{"id":806360,"date":"2025-05-15T21:32:59","date_gmt":"2025-05-15T17:32:59","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=806360"},"modified":"2025-05-15T21:32:59","modified_gmt":"2025-05-15T17:32:59","slug":"m%c9%99kt%c9%99bl%c9%99rd%c9%99-yay-t%c9%99tili-qisaldilir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=806360","title":{"rendered":"M\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 yay t\u0259tili q\u0131sald\u0131l\u0131r?"},"content":{"rendered":"<p><strong>\u201cM\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 t\u0259dris m\u00fcdd\u0259tinin art\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 yay t\u0259tilinin q\u0131sald\u0131lmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259si c\u0259miyy\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn sad\u0259c\u0259 t\u0259qvim d\u0259yi\u015fikliyi deyil, h\u0259m d\u0259 pedaqoji v\u0259 sosial n\u0259tic\u0259l\u0259ri olan ciddi q\u0259rard\u0131r\u201d.<\/strong><\/p>\n<p>Bu s\u00f6zl\u0259ri AzEdu.az-a a\u00e7\u0131qlama ver\u0259n T\u0259hsild\u0259 T\u0259hlil v\u0259 Kommunikasiyalar M\u0259rk\u0259zinin direktoru Kamran \u018fs\u0259dov qeyd edib.<\/p>\n<p>Ekspertin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 yay t\u0259tilinin uzunlu\u011fu il\u0259 ba\u011fl\u0131 s\u0259sl\u0259ndiril\u0259n: \u201cbizd\u0259 3 ay, Avropada is\u0259 c\u0259mi 6-7 h\u0259ft\u0259dir\u201d fikri haql\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u0259 bil\u0259r:<\/p>\n<p>\u201cAncaq bu m\u00fcqayis\u0259l\u0259r kontekstd\u0259n k\u0259nar apar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman yan\u0131ld\u0131c\u0131 olur. T\u0259dris m\u00fcdd\u0259tinin art\u0131r\u0131lmas\u0131 yaln\u0131z r\u0259smi g\u00fcnl\u0259rin \u00e7oxalmas\u0131 il\u0259 deyil, bu m\u00fcdd\u0259tin n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 effektiv istifad\u0259 olundu\u011fu il\u0259 \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n<p>Statistik olaraq, Az\u0259rbaycanda m\u0259kt\u0259bl\u0259rin t\u0259dris ili sentyabr\u0131n 15-d\u0259n iyunun 14-d\u0259k davam edir v\u0259 bu, t\u0259xmin\u0259n 34 h\u0259ft\u0259lik bir d\u00f6vr\u00fc \u0259hat\u0259 edir. Bu is\u0259, texniki bax\u0131mdan, bir \u00e7ox Avropa \u00f6lk\u0259sind\u0259ki \u2013 m\u0259s\u0259l\u0259n, Almaniyada v\u0259 ya Danimarkada 38-40 h\u0259ft\u0259lik &#8211; t\u0259dris m\u00fcdd\u0259tind\u0259n q\u0131sad\u0131r. Amma burada \u0259sas m\u0259s\u0259l\u0259 d\u0259rs ili deyil, t\u0259drisin keyfiyy\u0259ti v\u0259 intensivliyidir.<\/p>\n<p>\u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda t\u0259hsilin inki\u015faf\u0131 \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Strategiyas\u0131\u201dnda da qeyd olunur ki, t\u0259dris prosesi yaln\u0131z t\u0259qvim planlamas\u0131 il\u0259 deyil, m\u0259zmun v\u0259 metodika bax\u0131m\u0131ndan da modernl\u0259\u015fdirilm\u0259lidir. Y\u0259ni sad\u0259c\u0259 d\u0259rs m\u00fcdd\u0259tini art\u0131rmaqla n\u0259tic\u0259 \u0259ld\u0259 etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyil.<\/p>\n<p>\u018fg\u0259r haz\u0131rk\u0131 t\u0259dris prosesi a\u015fa\u011f\u0131 effektivlikl\u0259 t\u0259\u015fkil olunursa &#8211; y\u0259ni d\u0259rsl\u0259r \u0259zb\u0259rl\u0259m\u0259, passiv t\u0259dris, y\u00fckl\u00fc v\u0259 m\u0259nas\u0131z ev tap\u015f\u0131r\u0131qlar\u0131 il\u0259 doludursa &#8211; bu sistemi daha da uzatmaq yaln\u0131z u\u015faqlar\u0131n fiziki v\u0259 psixoloji t\u00fck\u0259nm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olacaq\u201d.