{"id":806335,"date":"2025-05-15T19:49:50","date_gmt":"2025-05-15T15:49:50","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=806335"},"modified":"2025-05-15T19:49:50","modified_gmt":"2025-05-15T15:49:50","slug":"az%c9%99rbaycanin-coxvektorlu-xarici-siyas%c9%99ti-regional-gucd%c9%99n-qlobal-aktora","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=806335","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycan\u0131n \u00e7oxvektorlu xarici siyas\u0259ti: Regional g\u00fccd\u0259n qlobal aktora"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>Son ill\u0259rd\u0259 d\u00fcnyada ba\u015f ver\u0259n geosiyasi d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r, regional m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259r v\u0259 enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi il\u0259 ba\u011fl\u0131 qlobal narahatl\u0131qlar beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r sistemind\u0259 yeni reall\u0131qlar formala\u015fd\u0131r\u0131b. Bel\u0259 bir m\u00fcr\u0259kk\u0259b, \u00e7oxq\u00fctbl\u00fc m\u00fchitd\u0259 m\u00fcst\u0259qil v\u0259 \u00e7evik xarici siyas\u0259t y\u00fcr\u00fctm\u0259k, milli maraqlar\u0131 qlobal s\u0259viyy\u0259d\u0259 s\u0259m\u0259r\u0259li \u015f\u0259kild\u0259 m\u00fcdafi\u0259 etm\u0259k h\u0259r bir d\u00f6vl\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn x\u00fcsusi \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir. Bu bax\u0131mdan, Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n xarici siyas\u0259t kursu h\u0259m regional sabitliyin t\u0259min olunmas\u0131nda, h\u0259m d\u0259 \u00f6lk\u0259mizin beyn\u0259lxalq n\u00fcfuzunun m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259sind\u0259 m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r. Prezident \u0130lham \u018fliyevin praqmatik d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259y\u0259 v\u0259 milli maraqlar\u0131n qorunmas\u0131na \u0259saslanan xarici siyas\u0259ti Az\u0259rbaycan\u0131 beyn\u0259lxalq m\u00fcst\u0259vid\u0259 m\u00fch\u00fcm u\u011furlara \u00e7atd\u0131r\u0131b. \u00d6lk\u0259miz Avropan\u0131n enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyind\u0259 etibarl\u0131 t\u0259r\u0259fda\u015f kimi m\u00f6vqeyini m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirib ki, bu da geosiyasi qeyri-sabitlik d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 x\u00fcsusi \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r. \u201cC\u0259nub Qaz D\u0259hlizi\u201d kimi irimiqyasl\u0131 layih\u0259l\u0259rin realla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 Avropa \u00fc\u00e7\u00fcn enerji t\u0259chizat\u0131n\u0131n \u015fax\u0259l\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 v\u0259 bu qit\u0259nin \u00f6lk\u0259l\u0259ri il\u0259 strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131n d\u0259rinl\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 m\u00fch\u00fcm t\u00f6hf\u0259 verib. Az\u0259rbaycan\u0131n strateji m\u00f6vqeyi, z\u0259ngin enerji ehtiyatlar\u0131, tarazl\u0131 v\u0259 praqmatik diplomatik f\u0259aliyy\u0259ti \u00f6lk\u0259mizi qlobal \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131qda m\u00fch\u00fcm t\u0259r\u0259fda\u015flardan birin\u0259 \u00e7evirib.