{"id":806434,"date":"2025-05-16T10:48:14","date_gmt":"2025-05-16T06:48:14","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=806434"},"modified":"2025-05-16T10:48:14","modified_gmt":"2025-05-16T06:48:14","slug":"idlibd%c9%99-gors%c9%99l%c9%99r-t%c9%99tik-sixacaqdilar-%c9%99r-riyadda-%c9%99lini-sixdilar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=806434","title":{"rendered":"\u0130dlibd\u0259 g\u00f6rs\u0259l\u0259r, t\u0259tik s\u0131xacaqd\u0131lar, \u018fr-Riyadda \u0259lini s\u0131xd\u0131lar"},"content":{"rendered":"<p>Siyas\u0259t d\u00fcnyas\u0131 ger\u00e7\u0259kd\u0259n d\u0259 d\u0259yi\u015fk\u0259ndir, g\u00f6zl\u0259nilm\u0259zlikl\u0259rl\u0259, ziddiyy\u0259t v\u0259 paradokslarla doludur.<br \/>\nBu al\u0259md\u0259 d\u00fcn\u0259nki ayr\u0131lmaz m\u00fctt\u0259fiql\u0259rin bar\u0131\u015fmaz d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259r\u0259 \u00e7evrilm\u0259si, qan d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259rinin h\u0259r \u015feyi unudub dost olmas\u0131 m\u00fcnt\u0259z\u0259m \u015f\u0259kild\u0259 ba\u015f verir. B\u0259z\u0259n bunlar uzun zaman k\u0259siyind\u0259, m\u0259s\u0259l\u0259n, 20-30 ilin \u0259rzind\u0259 ba\u015f verir dey\u0259 g\u00f6z\u0259 g\u00f6r\u00fcnm\u00fcr, ke\u00e7mi\u015fd\u0259 olanlardan x\u0259b\u0259rsiz g\u0259ncl\u0259r h\u0259r \u015feyin t\u0259bii m\u0259crada getdiyini, ortada he\u00e7 bir qeyri-adi t\u0259zad\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr. Amma reall\u0131q ba\u015fqad\u0131r.<\/p>\n<p>M\u0259s\u0259l\u0259n, 80 il \u0259vv\u0259l nasist Almaniyas\u0131na birlikd\u0259, \u00e7iyin-\u00e7iyin\u0259 qalib g\u0259lmi\u015f, son 20 il\u0259 q\u0259d\u0259r sars\u0131lmaz dostluq \u0259laq\u0259l\u0259rin\u0259 malik Ukrayna v\u0259 Rusiyan\u0131n m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri indi nec\u0259dir? \u00c7ox pis. Tarixd\u0259 onlar\u0131nk\u0131 q\u0259d\u0259r bir-birin\u0259 nifr\u0259t p\u00fcsk\u00fcrm\u0259si il\u0259 m\u00fc\u015fayi\u0259t olunan sava\u015flar az olub.<\/p>\n<p>Yaxud II d\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sind\u0259 SSR\u0130-y\u0259 h\u0259lledici h\u0259rbi-siyasi, maddi, diplomatik yard\u0131mlar ed\u0259r\u0259k Almaniya-\u0130taliya-Yaponiya m\u00fctt\u0259fiqliyinin ax\u0131r\u0131na \u00e7\u0131xm\u0131\u015f AB\u015e bu g\u00fcn kimin yan\u0131ndad\u0131r? Va\u015finqton bu g\u00fcn ayr\u0131-ayr\u0131l\u0131qda Yaponiya, \u0130taliya v\u0259 Almaniya il\u0259 m\u00fctt\u0259fiqdir v\u0259 ke\u00e7mi\u015f m\u00fctt\u0259fiqi SSR\u0130-nin varisi olan Rusiyaya qar\u015f\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>1956-c\u0131 ild\u0259 Macar\u0131standa SSR\u0130-nin h\u0259rbi m\u00fcdaxil\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 h\u0259lak olan f\u0259allar\u0131n, edam edil\u0259n r\u0259hb\u0259rl\u0259rin m\u0259zar\u0131 \u00fcst\u00fcnd\u0259 alovlu nitql\u0259r s\u00f6yl\u0259y\u0259n, bu q\u0259tll\u0259r\u0259 v\u0259 edam q\u0259rarlar\u0131na g\u00f6r\u0259 Kremli ittiham ed\u0259n Viktor Orban indi Avropada kimin ba\u015f m\u00fcdafi\u0259\u00e7isidir v\u0259 kim\u0259 qar\u015f\u0131d\u0131r? O, Moskvan\u0131n yan\u0131nda, Kiyevin qar\u015f\u0131s\u0131ndad\u0131r, birinciy\u0259 qahmar \u00e7\u0131x\u0131r, ikincinin Avropadan m\u00fcxt\u0259lif yard\u0131mlar almas\u0131n\u0131 sabotaj edir.