{"id":805778,"date":"2025-05-13T08:23:33","date_gmt":"2025-05-13T04:23:33","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=805778"},"modified":"2025-05-13T08:23:33","modified_gmt":"2025-05-13T04:23:33","slug":"iki-turk-dovl%c9%99ti-erm%c9%99nistanla-eyni-layih%c9%99d%c9%99","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=805778","title":{"rendered":"\u0130ki t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259ti Erm\u0259nistanla eyni layih\u0259d\u0259"},"content":{"rendered":"<p><strong>Az\u0259rbaycan\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 mar\u015frut realla\u015fa bil\u0259rmi? &#8211; g\u00f6zl\u0259nti<\/strong><\/p>\n<p>Erm\u0259nistan beyn\u0259lxalq n\u0259qliyyat d\u0259hlizinin yarad\u0131lmas\u0131 prosesin\u0259 qo\u015fulur. Bel\u0259 ki, qon\u015fu \u00f6lk\u0259 h\u00f6kum\u0259ti may\u0131n 8-d\u0259 ke\u00e7iril\u0259n iclasda Erm\u0259nistan\u0131n \u201c\u0130ran, Oman Sultanl\u0131\u011f\u0131, Q\u0259t\u0259r, T\u00fcrkm\u0259nistan v\u0259 \u00d6zb\u0259kistan aras\u0131nda beyn\u0259lxalq n\u0259qliyyat v\u0259 tranzit d\u0259hlizinin yarad\u0131lmas\u0131 haqq\u0131nda\u201d sazi\u015f\u0259 (bundan sonra A\u015fqabad sazi\u015fi) qo\u015fulmas\u0131n\u0131 t\u0259sdiql\u0259yib.<\/p>\n<p>\u018fsasnam\u0259d\u0259 bildirilir ki, A\u015fqabad sazi\u015fin\u0259 qo\u015fulma i\u015ftirak\u00e7\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin \u0259razil\u0259rind\u0259n y\u00fckl\u0259rin v\u0259 s\u0259rni\u015finl\u0259rin da\u015f\u0131nmas\u0131 v\u0259 tranziti \u00fc\u00e7\u00fcn etibarl\u0131 \u015f\u0259raitin yarad\u0131lmas\u0131na, multimodal da\u015f\u0131malar\u0131n asanla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na, da\u015f\u0131ma x\u0259rcl\u0259rinin optimalla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na, respublikan\u0131n tranzit rolunun art\u0131r\u0131lmas\u0131na, da\u015f\u0131malar\u0131n t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na v\u0259 i\u015ftirak\u00e7\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin da\u015f\u0131ma t\u0259\u015fkilatlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn b\u0259rab\u0259r \u015f\u0259raitin yarad\u0131lmas\u0131na t\u00f6hf\u0259 ver\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p><em>A\u015fqabad sazi\u015fin\u0259 qo\u015fulma n\u0259qliyyat d\u0259hlizi vasit\u0259sil\u0259 beyn\u0259lxalq bazarlara \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131, beyn\u0259lxalq da\u015f\u0131malar \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259l\u0259b olunan tranzit s\u0259n\u0259dl\u0259rinin uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131, g\u00f6mr\u00fck prosedurlar\u0131n\u0131n sad\u0259l\u0259\u015fdirilm\u0259sini t\u0259min ed\u0259c\u0259k. Sazi\u015f onun i\u015ftirak\u00e7\u0131s\u0131 olan \u00f6lk\u0259l\u0259r aras\u0131nda m\u00fcxt\u0259lif n\u0259qliyyat n\u00f6vl\u0259ri il\u0259 logistik da\u015f\u0131malar\u0131n h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si prosesini t\u0259nziml\u0259y\u0259c\u0259k. O, \u201cD\u00fcnyan\u0131n k\u0259si\u015fm\u0259si\u201d layih\u0259sinin \u0259sas prinsipl\u0259rin\u0259 uy\u011fundur v\u0259 regionda n\u0259qliyyat \u0259laq\u0259l\u0259rinin v\u0259 iqtisadi \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n d\u0259rinl\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 t\u00f6hf\u0259 ver\u0259c\u0259k.