{"id":804903,"date":"2025-05-08T13:26:46","date_gmt":"2025-05-08T09:26:46","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=804903"},"modified":"2025-05-08T13:26:46","modified_gmt":"2025-05-08T09:26:46","slug":"vaxt-vardi-tribunada-yan-yanaydilar-indi-dis-dis%c9%99-dayaniblar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=804903","title":{"rendered":"Vaxt vard\u0131, tribunada yan-yanayd\u0131lar &#8211; indi di\u015f-di\u015f\u0259 dayan\u0131blar"},"content":{"rendered":"<p>Nasizm \u00fcz\u0259rind\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259nin n\u00f6vb\u0259ti ild\u00f6n\u00fcm\u00fcn\u00fcn qeyd olunmas\u0131 he\u00e7 vaxt builki q\u0259d\u0259r m\u00fcbahis\u0259li, intriqal\u0131 v\u0259 g\u0259rgin olmay\u0131b.<\/p>\n<p>2025-ci il 80 il \u0259vv\u0259lki m\u00fctt\u0259fiql\u0259rin sonradan qat\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259r\u0259 \u00e7evrilm\u0259sinin \u0259n pik ili oldu.<\/p>\n<p>\u018fslind\u0259 is\u0259 m\u00fctt\u0259fiq d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin \u2013 SSR\u0130, AB\u015e v\u0259 B\u00f6y\u00fck Britanlyan\u0131n, el\u0259c\u0259 d\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc onlara zorla p\u0259r\u00e7im etmi\u015f Fransan\u0131n bir-birind\u0259n ayr\u0131lmas\u0131, aralar\u0131nda d\u00fc\u015fm\u0259n\u00e7ilik yaranmas\u0131n\u0131n tarixi 79 ildir.<br \/>\nOnlar\u0131n m\u00fctt\u0259fiqliyi el\u0259 1945-ci ilin avqustunda, II d\u00fcnya m\u00fcharib\u0259si bit\u0259n kimi ba\u015fa \u00e7at\u0131b. H\u0259min il B\u00f6y\u00fck Britaniyan\u0131n qalib ba\u015f naziri Uinston \u00c7\u00f6r\u00e7ill yenid\u0259n ba\u015f nazir olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn xalqdan s\u0259s ala bilm\u0259s\u0259 d\u0259, s\u00f6z\u00fc ke\u00e7\u0259n lider statusunu saxlad\u0131\u011f\u0131ndan SSR\u0130 il\u0259 m\u00fctt\u0259fiqliyi bitirm\u0259yin, araya \u201cd\u0259mir p\u0259rd\u0259\u201d \u00e7\u0259km\u0259yin z\u0259rur\u0259tini \u0259sasland\u0131r\u0131b.<\/p>\n<p>1946-c\u0131 ild\u0259n ba\u015flayaraq SSR\u0130 v\u0259 Q\u0259rb d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin m\u00fcnasib\u0259ti h\u0259mi\u015f\u0259 ya k\u0259skin r\u0259qab\u0259t, ya da a\u00e7\u0131q d\u00fc\u015fm\u0259n\u00e7ilik m\u00fchitind\u0259 olub.<\/p>\n<p>Aradak\u0131 m\u00fcv\u0259qq\u0259ti yum\u015falmalar, k\u0259skin m\u00f6vqel\u0259rd\u0259n qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 geri\u00e7\u0259kilm\u0259l\u0259r, ayr\u0131-ayr\u0131 siyas\u0259t\u00e7il\u0259rin (Kennedi, Xru\u015fov, de Qoll, Nikson) m\u00fc\u0259yy\u0259n periodlarda s\u00fclhp\u0259rv\u0259rlik n\u00fcmayi\u015f etdirm\u0259si say\u0131lm\u0131r. \u00c7\u00fcnki d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin strateji x\u0259tti he\u00e7 vaxt d\u0259yi\u015fm\u0259yib. H\u0259tta \u201cd\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259 yum\u015faq\u201d davranan \u015f\u0259xsl\u0259r (yuxar\u0131da adlar\u0131 \u00e7\u0259kil\u0259nl\u0259r) ya \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcb, ya devrilib, ya da impi\u00e7ment\u0259 m\u0259ruz qal\u0131b.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/thumbnails\/7df568dc303b0b9baf3b7e614c758085.jpg\" alt=\"1431281560_1934137804.jpg (41 KB)\" width=\"770\" height=\"513\" \/><\/p>\n<p>Ancaq vaxt olub ki, AB\u015e-nin eks-prezidenti Corc Bu\u015f, Fransan\u0131n sabiq lideri Jak \u015eirak, Almaniyan\u0131n sabiq kansleri Gerhard \u015er\u00f6der q\u0259l\u0259b\u0259 parad\u0131n\u0131 Moskvada eyni tribunadan izl\u0259yibl\u0259r. \u018fn \u00e7ox da m\u0259\u011flub Almaniyan\u0131n lideri, \u00f6z\u00fc nasist baban\u0131n n\u0259v\u0259si olan \u015er\u00f6der 9 May t\u0259nt\u0259n\u0259l\u0259rinin daimi qona\u011f\u0131 olub.