<br \/>\nB\u00fct\u00fcn bunlar ona g\u00f6r\u0259 ba\u015f verir ki, siyas\u0259t d\u0259, siyas\u0259t\u00e7il\u0259r d\u0259 d\u0259yi\u015fir, yeni d\u00f6vran yeni reall\u0131qlar yarad\u0131r v\u0259 siyas\u0259t\u0259 at\u0131lm\u0131\u015f yeni simalar \u00f6z siyas\u0259tl\u0259rini m\u00fcasir konyunkturaya uy\u011fun qururlar.<\/p>\n<p>H\u0259l\u0259 1946-c\u0131 ild\u0259 AB\u015e v\u0259 B\u00f6y\u00fck Britaniya tezlikl\u0259 anlad\u0131lar ki, m\u0259\u011flub edilmi\u015f, \u00e7\u00f6km\u00fc\u015f Almaniya art\u0131q onlara t\u0259hl\u00fck\u0259 deyil, \u0259v\u0259zind\u0259 b\u00fct\u00fcn Avropa \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259 k\u0259sb ed\u0259n yeni bir dinozavr \u2013 SSR\u0130 peyda olub. Bel\u0259c\u0259, m\u00fcv\u0259qq\u0259ti m\u00fctt\u0259fiqlik ba\u015fa \u00e7atd\u0131, uzunm\u00fcdd\u0259tli r\u0259qab\u0259t v\u0259 a\u00e7\u0131q d\u00fc\u015fm\u0259n\u00e7ilik ba\u015fland\u0131.<\/p>\n<p>AB\u015e prezidenti Donald Trampla Suriyan\u0131n d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u018fhm\u0259d \u0259\u015f-\u015earaan\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015fm\u0259sin\u0259, dialoquna bu z\u0259mind\u0259 yana\u015fmaq laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p>Ke\u00e7\u0259n il bu zamanlar AB\u015e-nin h\u0259rbi q\u00fcvv\u0259l\u0259ri terror\u00e7u kimi axtar\u0131lan, ba\u015f\u0131na pul qoyulan \u018fhm\u0259d \u0259\u015f-\u015earaan\u0131 ilk g\u00f6rd\u00fckl\u0259ri yerd\u0259, \u0259sir g\u00f6t\u00fcrm\u0259d\u0259n, \u201cs\u0259nin susmaq h\u00fcququn var\u201d dem\u0259d\u0259n vuracaq, \u0259b\u0259di susduracaqd\u0131lar. Onun aqib\u0259ti \u00dcsam\u0259 bin Ladeninkind\u0259n art\u0131q olmatacaqd\u0131. Ancaq bu g\u00fcn Tramp Suriyan\u0131n d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u018fhm\u0259d \u0259\u015f-\u015earaa il\u0259 b\u0259rab\u0259rh\u00fcququlu t\u0259r\u0259fl\u0259r kimi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcr, m\u00fczakir\u0259 apar\u0131r.<\/p>\n<p>B\u0259lk\u0259 bin Laden 2011-ci ilin may\u0131nda Pakistan-\u018ffqan\u0131stan s\u0259rh\u0259dinin yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131ndak\u0131 Abbotaabad q\u0259s\u0259b\u0259sind\u0259ki iqam\u0259tgah\u0131nda \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u0259s\u0259ydi v\u0259 o hans\u0131sa d\u00f6vl\u0259td\u0259 y\u00fcks\u0259k v\u0259zif\u0259 tutsayd\u0131, Tramp onunla da g\u00f6r\u00fc\u015f\u0259rdi? Bunu bilm\u0259k olmaz. \u00c7\u00fcnki bin Laden 2001-ci ilin sentyabr