{"id":805118,"date":"2025-05-09T10:59:54","date_gmt":"2025-05-09T06:59:54","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=805118"},"modified":"2025-05-09T10:59:54","modified_gmt":"2025-05-09T06:59:54","slug":"tarixi-h%c9%99qiq%c9%99tl%c9%99ri-subut-ed%c9%99n-kutl%c9%99vi-m%c9%99zarliqlar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=805118","title":{"rendered":"Tarixi h\u0259qiq\u0259tl\u0259ri s\u00fcbut ed\u0259n k\u00fctl\u0259vi m\u0259zarl\u0131qlar"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>Tarix\u00e7i alim: \u201cTap\u0131lan h\u0259r bir k\u00fctl\u0259vi m\u0259zarl\u0131q yaln\u0131z faci\u0259nin izini deyil, h\u0259m d\u0259 h\u0259qiq\u0259tin s\u00fcbutunu da\u015f\u0131y\u0131r v\u0259 bu, beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 if\u015fa v\u0259 h\u00fcquqi qiym\u0259t t\u0259l\u0259b edir\u201d<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan silahl\u0131 m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259r zaman\u0131 beyn\u0259lxalq humanitar h\u00fcququn \u0259sas prinsipl\u0259rin\u0259 daim sadiq qalm\u0131\u015f, m\u00fclki \u0259halinin v\u0259 \u0259sirl\u0259rin h\u00fcquqlar\u0131na h\u00f6rm\u0259tl\u0259 yana\u015fm\u0131\u015fd\u0131r. Erm\u0259nistan is\u0259 \u0259ksin\u0259, Qaraba\u011f v\u0259 \u0259traf rayonlar\u0131n i\u015f\u011fal\u0131 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 bu prinsipl\u0259ri kobud \u015f\u0259kild\u0259 pozmu\u015fdur. Qaraba\u011f v\u0259 \u0259traf rayonlar\u0131n uzun ill\u0259r i\u015f\u011fal alt\u0131nda qalmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 t\u0259kc\u0259 d\u00f6vl\u0259t \u0259mlak\u0131 v\u0259 tarixi-m\u0259d\u0259ni irs deyil, h\u0259m d\u0259 insanlar\u0131n h\u0259yat\u0131 v\u0259 h\u00fcquqlar\u0131 a\u011f\u0131r pozuntulara m\u0259ruz qalm\u0131\u015fd\u0131r. Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259find\u0259n t\u00f6r\u0259dil\u0259n h\u0259rbi v\u0259 insanl\u0131q \u0259leyhin\u0259 cinay\u0259tl\u0259r bu g\u00fcn d\u0259 c\u0259miyy\u0259tin yadda\u015f\u0131nda v\u0259 beyn\u0259lxalq h\u00fcquq m\u00fcst\u0259visind\u0259 aktual qal\u0131r. M\u00fclki \u015f\u0259xsl\u0259rin i\u015fg\u0259nc\u0259y\u0259 m\u0259ruz qalmas\u0131, qeyri-insani \u015f\u0259raitd\u0259 saxlan\u0131lmas\u0131, k\u00fctl\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259 q\u0259tl\u0259 yetirilm\u0259si, k\u00fctl\u0259vi m\u0259zarl\u0131qlar\u0131n a\u015fkar olunmas\u0131 v\u0259 itkin d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f \u015f\u0259xsl\u0259rin taleyinin ill\u0259rl\u0259 gizli saxlanmas\u0131 bu cinay\u0259tl\u0259rin sistemli v\u0259 m\u0259qs\u0259dli \u015f\u0259kild\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irildiyini g\u00f6st\u0259rir. Bu, h\u0259m\u00e7inin 1949-cu il tarixli \u201cM\u00fcharib\u0259 qurbanlar\u0131n\u0131n m\u00fcdafi\u0259sin\u0259 dair\u201d Cenevr\u0259 konvensiyalar\u0131n\u0131n ciddi \u015f\u0259kild\u0259 pozulmas\u0131d\u0131r. Bu hallar t\u0259kc\u0259 Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn deyil, b\u00fct\u00fcn beyn\u0259lxalq ictimaiyy\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn ciddi narahatl\u0131q do\u011furmal\u0131d\u0131r. Bel\u0259 davran\u0131\u015flar \u00fcmumb\u0259\u015f\u0259ri h\u00fcquq prinsipl\u0259rin\u0259 v\u0259 insanl\u0131q d\u0259y\u0259rl\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 y\u00f6n\u0259lmi\u015f a\u00e7\u0131q h\u00fccumdur.