<\/strong><\/em><\/p>\n<p><em><strong><img src=\"https:\/\/ikisahil.az\/upload\/\/2025\/05\/15\/\/-76d4110e174732337873991340310388191.jpg\" alt=\"\" \/><\/strong><\/em><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n Albaniyada ke\u00e7iril\u0259c\u0259k Avropa Siyasi Birliyi sammitind\u0259 i\u015ftirak\u0131 \u00f6lk\u0259mizin \u00e7ox\u015fax\u0259li v\u0259 balansla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f xarici siyas\u0259t kursunun daha bir u\u011furudur. Bu i\u015ftirak Az\u0259rbaycan\u0131n Avropa qit\u0259sind\u0259 dialoq v\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa verdiyi \u00f6n\u0259mi v\u0259 t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcskar m\u00f6vqeyini bir daha n\u00fcmayi\u015f etdirir. Qeyd edilm\u0259lidir ki, \u00f6lk\u0259miz 2022-ci ild\u0259 Praqada ke\u00e7iril\u0259n ilk toplant\u0131dan etibar\u0259n Avropa Siyasi Birliyinin b\u00fct\u00fcn sammitl\u0259rind\u0259 f\u0259al i\u015ftirak edir. Bu is\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 siyasi f\u0259aliyy\u0259t v\u0259 regional inteqrasiya \u00fc\u00e7\u00fcn yeni platformalarda maraql\u0131 t\u0259r\u0259f oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p>M\u0259hz Praqada ke\u00e7iril\u0259n Avropa Siyasi Birliyinin sammiti Prezident \u0130lham \u018fliyevin uzaqg\u00f6r\u0259n xarici siyas\u0259tinin bariz n\u00fcmun\u0259si kimi tarix\u0259 d\u00fc\u015fd\u00fc, Az\u0259rbaycan\u0131n suverenlik v\u0259 \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc u\u011frunda diplomatik m\u00fcbariz\u0259sind\u0259 d\u00f6n\u00fc\u015f n\u00f6qt\u0259si oldu. 2022-ci ilin oktyabr\u0131nda ke\u00e7iril\u0259n Praqa sammiti, Avropa Siyasi Birliyi \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 ilk toplant\u0131 olmaqla yana\u015f\u0131, Az\u0259rbaycan\u0131n beyn\u0259lxalq m\u00f6vqeyini g\u00fccl\u0259ndir\u0259n m\u00fch\u00fcm bir hadis\u0259y\u0259 \u00e7evrildi. Prezident \u0130lham \u018fliyev bu sammitd\u0259 Erm\u0259nistan, Fransa v\u0259 Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 formala\u015fd\u0131rmaq ist\u0259diyi diplomatik t\u0259l\u0259l\u0259ri pe\u015f\u0259kar \u015f\u0259kild\u0259 neytralla\u015fd\u0131rd\u0131. Onun q\u0259tiyy\u0259tli v\u0259 ard\u0131c\u0131l m\u00f6vqeyi n\u0259tic\u0259sind\u0259 Erm\u0259nistan v\u0259 Fransa r\u0259hb\u0259rl\u0259ri Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc tan\u0131maq m\u0259cburiyy\u0259tind\u0259 qald\u0131lar. Bu, t\u0259sad\u00fcfi q\u0259rar deyildi, \u0259ksin\u0259, Prezident \u0130lham \u018fliyevin diplomatik arenada qurdu\u011fu \u00e7oxgedi\u015fli strateji kombinasiyan\u0131n n\u0259tic\u0259si idi.<\/p>\n<p>\u015eahmat terminologiyas\u0131na istinad ets\u0259k, Praqada Prezident \u0130lham \u018fliyev geosiyasi \u201csuqsvanq\u201d v\u0259ziyy\u0259ti yaratma\u011fa nail oldu. Y\u0259ni, qar\u015f\u0131 t\u0259r\u0259f ist\u0259nil\u0259n add\u0131m\u0131 atsa bel\u0259, \u00f6z m\u00f6vqeyini z\u0259ifl\u0259tmi\u015f olacaqd\u0131. Fransa Prezidenti Emmanuel Makron v\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n ba\u015f naziri Nikol Pa\u015finyan Az\u0259rbaycan\u0131n artan beyn\u0259lxalq n\u00fcfuzu v\u0259 h\u00fcquqi \u0259saslara s\u00f6yk\u0259n\u0259n m\u00f6vqeyi qar\u015f\u0131s\u0131nda \u00f6lk\u0259mizin \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc tan\u0131ma\u011fa v\u0259 \u201cAlma-Ata B\u0259yannam\u0259si\u201dn\u0259 istinad etm\u0259y\u0259 m\u0259cbur oldular. Bel\u0259likl\u0259, Az\u0259rbaycan Qaraba\u011f b\u00f6lg\u0259sind\u0259ki separatizmin beyn\u0259lxalq d\u0259st\u0259kl\u0259 leqalla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 c\u0259hdl\u0259rini diplomatik m\u00fcst\u0259vid\u0259 tam iflasa u\u011fratd\u0131. Bu diplomatik u\u011fur m\u00fcnaqi\u015f\u0259nin h\u0259lli v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n beyn\u0259lxalq al\u0259md\u0259 m\u00f6vqeyinin m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 m\u00fch\u00fcm add\u0131m oldu.