<\/em><\/p>\n<p><strong>Qeyd ed\u0259k ki, A\u015fqabad sazi\u015fi 2011-ci ild\u0259 \u00d6zb\u0259kistan, T\u00fcrkm\u0259nistan, \u0130ran, Oman v\u0259 Q\u0259t\u0259r aras\u0131nda imzalan\u0131b. 2013-c\u00fc ild\u0259 Q\u0259t\u0259r sazi\u015fd\u0259n \u00e7\u0131x\u0131b, eyni ild\u0259 Qazax\u0131stan ona qo\u015fulmaq \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcraci\u0259t edib, 2015-ci ild\u0259 m\u00fcraci\u0259t b\u00fct\u00fcn \u00fczv d\u00f6vl\u0259tl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259st\u0259kl\u0259nib. Sazi\u015f \u00f6z\u00fc\u00a0 2016-c\u0131 il aprelin 23-d\u0259 q\u00fcvv\u0259y\u0259 minib. Ondan \u0259vv\u0259l 2014-c\u00fc ilin avqustunda Oman\u0131n paytaxt\u0131 Maskatda \u00d6zb\u0259kistan, T\u00fcrkm\u0259nistan, \u0130ran v\u0259 Oman\u0131n xarici i\u015fl\u0259r nazirl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n Anla\u015fma Memorandumu imzalan\u0131b.<\/strong><\/p>\n<p>2016-c\u0131 ild\u0259 sazi\u015f\u0259 Pakistan, 2018-ci ild\u0259 Hindistan qo\u015fulub. Qazax\u0131stan h\u00f6kum\u0259ti d\u0259 2018-ci ild\u0259 sazi\u015f\u0259 qo\u015fulmaq haqq\u0131nda raz\u0131la\u015fman\u0131 t\u0259sdiql\u0259yib.<\/p>\n<p><strong>T\u00fcrkm\u0259nistan A\u015fqabad\u00a0 depozm\u00fcqavil\u0259sininitar d\u00f6vl\u0259tidir.<\/strong><\/p>\n<p>R\u0259smi m\u0259lumata \u0259sas\u0259n, sazi\u015fin m\u0259qs\u0259di Avrasiya regionunda n\u0259qliyyat \u0259laq\u0259l\u0259rini yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131rmaq v\u0259 onlar\u0131 bu region daxilind\u0259ki dig\u0259r n\u0259qliyyat d\u0259hlizl\u0259ri, o c\u00fcml\u0259d\u0259n \u015eimal-C\u0259nub Beyn\u0259lxalq N\u0259qliyyat D\u0259hlizi il\u0259 sinxronla\u015fd\u0131rmaqd\u0131r.<\/p>\n<p><strong>On ild\u0259n \u00e7oxdur h\u00fcquqi q\u00fcvv\u0259 almas\u0131na baxmayaraq, A\u015fqabad sazi\u015finin icras\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 el\u0259 \u00e7ox i\u015f g\u00f6r\u00fclm\u0259yib. Prosesl\u0259r 2020-ci ild\u0259n sonra bir q\u0259d\u0259r aktivl\u0259\u015fib. 2021-ci ild\u0259 sazi\u015f\u0259 qo\u015fulan \u00f6lk\u0259l\u0259rin n\u0259qliyyat nazirl\u0259rinin ilk g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc ke\u00e7irilib. 2022-ci ild\u0259 T\u00fcrkm\u0259nistan, \u0130ran, \u00d6zb\u0259kistan v\u0259 Qazax\u0131stan beyn\u0259lxalq n\u0259qliyyat v\u0259 tranzit d\u0259hlizinin yarad\u0131lmas\u0131 haqq\u0131nda Sazi\u015f\u0259 yekun \u018flav\u0259 Protokolu (A\u015fqabad sazi\u015fi) imzalay\u0131blar. Bu s\u0259n\u0259d sazi\u015fin i\u015ftirak\u00e7\u0131s\u0131 olan \u00f6lk\u0259l\u0259rin Koordinasiya \u015euras\u0131n\u0131n Avaza \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 ke\u00e7iril\u0259n ikinci iclas\u0131 zaman\u0131 imzalan\u0131b. \u0130clas i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131 beyn\u0259lxalq avtomobil da\u015f\u0131malar\u0131 i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn viza rejiminin sad\u0259l\u0259\u015fdirilm\u0259si, ikit\u0259r\u0259fli v\u0259 tranzit avtomobil