<\/p>\n<p>\u0130ndiki d\u00fc\u015fm\u0259n\u00e7ilik m\u00fchiti, s\u00f6z yox, Putinin yeritdiyi militarizm siyas\u0259tinin \u0259s\u0259ridir. Onun Ukraynaya h\u0259rbi m\u00fcdaxil\u0259si, Avropan\u0131 h\u0259d\u0259l\u0259m\u0259si, Rusiyan\u0131 yenid\u0259n h\u0259rbi yolla iki d\u00fcnya hegemonundan birin\u0259 \u00e7evirm\u0259k ist\u0259m\u0259si AB\u015e v\u0259 Avropada etiraz do\u011furur v\u0259 bu d\u00f6vl\u0259tl\u0259r, a\u00e7\u0131\u011f\u0131, Rusiyan\u0131 qap\u0131lar\u0131nda, maddi-texnoloji yar\u0131m ist\u0259y\u0259n durumda g\u00f6rm\u0259k ist\u0259yirl\u0259r.<\/p>\n<p>Onlara dir\u00e7\u0259lmi\u015f, sa\u011fa-sola caynaq atan, di\u015f q\u0131cayan Rusiya laz\u0131m deyil. Kollektiv Q\u0259rb 2006-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrd\u00fc ki, Rusiya il\u0259 ba\u011fl\u0131 problemi h\u0259ll edib, o bundan sonra s\u00f6z\u0259baxan, konstrukiv, \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa a\u00e7\u0131q d\u00f6vl\u0259t olacaq.<\/p>\n<p>Ancaq neft-qaz milyardlar\u0131 Rusiya x\u0259zin\u0259sini doldurduqca ortaya \u00e7\u0131xd\u0131 ki, Rusiya 1991-2006-ci ill\u0259rd\u0259 \u0259slind\u0259 ar\u0131q oldu\u011fundan yava\u015f imi\u015f, k\u00f6k\u0259ldikc\u0259 yax\u0131n v\u0259 uzaq \u0259trafa buynuz g\u00f6st\u0259r\u0259c\u0259k. 2008-ci ild\u0259n ba\u015flayaraq bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r Rusiya Q\u0259rbi buynuzlay\u0131r.<\/p>\n<p>Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 onun ke\u00e7mi\u015f m\u00fctt\u0259fiql\u0259ri bu g\u00fcn ona qar\u015f\u0131 birl\u0259\u015fibl\u0259r. Rusiyaya qar\u015f\u0131 \u00e7oxsayl\u0131 sanksiyalar t\u0259tbiq ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259rin Kremlin h\u0259rbi t\u0259nt\u0259n\u0259sin\u0259 qat\u0131lmayaca\u011f\u0131 \u00f6nc\u0259d\u0259n b\u0259lli idi. Bu, t\u0259\u0259cc\u00fcb do\u011furmur. He\u00e7 b\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259rin liderl\u0259rinin q\u0259l\u0259b\u0259 parad\u0131nda i\u015ftirak etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Moskvaya u\u00e7mas\u0131n\u0131n \u0259ng\u0259ll\u0259nm\u0259si, A\u0130 t\u0259r\u0259find\u0259n onlara x\u0259b\u0259rdarl\u0131q edilm\u0259si d\u0259 t\u0259\u0259cc\u00fcbl\u00fc deyil. Ortada \u201cn\u0259 toyuma g\u0259lsin, n\u0259 yas\u0131ma\u201d intriqas\u0131 var.<\/p>\n<p>Bu intriqa 80 il \u0259vv\u0259lki m\u00fctt\u0259fiql\u0259rini g\u00f6z\u00fcn\u00fc o q\u0259d\u0259r tutub ki, onlar nasizm \u00fcz\u0259rind\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259nin m\u00fc\u0259llifliyini b\u00f6l\u00fc\u015fm\u00fcrl\u0259r. II d\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sind\u0259 417 min \u0259sg\u0259r v\u0259 zabit itir\u0259n AB\u015e-nin prezidenti Tramp 26 milyon insan itir\u0259n Rusiyaya s\u00f6z toxuyaraq deyir ki, nasizm \u00fcz\u0259rind\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259y\u0259 \u0259n b\u00f6y\u00fck t\u00f6hf\u0259ni biz vermi\u015fik, bu x\u00fcsusda he\u00e7 kim biz\u0259 tay olmay\u0131b.