<\/p>\n<p>Praqa sammitinin ke\u00e7irildiyi d\u00f6vrd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n Qaraba\u011f b\u00f6lg\u0259sind\u0259 m\u00fcv\u0259qq\u0259ti yerl\u0259\u015fdirilmi\u015f Rusiya s\u00fclhm\u0259raml\u0131lar\u0131 h\u0259l\u0259 \u00f6z m\u00f6vqel\u0259rind\u0259 idil\u0259r. Lakin m\u0259hz h\u0259min sammitd\u0259 q\u0259bul edilmi\u015f b\u0259yanatlar Az\u0259rbaycan\u0131n \u00f6z suverenliyini tam b\u0259rpa etm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn h\u00fcquqi v\u0259 diplomatik baza yaratd\u0131. Prezident \u0130lham \u018fliyev burada da uzaqg\u00f6r\u0259nlik n\u00fcmayi\u015f etdir\u0259r\u0259k, g\u0259l\u0259c\u0259k hadis\u0259l\u0259rin siyasi-h\u00fcquqi x\u0259rit\u0259sini c\u0131zd\u0131. 2023-c\u00fc ilin pay\u0131z\u0131nda Az\u0259rbaycan\u0131n antiterror t\u0259dbirl\u0259ri n\u0259tic\u0259sind\u0259 suverenliyi tam t\u0259min olundu v\u0259 bunun ilkin z\u0259mini m\u0259hz 2022-ci ilin oktyabr\u0131nda Praqada qoyuldu.<\/p>\n<p>Maraql\u0131d\u0131r ki, bu g\u00fcn d\u0259 b\u0259zi rusiyal\u0131 politoloqlar, ekspertl\u0259r v\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n revan\u015fist dair\u0259l\u0259ri Praqa sammitind\u0259 q\u0259bul edilmi\u015f s\u0259n\u0259dl\u0259ri a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259nqid edirl\u0259r. Bu narahatl\u0131\u011f\u0131n s\u0259b\u0259bi ayd\u0131nd\u0131r, h\u0259min s\u0259n\u0259dl\u0259r Az\u0259rbaycan\u0131n beyn\u0259lxalq h\u00fcquqa \u0259saslanan m\u00f6vqeyini daha da g\u00fccl\u0259ndirib v\u0259 b\u00f6lg\u0259d\u0259 separatizm\u0259 legitimlik qazand\u0131rmaq ist\u0259y\u0259n q\u00fcvv\u0259l\u0259rin manevr imkanlar\u0131n\u0131 s\u0131fra endirib. Revan\u015fistl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259, Praqa sammitind\u0259 Erm\u0259nistan r\u0259hb\u0259rliyinin atd\u0131\u011f\u0131 imzalar rus s\u00fclhm\u0259raml\u0131lar\u0131n\u0131n b\u00f6lg\u0259d\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131n\u0131 s\u00fcr\u0259tl\u0259ndir\u0259n ba\u015fl\u0131ca h\u00fcquqi mexanizm\u0259 \u00e7evrilib.<\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyevin h\u0259yata ke\u00e7irildiyi u\u011furlu xarici siyas\u0259t kursu<\/strong><\/p>\n<p><strong><img src=\"https:\/\/ikisahil.az\/upload\/\/2025\/05\/15\/\/-2ea6241c174732340892895918010225531.jpg\" alt=\"\" \/><\/strong><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyevin Avropa Siyasi Birliyinin sammitind\u0259 i\u015ftirak\u0131 \u00f6lk\u0259mizin xarici siyas\u0259tind\u0259 davaml\u0131 u\u011furlar\u0131n\u0131n v\u0259 artan beyn\u0259lxalq n\u00fcfuzunun n\u00f6vb\u0259ti t\u0259zah\u00fcr\u00fcd\u00fcr. Prezident \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 Az\u0259rbaycan son ill\u0259rd\u0259 h\u0259m \u015e\u0259rq, h\u0259m d\u0259 Q\u0259rb istiqam\u0259tind\u0259 u\u011furlu diplomatik f\u0259aliyy\u0259t h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259r\u0259k \u00e7oxvektorlu xarici siyas\u0259t modelini m\u00fcv\u0259ff\u0259qiyy\u0259tl\u0259 realla\u015fd\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n xarici siyas\u0259t kursunun \u0259sas x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rind\u0259n biri tarazl\u0131 v\u0259 praqmatik yana\u015fmad\u0131r. Bu siyas\u0259t n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u00f6lk\u0259miz bir s\u0131ra n\u00fcfuzlu beyn\u0259lxalq t\u0259r\u0259fda\u015flarla \u0259laq\u0259l\u0259rini daha da d\u0259rinl\u0259\u015fdirib. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 il\u0259 \u00c7in Xalq Respublikas\u0131 aras\u0131nda imzalanm\u0131\u015f h\u0259rt\u0259r\u0259fli strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q \u0259laq\u0259l\u0259rinin qurulmas\u0131 haqq\u0131nda Birg\u0259 B\u0259yanat bunun bariz n\u00fcmun\u0259sidir. Bu s\u0259n\u0259d iki \u00f6lk\u0259 aras\u0131nda m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin keyfiyy\u0259tc\u0259 yeni m\u0259rh\u0259l\u0259y\u0259 q\u0259d\u0259m qoydu\u011funu g\u00f6st\u0259rir v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u00c7in t\u0259r\u0259find\u0259n C\u0259nubi Qafqazda etibarl\u0131 v\u0259 stabil t\u0259r\u0259fda\u015f kimi d\u0259y\u0259rl\u0259ndirildiyini t\u0259sdiql\u0259yir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n u\u011furlu xarici siyas\u0259tinin daha bir m\u00fch\u00fcm istiqam\u0259ti is\u0259 qon\u015fu \u00f6lk\u0259l\u0259rl\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 h\u00f6rm\u0259t\u0259 \u0259saslanan m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rdir. \u0130ran \u0130slam Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti M\u0259sud Peze\u015fkian\u0131n cari ilin aprelind\u0259 Az\u0259rbaycana h\u0259yata ke\u00e7irdiyi s\u0259f\u0259r ikit\u0259r\u0259fli m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259 yeni s\u0259hif\u0259nin a\u00e7\u0131lmas\u0131 il\u0259 \u0259lam\u0259tdar oldu. Bu s\u0259f\u0259r \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 \u0259ld\u0259 olunmu\u015f raz\u0131la\u015fmalar v\u0259 imzalanm\u0131\u015f s\u0259n\u0259dl\u0259r iki \u00f6lk\u0259 aras\u0131nda etimad\u0131n artd\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u0259laq\u0259l\u0259rin qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 maraqlar \u0259sas\u0131nda d\u0259rinl\u0259\u015fdiyini g\u00f6st\u0259rdi.<\/p>\n<p>Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, Az\u0259rbaycan Avropan\u0131n enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyind\u0259 \u0259sas rol oynama\u011fa davam edir. Haz\u0131rda \u00f6lk\u0259miz 10 Avropa d\u00f6vl\u0259tin\u0259 t\u0259bii qaz ixrac edir. C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi v\u0259 onun geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si \u00fczr\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259r Az\u0259rbaycan\u0131n enerji t\u0259chizat\u00e7\u0131s\u0131 kimi strateji \u0259h\u0259miyy\u0259tini daha da art\u0131r\u0131r. \u00d6lk\u0259mizin enerji resurslar\u0131 yaln\u0131z iqtisadi deyil, h\u0259m d\u0259 geosiyasi amil kimi \u00e7\u0131x\u0131\u015f edir v\u0259 Q\u0259rb il\u0259 t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u0259sas s\u00fctunlar\u0131ndan birin\u0259 \u00e7evrilib. Bu g\u00fcn Avropa \u0130ttifaq\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n enerji siyas\u0259tini etibarl\u0131, uzunm\u00fcdd\u0259tli v\u0259 dayan\u0131ql\u0131 t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q modeli kimi qiym\u0259tl\u0259ndirir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan, h\u0259m\u00e7inin m\u00fch\u00fcm n\u0259qliyyat-tranzit layih\u0259l\u0259rinin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sind\u0259 \u00f6n\u0259mli rola malikdir. X\u00fcsusil\u0259 Orta D\u0259hliz \u00fczr\u0259 y\u00fckda\u015f\u0131malar\u0131n h\u0259cmi h\u0259r il artmaqdad\u0131r. Bu d\u0259hliz Q\u0259rbl\u0259 \u015e\u0259rqi birl\u0259\u015fdir\u0259n m\u00fch\u00fcm mar\u015frutdur v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razisind\u0259n ke\u00e7m\u0259kl\u0259 regionlararas\u0131 iqtisadi inteqrasiyan\u0131 t\u0259\u015fviq edir. Bak\u0131 Liman\u0131, Bak\u0131\u2013Tbilisi\u2013Qars d\u0259mir yolu v\u0259 dig\u0259r bu kimi infrastruktur layih\u0259l\u0259ri Az\u0259rbaycan\u0131n logistik imkanlar\u0131n\u0131 art\u0131rmaqla yana\u015f\u0131, \u00f6lk\u0259mizi Avrasiya m\u0259kan\u0131nda n\u0259qliyyat qov\u015fa\u011f\u0131na \u00e7evirir. Bel\u0259likl\u0259, Az\u0259rbaycan t\u0259kc\u0259 enerji deyil, h\u0259m d\u0259 n\u0259qliyyat sah\u0259sind\u0259 etibarl\u0131 t\u0259r\u0259fda\u015f kimi \u00e7\u0131x\u0131\u015f edir.