ay\u0131n\u0131n 11-d\u0259 AB\u015e-y\u0259 qar\u015f\u0131 t\u0259kc\u0259 aviaterror t\u00f6r\u0259tm\u0259mi\u015fdi, ona \u015fill\u0259 vurub s\u0259ndirl\u0259tmi\u015fdi. Onun cinay\u0259tinin ba\u011f\u0131\u015flanmas\u0131 he\u00e7 vaxt m\u00fcmk\u00fcn deyildi. Ancaq yen\u0259 d\u0259 m\u0259\u015fhur \u201che\u00e7 vaxt he\u00e7 vaxt dem\u0259\u201d k\u0259lam\u0131n\u0131n hikm\u0259tini yada salmaq laz\u0131m g\u0259lir. Yeri g\u0259lmi\u015fd\u0259n, \u00f6t\u0259n \u0259srin 80-ci ill\u0259rind\u0259 bin Laden v\u0259 AB\u015e \u018ffqan\u0131standa SSR\u0130-y\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fctt\u0259fiq olmu\u015fdular, sonradan d\u00fc\u015fm\u0259n\u0259 \u00e7evrilmi\u015fdil\u0259r.<\/p>\n<p>Bir d\u00fcnya siyas\u0259tind\u0259 deyil, h\u0259r bir \u00f6lk\u0259nin daxili siyas\u0259tind\u0259 d\u0259 b\u0259nz\u0259r durumlar tez-tez yaran\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n, bir vaxtlar T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 qeyr-r\u0259smi koalisiya ortaqlar\u0131 olan \u201cG\u00fcl\u0259n camaat\u0131\u201d il\u0259 \u018fdal\u0259t v\u0259 \u0130nki\u015faf Partiyas\u0131n\u0131n m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri sonradan d\u00fc\u015fm\u0259nc\u0259sin\u0259 oldu. H\u0259tta birinci ikinciy\u0259 qar\u015f\u0131 h\u0259rbi qiyam yoluyla d\u00f6vl\u0259t \u00e7evrili\u015f t\u00f6r\u0259tm\u0259k c\u0259hdi g\u00f6st\u0259rdi.<\/p>\n<p>Eyni zamanda AKP hakimiyy\u0259tin\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 m\u00fcxalif\u0259td\u0259 olmu\u015f MHP sonradan R\u0259c\u0259b Tayyib \u018frdo\u011fan iqtidar\u0131n\u0131n m\u00fctt\u0259fiqi oldu v\u0259 h\u0259lledici m\u0259qamlarda, o c\u00fcml\u0259d\u0259n 15 iyul 2015-c\u0131 ild\u0259 ba\u015f ver\u0259n d\u00f6vl\u0259t \u00e7evrili\u015fini\u0259 c\u0259hd zaman\u0131 ona m\u00fch\u00fcm d\u0259st\u0259k verdi.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan siyas\u0259tind\u0259 d\u0259 ke\u00e7mi\u015f m\u00fctt\u0259fiql\u0259rin ayr\u0131lmas\u0131, sabiq r\u0259qibl\u0259rin bu v\u0259 ya dig\u0259r \u015f\u0259kild\u0259 m\u00fctt\u0259fiq\u0259 \u00e7evrilm\u0259si hallar\u0131 olub. M\u0259s\u0259l\u0259n, bir vaxtlar R\u0259sul Quliyev v\u0259 onun t\u0259r\u0259fdarlar\u0131 hakimiyy\u0259td\u0259 t\u0259msil olunurdular. Quliyev hakimiyy\u0259tin ikinci adam\u0131 idi. Ancaq sonra yollar ayr\u0131ld\u0131, eks-spikerin yolu Amerikaya d\u00fc\u015fd\u00fc v\u0259 o, m\u0259saf\u0259d\u0259n ciddi bir m\u00fcxalif\u0259t partiyas\u0131 yaratd\u0131 v\u0259 bu partiya iqtidara qar\u015f\u0131 yarad\u0131lm\u0131\u015f iki koalisisyan\u0131n (\u201cBizim Az\u0259rbaycan\u201d v\u0259 \u201cAzadl\u0131q\u201d bloklar\u0131n\u0131n) apar\u0131c\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259ri s\u0131ras\u0131nda yer ald\u0131.