{"id":805807,"date":"2025-05-13T09:21:35","date_gmt":"2025-05-13T05:21:35","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=805807"},"modified":"2025-05-13T09:21:35","modified_gmt":"2025-05-13T05:21:35","slug":"tramp-nefti-niy%c9%99-ucuzlasdirir-az%c9%99rbaycana-t%c9%99siri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=805807","title":{"rendered":"Tramp nefti niy\u0259 ucuzla\u015fd\u0131r\u0131r &#8211; Az\u0259rbaycana t\u0259siri"},"content":{"rendered":"<h3><strong>D\u00fcnya bazar\u0131nda 75-80 dollarl\u0131q qiym\u0259tl\u0259r yax\u0131n 4 ild\u0259 bir daha olmayacaq &#8211; yeni proqnoz a\u00e7\u0131qland\u0131<\/strong><\/h3>\n<p><strong>AB\u015e-la \u00c7in aras\u0131nda qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 idxala tarifl\u0259rin t\u0259tbiqin\u0259 dair \u0259ld\u0259 edil\u0259n raz\u0131la\u015fma d\u00fcnya neft bazar\u0131nda optimizm\u0259 s\u0259b\u0259b olub. Brent etalon markal\u0131 neftinin qiym\u0259ti 3 dollara yax\u0131n artaraq 66 dollar\u0131 ke\u00e7ib. AB\u015e-\u0131n WTI nefti is\u0259 2,5 dollara q\u0259d\u0259r bahala\u015faraq 63 dollar\u0131 ke\u00e7ib.<\/strong><\/p>\n<p>Ekspertl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259, AB\u015e-\u00c7in raz\u0131la\u015fmas\u0131n\u0131n neft bazar\u0131na t\u0259siri bununla m\u0259hdudla\u015facaq, \u00fcst\u0259lik, yax\u0131nm\u00fcdd\u0259tli d\u00f6vrd\u0259 qiym\u0259tl\u0259rd\u0259 a\u015fa\u011f\u0131ya do\u011fru korrekt\u0259l\u0259r olacaq. Bu, onunla \u0259sasland\u0131r\u0131l\u0131r ki, AB\u015e-\u00c7in ticar\u0259t m\u00fcharib\u0259si neft bazar\u0131na qiym\u0259tsal\u0131c\u0131 t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259n faktorlardan biridir. Dig\u0259r faktorlar, o c\u00fcml\u0259d\u0259n AB\u015e-\u0131n b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n idxala t\u0259tbiq etdiyi 10 faizlik r\u00fcsumlar, OPEK+ \u00f6lk\u0259l\u0259rinin hasilat\u0131 daha s\u00fcr\u0259tl\u0259 art\u0131rmaq siyas\u0259ti, \u0259n ba\u015fl\u0131cas\u0131 is\u0259 Donald Tramp\u0131n y\u00fcks\u0259k neft qiym\u0259tl\u0259rin\u0259 imkan verm\u0259m\u0259k q\u0259rar\u0131 t\u0259sir g\u00fcc\u00fcn\u00fc saxlay\u0131r. Sonuncu amil x\u00fcsusil\u0259 neft bazar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n \u0259sas faktor hesab olunur.<\/p>\n<p><em>M\u0259lumdur ki, Tramp h\u0259l\u0259 \u00f6t\u0259n prezidentlik d\u00f6vr\u00fcnd\u0259, daha sonra 2024-c\u00fc ild\u0259 se\u00e7kiqaba\u011f\u0131 kampaniyas\u0131 zaman\u0131 neft qiym\u0259tl\u0259rinin h\u0259dd\u0259n art\u0131q y\u00fcks\u0259k olmas\u0131n\u0131 ciddi t\u0259nqid edib. Onun \u0259sas v\u0259dl\u0259rind\u0259n biri m\u0259hz neft qiym\u0259tl\u0259rini k\u0259skin azaltmaq olub v\u0259 buna hakimiyy\u0259td\u0259 oldu\u011fu ilk 100 g\u00fcnd\u0259 nail ola bilib: yanvarda 76-82 dollar olar qiym\u0259tl\u0259r may\u0131n \u0259vv\u0259lind\u0259 59 dollara q\u0259d\u0259r d\u00fc\u015f\u00fcb. &#8220;Bloomberg&#8221;in m\u0259lumat\u0131na \u0259sas\u0259n, yanvar-aprel aylar\u0131nda WTI nefti d\u0259y\u0259rinin 27 faizini itirib.<\/em><\/p>\n<p>Bu, se\u00e7kiqaba\u011f\u0131 d\u00f6vrd\u0259 Trampa ciddi maliyy\u0259 d\u0259st\u0259yi vermi\u015f enerji sektorunda b\u00f6y\u00fck naraz\u0131l\u0131qla qar\u015f\u0131lan\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259 buras\u0131ndad\u0131r ki, Co Bayden administrasiyas\u0131n\u0131n qada\u011falar\u0131na baxmayaraq, AB\u015e enerji \u015firk\u0259tl\u0259ri neft hasilat\u0131na irih\u0259cmli investisiyalar yat\u0131r\u0131b. Qiym\u0259tl\u0259rin d\u00fc\u015fm\u0259si fonunda onlar bu investisiyalar\u0131 geri qaytarmamaq riski il\u0259 \u00fczl\u0259\u015fibl\u0259r. Bu is\u0259 investorlar\u0131n g\u00f6t\u00fcrd\u00fckl\u0259ri kreditl\u0259ri \u00f6d\u0259m\u0259k problemi il\u0259 \u00fcz-\u00fcz\u0259 qoyur.