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bu u\u011furlar Prezident \u0130lham \u018fliyevin milli maraqlara \u0259saslanan, \u00e7evik v\u0259 uzaqg\u00f6r\u0259n xarici siyas\u0259tinin n\u0259tic\u0259sidir. Az\u0259rbaycan beyn\u0259lxalq arenada \u00f6z s\u00f6z\u00fcn\u00fc dey\u0259n, g\u00fccl\u00fc siyasi irad\u0259y\u0259 v\u0259 m\u00f6hk\u0259m diplomatik dayaqlara malik \u00f6lk\u0259 kimi q\u0259bul olunur.<\/p>\n<p><strong>Az\u0259rbaycan \u2013\u00e7oxq\u00fctbl\u00fc d\u00fcnya nizam\u0131nda regional v\u0259 orta g\u00fcc modeli<\/strong><\/p>\n<p><strong><img src=\"https:\/\/ikisahil.az\/upload\/\/2025\/05\/15\/\/-ed23fbf1174732342785195389310251920.jpg\" alt=\"\" \/><\/strong><\/p>\n<p>Haz\u0131rda d\u00fcnyada ged\u0259n prosesl\u0259r v\u0259 \u00e7oxq\u00fctbl\u00fc d\u00fcnya d\u00fcz\u0259ninin formala\u015fma\u011fa ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 \u015f\u0259raitd\u0259 m\u0259hz orta g\u00fcc d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin m\u00f6vqel\u0259ri v\u0259 \u00fcmumi g\u00fcc balans\u0131nda rolu artmaqdad\u0131r. Art\u0131q qlobal g\u00fccl\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131, \u00f6z regionlar\u0131nda sabitliy\u0259, inki\u015fafa v\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa m\u00fch\u00fcm t\u00f6hf\u0259l\u0259r ver\u0259n, h\u0259m\u00e7inin qlobal g\u00fcnd\u0259liy\u0259 t\u0259sir imkan\u0131na malik olan \u00f6lk\u0259l\u0259r d\u0259 beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin qurucular\u0131na \u00e7evrilir. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 da bu yeni reall\u0131qda \u00f6z\u00fcn\u00fc m\u00fcst\u0259qil siyas\u0259t y\u00fcr\u00fcd\u0259n, g\u00fccl\u00fc milli irad\u0259y\u0259 v\u0259 strateji bax\u0131\u015fa malik regional v\u0259 orta g\u00fcc kimi t\u0259sdiql\u0259yib.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n bu statusu t\u0259sad\u00fcfi deyil, m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc siyas\u0259tin, iqtisadi, siyasi, h\u0259rbi v\u0259 diplomatik sah\u0259l\u0259rd\u0259 ill\u0259rl\u0259 apar\u0131lm\u0131\u015f ard\u0131c\u0131l islahatlar\u0131n v\u0259 q\u0259bul olunmu\u015f m\u00fch\u00fcm strateji q\u0259rarlar\u0131n n\u0259tic\u0259sidir. Az\u0259rbaycan bu g\u00fcn C\u0259nubi Qafqaz\u0131n \u0259n g\u00fccl\u00fc d\u00f6vl\u0259tidir. \u00d6lk\u0259miz yaln\u0131z co\u011frafi m\u00f6vqeyi bax\u0131m\u0131ndan deyil, real g\u00fcc elementl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 d\u0259 regionda liderdir. \u018frazi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fcn h\u0259rbi-siyasi vasit\u0259l\u0259rl\u0259 b\u0259rpas\u0131 v\u0259 suverenliyin tam b\u0259rq\u0259rar olunmas\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik tarixind\u0259 d\u00f6n\u00fc\u015f n\u00f6qt\u0259si olmaqla yana\u015f\u0131, h\u0259m d\u0259 milli g\u00fcc\u00fcn b\u00fct\u00fcn komponentl\u0259rinin sintez edilmi\u015f \u015f\u0259kild\u0259 u\u011furla t\u0259tbiqinin bariz n\u00fcmun\u0259sidir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n siyasi sabitliyi, inki\u015faf etmi\u015f enerji v\u0259 n\u0259qliyyat infrastrukturu, regional \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259ri v\u0259 qlobal m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 konstruktiv yana\u015fmas\u0131 onun beyn\u0259lxalq n\u00fcfuzunu xeyli art\u0131r\u0131b. Bu g\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif g\u00fcc m\u0259rk\u0259zl\u0259ri Bak\u0131n\u0131n vasit\u0259\u00e7ilik imkanlar\u0131ndan da istifad\u0259 edirl\u0259r. Bu, h\u0259m Az\u0259rbaycan diplomatiyas\u0131na olan g\u00fcv\u0259nin, h\u0259m d\u0259 \u00f6lk\u0259mizin balansl\u0131 v\u0259 \u0259dal\u0259tli m\u00f6vqeyinin n\u0259tic\u0259sidir.