y\u00fckda\u015f\u0131malar\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131 qar\u015f\u0131s\u0131nda mane\u0259l\u0259rin aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 bir s\u0131ra m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 bax\u0131blar. Bundan \u0259lav\u0259, dig\u0259r m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131, d\u0259mir yolu n\u0259qliyyat\u0131 il\u0259 y\u00fckda\u015f\u0131malarda vahid ke\u00e7id tarifinin, habel\u0259 avtomobil da\u015f\u0131malar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 n\u0259qliyyat xidm\u0259tl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 d\u00f6vl\u0259t s\u0259rh\u0259dl\u0259rini ke\u00e7\u0259rk\u0259n y\u0131\u011f\u0131lan r\u00fcsumlar\u0131n v\u0259 \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259rin paritet d\u0259r\u0259c\u0259l\u0259rinin birl\u0259\u015fdirilm\u0259sin\u0259 v\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilm\u0259sin\u0259 diqq\u0259t yetirilib.<\/strong><\/p>\n<p>T\u00fcrkm\u0259nistan 2022-ci il iyunun 1-d\u0259n b\u00fct\u00fcn laz\u0131mi t\u0259l\u0259bl\u0259rin yerin\u0259 yetirilm\u0259si \u015f\u0259rti il\u0259 xarici n\u0259qliyyat vasit\u0259l\u0259rin\u0259 v\u0259 s\u00fcr\u00fcc\u00fcl\u0259rin\u0259 Saraxs-Farap-Sarahs mar\u015frutu il\u0259 \u00f6z s\u0259rh\u0259dind\u0259n ke\u00e7m\u0259y\u0259 icaz\u0259 verib. Bu icaz\u0259 t\u0259kc\u0259 \u0130randan deyil, h\u0259m d\u0259 Omandan y\u00fckda\u015f\u0131yanlara T\u00fcrkm\u0259nistan\u0131n quru \u0259razisi vasit\u0259sil\u0259 \u00d6zb\u0259kistanla s\u0259rh\u0259d\u0259 \u00e7atma\u011fa v\u0259 geri qay\u0131tma\u011fa imkan verir.<\/p>\n<p>2023-c\u00fc ild\u0259 \u0130ran Xarici \u0130\u015fl\u0259r Nazirliyinin K\u00f6rf\u0259z \u00f6lk\u0259l\u0259ri \u00fczr\u0259 ba\u015f direktoru \u018flirza Enay\u0259ti \u0130ran-Oman-T\u00fcrkm\u0259nistan-\u00d6zb\u0259kistan d\u0259hlizinin istifad\u0259y\u0259 veril\u0259c\u0259yini a\u00e7\u0131qlay\u0131b. \u0130ran\u0131n r\u0259smi x\u0259b\u0259r agentlikl\u0259ri qeyd edibl\u0259r ki, \u0130ran, Oman, T\u00fcrkm\u0259nistan v\u0259 \u00d6zb\u0259kistan aras\u0131nda tranzit mar\u015frutu n\u0259z\u0259rd\u0259 tutan A\u015fqabad m\u00fcqavil\u0259sinin aktivl\u0259\u015fdirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn Tehran v\u0259 Maskat aras\u0131nda ciddi m\u00fczakir\u0259l\u0259r apar\u0131l\u0131b. Lakin h\u0259l\u0259 ki, d\u0259hlizin f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flamas\u0131na dair h\u0259r hans\u0131 a\u00e7\u0131qlama verilm\u0259yib.<\/p>\n<p>Yuxar\u0131da da qeyd etdiyimiz kimi, A\u015fqabad sazi\u015finin ehtiva etdiyi n\u0259qliyyat d\u0259hlizi regionda art\u0131q icras\u0131na ba\u015flanan dig\u0259r d\u0259hlizl\u0259r, o c\u00fcml\u0259d\u0259n \u015eimal-C\u0259nub, h\u0259m\u00e7inin \u015e\u0259rq-Q\u0259rb n\u0259qliyyat d\u0259hlizl\u0259ri il\u0259 s\u0131x inteqrasiyan\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutur.<\/p>\n<p>2022-ci ild\u0259 Rusiyan\u0131n Ukraynaya geni\u015fmiqyasl\u0131 t\u0259cav\u00fcz\u00fc ba\u015fland\u0131qdan sonra Asiya il\u0259 Avropan\u0131 Rusiyadank\u0259nar \u0259laq\u0259l\u0259ndirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn f\u0259aliyy\u0259tl\u0259r aktivl\u0259\u015fdirilib. Eyni zamanda Asiyadan \u018fr\u0259bistan yar\u0131madas\u0131na, Yax\u0131n \u015e\u0259rq\u0259 y\u00fckda\u015f\u0131malar\u0131n alternativ mar\u015frutlarla da\u015f\u0131nmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259si d\u0259 g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259lib. 2022-ci il\u0259d\u0259k M\u0259rk\u0259zi Asiyadan y\u00fckl\u0259r Rusiya \u0259razisi il\u0259 Baltik d\u0259nizi limanlar\u0131na, oradan is\u0259 d\u00fcnya bazarlar\u0131na \u00e7\u0131xar\u0131l\u0131rd\u0131. Ukraynada m\u00fcharib\u0259 ba\u015fladan Rusiya n\u0259inki \u00f6z\u00fc Avropa bazarlar\u0131ndan m\u0259hrum oldu, h\u0259m d\u0259 \u00f6z \u0259razisind\u0259n ke\u00e7\u0259n \u00e7ox b\u00f6y\u00fck tranzit da\u015f\u0131malar\u0131n\u0131n dig\u0259r \u0259razil\u0259r\u0259 y\u00f6n\u0259ldilm\u0259si il\u0259 \u00fczl\u0259\u015fdi. A\u015fqabad sazi\u015fi \u00fczr\u0259 f\u0259aliyy\u0259tl\u0259r m\u0259hz Rusiyadan yan ke\u00e7m\u0259k z\u0259rur\u0259ti yarand\u0131qdan sonra aktivl\u0259\u015fdirilib.<\/p>\n<p>Bu sazi\u015fd\u0259n \u0259lav\u0259, 2023-c\u00fc ilin noyabr\u0131nda T\u00fcrkm\u0259nistan, \u00d6zb\u0259kistan, \u0130ran v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin n\u0259qliyyat sah\u0259sind\u0259 m\u00fcvafiq nazirlikl\u0259ri \u201c\u00d6zb\u0259kistan-T\u00fcrkm\u0259nistan-\u0130ran-T\u00fcrkiy\u0259\u201d mar\u015frutu il\u0259 Asiya v\u0259 Avropan\u0131 birl\u0259\u015fdir\u0259c\u0259k beyn\u0259lxalq multimodal d\u0259hlizin formala\u015fmas\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutan \u00c7oxt\u0259r\u0259fli \u0130clas Protokolunu imzalay\u0131blar. Protokolda Asiya-Sakit okean regionu \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259n Avropa \u0130ttifaq\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rin\u0259 \u00d6zb\u0259kistan, T\u00fcrkm\u0259nistan, \u0130ran v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 \u0259razil\u0259ri vasit\u0259sil\u0259 y\u00fckda\u015f\u0131malar\u0131n t\u0259\u015fkili; \u00d6zb\u0259kistan, T\u00fcrkm\u0259nistan, \u0130ran v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 d\u0259mir yolu il\u0259 y\u00fckl\u0259rin da\u015f\u0131nmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn r\u0259qab\u0259tli tarif d\u0259r\u0259c\u0259l\u0259rinin t\u0259tbiqi v\u0259 \u0259lveri\u015fli \u015f\u0259raitin yarad\u0131lmas\u0131, mar\u015frutda i\u015ftirak ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259rin n\u0259qliyyat \u0259laq\u0259sinin art\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 sair n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/www.bakupost.az\/uploads\/news\/756x2\/2025-04-09-20-40-13EkgB42uDPyGeRUTuFODt_file.jpg\" alt=\"\u00d6zb\u0259kistan, Qazax\u0131stan v\u0259 T\u00fcrkm\u0259nistan T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 qar\u015f\u0131...