<\/p>\n<p>Son ill\u0259rd\u0259 m\u00fcxalif\u0259t cinah\u0131ndan uzaq\u0131a\u015faraq iqtidar d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259sin\u0259 yax\u0131nla\u015fanlar, radikal m\u00f6vqed\u0259n m\u00f6t\u0259dil m\u00f6vqey\u0259 ke\u00e7\u0259nl\u0259r d\u0259 olub.<\/p>\n<p>H\u0259l\u0259lik Az\u0259rbaycanda bu kimi m\u00f6vqe d\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri, m\u00fctt\u0259fiql\u0259rin r\u0259qib\u0259, r\u0259qibl\u0259rin m\u00fctt\u0259fiql\u0259r\u0259 \u00e7evrilm\u0259si olaylar\u0131 anlay\u0131\u015fla qar\u015f\u0131lanm\u0131r, sektant ritorikas\u0131 il\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirilir, adamlara \u201cx\u0259yan\u0259tkar\u201d, \u201creneqat\u201d, \u201csatq\u0131n\u201d dam\u011fas\u0131 vurulur.<\/p>\n<p>\u018fslind\u0259 is\u0259 bu siyas\u0259tdir, burada bu kimi transformasiyalar normal qar\u015f\u0131lanmal\u0131d\u0131r. R\u0259hm\u0259tlik \u0130lyas \u0130smay\u0131lovun tez-tez t\u0259krar etdiyi bir s\u00f6z vard\u0131, deyirdi: \u201cBir \u00f6l\u00fcl\u0259r, bir d\u0259 d\u0259lil\u0259r fikirl\u0259rini d\u0259yi\u015fmirl\u0259r\u201d.<br \/>\nY\u0259ni d\u00f6vran, zaman, \u015f\u0259rtl\u0259r, reall\u0131qlar, maraqlar d\u0259yi\u015firs\u0259, siyas\u0259t\u00e7i d\u0259 hans\u0131sa m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259ki m\u00f6vqeyind\u0259, kursunda d\u00fcz\u0259li\u015fl\u0259r, korrekt\u0259l\u0259r, d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r etm\u0259lidir. \u018fks t\u0259qdird\u0259 onun m\u0259\u015fhur k\u0259lamda deyil\u0259n insanlardan f\u0259rqi olmayacaq.<\/p>\n<p><strong>P.S. Ancaq oras\u0131 da var ki, fikri v\u0259 m\u00f6vqeyi tez-tez d\u0259yi\u015fm\u0259k d\u0259 normal bir \u015fey deyil.<\/strong><\/p>\n<div class=\"news-author text-left\"><a href=\"https:\/\/musavat.com\/author\/xalid-kazimli_38\"><img class=\"img-responsive img-author\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/authors\/thumbnails\/7b4a53a5a5343a43be46eaabb8cf36a0.jpg\" \/>Xalid KAZIMLI<\/a><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Siyas\u0259t d\u00fcnyas\u0131 ger\u00e7\u0259kd\u0259n d\u0259 d\u0259yi\u015fk\u0259ndir, g\u00f6zl\u0259nilm\u0259zlikl\u0259rl\u0259, ziddiyy\u0259t v\u0259 paradokslarla doludur. Bu al\u0259md\u0259 d\u00fcn\u0259nki ayr\u0131lmaz m\u00fctt\u0259fiql\u0259rin bar\u0131\u015fmaz d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259r\u0259 \u00e7evrilm\u0259si, qan d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259rinin h\u0259r \u015feyi unudub dost olmas\u0131 m\u00fcnt\u0259z\u0259m \u015f\u0259kild\u0259 ba\u015f verir. B\u0259z\u0259n bunlar uzun zaman k\u0259siyind\u0259, m\u0259s\u0259l\u0259n, 20-30 ilin \u0259rzind\u0259 ba\u015f verir dey\u0259 g\u00f6z\u0259 g\u00f6r\u00fcnm\u00fcr, ke\u00e7mi\u015fd\u0259 olanlardan x\u0259b\u0259rsiz g\u0259ncl\u0259r h\u0259r \u015feyin t\u0259bii m\u0259crada getdiyini, ortada he\u00e7 bir qeyri-adi t\u0259zad\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr. Amma reall\u0131q