<\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, Birinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sind\u0259 3990 n\u0259f\u0259r, \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sind\u0259 is\u0259 6 n\u0259f\u0259r Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 itkin d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fd\u00fcr. Qaraba\u011f v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zur b\u00f6lg\u0259l\u0259ri i\u015f\u011faldan azad edildikd\u0259n sonra onlar\u0131n bir qisminin taleyin\u0259 ayd\u0131nl\u0131q g\u0259tirilmi\u015fdir. R\u0259smi m\u0259lumatlara \u0259sas\u0259n, 44 g\u00fcnl\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 apar\u0131lan axtar\u0131\u015f-qaz\u0131nt\u0131 i\u015fl\u0259ri n\u0259tic\u0259sind\u0259 400-\u0259 yax\u0131n v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131m\u0131za aid meyit qal\u0131qlar\u0131 a\u015fkar edilmi\u015fdir. Bu k\u00fctl\u0259vi m\u0259zarl\u0131qlarda tap\u0131lm\u0131\u015f insan qal\u0131qlar\u0131n\u0131n eynil\u0259\u015fdirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n i\u015fl\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 bug\u00fcn\u0259d\u0259k bir \u00e7ox soyda\u015f\u0131m\u0131z\u0131n \u015f\u0259xsiyy\u0259ti m\u00fc\u0259yy\u0259n olunmu\u015fdur v\u0259 bu proses davam edir.<\/p>\n<p>\u018fks\u0259r k\u00fctl\u0259vi m\u0259zarl\u0131qlar t\u0259sad\u00fcf\u0259n \u2013 qaz\u0131nt\u0131, tikinti v\u0259 ya t\u0259bii f\u0259lak\u0259tl\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 a\u015fkara \u00e7\u0131x\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n, \u201cEuronews\u201d telekanal\u0131 \u00f6t\u0259n ay Qaraba\u011f b\u00f6lg\u0259sind\u0259 \u2013 \u015eu\u015fa v\u0259 Xocal\u0131da tap\u0131lm\u0131\u015f k\u00fctl\u0259vi m\u0259zarl\u0131qlarla ba\u011fl\u0131 s\u00fcjet yay\u0131mlam\u0131\u015fd\u0131r. Bildirilir ki, bu qal\u0131qlar Birinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si zaman\u0131 itkin d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 m\u0259xsusdur. Ekspertl\u0259r m\u00fc\u0259yy\u0259n etmi\u015fl\u0259r ki, h\u0259min \u015f\u0259xsl\u0259r q\u0259tl\u0259 yetirilm\u0259zd\u0259n \u0259vv\u0259l a\u011f\u0131r i\u015fg\u0259nc\u0259l\u0259r\u0259 m\u0259ruz qal\u0131blar: \u201c\u018fn az\u0131 yeddi \u015f\u0259xs\u0259 aid s\u00fcm\u00fckl\u0259r v\u0259 dig\u0259r qal\u0131qlar tap\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Bu \u015f\u0259xsl\u0259r t\u0259xmin\u0259n 25 il \u0259vv\u0259l basd\u0131r\u0131l\u0131b\u201d. M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin r\u0259yin\u0259 g\u00f6r\u0259, h\u0259min \u015f\u0259xsl\u0259r qeyri-\u0259n\u0259n\u0259vi formada d\u0259fn edilib. Yol tikintisi zaman\u0131 bu qal\u0131qlar\u0131n yeri d\u0259yi\u015fdirilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Onu da qeyd ed\u0259k ki, Az\u0259rbaycan\u0131n \u0130nsan H\u00fcquqlar\u0131 \u00fczr\u0259 M\u00fcv\u0259kkili (Ombudsman) \u015eu\u015fa v\u0259 Xocal\u0131da a\u015fkar olunmu\u015f k\u00fctl\u0259vi m\u0259zarl\u0131qlarla ba\u011fl\u0131 bu g\u00fcnl\u0259rd\u0259 m\u0259lumat yay\u0131b. Bildirilib ki, d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 m\u00fcraci\u0259tl\u0259r edils\u0259 d\u0259, Erm\u0259nistan beyn\u0259lxalq