\" \/><\/p>\n<p><strong>H\u0259min ilin oktyabr\u0131nda T\u00fcrkm\u0259nistan, Qazax\u0131stan, \u00d6zb\u0259kistan, \u0130ran v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin n\u0259qliyyat v\u0259 d\u0259mir yolu s\u0259nayesi nazirlikl\u0259rinin n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri \u201c\u00c7in-Qazax\u0131stan-\u00d6zb\u0259kistan-T\u00fcrkm\u0259nistan-\u0130ran-T\u00fcrkiy\u0259-Avropa\u201d beyn\u0259lxalq n\u0259qliyyat d\u0259hlizinin yarad\u0131lmas\u0131na dair sazi\u015fin imzalanmas\u0131 prosesinin s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si bar\u0259d\u0259 raz\u0131l\u0131\u011fa g\u0259libl\u0259r. 2023-c\u00fc ild\u0259 Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan-\u00d6zb\u0259kistan-T\u00fcrkm\u0259nistan-Rusiya n\u0259qliyyat d\u0259hlizinin yarad\u0131lmas\u0131na dair raz\u0131la\u015fma \u0259ld\u0259 olunub. D\u0259hlizl\u0259 da\u015f\u0131nan y\u00fckl\u0259rin T\u00fcrkm\u0259nistan limanlar\u0131 il\u0259 h\u0259m Rusiyaya, h\u0259m d\u0259 Az\u0259rbaycan \u00fcz\u0259rind\u0259n Avropaya \u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259si n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur.<\/strong><\/p>\n<p>2024-c\u00fc ilin sentyabr\u0131nda \u201cAvrasiya N\u0259qliyyat Mar\u015frutu\u201d (ANM) Beyn\u0259lxalq Assosiasiyas\u0131n\u0131n yarad\u0131l\u0131b. Assosiasiya Az\u0259rbaycan, T\u00fcrkiy\u0259, \u00d6zb\u0259kistan, Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan, Tacikistan, \u00c7in v\u0259 Avstriya d\u0259mir yollar\u0131n\u0131n \u0259laq\u0259l\u0259ndirilm\u0259si yolu il\u0259 yeni d\u0259hlizin yarad\u0131lmas\u0131n\u0131 h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259c\u0259k. Mar\u015frut \u00c7in, Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan, Tacikistan, \u00d6zb\u0259kistan, T\u00fcrkm\u0259nistan, X\u0259z\u0259r d\u0259nizi, Az\u0259rbaycan, G\u00fcrc\u00fcstan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 \u0259razil\u0259rind\u0259n ke\u00e7\u0259r\u0259k d\u0259mir, avtomobil v\u0259 d\u0259niz yollar\u0131n\u0131 v\u0259 yol infrastrukturu komponentl\u0259rini \u0259hat\u0259 edir.<\/p>\n<p>G\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, M\u0259rk\u0259zi Asiya d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin i\u015ftirak\u0131 il\u0259 \u00e7oxsayl\u0131 v\u0259 \u00e7oxfiqurasiyal\u0131 n\u0259qliyyat d\u0259hlizi t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259ri var. Bu t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259rin bir qsimi region d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin bir-biri il\u0259 apard\u0131\u011f\u0131 r\u0259qab\u0259td\u0259n qaynaqlan\u0131r: Qazax\u0131stan co\u011frafi m\u00f6vqeyind\u0259n istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k Avropa \u0130ttifaq\u0131, \u00c7in v\u0259 AB\u015e-\u0131n d\u0259st\u0259yini alan \u0259sas Transx\u0259z\u0259r Beyn\u0259lxalq N\u0259qliyyat D\u0259hlizind\u0259 \u0259n b\u00f6y\u00fck paya sahibl\u0259nm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r ki, bu da h\u0259m \u00d6zb\u0259kistan, h\u0259m Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan, h\u0259m d\u0259 T\u00fcrkm\u0259nistan\u0131 q\u0131c\u0131qland\u0131r\u0131r. T\u0259sad\u00fcfi deyil ki, b\u00f6lg\u0259d\u0259 bu \u00fc\u00e7 \u00f6lk\u0259nin i\u015ftirak\u0131 il\u0259 ir\u0259li s\u00fcr\u00fcl\u0259n \u0259ks\u0259r n\u0259qliyyat layih\u0259l\u0259rind\u0259 Qazax\u0131stan yoxdur.