<\/p>\n<p><strong>Analitikl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259, haz\u0131rda D.Tramp administrasiyas\u0131 enerji \u015firk\u0259tl\u0259rinin g\u00fccl\u00fc lobbi qruplar\u0131n\u0131n t\u0259zyiqi alt\u0131ndad\u0131r. M\u0259hz bu t\u0259zyiq\u0259 g\u00f6r\u0259 Tramp\u0131n neft qiym\u0259tl\u0259rinin 50 dollara salmaq plan\u0131ndan vaz ke\u00e7\u0259r\u0259k, 55-60 dollar h\u0259nd\u0259v\u0259rind\u0259 dayanmas\u0131na s\u0259b\u0259b olub.<\/strong><\/p>\n<p><strong><img src=\"https:\/\/images.mktw.net\/im-80718946?width=1260&amp;height=875\" alt=\"Oil traders make big bets on Trump policies. The path for prices isn't so  clear. - MarketWatch\" \/><\/strong><\/p>\n<p>Neft ucuzla\u015fmas\u0131 Tramp \u00fc\u00e7\u00fcn niy\u0259 bu q\u0259d\u0259r \u0259h\u0259miyy\u0259tlidir? Sual\u0131n cavab\u0131 AB\u015e iqtisadiyyat\u0131nda neftin-benzinin rolunu bil\u0259nl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn ayd\u0131nd\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259 buras\u0131ndad\u0131r ki, AB\u015e benzin-dizel sad\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131n avtomobilind\u0259n \u0259lav\u0259, h\u0259m d\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan texnikalar\u0131n, \u00f6lk\u0259 daxilind\u0259 y\u00fckda\u015f\u0131malar\u0131 h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259n milyonlarla y\u00fck ma\u015f\u0131n\u0131n\u0131n yanaca\u011f\u0131d\u0131r. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 benzin-dizelin qiym\u0259tind\u0259ki d\u0259yi\u015fiklik s\u0131ravi AB\u015e ail\u0259sinin b\u00fcdc\u0259sind\u0259 h\u0259m \u00f6z minik avtomobilinin x\u0259rcl\u0259ri, h\u0259m istehlak olunan k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 m\u0259hsullar\u0131n\u0131n d\u0259y\u0259ri, h\u0259m d\u0259 y\u00fck avtomobill\u0259ri il\u0259 da\u015f\u0131nan b\u00fct\u00fcn n\u00f6v mallar\u0131n d\u0259y\u0259ri il\u0259 t\u0259sir edir. Faktiki olaraq, neft-benzin-dizel qiym\u0259ti AB\u015e-da inflyasiyan\u0131n \u0259sas h\u0259r\u0259k\u0259tverici q\u00fcvv\u0259sidir. M\u0259hz onlar\u0131n qiym\u0259tinin azalmas\u0131 Tramp\u0131n b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya il\u0259 ba\u015flatd\u0131\u011f\u0131 tarif m\u00fcharib\u0259sinin inflyasiyaya t\u0259sirini minimuma endirm\u0259y\u0259 imkan verib. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 haz\u0131rda enerji lobbisinin k\u0259skin t\u0259zyiql\u0259rin\u0259 baxmayaraq, Tramp neft qiym\u0259tl\u0259rinin artmas\u0131na imkan verm\u0259m\u0259kd\u0259 israr edir. Tramp\u0131n neft qiym\u0259tl\u0259rini salmaqda daha bir m\u0259qs\u0259di Rusiyan\u0131 Ukrayna m\u0259s\u0259l\u0259sind\u0259 g\u00fcz\u0259\u015ftl\u0259r\u0259 vadar etm\u0259kdir. \u00d6z\u00fc d\u0259 bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 neft qiym\u0259tl\u0259rinin Rusiyan\u0131 m\u00fcharib\u0259n dayand\u0131rma\u011fa raz\u0131 salacaq \u0259sas amill\u0259rd\u0259n biri kimi qeyd edib. Onun se\u00e7kiqaba\u011f\u0131 \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131nda da Bayden hakimiyy\u0259ti Rusiya neftin\u0259 qar\u015f\u0131 real m\u0259hdudiyy\u0259t t\u0259tbiq etm\u0259m\u0259kd\u0259 ittiham olunurdu. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 haz\u0131rk\u0131 neft qiym\u0259tl\u0259rinin h\u0259m d\u0259 Rusiyaya qar\u015f\u0131 y\u00f6n\u0259lmi\u015f siyas\u0259tin n\u0259tic\u0259si oldu\u011fu hiss olunur.<\/p>\n<p>Neft hasil ed\u0259n, g\u0259lirinin \u00e7ox m\u00fch\u00fcm hiss\u0259si bu m\u0259hsulun ixrac\u0131ndan formala\u015fan OPEK+ \u00f6lk\u0259l\u0259rinin bazarda qiym\u0259t eni\u015fi ya\u015fanan bir vaxtda hasilat\u0131 daha s\u00fcr\u0259tl\u0259 art\u0131rmaq q\u0259rar\u0131n\u0131 bir \u00e7ox ekspertl\u0259r S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131n\u0131n Trampla raz\u0131la\u015fmas\u0131n\u0131n n\u0259tic\u0259si kimi qiym\u0259tl\u0259ndirirl\u0259r. \u018flb\u0259tt\u0259, bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 AB\u015e-\u0131n t\u0259zyiql\u0259ri d\u0259 ciddi rola malikdir: x\u00fcsusil\u0259 \u018fr\u0259b d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin Va\u015finqtonla d\u00fc\u015fm\u0259n\u00e7ilik yolunu tutmaq kimi bir l\u00fcks\u00fc yoxdur. Lakin m\u0259s\u0259l\u0259 yaln\u0131z bu deyil. M\u0259s\u0259l\u0259 buras\u0131ndad\u0131r ki, \u0259vv\u0259la, OPEK+ daxilind\u0259 hasilat\u0131n azald\u0131lmas\u0131 il\u0259 bazar pay\u0131n\u0131n itirilm\u0259sind\u0259n dolay\u0131 naraz\u0131l\u0131q getdikc\u0259 g\u00fccl\u0259nir. Kvotadan art\u0131q hasilata yol ver\u0259n \u0130raq, Qazax\u0131stan, B\u018f\u018f kimi \u00f6lk\u0259l\u0259rin kompensasiya planlar\u0131na \u0259m\u0259l etm\u0259m\u0259si g\u00f6st\u0259rir ki, art\u0131q raz\u0131la\u015fma daxilind\u0259 yekdilliyi t\u0259min etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcns\u00fcz hala g\u0259lib. Bu \u00f6lk\u0259l\u0259r Qayana, Braziliya, AB\u015e, Kanada kimi qeyri-OPEK+ \u00f6lk\u0259l\u0259rinin hasilat\u0131 art\u0131rmas\u0131 fonunda \u00f6z m\u00fcmk\u00fcn qazanclar\u0131n\u0131 itirm\u0259k ist\u0259mirl\u0259r. Bu naraz\u0131l\u0131\u011f\u0131 yat\u0131ra bilm\u0259y\u0259n S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131 v\u0259 Rusiya m\u0259cbur\u0259n hasilat\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 add\u0131m\u0131na gedirl\u0259r. \u018fks halda, 2016-c\u0131 ild\u0259n i\u015fl\u0259k mexanizm olan OPEK+ raz\u0131la\u015fmas\u0131 tamamil\u0259 da\u011f\u0131la bil\u0259r ki, bu da neft bazar\u0131na qiym\u0259tl\u0259ri 30-40 dollara q\u0259d\u0259r geri \u00e7\u0259k\u0259c\u0259k da\u011f\u0131d\u0131c\u0131 t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259 bil\u0259r. Bu \u015f\u0259raitd\u0259 Moksva v\u0259 \u018fr-Riyad pisl\u0259rin aras\u0131ndan daha az pisi se\u00e7m\u0259y\u0259 q\u0259rar veribl\u0259r. Eyni zamanda bu add\u0131m\u0131n qiym\u0259tl\u0259ri salmaqla kvotaya \u0259m\u0259l etm\u0259y\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259ri art\u0131q hasilat\u0131 kompensasiya etm\u0259y\u0259 vadar etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn at\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bildirilir.<\/p>\n<p>D\u00fcnya neft bazar\u0131nda haz\u0131rk\u0131 qiym\u0259tl\u0259rin n\u0259 q\u0259d\u0259r davam ed\u0259c\u0259yi haz\u0131rda ciddi m\u00fczakir\u0259 m\u00f6vzular\u0131ndan biridir. \u018fks\u0259r analitik m\u0259rk\u0259zl\u0259r 75-80 dollarl\u0131q h\u0259ddin Tramp hakimiyy\u0259ti d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 bir daha t\u0259krarlanmayaca\u011f\u0131 q\u0259na\u0259tind\u0259dirl\u0259r. G\u00f6zl\u0259ntil\u0259r daha \u00e7ox 60-65 dollarl\u0131q h\u0259dl\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D\u00fcnya