\u011fl\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n probleml\u0259ri olan miqrantlar\u0131n say\u0131 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r \u00e7oxdur. Miqrantlar ucuz i\u015f\u00e7i q\u00fcvv\u0259si olaraq \u0259n a\u011f\u0131r sah\u0259l\u0259rd\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 miqrantlar\u0131n \u00f6lk\u0259d\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131 h\u00f6kum\u0259t\u0259 s\u0259rf etmir.&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":804506,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[4],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/108f4777ae0e6a480577267491e0917e.jpg",640,402,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/108f4777ae0e6a480577267491e0917e.jpg",640,402,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/108f4777ae0e6a480577267491e0917e.jpg",640,402,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/108f4777ae0e6a480577267491e0917e-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/108f4777ae0e6a480577267491e0917e-581x365.jpg",581,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/108f4777ae0e6a480577267491e0917e.jpg",640,402,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/108f4777ae0e6a480577267491e0917e.jpg",640,402,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/108f4777ae0e6a480577267491e0917e.jpg",640,402,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/108f4777ae0e6a480577267491e0917e-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/108f4777ae0e6a480577267491e0917e.jpg",640,402,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=4\" rel=\"category\">Siyas\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Sabiq nazir: \u201cMiqrants\u0131z Rusiya susuz quyu kimidir\u201d Prezident Vladimir Putin Rusiyada miqrantlara h\u00fcquqi statuslar\u0131n\u0131n nizama sal\u0131nmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn veril\u0259n m\u00fcdd\u0259ti 133 g\u00fcn uzadan s\u0259r\u0259ncam imzalay\u0131b. S\u0259r\u0259ncama \u0259sas\u0259n, \u0259cn\u0259bi v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n v\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131\u011f\u0131 olmayan \u015f\u0259xsl\u0259rin Rusiya \u0259razisind\u0259 h\u00fcquqi statusunun t\u0259nziml\u0259nm\u0259si m\u00fcdd\u0259ti 2025-ci il sentyabr\u0131n 10-d\u0259k uzad\u0131l\u0131b. Bu q\u0259rar soyda\u015flar\u0131m\u0131za nec\u0259 t\u0259sir ed\u0259c\u0259k? Rusiyada bundan \u0259vv\u0259lki d\u00f6vrd\u0259 m\u00f6vcud olmu\u015f&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/804505"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=804505"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/804505\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":804508,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/804505\/revisions\/804508"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/804506"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=804505"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=804505"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=804505"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}