<\/p>\n<p><strong>Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, \u0130ran b\u00f6y\u00fck v\u0259 qlobal ticar\u0259t mar\u015frutunun ke\u00e7diyi M\u0259rk\u0259zi Asiyan\u0131n potensial\u0131ndan b\u0259hr\u0259l\u0259nm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r v\u0259 region d\u00f6vl\u0259tl\u0259rini\u00a0 m\u00fcxt\u0259lif birg\u0259 layih\u0259l\u0259r\u0259 c\u0259lb edir. Tehran h\u0259m T\u00fcrkm\u0259nistan \u00fcz\u0259rind\u0259n g\u0259l\u0259c\u0259k avtomobil v\u0259 d\u0259mir yolu, h\u0259m d\u0259 Qazax\u0131stan vasit\u0259sil\u0259 X\u0259z\u0259r d\u0259nizi \u00fcz\u0259rind\u0259n g\u0259l\u0259c\u0259k y\u00fckl\u0259rin m\u00fcmk\u00fcn q\u0259d\u0259r \u00e7ox hiss\u0259sini \u00f6z \u0259razisin\u0259 y\u00f6n\u0259ltm\u0259k ist\u0259yir. A\u015fqabad sazi\u015fi bu sah\u0259d\u0259 Tehran\u0131n m\u0259qs\u0259dl\u0259rin\u0259 cavab verir. Onun yax\u0131n m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259 oldu\u011fu Oman\u0131n layih\u0259y\u0259 qo\u015fulmas\u0131 maliyy\u0259l\u0259\u015fm\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin h\u0259llind\u0259 c\u0259lbedici faktordur. Bel\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr ki, \u0130ran n\u00fcv\u0259 proqram\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 AB\u015e-la apar\u0131lan dan\u0131\u015f\u0131qlarda ir\u0259lil\u0259yi\u015fl\u0259r\u0259 \u00fcmid ed\u0259r\u0259k regional iqtisadi prosesl\u0259rd\u0259 rolunu art\u0131rma\u011f\u0131 h\u0259d\u0259fl\u0259yir. Tehran\u0131n \u201cki\u00e7ik qarda\u015f\u0131\u201dn\u0131 ka\u011f\u0131z \u00fcz\u0259rind\u0259 olan layih\u0259y\u0259 qo\u015fmaq c\u0259hdi d\u0259 bundan x\u0259b\u0259r verir.\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><em>Asiyadan \u018fr\u0259bistan yar\u0131madas\u0131na y\u00fckda\u015f\u0131malar\u0131n t\u0259\u015fkilini n\u0259z\u0259rd\u0259 tutan layih\u0259y\u0259 qo\u015fulmaqda Erm\u0259nistan\u0131n m\u0259qs\u0259di i\u015ftirak\u00e7\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin t\u0259tbiq ed\u0259c\u0259yi g\u00fcz\u0259\u015ftl\u0259rd\u0259n yararlanmaqd\u0131r. M\u0259lumdur ki, Erm\u0259nistan h\u0259m d\u0259 \u015eimal-C\u0259nub n\u0259qliyyat d\u0259hlizi layih\u0259sin\u0259 qo\u015fulma\u011fa can at\u0131r. Yax\u0131n \u201cdostlar\u0131\u201d Tehran v\u0259 Yeni Dehli bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 ona ciddi d\u0259st\u0259k verirl\u0259r. A\u015fqabad sazi\u015find\u0259 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan d\u0259hlizin \u015eimal-C\u0259nuba inteqrasiyas\u0131n\u0131n planla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u0130r\u0259van\u0131n maraqlar\u0131na uy\u011fundur. Bu, h\u0259m d\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n i\u015ftirak etm\u0259diyi layih\u0259d\u0259 yer almaq bax\u0131m\u0131ndan Erm\u0259nistana laz\u0131md\u0131r: On il\u0259 yax\u0131n bir d\u00f6vrd\u0259 \u0130ran\u0131n t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcskar\u0131 oldu\u011fu Fars k\u00f6rf\u0259zi-Qara d\u0259niz n\u0259qliyyat d\u0259hlizi layih\u0259sind\u0259 Bak\u0131 olmadan i\u015ftirak ed\u0259n \u0130r\u0259van 2022-ci ild\u0259n bu imkan\u0131 itirib &#8211; \u0130ran\u0131n d\u0259v\u0259ti il\u0259 Az\u0259rbaycan layih\u0259y\u0259 qo\u015fulub. A\u015fqabad sazi\u015fi