<\/p>\n<p>Eyni zamanda m\u00fcharib\u0259nin birinci ilinin sonlar\u0131ndan ta ax\u0131racan AB\u015e-nin \u201clend-liz\u201d proqram\u0131 \u0259sas\u0131nda g\u00f6nd\u0259ril\u0259n \u0259rzaqlarla qidalanan, \u00e7\u0259km\u0259l\u0259rl\u0259 v\u0259 avtomobill\u0259rl\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t ed\u0259n, h\u0259r c\u00fcr l\u0259vazimatla t\u0259chiz olunan SSR\u0130\\Rusiyan\u0131n bug\u00fcnk\u00fc llideri d\u0259 deyir ki, nasizm \u00fcz\u0259rind\u0259ki q\u0259l\u0259b\u0259 rus z\u0259f\u0259ridir.<\/p>\n<p>Halbuki o m\u00fcharib\u0259d\u0259 milyonlarla ukraynal\u0131, belarus, az\u0259rbaycanl\u0131, g\u00fcrc\u00fc, moldovan, erm\u0259ni, qazax, q\u0131r\u011f\u0131z, \u00f6zb\u0259k, t\u00fcrkm\u0259n, tacik, el\u0259c\u0259 d\u0259 Rusiya \u0259razisind\u0259 ya\u015fayan onlarca etnik azl\u0131qlar\u0131n \u00f6vladlar\u0131 olub. T\u0259k ruslar\u0131n \u00f6hd\u0259sin\u0259 qalsayd\u0131, 1942-ci ilin iyununda, y\u0259ni m\u00fcharib\u0259nin 1 ilinin tamam\u0131nda Hitler Kam\u00e7atkada Yaponiya imperatoru il\u0259 s\u00fclh sazi\u015fi imzalayar, Avrasiyan\u0131 b\u00f6l\u0259r, Afrika v\u0259 Amerikan\u0131 (materik) \u201cf\u0259th etm\u0259k\u201d \u00fc\u00e7\u00fcn haz\u0131rl\u0131\u011fa ba\u015flayard\u0131lar.<\/p>\n<p>Ba\u015fqa s\u00f6zl\u0259, nasizm \u00fcz\u0259rind\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259 b\u0259\u015f\u0259r o\u011flunun tarixi nailiyy\u0259tidir. F\u0259q\u0259t bu nailiyy\u0259t\u0259 k\u00f6lg\u0259 salan \u0259sas m\u0259qam odur ki, milyonlarla insan\u0131 m\u0259hv ed\u0259n bir odioz lider (Hitler) s\u0131radan \u00e7\u0131x\u0131b, \u0259v\u0259zind\u0259 milyonlarla insan m\u0259hv, y\u00fczl\u0259rl\u0259 mill\u0259ti \u0259sir ed\u0259n dig\u0259r odioz lider (Stalin) dir\u00e7\u0259lib.<\/p>\n<p>\u018fslind\u0259 Hitler v\u0259 Mussolininin fa\u015fizmi il\u0259 Stalinin fa\u015fizmi aras\u0131nda he\u00e7 bir f\u0259rq olmay\u0131b. \u00dc\u00e7\u00fc d\u0259 t\u0259kpartiyal\u0131 rejimim q\u0259ddar lideri olub.<\/p>\n<p>Fa\u015fizm italyancadak\u0131 \u201cfasio\u201d \u2013 partiya s\u00f6z\u00fcnd\u0259ndir v\u0259 o, nasizmin sinonimi deyil. Bu termini sovet ideoloqlar\u0131 uydurublar v\u0259 m\u0259nas\u0131n\u0131 t\u0259hrif ed\u0259r\u0259k populyarla\u015fd\u0131r\u0131blar. B\u00fct\u00fcn d\u00fcnya Hitlerin ard\u0131c\u0131llar\u0131na \u201cfa\u015fist\u201d yox, \u201cnasistl\u0259r\u201d (\u201cnazil\u0259r\u201d) deyir.<\/p>\n<p>Haz\u0131rda Rusiyan\u0131 t\u0259k partiya (\u201cVahid Rusiya\u201d) idar\u0259 edir v\u0259 onun parlamentd\u0259 t\u0259msil olunan deputatlar\u0131 ard-arda ba\u015fqa mill\u0259tl\u0259rin h\u00fcquq v\u0259 azadl\u0131qlar\u0131n\u0131 m\u0259hdudla\u015fd\u0131ran qanunlar q\u0259bul edirl\u0259r.<\/p>\n<p>Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 Rusiyan\u0131n indiki r\u0259hb\u0259rliyi Avropada v\u0259 d\u00fcnyada sevilmir v\u0259 onlar\u0131n t\u0259nt\u0259n\u0259li t\u0259dbirl\u0259ri boykot olunur.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div class=\"news-author text-left\"><a href=\"https:\/\/musavat.com\/author\/xalid-kazimli_38\"><img class=\"img-responsive img-author\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/authors\/thumbnails\/7b4a53a5a5343a43be46eaabb8cf36a0.jpg\" \/>Xalid KAZIMLI<\/a><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nasizm \u00fcz\u0259rind\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259nin n\u00f6vb\u0259ti ild\u00f6n\u00fcm\u00fcn\u00fcn qeyd olunmas\u0131 he\u00e7 vaxt builki q\u0259d\u0259r m\u00fcbahis\u0259li, intriqal\u0131 v\u0259 g\u0259rgin olmay\u0131b. 2025-ci il 80 il \u0259vv\u0259lki m\u00fctt\u0259fiql\u0259rin