<\/p>\n<p>Haz\u0131rda regionda Az\u0259rbaycan\u0131n i\u015ftirak\u0131 v\u0259 raz\u0131l\u0131\u011f\u0131 olmadan h\u0259r hans\u0131 ciddi transregional layih\u0259nin icra edilm\u0259si m\u00fcmk\u00fcns\u00fczd\u00fcr. Bu, art\u0131q h\u0259m region \u00f6lk\u0259l\u0259ri, h\u0259m d\u0259 beyn\u0259lxalq g\u00fccl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n q\u0259bul edilmi\u015f reall\u0131qd\u0131r. \u201cBak\u0131\u2013Tbilisi\u2013Ceyhan\u201d, \u201cC\u0259nub Qaz D\u0259hlizi\u201d, \u201cBak\u0131\u2013Tbilisi\u2013Qars\u201d, \u201cOrta D\u0259hliz\u201d kimi layih\u0259l\u0259rin \u0259sas t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcskar\u0131 v\u0259 da\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 m\u0259hz Az\u0259rbaycand\u0131r. Bu t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259r t\u0259kc\u0259 iqtisadi deyil, eyni zamanda, siyasi sabitlik v\u0259 regional inteqrasiyan\u0131 t\u0259min ed\u0259n platformalara \u00e7evrilib.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n orta g\u00fcc statusu yaln\u0131z regional \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259d\u0259 deyil, qlobal s\u0259viyy\u0259d\u0259 t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259ri il\u0259 d\u0259 t\u0259sdiql\u0259nm\u0259kd\u0259dir. \u00d6lk\u0259miz qlobal \u0259dal\u0259t prinsipinin m\u00fcdafi\u0259sind\u0259 f\u0259al m\u00f6vqe n\u00fcmayi\u015f etdir\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259rd\u0259n biri kimi tan\u0131n\u0131r. Az\u0259rbaycan\u0131n neokolonializm\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 v\u0259 Qlobal C\u0259nub \u00f6lk\u0259l\u0259rinin maraqlar\u0131n\u0131n m\u00fcdafi\u0259sind\u0259 tutdu\u011fu prinsipial m\u00f6vqe, BMT platformas\u0131nda bu istiqam\u0259td\u0259 qald\u0131rd\u0131\u011f\u0131 t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131, m\u00fcxt\u0259lif b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259ki \u0259dal\u0259tsizlikl\u0259r \u0259leyhin\u0259 s\u0259rgil\u0259diyi q\u0259tiyy\u0259tli yana\u015fma \u00f6lk\u0259mizin beyn\u0259lxalq m\u0259suliyy\u0259t da\u015f\u0131yan aktor oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rir. COVID-19 pandemiyas\u0131 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 vaksin mill\u0259t\u00e7iliyin\u0259 qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131xmas\u0131, T\u00fcrkdilli D\u00f6vl\u0259tl\u0259r T\u0259\u015fkilat\u0131 v\u0259 Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 g\u00f6st\u0259rdiyi humanitar d\u0259st\u0259k t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259ri is\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n qlobal h\u0259mr\u0259ylik v\u0259 sosial \u0259dal\u0259t prinsipl\u0259rin\u0259 sadiqliyinin bariz n\u00fcmun\u0259sidir.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bu reall\u0131qlar Az\u0259rbaycan\u0131 t\u0259kc\u0259 \u00f6z regionunda deyil, daha geni\u015f co\u011frafiyada m\u00fch\u00fcm g\u00fcc m\u0259rk\u0259zl\u0259rind\u0259n biri kimi tan\u0131d\u0131r. Prezident \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n \u00e7ox\u015fax\u0259li v\u0259 milli maraqlara \u0259saslanan xarici siyas\u0259t kursu Az\u0259rbaycan\u0131n h\u0259m regional, h\u0259m d\u0259 qlobal miqyasda etibarl\u0131 t\u0259r\u0259fda\u015f, dialoq platformas\u0131 v\u0259 t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcskar \u00f6lk\u0259 kimi \u00e7\u0131x\u0131\u015f etm\u0259sin\u0259 imkan yarad\u0131b. (AZ\u018fRTAC)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Son ill\u0259rd\u0259 d\u00fcnyada ba\u015f ver\u0259n geosiyasi d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r, regional m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259r v\u0259 enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi il\u0259 ba\u011fl\u0131 qlobal narahatl\u0131qlar beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r sistemind\u0259 yeni reall\u0131qlar formala\u015fd\u0131r\u0131b. Bel\u0259 bir m\u00fcr\u0259kk\u0259b, \u00e7oxq\u00fctbl\u00fc m\u00fchitd\u0259 m\u00fcst\u0259qil v\u0259 \u00e7evik xarici siyas\u0259t y\u00fcr\u00fctm\u0259k, milli maraqlar\u0131 qlobal s\u0259viyy\u0259d\u0259 s\u0259m\u0259r\u0259li \u015f\u0259kild\u0259 m\u00fcdafi\u0259 etm\u0259k h\u0259r bir d\u00f6vl\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn x\u00fcsusi \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir. Bu bax\u0131mdan, Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n xarici siyas\u0259t kursu h\u0259m regional sabitliyin t\u0259min olunmas\u0131nda, h\u0259m d\u0259 \u00f6lk\u0259mizin beyn\u0259lxalq n\u00fcfuzunun m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259sind\u0259 m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r. Prezident \u0130lham \u018fliyevin praqmatik d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259y\u0259 v\u0259 milli maraqlar\u0131n qorunmas\u0131na \u0259saslanan xarici siyas\u0259ti Az\u0259rbaycan\u0131 beyn\u0259lxalq&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":806336,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/e9412ee5174732334677557266310447564.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/e9412ee5174732334677557266310447564.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/e9412ee5174732334677557266310447564.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/e9412ee5174732334677557266310447564-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/e9412ee5174732334677557266310447564-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/e9412ee5174732334677557266310447564-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/e9412ee5174732334677557266310447564.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/e9412ee5174732334677557266310447564.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/e9412ee5174732334677557266310447564-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/e9412ee5174732334677557266310447564.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Son ill\u0259rd\u0259 d\u00fcnyada ba\u015f ver\u0259n geosiyasi d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r, regional m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259r v\u0259 enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi il\u0259 ba\u011fl\u0131 qlobal narahatl\u0131qlar beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r sistemind\u0259 yeni reall\u0131qlar formala\u015fd\u0131r\u0131b. Bel\u0259 bir m\u00fcr\u0259kk\u0259b, \u00e7oxq\u00fctbl\u00fc m\u00fchitd\u0259 m\u00fcst\u0259qil v\u0259 \u00e7evik xarici siyas\u0259t y\u00fcr\u00fctm\u0259k, milli maraqlar\u0131 qlobal s\u0259viyy\u0259d\u0259 s\u0259m\u0259r\u0259li \u015f\u0259kild\u0259 m\u00fcdafi\u0259 etm\u0259k h\u0259r bir d\u00f6vl\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn x\u00fcsusi \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir. Bu bax\u0131mdan, Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyevin&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/806335"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=806335"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/806335\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":806338,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/806335\/revisions\/806338"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/806336"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=806335"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=806335"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=806335"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}