h\u00fcquqdan ir\u0259li g\u0259l\u0259n \u00f6hd\u0259likl\u0259rin\u0259 \u0259m\u0259l etmir, otuz ild\u0259n art\u0131q m\u00fcdd\u0259tdir \u0259sir v\u0259 itkin d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f, girov g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f \u015f\u0259xsl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259lumatlar\u0131 Az\u0259rbaycana t\u0259qdim etm\u0259kd\u0259n boyun qa\u00e7\u0131r\u0131r: \u201c\u0130\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259rinin yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda v\u0259 \u018fsg\u0259ran\u2013Xocal\u0131 yolunun \u00fcz\u0259rind\u0259 aprel ay\u0131nda apar\u0131lm\u0131\u015f qaz\u0131nt\u0131lar zaman\u0131 iki k\u00fctl\u0259vi m\u0259zarl\u0131q a\u015fkarlan\u0131b. H\u0259min m\u0259zarl\u0131qlarda a\u015fkar edilmi\u015f insan qal\u0131qlar\u0131n\u0131n m\u00fclki \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 aid oldu\u011fu ehtimal edilir. A\u015fkarlanm\u0131\u015f qal\u0131qlarda zorak\u0131l\u0131q izl\u0259rinin a\u015fkar edilm\u0259si Birinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259find\u0259n az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 m\u00fcharib\u0259 v\u0259 insanl\u0131q \u0259leyhin\u0259 cinay\u0259tl\u0259rin t\u00f6r\u0259dildiyini bir daha t\u0259sdiql\u0259yir.<\/p>\n<p>&#8230; \u0130\u015f\u011faldan azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259ki k\u00fctl\u0259vi m\u0259zarl\u0131qlarda tap\u0131lm\u0131\u015f insan qal\u0131qlar\u0131n\u0131n eynil\u0259\u015fdirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f i\u015fl\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 indiy\u0259d\u0259k 170-d\u0259k soyda\u015f\u0131m\u0131z\u0131n kimliyi m\u00fc\u0259yy\u0259n olunub v\u0259 bu proses h\u0259l\u0259 d\u0259 davam etm\u0259kd\u0259dir&#8230; Erm\u0259nistan i\u015ftirak\u00e7\u0131s\u0131 oldu\u011fu beyn\u0259lxalq m\u00fcqavil\u0259l\u0259r\u0259 \u0259sas\u0259n \u00fcz\u0259rin\u0259 g\u00f6t\u00fcrd\u00fcy\u00fc \u00f6hd\u0259likl\u0259r\u0259 riay\u0259t etm\u0259li, q\u0259tl\u0259 yetirilmi\u015f \u015f\u0259xsl\u0259rin basd\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yerl\u0259r bar\u0259d\u0259 d\u0259qiq m\u0259lumatlar\u0131 t\u0259qdim etm\u0259li, beyn\u0259lxalq ictimaiyy\u0259t h\u0259min m\u0259lumatlar\u0131n \u00f6lk\u0259miz\u0259 t\u0259qdim olunmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 Erm\u0259nistana ciddi t\u0259sir g\u00f6st\u0259rm\u0259lidir\u201d.<\/p>\n<p>Bu kimi faktlar bir daha s\u00fcbut edir ki, Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259find\u0259n t\u00f6r\u0259dil\u0259n v\u0259h\u015filikl\u0259r v\u0259 beyn\u0259lxalq h\u00fcququn pozulmas\u0131 hallar\u0131 t\u0259kc\u0259 son onillikl\u0259rl\u0259 m\u0259hdudla\u015fm\u0131r. Tarixi kontekstd\u0259 bu zorak\u0131l\u0131qlar\u0131n k\u00f6kl\u0259rinin daha da q\u0259dim\u0259 getdiyi ayd\u0131n olur. Bak\u0131 D\u00f6vl\u0259t Universitetinin Az\u0259rbaycan tarixi kafedras\u0131n\u0131n dosenti, tarix elml\u0259ri namiz\u0259di Boran \u018fziz bildirir ki, erm\u0259nil\u0259rin t\u00fcrkl\u0259rin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u0259razil\u0259rd\u0259 k\u00fctl\u0259vi q\u0131r\u011f\u0131nlar t\u00f6r\u0259tm\u0259si v\u0259 insanlar\u0131 he\u00e7 bir dini-\u0259xlaqi norma g\u00f6zl\u0259m\u0259d\u0259n toplu \u015f\u0259kild\u0259 d\u0259fn etm\u0259si XIX \u0259srin 90-c\u0131 ill\u0259rind\u0259n ba\u015flayaraq sistemli xarakter da\u015f\u0131y\u0131r: \u201cBu v\u0259h\u015filikl\u0259r\u0259 XIX \u0259srin sonlar\u0131nda Anadoluda, x\u00fcsusil\u0259 Qars, Van, \u018frd\u0259han v\u0259 \u0259traf b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259, XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 is\u0259 Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259 rast g\u0259linmi\u015fdir. Tarixi m\u0259nb\u0259l\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259, 1917-ci ilin aprelind\u0259n 1918-ci ilin sentyabr\u0131n 15-n\u0259 q\u0259d\u0259r olan d\u00f6vrd\u0259 erm\u0259nil\u0259r az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259rini viran qoymu\u015f, minl\u0259rl\u0259 m\u00fclki insan\u0131 amans\u0131zcas\u0131na q\u0259tl\u0259 yetirmi\u015fl\u0259r. Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f F\u00f6vq\u0259lad\u0259 T\u0259dqiqat Komissiyas\u0131 bu hadis\u0259l\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00e7oxsayl\u0131 s\u0259n\u0259dl\u0259r, foto\u015f\u0259kill\u0259r v\u0259 s\u00fcbutlar toplam\u0131\u015f v\u0259 \u00e7ap etdirmi\u015fdir\u201d.<\/p>\n<p>Boran \u018fzizin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, bu q\u0131r\u011f\u0131nlar\u0131n sovet d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 d\u0259 davam etm\u0259sinin \u0259sas s\u0259b\u0259bi erm\u0259nil\u0259rin arxaland\u0131qlar\u0131 imperiya g\u00fccl\u0259ri v\u0259 h\u0259min d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin onlara g\u00f6st\u0259rdiyi siyasi d\u0259st\u0259k olmu\u015fdur: \u201cQ\u0259rbi Az\u0259rbaycanda (indiki Erm\u0259nistan \u0259razisind\u0259) t\u00f6r\u0259dil\u0259n soyq\u0131r\u0131mlar\u0131n v\u0259 m\u0259zarl\u0131qlar\u0131n ara\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 is\u0259 Sovet siyas\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 uzun m\u00fcdd\u0259t m\u00fcmk\u00fcn olmam\u0131\u015fd\u0131r. Lakin 1980-ci ill\u0259rin sonlar\u0131ndan ba\u015flayaraq Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n milli azadl\u0131q u\u011frunda apard\u0131\u011f\u0131 m\u00fcbariz\u0259 v\u0259 \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc t\u0259min etm\u0259k istiqam\u0259tind\u0259ki s\u0259yl\u0259ri fonunda erm\u0259nil\u0259rin fa\u015fist t\u0259bi\u0259tli f\u0259aliyy\u0259ti yenid\u0259n f\u0259alla\u015fm\u0131\u015f v\u0259 Sovet d\u00f6vl\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n dolay\u0131s\u0131 il\u0259 d\u0259st\u0259kl\u0259nmi\u015fdir. Birinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 i\u015f\u011fal olunmu\u015f k\u0259ndl\u0259rd\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 k\u00fctl\u0259vi q\u0131r\u011f\u0131nlar h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015fdir. Me\u015f\u0259li, K\u0259rkicahan, Mal\u0131b\u0259yli, Qu\u015f\u00e7ular, Ba\u015fl\u0131bel v\u0259 x\u00fcsusil\u0259 Xocal\u0131 faci\u0259si bu q\u0259bild\u0259n olan hadis\u0259l\u0259r s\u0131ras\u0131ndad\u0131r\u201d.