bu m\u0259nada erm\u0259nil\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259s\u0259lli faktorudur. Amma t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs qald\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 14 ilin t\u0259cr\u00fcb\u0259si g\u00f6st\u0259rir ki, sazi\u015fin n\u0259z\u0259rd\u0259 tutdu\u011fu d\u0259hlizin realla\u015fmas\u0131, i\u015fl\u0259k mexanizm\u0259 \u00e7evrilm\u0259si he\u00e7 ortam\u00fcdd\u0259tli d\u00f6vrd\u0259 bel\u0259 real g\u00f6r\u00fcnm\u00fcr.<\/em><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n i\u015ftirak\u00e7\u0131s\u0131 oldu\u011fu meqalayih\u0259l\u0259r is\u0259 davaml\u0131 inki\u015fafdad\u0131r. H\u0259m Transx\u0259z\u0259r n\u0259qliyyat d\u0259hlizi, h\u0259m d\u0259 \u015eimal-C\u0259nub d\u0259hlizi real olaraq f\u0259aliyy\u0259td\u0259dir v\u0259 g\u00fcnd\u0259md\u0259 onlar\u0131n i\u015finin t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si, y\u00fckda\u015f\u0131malar\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r. Bir qayda olaraq icras\u0131 real olan layih\u0259l\u0259rd\u0259 i\u015ftiraka \u00fcst\u00fcnl\u00fck ver\u0259n\u00a0 Bak\u0131 h\u0259r iki d\u0259hliz \u00fczr\u0259 infrastrukturunun geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si layih\u0259l\u0259rini icra edir. A\u015fqabad sazi\u015fi h\u0259tta realla\u015fma\u011fa ba\u015flasa bel\u0259, Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn ciddi bir iqtisadi t\u0259hdid formala\u015fd\u0131rmaq imkan\u0131nda deyil. H\u0259tta layih\u0259nin icras\u0131n\u0131n b\u0259lli bir m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259 Bak\u0131n\u0131n infrastrukturundan istifad\u0259 z\u0259rur\u0259tinin yaranmas\u0131 da g\u00f6zl\u0259nil\u0259ndir: \u0130r\u0259vanla s\u00fclh sazi\u015fi imzaland\u0131qdan sonra Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizinin icras\u0131 hal\u0131nda A\u015fqabad sazi\u015find\u0259 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan d\u0259hlizin onunla \u0259laq\u0259l\u0259ndirilm\u0259si b\u00fct\u00fcn t\u0259r\u0259fl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn iqtisadi bax\u0131mdan faydal\u0131 ola bil\u0259r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 mar\u015frut realla\u015fa bil\u0259rmi? &#8211; g\u00f6zl\u0259nti Erm\u0259nistan beyn\u0259lxalq n\u0259qliyyat d\u0259hlizinin yarad\u0131lmas\u0131 prosesin\u0259 qo\u015fulur. Bel\u0259 ki, qon\u015fu \u00f6lk\u0259 h\u00f6kum\u0259ti may\u0131n 8-d\u0259 ke\u00e7iril\u0259n iclasda Erm\u0259nistan\u0131n \u201c\u0130ran, Oman Sultanl\u0131\u011f\u0131, Q\u0259t\u0259r, T\u00fcrkm\u0259nistan v\u0259 \u00d6zb\u0259kistan aras\u0131nda beyn\u0259lxalq n\u0259qliyyat v\u0259 tranzit d\u0259hlizinin yarad\u0131lmas\u0131 haqq\u0131nda\u201d sazi\u015f\u0259 (bundan sonra A\u015fqabad sazi\u015fi) qo\u015fulmas\u0131n\u0131 t\u0259sdiql\u0259yib. \u018fsasnam\u0259d\u0259 bildirilir ki, A\u015fqabad sazi\u015fin\u0259 qo\u015fulma i\u015ftirak\u00e7\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin \u0259razil\u0259rind\u0259n y\u00fckl\u0259rin v\u0259 s\u0259rni\u015finl\u0259rin da\u015f\u0131nmas\u0131 v\u0259 tranziti \u00fc\u00e7\u00fcn etibarl\u0131 \u015f\u0259raitin yarad\u0131lmas\u0131na, multimodal