bazar\u0131nda 75-80 dollarl\u0131q qiym\u0259tl\u0259r yax\u0131n 4 ild\u0259 bir daha olmayacaq &#8211; yeni proqnoz a\u00e7\u0131qland\u0131 AB\u015e-la \u00c7in aras\u0131nda qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 idxala tarifl\u0259rin t\u0259tbiqin\u0259 dair \u0259ld\u0259 edil\u0259n raz\u0131la\u015fma d\u00fcnya neft bazar\u0131nda optimizm\u0259 s\u0259b\u0259b olub. Brent etalon markal\u0131 neftinin qiym\u0259ti 3 dollara yax\u0131n artaraq 66 dollar\u0131 ke\u00e7ib. AB\u015e-\u0131n WTI nefti is\u0259 2,5 dollara q\u0259d\u0259r bahala\u015faraq 63 dollar\u0131 ke\u00e7ib. Ekspertl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259, AB\u015e-\u00c7in raz\u0131la\u015fmas\u0131n\u0131n neft bazar\u0131na t\u0259siri bununla m\u0259hdudla\u015facaq, \u00fcst\u0259lik, yax\u0131nm\u00fcdd\u0259tli d\u00f6vrd\u0259 qiym\u0259tl\u0259rd\u0259 a\u015fa\u011f\u0131ya do\u011fru korrekt\u0259l\u0259r olacaq. Bu, onunla \u0259sasland\u0131r\u0131l\u0131r ki, AB\u015e-\u00c7in ticar\u0259t m\u00fcharib\u0259si neft bazar\u0131na qiym\u0259tsal\u0131c\u0131 t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259n faktorlardan biridir. Dig\u0259r faktorlar, o c\u00fcml\u0259d\u0259n&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":805808,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/f4158acb0b02e7fb01f5735e3c50b5eb.jpg",870,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/f4158acb0b02e7fb01f5735e3c50b5eb.jpg",870,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/f4158acb0b02e7fb01f5735e3c50b5eb.jpg",870,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/f4158acb0b02e7fb01f5735e3c50b5eb-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/f4158acb0b02e7fb01f5735e3c50b5eb-635x365.jpg",635,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/f4158acb0b02e7fb01f5735e3c50b5eb-840x483.jpg",640,368,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/f4158acb0b02e7fb01f5735e3c50b5eb.jpg",870,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/f4158acb0b02e7fb01f5735e3c50b5eb.jpg",870,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/f4158acb0b02e7fb01f5735e3c50b5eb-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/f4158acb0b02e7fb01f5735e3c50b5eb.jpg",870,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"D\u00fcnya bazar\u0131nda 75-80 dollarl\u0131q qiym\u0259tl\u0259r yax\u0131n 4 ild\u0259 bir daha olmayacaq &#8211; yeni proqnoz a\u00e7\u0131qland\u0131 AB\u015e-la \u00c7in aras\u0131nda qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 idxala tarifl\u0259rin t\u0259tbiqin\u0259 dair \u0259ld\u0259 edil\u0259n raz\u0131la\u015fma d\u00fcnya neft bazar\u0131nda optimizm\u0259 s\u0259b\u0259b olub. Brent etalon markal\u0131 neftinin qiym\u0259ti 3 dollara yax\u0131n artaraq 66 dollar\u0131 ke\u00e7ib. AB\u015e-\u0131n WTI nefti is\u0259 2,5 dollara q\u0259d\u0259r bahala\u015faraq 63 dollar\u0131 ke\u00e7ib.&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/805807"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=805807"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/805807\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":805810,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/805807\/revisions\/805810"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/805808"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=805807"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=805807"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=805807"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}