<\/p>\n<p>\u201cT\u0259dris m\u00fcdd\u0259tinin art\u0131r\u0131lmas\u0131 yaln\u0131z o halda m\u0259qs\u0259d\u0259uy\u011fundur ki, bu d\u0259yi\u015fiklik t\u0259dris planlar\u0131n\u0131n y\u00fcng\u00fcll\u0259\u015fdirilm\u0259si, praktiki \u00f6yr\u0259nm\u0259nin art\u0131r\u0131lmas\u0131, yarad\u0131c\u0131 v\u0259 layih\u0259 \u0259sasl\u0131 metodlar\u0131n t\u0259tbiqi, f\u0259nn proqramlar\u0131n\u0131n \u015fax\u0259l\u0259ndirilm\u0259si il\u0259 m\u00fc\u015fayi\u0259t olunsun\u201d,- dey\u0259 ekspert fikrin\u0259 \u0259lav\u0259 edib:<\/p>\n<p>\u201cMisal \u00fc\u00e7\u00fcn, Finlandiyada v\u0259 Estoniyada d\u0259rs ili daha uzun olsa da, d\u0259rsl\u0259r layih\u0259 \u0259sasl\u0131d\u0131r, \u015fagirdl\u0259r sinifd\u0259 m\u00fc\u0259llimi sad\u0259c\u0259 dinl\u0259mir, \u00f6zl\u0259ri ara\u015fd\u0131r\u0131r, t\u0259qdim edir, t\u0259dqiqat apar\u0131r. Bu yana\u015fmada t\u0259drisin keyfiyy\u0259ti m\u00fcdd\u0259td\u0259n daha vacib say\u0131l\u0131r. Az\u0259rbaycanda is\u0259 d\u0259rs saat\u0131 artd\u0131qca, \u00f6yr\u0259nm\u0259nin keyfiyy\u0259ti y\u00fcks\u0259lmir, sad\u0259c\u0259 d\u0259rs y\u00fckl\u0259ri v\u0259 stress art\u0131r.<\/p>\n<p>Yay t\u0259tilinin q\u0131sald\u0131lmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259si is\u0259 dig\u0259r h\u0259ssas m\u0259s\u0259l\u0259dir. 3 ayl\u0131q yay t\u0259tili sovetd\u0259nqalma bir sistemin miras\u0131d\u0131r v\u0259 bir \u00e7ox hallarda bu m\u00fcdd\u0259t effektiv istifad\u0259 olunmur. Amma m\u0259s\u0259l\u0259 t\u0259kc\u0259 uzun t\u0259tild\u0259 deyil.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanda iqlim x\u00fcsusiyy\u0259ti n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmal\u0131d\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n, iyul v\u0259 avqust aylar\u0131nda \u00f6lk\u0259nin b\u00f6y\u00fck hiss\u0259sind\u0259 temperatur +35-40\u00b0C aras\u0131nda d\u0259yi\u015fir v\u0259 m\u0259kt\u0259bl\u0259rin \u00e7oxu h\u0259l\u0259 d\u0259 kondisioner v\u0259 soyutma sistemi il\u0259 t\u0259min olunmay\u0131b. Bu halda t\u0259dris m\u00fcdd\u0259tini iyul ay\u0131na q\u0259d\u0259r uzatmaq real t\u0259hsil\u0259 yox, r\u0259smi \u201cvaxt doldurma\u011fa\u201d \u00e7evril\u0259 bil\u0259r. Danimarka v\u0259 Almaniyada is\u0259 m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 \u015f\u0259rait bu tip d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r\u0259 uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b v\u0259 iqlim d\u0259 daha m\u00fclayimdir.<\/p>\n<p>Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, Az\u0259rbaycan ail\u0259 modeli h\u0259l\u0259 d\u0259 yay t\u0259tilini ail\u0259vi birlik, k\u0259nd\u0259 getm\u0259k, babagil\u0259 yollanmaq, yay m\u0259kt\u0259bl\u0259rind\u0259 i\u015ftirak v\u0259 f\u0259rdi inki\u015faf \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 edir. Yay t\u0259tili t\u0259kc\u0259 d\u0259rsd\u0259n uzaqla\u015fma deyil, h\u0259m d\u0259 sosial v\u0259 emosional inki\u015faf \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6n\u0259mlidir.<\/p>\n<p>\u018fg\u0259r t\u0259dris m\u00fcdd\u0259ti art\u0131r\u0131lacaqsa, bu zaman yay aylar\u0131nda m\u0259kt\u0259b daxili yay m\u0259kt\u0259bl\u0259ri, se\u00e7m\u0259 kurslar, istedadl\u0131 u\u015faqlar \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lav\u0259 inki\u015faf proqramlar\u0131 t\u0259tbiq olunmal\u0131d\u0131r. Y\u0259ni m\u0259cburi \u00fcmumi d\u0259rs yox, se\u00e7imli v\u0259 maraq \u0259sasl\u0131 f\u0259aliyy\u0259tl\u0259r t\u0259\u015fkil olunmal\u0131d\u0131r\u201d.