<\/p>\n<p>Dosent Boran \u018fziz qeyd edir ki, 44 g\u00fcnl\u00fck m\u00fcharib\u0259 v\u0259 antiterror \u0259m\u0259liyyatlar\u0131ndan sonra i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 a\u015fkarlanan k\u00fctl\u0259vi m\u0259zarl\u0131qlar, o c\u00fcml\u0259d\u0259n F\u00fczuli, Hadrut, Edilli, F\u0259rrux v\u0259 dig\u0259r b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 tap\u0131lan insan qal\u0131qlar\u0131 erm\u0259ni vandalizminin v\u0259 insanl\u0131\u011fa qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259dilmi\u015f cinay\u0259tl\u0259rin bariz s\u00fcbutudur: \u201cBu m\u0259zarl\u0131qlarda \u0259ll\u0259ri v\u0259 ayaqlar\u0131 ba\u011flanm\u0131\u015f, i\u015fg\u0259nc\u0259 \u0259lam\u0259tl\u0259ri olan insan s\u00fcm\u00fckl\u0259ri a\u015fkar olunmu\u015fdur. Xocal\u0131 \u0259traf\u0131nda apar\u0131lan b\u0259rpa i\u015fl\u0259ri zaman\u0131 \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131lan m\u0259zarl\u0131qlar da bu faktlar\u0131 t\u0259sdiql\u0259yir. \u015eu\u015fa, La\u00e7\u0131n, A\u011fdam, \u018fsg\u0259ran, Xocal\u0131, Xank\u0259ndi kimi b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 son d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 tap\u0131lm\u0131\u015f yeni k\u00fctl\u0259vi m\u0259zarl\u0131qlar erm\u0259nil\u0259rin hans\u0131 m\u0259n\u0259vi-\u0259xlaqi s\u0259viyy\u0259y\u0259 malik olduqlar\u0131n\u0131, bu xalq\u0131n tarix boyu t\u00f6r\u0259tdiyi v\u0259h\u015filikl\u0259ri bir daha n\u00fcmayi\u015f etdirir\u201d.<\/p>\n<p>Tarix\u00e7i alim hesab edir ki, alman fa\u015fizmi \u00fcz\u0259rind\u0259 Q\u0259l\u0259b\u0259 G\u00fcn\u00fc b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259h\u0259miyy\u0259tli bayram olsa da, b\u0259z\u0259n unudulur ki, erm\u0259ni fa\u015fizmi alman fa\u015fizmind\u0259n daha q\u0259ddar v\u0259 da\u011f\u0131d\u0131c\u0131 olmu\u015fdur :\u00a0 \u201cAlmanlar i\u015f\u011fal etdikl\u0259ri \u0259razil\u0259rd\u0259 \u0259ks\u0259r hallarda maddi-m\u0259d\u0259niyy\u0259t abid\u0259l\u0259rin\u0259 toxunmam\u0131\u015f, ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259rini is\u0259 m\u0259hv etm\u0259mi\u015fl\u0259r. Erm\u0259nil\u0259r is\u0259 t\u00fcrk v\u0259 m\u00fcs\u0259lmanlara m\u0259xsus m\u0259d\u0259niyy\u0259t izl\u0259rini \u2013 q\u0259biristanl\u0131qlar\u0131, m\u0259scidl\u0259ri, t\u00fcrb\u0259l\u0259ri v\u0259 h\u0259tta tunc v\u0259 erk\u0259n d\u0259mir d\u00f6vr\u00fcn\u0259 aid maddi-m\u0259d\u0259ni irsi m\u0259hv ed\u0259r\u0259k insanl\u0131q tarixini silm\u0259y\u0259 c\u0259hd g\u00f6st\u0259rmi\u015fl\u0259r\u201d.<\/p>\n<p>Boran \u018fzizin fikrinc\u0259, bu c\u00fcr \u0259m\u0259ll\u0259r yaln\u0131z regional yox, h\u0259m d\u0259 b\u0259\u015f\u0259ri cinay\u0259t kimi qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259lidir: \u201cTap\u0131lan h\u0259r bir k\u00fctl\u0259vi m\u0259zarl\u0131q yaln\u0131z faci\u0259nin izini deyil, h\u0259m d\u0259 h\u0259qiq\u0259tin s\u00fcbutunu da\u015f\u0131y\u0131r v\u0259 bu, beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 if\u015fa v\u0259 h\u00fcquqi qiym\u0259t t\u0259l\u0259b edir\u201d.<\/p>\n<p><strong>Nigar Orucova, \u201c\u0130ki sahil\u201d<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tarix\u00e7i alim: \u201cTap\u0131lan h\u0259r bir k\u00fctl\u0259vi m\u0259zarl\u0131q yaln\u0131z faci\u0259nin izini deyil, h\u0259m d\u0259 h\u0259qiq\u0259tin s\u00fcbutunu da\u015f\u0131y\u0131r v\u0259 bu, beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 if\u015fa v\u0259 h\u00fcquqi qiym\u0259t t\u0259l\u0259b edir\u201d Az\u0259rbaycan silahl\u0131 m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259r zaman\u0131 