da\u015f\u0131malar\u0131n asanla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na, da\u015f\u0131ma x\u0259rcl\u0259rinin optimalla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na, respublikan\u0131n tranzit rolunun art\u0131r\u0131lmas\u0131na, da\u015f\u0131malar\u0131n t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na v\u0259 i\u015ftirak\u00e7\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin da\u015f\u0131ma t\u0259\u015fkilatlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn b\u0259rab\u0259r \u015f\u0259raitin yarad\u0131lmas\u0131na t\u00f6hf\u0259 ver\u0259c\u0259k. A\u015fqabad&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":805779,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/80bf8ecbb9692242c7df6f32aa5ef06e.jpg",750,405,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/80bf8ecbb9692242c7df6f32aa5ef06e.jpg",750,405,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/80bf8ecbb9692242c7df6f32aa5ef06e.jpg",750,405,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/80bf8ecbb9692242c7df6f32aa5ef06e-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/80bf8ecbb9692242c7df6f32aa5ef06e-660x356.jpg",660,356,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/80bf8ecbb9692242c7df6f32aa5ef06e.jpg",640,346,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/80bf8ecbb9692242c7df6f32aa5ef06e.jpg",750,405,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/80bf8ecbb9692242c7df6f32aa5ef06e.jpg",750,405,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/80bf8ecbb9692242c7df6f32aa5ef06e-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/80bf8ecbb9692242c7df6f32aa5ef06e.jpg",750,405,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Az\u0259rbaycan\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 mar\u015frut realla\u015fa bil\u0259rmi? &#8211; g\u00f6zl\u0259nti Erm\u0259nistan beyn\u0259lxalq n\u0259qliyyat d\u0259hlizinin yarad\u0131lmas\u0131 prosesin\u0259 qo\u015fulur. Bel\u0259 ki, qon\u015fu \u00f6lk\u0259 h\u00f6kum\u0259ti may\u0131n 8-d\u0259 ke\u00e7iril\u0259n iclasda Erm\u0259nistan\u0131n \u201c\u0130ran, Oman Sultanl\u0131\u011f\u0131, Q\u0259t\u0259r, T\u00fcrkm\u0259nistan v\u0259 \u00d6zb\u0259kistan aras\u0131nda beyn\u0259lxalq n\u0259qliyyat v\u0259 tranzit d\u0259hlizinin yarad\u0131lmas\u0131 haqq\u0131nda\u201d sazi\u015f\u0259 (bundan sonra A\u015fqabad sazi\u015fi) qo\u015fulmas\u0131n\u0131 t\u0259sdiql\u0259yib. \u018fsasnam\u0259d\u0259 bildirilir ki, A\u015fqabad sazi\u015fin\u0259 qo\u015fulma i\u015ftirak\u00e7\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin \u0259razil\u0259rind\u0259n&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/805778"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=805778"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/805778\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":805780,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/805778\/revisions\/805780"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/805779"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=805778"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=805778"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=805778"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}