<\/p>\n<p>K.\u018fs\u0259dov bildirib ki, \u0259g\u0259r m\u0259qs\u0259d d\u0259rsin m\u00fcdd\u0259tini yox, d\u0259y\u0259rini art\u0131rmaqd\u0131rsa, bu zaman d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r \u0259sasland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f \u015f\u0259kild\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259 bil\u0259r:<\/p>\n<p>\u201c\u018fg\u0259r bu add\u0131m at\u0131lacaqsa, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 bu \u015f\u0259rtl\u0259r m\u00f6vcud olmal\u0131d\u0131r: M\u0259kt\u0259bl\u0259rin maddi-texniki bazas\u0131 (ventilyasiya, soyutma, rahatla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f sinif strukturu) t\u0259min olunmal\u0131, t\u0259dris planlar\u0131 m\u0259rh\u0259l\u0259li y\u00fcng\u00fcll\u0259\u015fdirilm\u0259li, lakin yay aylar\u0131nda \u015fagirdin yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 v\u0259 sosial bacar\u0131qlar\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 qurulmu\u015f modul d\u0259rsl\u0259r \u0259lav\u0259 olunmal\u0131, m\u00fc\u0259lliml\u0259rin \u0259m\u0259k haqq\u0131 v\u0259 i\u015f y\u00fck\u00fc d\u0259 bu uzad\u0131lm\u0131\u015f m\u00fcdd\u0259t\u0259 uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r ki, bu d\u0259yi\u015fiklik m\u00fc\u0259llim \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 stimul yarad\u0131lmal\u0131d\u0131r. Valideynl\u0259r\u0259 v\u0259 ictimaiyy\u0259t\u0259 bu add\u0131m\u0131n m\u0259qs\u0259di v\u0259 n\u0259tic\u0259si \u015f\u0259ffaf v\u0259 \u0259sasland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f \u015f\u0259kild\u0259 izah olunmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Q\u0131sacas\u0131, Az\u0259rbaycan t\u0259hsilind\u0259 t\u0259dris m\u00fcdd\u0259tinin art\u0131r\u0131lmas\u0131 yaln\u0131z \u201cba\u015fqalar\u0131 il\u0259 m\u00fcqayis\u0259\u201d motivasiyas\u0131 il\u0259 yox, yerli kontekst, iqlim \u015f\u0259raiti, m\u00f6vcud resurslar, psixoloji v\u0259 pedaqoji \u0259sasland\u0131rma il\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259lidir.<\/p>\n<p>\u018fg\u0259r m\u0259qs\u0259d d\u0259rsin m\u00fcdd\u0259tini yox, d\u0259y\u0259rini art\u0131rmaqd\u0131rsa, bu zaman d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r \u0259sasland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f \u015f\u0259kild\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259 bil\u0259r. \u018fks halda, bu q\u0259rar t\u0259hsil\u0259 yox, onun q\u0259bul olunmas\u0131na m\u0259nfi t\u0259sir ed\u0259c\u0259k. Biz\u0259 \u00e7ox d\u0259rs saat\u0131 yox, \u00e7ox \u00f6yr\u0259d\u0259n d\u0259rs laz\u0131md\u0131r\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cM\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 t\u0259dris m\u00fcdd\u0259tinin art\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 yay t\u0259tilinin q\u0131sald\u0131lmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259si c\u0259miyy\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn sad\u0259c\u0259 t\u0259qvim d\u0259yi\u015fikliyi deyil, h\u0259m d\u0259 pedaqoji v\u0259 sosial n\u0259tic\u0259l\u0259ri olan ciddi q\u0259rard\u0131r\u201d. Bu s\u00f6zl\u0259ri AzEdu.az-a a\u00e7\u0131qlama ver\u0259n T\u0259hsild\u0259 T\u0259hlil v\u0259 Kommunikasiyalar M\u0259rk\u0259zinin direktoru