beyn\u0259lxalq humanitar h\u00fcququn \u0259sas prinsipl\u0259rin\u0259 daim sadiq qalm\u0131\u015f, m\u00fclki \u0259halinin v\u0259 \u0259sirl\u0259rin h\u00fcquqlar\u0131na h\u00f6rm\u0259tl\u0259 yana\u015fm\u0131\u015fd\u0131r. Erm\u0259nistan is\u0259 \u0259ksin\u0259, Qaraba\u011f v\u0259 \u0259traf rayonlar\u0131n i\u015f\u011fal\u0131 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 bu prinsipl\u0259ri kobud \u015f\u0259kild\u0259 pozmu\u015fdur. Qaraba\u011f v\u0259 \u0259traf rayonlar\u0131n uzun ill\u0259r i\u015f\u011fal alt\u0131nda qalmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 t\u0259kc\u0259 d\u00f6vl\u0259t \u0259mlak\u0131 v\u0259 tarixi-m\u0259d\u0259ni irs deyil, h\u0259m d\u0259 insanlar\u0131n h\u0259yat\u0131 v\u0259 h\u00fcquqlar\u0131 a\u011f\u0131r pozuntulara m\u0259ruz qalm\u0131\u015fd\u0131r. Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259find\u0259n t\u00f6r\u0259dil\u0259n h\u0259rbi&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":805119,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/4a5a0622169494880087793274010915534.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/4a5a0622169494880087793274010915534.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/4a5a0622169494880087793274010915534.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/4a5a0622169494880087793274010915534-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/4a5a0622169494880087793274010915534-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/4a5a0622169494880087793274010915534-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/4a5a0622169494880087793274010915534.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/4a5a0622169494880087793274010915534.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/4a5a0622169494880087793274010915534-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/4a5a0622169494880087793274010915534.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Tarix\u00e7i alim: \u201cTap\u0131lan h\u0259r bir k\u00fctl\u0259vi m\u0259zarl\u0131q yaln\u0131z faci\u0259nin izini deyil, h\u0259m d\u0259 h\u0259qiq\u0259tin s\u00fcbutunu da\u015f\u0131y\u0131r v\u0259 bu, beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 if\u015fa v\u0259 h\u00fcquqi qiym\u0259t t\u0259l\u0259b edir\u201d Az\u0259rbaycan silahl\u0131 m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259r zaman\u0131 beyn\u0259lxalq humanitar h\u00fcququn \u0259sas prinsipl\u0259rin\u0259 daim sadiq qalm\u0131\u015f, m\u00fclki \u0259halinin v\u0259 \u0259sirl\u0259rin h\u00fcquqlar\u0131na h\u00f6rm\u0259tl\u0259 yana\u015fm\u0131\u015fd\u0131r. Erm\u0259nistan is\u0259 \u0259ksin\u0259, Qaraba\u011f v\u0259 \u0259traf rayonlar\u0131n i\u015f\u011fal\u0131 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 bu&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/805118"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=805118"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/805118\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":805120,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/805118\/revisions\/805120"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/805119"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=805118"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=805118"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=805118"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}