sonradan qat\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259r\u0259 \u00e7evrilm\u0259sinin \u0259n pik ili oldu. \u018fslind\u0259 is\u0259 m\u00fctt\u0259fiq d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin \u2013 SSR\u0130, AB\u015e v\u0259 B\u00f6y\u00fck Britanlyan\u0131n, el\u0259c\u0259 d\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc onlara zorla p\u0259r\u00e7im etmi\u015f Fransan\u0131n bir-birind\u0259n ayr\u0131lmas\u0131, aralar\u0131nda d\u00fc\u015fm\u0259n\u00e7ilik yaranmas\u0131n\u0131n tarixi 79 ildir. Onlar\u0131n m\u00fctt\u0259fiqliyi el\u0259 1945-ci ilin avqustunda, II d\u00fcnya m\u00fcharib\u0259si bit\u0259n kimi ba\u015fa \u00e7at\u0131b. H\u0259min il B\u00f6y\u00fck Britaniyan\u0131n qalib ba\u015f naziri Uinston \u00c7\u00f6r\u00e7ill yenid\u0259n ba\u015f nazir olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn xalqdan s\u0259s ala bilm\u0259s\u0259 d\u0259, s\u00f6z\u00fc ke\u00e7\u0259n&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":804904,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/83ac31c2ff69d28e5dc333f3e27d4b08.jpg",600,400,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/83ac31c2ff69d28e5dc333f3e27d4b08.jpg",600,400,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/83ac31c2ff69d28e5dc333f3e27d4b08.jpg",600,400,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/83ac31c2ff69d28e5dc333f3e27d4b08-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/83ac31c2ff69d28e5dc333f3e27d4b08-548x365.jpg",548,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/83ac31c2ff69d28e5dc333f3e27d4b08.jpg",600,400,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/83ac31c2ff69d28e5dc333f3e27d4b08.jpg",600,400,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/83ac31c2ff69d28e5dc333f3e27d4b08.jpg",600,400,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/83ac31c2ff69d28e5dc333f3e27d4b08-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/83ac31c2ff69d28e5dc333f3e27d4b08.jpg",600,400,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Nasizm \u00fcz\u0259rind\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259nin n\u00f6vb\u0259ti ild\u00f6n\u00fcm\u00fcn\u00fcn qeyd olunmas\u0131 he\u00e7 vaxt builki q\u0259d\u0259r m\u00fcbahis\u0259li, intriqal\u0131 v\u0259 g\u0259rgin olmay\u0131b. 2025-ci il 80 il \u0259vv\u0259lki m\u00fctt\u0259fiql\u0259rin sonradan qat\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259r\u0259 \u00e7evrilm\u0259sinin \u0259n pik ili oldu. \u018fslind\u0259 is\u0259 m\u00fctt\u0259fiq d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin \u2013 SSR\u0130, AB\u015e v\u0259 B\u00f6y\u00fck Britanlyan\u0131n, el\u0259c\u0259 d\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc onlara zorla p\u0259r\u00e7im etmi\u015f Fransan\u0131n bir-birind\u0259n ayr\u0131lmas\u0131, aralar\u0131nda d\u00fc\u015fm\u0259n\u00e7ilik yaranmas\u0131n\u0131n tarixi 79&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/804903"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=804903"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/804903\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":804905,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/804903\/revisions\/804905"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/804904"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=804903"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=804903"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=804903"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}