Kamran \u018fs\u0259dov qeyd edib. Ekspertin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 yay t\u0259tilinin uzunlu\u011fu il\u0259 ba\u011fl\u0131 s\u0259sl\u0259ndiril\u0259n: \u201cbizd\u0259 3 ay, Avropada is\u0259 c\u0259mi 6-7 h\u0259ft\u0259dir\u201d fikri haql\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u0259 bil\u0259r: \u201cAncaq bu m\u00fcqayis\u0259l\u0259r kontekstd\u0259n k\u0259nar apar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman yan\u0131ld\u0131c\u0131 olur. T\u0259dris m\u00fcdd\u0259tinin art\u0131r\u0131lmas\u0131 yaln\u0131z r\u0259smi g\u00fcnl\u0259rin \u00e7oxalmas\u0131 il\u0259 deyil, bu m\u00fcdd\u0259tin n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 effektiv istifad\u0259 olundu\u011fu il\u0259 \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcr. Statistik&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":806361,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[23],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/1f934a615b1dbc6a18ff59809385802c.jpg",750,422,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/1f934a615b1dbc6a18ff59809385802c.jpg",750,422,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/1f934a615b1dbc6a18ff59809385802c.jpg",750,422,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/1f934a615b1dbc6a18ff59809385802c-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/1f934a615b1dbc6a18ff59809385802c-649x365.jpg",649,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/1f934a615b1dbc6a18ff59809385802c.jpg",640,360,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/1f934a615b1dbc6a18ff59809385802c.jpg",750,422,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/1f934a615b1dbc6a18ff59809385802c.jpg",750,422,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/1f934a615b1dbc6a18ff59809385802c-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/1f934a615b1dbc6a18ff59809385802c.jpg",750,422,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=23\" rel=\"category\">T\u0259hsil<\/a>","rttpg_excerpt":"\u201cM\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 t\u0259dris m\u00fcdd\u0259tinin art\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 yay t\u0259tilinin q\u0131sald\u0131lmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259si c\u0259miyy\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn sad\u0259c\u0259 t\u0259qvim d\u0259yi\u015fikliyi deyil, h\u0259m d\u0259 pedaqoji v\u0259 sosial n\u0259tic\u0259l\u0259ri olan ciddi q\u0259rard\u0131r\u201d. Bu s\u00f6zl\u0259ri AzEdu.az-a a\u00e7\u0131qlama ver\u0259n T\u0259hsild\u0259 T\u0259hlil v\u0259 Kommunikasiyalar M\u0259rk\u0259zinin direktoru Kamran \u018fs\u0259dov qeyd edib. Ekspertin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 yay t\u0259tilinin uzunlu\u011fu il\u0259 ba\u011fl\u0131 s\u0259sl\u0259ndiril\u0259n: \u201cbizd\u0259 3 ay, Avropada is\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/806360"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=806360"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/806360\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":806363,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/806360\/revisions\/806363"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/806361"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=806360"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=806360"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=806360"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}