ba\u015fqad\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n, 80 il \u0259vv\u0259l nasist Almaniyas\u0131na birlikd\u0259, \u00e7iyin-\u00e7iyin\u0259 qalib g\u0259lmi\u015f, son 20 il\u0259 q\u0259d\u0259r sars\u0131lmaz dostluq \u0259laq\u0259l\u0259rin\u0259 malik Ukrayna v\u0259 Rusiyan\u0131n m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri indi nec\u0259dir? \u00c7ox pis. Tarixd\u0259 onlar\u0131nk\u0131&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":806435,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/6bb3e744425d0379d15b4acd06c2f760.jpg",714,400,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/6bb3e744425d0379d15b4acd06c2f760.jpg",714,400,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/6bb3e744425d0379d15b4acd06c2f760.jpg",714,400,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/6bb3e744425d0379d15b4acd06c2f760-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/6bb3e744425d0379d15b4acd06c2f760-652x365.jpg",652,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/6bb3e744425d0379d15b4acd06c2f760.jpg",640,359,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/6bb3e744425d0379d15b4acd06c2f760.jpg",714,400,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/6bb3e744425d0379d15b4acd06c2f760.jpg",714,400,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/6bb3e744425d0379d15b4acd06c2f760-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/6bb3e744425d0379d15b4acd06c2f760.jpg",714,400,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Siyas\u0259t d\u00fcnyas\u0131 ger\u00e7\u0259kd\u0259n d\u0259 d\u0259yi\u015fk\u0259ndir, g\u00f6zl\u0259nilm\u0259zlikl\u0259rl\u0259, ziddiyy\u0259t v\u0259 paradokslarla doludur. Bu al\u0259md\u0259 d\u00fcn\u0259nki ayr\u0131lmaz m\u00fctt\u0259fiql\u0259rin bar\u0131\u015fmaz d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259r\u0259 \u00e7evrilm\u0259si, qan d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259rinin h\u0259r \u015feyi unudub dost olmas\u0131 m\u00fcnt\u0259z\u0259m \u015f\u0259kild\u0259 ba\u015f verir. B\u0259z\u0259n bunlar uzun zaman k\u0259siyind\u0259, m\u0259s\u0259l\u0259n, 20-30 ilin \u0259rzind\u0259 ba\u015f verir dey\u0259 g\u00f6z\u0259 g\u00f6r\u00fcnm\u00fcr, ke\u00e7mi\u015fd\u0259 olanlardan x\u0259b\u0259rsiz g\u0259ncl\u0259r h\u0259r \u015feyin t\u0259bii m\u0259crada getdiyini, ortada he\u00e7 bir&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/806434"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=806434"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/806434\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":806436,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/806434\/revisions\/806436"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/806435"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=806434"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=806434"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=806434"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}